โวหารการเขียน

โวหาร

การเขยี น

การเขียน

การสอื่ สารเรอื่ งราว ความต้องการ
ความคิดเหน็ หรอื ความรูส้ กึ ไปส่ผู อู้ า่ น
เพื่อให้เกิดความรู้ ความเข้าใจ ตามที่
ผเู้ ขียนตอ้ งการ

โวหารการ
เขสียาํ นนวนและลลี าในการเขยี น

บรรยายโวหาร พรรณนาโวหาร

เล่าเรือ่ งราว บอกเล่า เลา่ รายละเอยี ด แทรก
เหตกุ ารณไ์ ปตามลาํ ดบั อารมณ์ความรู้สกึ ให้เห็นภาพ

เทศนาโวหาร

สอนใจใหค้ ิด

สาธกโวหาร อปุ มาโวหาร

ยกตัวอย่างเพื่ออธบิ าย เปรยี บเทยี บใหเ้ ขา้ ใจ
ให้แจม่ แจง้ ความหมาย

บรรยายโวหาร โวหารทใี่ ชใ้ นการเลา่ เรอื่ ง บอกเลา่ หรืออธิบายเรือ่ งต่าง ๆ

ใชถ้ ้อยคาํ ธรรมดา ใชภ้ าษาง่าย ๆ ตรงไปตรงมา เห็นแบบไหนก็เขยี นแบบนนั้

ตัวอย่าง

วนั นเี้ ป็นวันคลา้ ยวนั เกิดของคณุ ยาย แม่ของฉันตนื่ แตเ่ ช้า
เพื่อหุงข้าวและทํากบั ขา้ วเตรยี มไว้ให้คุณยายใส่บาตรในตอนเช้า
สว่ นฉันกับคุณยายกาํ ลงั นงั่ พับดอกบัวรออยหู่ นา้ บ้าน คณุ ยาย
บอกว่า การพับดอกบวั เป็นงานละเอียดอ่อน ตอ้ งอาศยั สมาธิ
และใจทีห่ ยดุ นิง่ ผอ่ งใส ประณตี จึงนับเป็นการฝึกสมาธิ และ
ฝึกใจใหผ้ ่องใสไปในตวั

หลักการเขยี นบรรยายโวหาร

1. เรอื่ งทเี่ ขยี นตอ้ งเป็นเรือ่ งจรงิ ผเู้ ขยี นควรมคี วามร้เู กยี่ วกับเรอื่ งทีจ่ ะเขยี น
เป็นอย่างดี โดยอาจรูม้ าจากประสบการณ์ หรอื การคน้ ควา้ ก็ได้

2. เลอื กเขียนเฉพาะสาระสําคญั ไมเ่ นน้ รายละเอยี ด แตเ่ ขียนตรงไปตรงมา
ไม่อ้อมคอ้ ม กระชบั ชดั เจน

3. ใช้ภาษาใหเ้ ขา้ ใจงา่ ย หากตอ้ งการจะกล่าวใหช้ ดั อาจใชอ้ ุปมาโวหารและสาธก
โวหารเข้าช่วยได้บ้าง แต่ต้องไม่มาก จนสว่ นทีเ่ ป็นสาระสําคัญกลายเป็นส่วน
ดอ้ ยไป

4. เรียบเรียงความคดิ ให้ต่อเนือ่ ง และสัมพันธ์กนั

พรรณนาโวหาร โวหารทีใ่ ชใ้ นการเขยี นเรือ่ งราวอยา่ งละเอียด เพื่อให้

ผอู้ า่ นเหน็ ภาพทีช่ ดั เจนยงิ่ ขนึ้ เขา้ ใจอารมณ์และความร้สู กึ ใช้ภาษาทีไ่ พเราะ

ตวั อยา่ ง

ทะเลหมอกในยามเช้าเรียงรายกันเหมือนกับท้องทะเลไม่มีผิด
แสงหมอกอุ่น ๆ กระจายเต็มทั่วบริเวณ ความงดงามยามรุ่งอรุณ
ที่คอยต้อนรับให้เราเดินทางสู่วันใหม่ด้วยความอบอุ่นใจ อากาศ
หนาวพร้อมทัง้ ความเย็นทีม่ าสัมผัสร่างกาย เสียงนกร้องเจือ้ ยแจ้ว
ดังมากับสายลมอ่อน ๆ บรรยากาศเต็มไปด้วยความสุขท่ามกลาง
ธรรมชาตทิ ีแ่ สนสวยงาม ในยามเช้าทแี่ สนจะสดใส

หลกั การเขยี นพรรณนาโวหาร

1) ตอ้ งใช้คําดี หมายถึง การเลือกสรรถอ้ ยคาํ เพื่อให้สอื่ ความหมาย สือ่ ภาพ
สือ่ อารมณ์เหมาะสมกับเนอื้ เรือ่ งทตี่ อ้ งการบรรยาย ควรเลอื กคาํ ทีใ่ ห้
ความหมายชดั เจน ทงั้ อาจต้องเลือกใหเ้ สยี งคําสัมผสั กันเพื่อเกดิ เสียงเสนาะ
อยา่ งสมั ผัสสระ สมั ผสั อกั ษร ในงานร้อยกรอง

2) ต้องไดใ้ จความ แม้จะพรรณนายืดยาว แต่ใจความตอ้ งมงุ่ ใหเ้ กดิ ภาพ
และอารมณค์ วามรสู้ ึกสอดคล้องกบั เนอื้ หาทีก่ ําลงั พรรณนา

3) อาจตอ้ งใช้อปุ มาโวหาร คือ การเปรยี บเทียบเพื่อใหไ้ ดภ้ าพชดั เจน และมักใช้
ศลิ ปะการใช้คําทเี่ รียกวา่ ภาพพจนป์ ระเภทต่าง ๆ ทัง้ นีเ้ ป็นวิธีการทจี่ ะทําให้
พรรณนาโวหารเด่น ทัง้ การใชค้ ํา และการใช้ภาพทีแ่ จ่มแจ้ง อา่ นแล้วเกิด
จนิ ตนาการและความรูส้ กึ คลอ้ ยตาม

หลกั การเขยี นพรรณนาโวหาร (ต่อ)

4) ในบางกรณีอาจตอ้ งใช้สาธกโวหารประกอบด้วย คือ การยกตัวอยา่ ง
เพื่อให้เกิดความแจ่มแจ้ง โดยยกตวั อย่างสิง่ ทีล่ ะมา้ ยคลา้ ยคลงึ กัน
เพื่อใหเ้ กิดภาพ และอารมณเ์ ด่นชดั พรรณนาโวหารมักใช้กบั การชม
ความงามอนื่ ๆ เช่น ชมสถานที่ สรรเสรญิ บุคคล หรอื ใช้พรรณนา
อารมณ์ ความรสู้ กึ เชน่ รัก เกลยี ด โกธร แค้น เศรา้ สลด เป็นต้น

ประเภทของเรื่องทใ่ี ชว้ ธิ กี ารเขยี น
พรรณนา

1. การพรรณนาบคุ คล ผเู้ ขียนควรสังเกตรูปร่างหนา้ ตา

เพ่ือค้นหาบคุ ลกิ ลักษณะเฉพาะของบคุ คลมาเป็นขอ้ มลู
ในการพรรณนา

2. การพรรณนาสถานท่ี ผเู้ ขยี นควรสงั เกตลกั ษณะของ

สถานที่ ตาํ แหนง่ ทตี่ ้ัง เหตกุ ารณ์ที่ทาํ ให้
เปพรื่อะทนับํามใจาเป็นข้อมลู ในการ
พรรณนา

ประเภทของเร่อื งทใี่ ชว้ ิธกี ารเขยี น
พรรณนา

3. การพรรณนาธรรมชาติ ผู้เขียนควรสังเกตทิวทศั น์
บรรยากาศ ส่ิงมชี ีวิตและไม่มชี ีวิตโดยรอบ เพื่อนํามาเป็น
ขอ้ มูลในการเขียน

4. การพรรณนาเหตกุ ารณ์ ผู้เขยี นควรสังเกตลกั ษณะ
เดน่ ของเหตกุ ารณ์

เทศนาโวหาร โวหารทีม่ จี ดุ ม่งุ หมายในการเขยี นเพื่อแนะนํา สัง่ สอน

หรอื มุง่ ใหผ้ ูอ้ า่ นปฏบิ ตั ติ าม

ตวั อย่าง

“ความสาํ เรจ็ ” ไมไ่ ดเ้ กดิ ขนึ้ ง่าย ๆ และไมไ่ ดเ้ กดิ ขึน้ กบั ทุกคน
แค่ความคิดอย่างเดียว ไม่ได้ทําให้เราประสบความสําเร็จ หากเราไม่เริม่
ลงมือทํา หากไม่อยากล้มเหลว ผิดหวัง ก็ต้องลองเปลี่ยนแปลง
ตัวเองดูสักครั้ง “คาดหวังให้น้อย ลงมือทําให้มาก” ในทุก “ความ
พยายาม” อาจจะไม่ประสบความสําเร็จ แต่ทุกความสําเร็จ ต้องใช้
“ความพยายาม”

โดย สโรชา สุพันธ์

หลักการเขยี นเทศนาโวหาร

1) การเขยี นเทศนาโวหารตอ้ งใช้โวหารประเภทตา่ ง ๆ มาประกอบ กล่าวคอื ทงั้ ใช้
บรรยายโวหาร พรรณนาโวหาร อุปมาโวหาร และสาธกโวหารดว้ ย เพื่อให้
ใจความชัดเจนแจ่มแจง้ จนเกิดความรูส้ ึกนกึ คิดคล้อยตาม

2) หากเป็นการแสดงความคดิ เหน็ ควรอธบิ ายทัง้ ดา้ นทเี่ ป็นประโยชน์และโทษ
หรือแสดงเหตุและผล

3) ผู้เขยี นตอ้ ง มคี วามร้เู กยี่ วกบั เรือ่ งทีเ่ ขยี นเป็นอย่างดี สามารถอธบิ ายอย่าง
ชัดเจน อกี ทงั้ ควรพรรณนาให้เกิดความเข้าใจอย่างลึกซึง้ ตอ้ งรูจ้ กั ใชเ้ หตผุ ล
และหลกั ฐานสนบั สนนุ ความคิดเหน็ ทีต่ นเสนอดว้ ย

สาธกโวหาร โวหารทีม่ ีการยกตวั อยา่ ง นําเรอื่ งราวอืน่ เขา้ มาประกอบ

ให้ชัดเจนขึน้ หรือสนับสนนุ ความคิดเหน็ ใหน้ ่าเชอื่ ถอื มากยิง่ ขนึ้ ใชเ้ ขียนเสริม
บรรยายโวหาร พรรณนาโวหาร และเทศนาโวหาร

ตวั อยา่ ง

คนเราจะไปดูถูกคนอืน่ เพียงเพราะเขาอ่อนแอกว่าหรือมีฐานะ
ด้อยกว่าไม่ได้ นิทานอีสปเรื่องราชสีห์กับหนูก็บอกอยู่แล้วว่า
แม้ราชสีห์จะมีอํานาจและทรงพลังเพียงใด แต่วันหนึ่งเมื่อเกิด
ปัญหาก็ต้องให้หนูตัวเล็ก ๆ มาช่วย ดังนั้น เราจึงควรปฏิบัติดี
ต่อผู้อื่น มีน้ําใจไมตรีต่อกันช่วยเหลือซึ่งกันและกัน ไม่ว่าจะเป็น
ใครกต็ าม

โดย กานต์ธิดา แกว้ กาม

หลกั การเขียนสาธกโวหาร

1) การเขียนสาธกโวหารจะเขียนควบคูก่ บั เทศนาโวหาร หรอื บรรยายโวหาร
โดยการยกตัวอย่างประกอบ

2) ตัวอย่างทีย่ กมาประกอบตอ้ งสอดคลอ้ งสมั พันธก์ บั เนอื้ ความในเทศนาโวหาร
หรอื บรรยายโวหาร

3) ตอ้ งยกตัวอย่างชัดเจนใช้ถ้อยคาํ ง่าย และควรสรุปหลังจากยกตัวอยา่ ง
ประกอบแลว้ ใหเ้ หน็ ความสาํ พันธข์ องเทศนาโวหารกบั สาธกโวหารหรือบรรยาย
โวหารกบั สาธกโวหาร

อปุ มาโวหาร โวหารทมี่ ีการเปรยี บเทยี บให้ผอู้ า่ นเขา้ ใจมากยิง่ ขึน้

เป็นโวหารเสรมิ ทีใ่ ชเ้ สรมิ บรรยายโวหาร พรรณนาโวหาร และเทศนาโวหาร

ตวั อย่าง

เมื่อยี่สิบปีที่แล้ว ฉันเรียนที่โรงเรียนมัธยมแห่ง
หนึ่ง วันนี้ทุกอย่างเปลี่ยนไปจากเดิมมาก โดยเฉพาะ
อาคารเรียนถูกรื้อทิ้งไปราวกับว่าที่ตรงนี้ไม่เคยมีอาคาร
เรยี นมาก่อน

โดย กานตธ์ ดิ า แกว้ กาม

หลักการเขยี นอุปมาโวหาร

1) เปรยี บเทยี บของสงิ่ หนงึ่ เหมอื นสิง่ หนึง่ ใช้คําว่า เหมอื น ราว ดจุ ดัง เพียง
เสมอื น ประดจุ ฯลฯ เป็นตัวเชือ่ มขอ้ ความ เช่น
- เธอสวยราวกบั นางฟา้
- เขาดใี จเหมอื นถกู รางวลั
- แม่รักลูกดงั ดวงใจ

2) เปรยี บเทียบโดยโยงความคิดผู้อ่านไปส่สู งิ่ หนึง่ เชน่ ชวี ติ เหมอื นนวนิยาย

จบ