Mahkamah Khas dan Badan Pengadilan Lain

Mahkamah Khas dan
Badan Pengadilan Lain

BAB 8

Mahkamah Khas

O Latar Belakang:

O Parlimen telah meminda Perkara 182 Perlembagaan
Persekutuan yang berkaitan dengan kekebalan raja-
raja.

O Melalui pindaan itu, Mahkamah Khas ditubuhkan
dan berkuat kuasa pada tahun 1993.

O Peruntukan: apa prosiding atas sifat peribadi
baginda hendaklah dibawa ke Mahkamah Khas.

Keanggotaan:

1. Ketua Hakim Mahkamah Persekutuan =
Pengerusi.

2. Hakim-hakim Besar Mahkamah Tinggi.
3. 2 orang lain yang pernah memegang

jawatan sebagai hakim Mahkamah
Persekutuan atau Mahkamah Tinggi yang
dilantik oleh Majlis Raja-raja.

Bidang Kuasa:

O Segala kesalahan yang dilakukan dalam
Persekutuan oleh YdPA atau raja sesebuah
negeri.

O Segala kes sivil oleh atau terhadap YdPA
atau raja sesebuah negeri.

O Keputusan adalah muktamad.

Prosedur perbicaraan

O Sebarang dakwaan terhadap YdPA atau raja-raja
atau dakwaan terhadap orang awam hendaklah
mendapat kebenaran Peguam Negara.

O YdPA atau raja perlu berhenti daripada
menjalankan tugasnya ketika perbicaraan kes
jenayah sedang berlangsung.

O YdPA atau raja tidak boleh mengampuni diri
sendiri, pengampunan hanya boleh dilakukan
oleh Majlis Raja-raja dengan syarat mendapat
Peguam Negara harus diambil kira.

Mahkamah Syariah

O Kedudukan:

O Ditubuhkan mengikut Enakmen Undang-
undang Pentadbiran Islam Negeri.

O Hanya membicarakan kes sivil dan jenayah
bagi orang Islam.

O Rendah – Tinggi - Rayuan

Bidang Kuasa: SIVIL

O Pertunangan
O Matrimoni (Perkahwinan, Perceraian,

Nafkah)
O Hak terhadap anak
O Wakaf dan warisan harta pusaka

Bidang Kuasa: JENAYAH

O Kesalahan matrimoni (berkahwin lebih daripada 4
orang isteri)

O Tidak membayar fitrah dan zakat (Baitulmal)
O Kesalahan mengambil anak angkat
O Persetubuhan haram
O Tidak berpuasa
O Berjudi
O Jualan minuman keras
O Menyebarkan ajaran sesat
O Berkhalwat
O Memakai pakaian yang menjolok mata

Kes-kes Pembunuhan??

O Yang melibatkan orang Islam akan
dibicarakan di Mahkamah Awam.

Mahkamah Rayuan Syariah

O Ketua Hakim Syariah

O Rayuan didengar bersama-sama suatu panel.
O Anggota panel terdiri daripada hakim

mahkamah awam dan hakim Mahkamah
Tinggi Syariah negeri-negeri yang lain.

Mahkamah Tinggi Syariah

O Hakim Mahkamah Tinggi Syariah
O Pegawai Pemeriksa Hal Ehwal Agama
O Pendakwa Agama

Mahkamah Rendah Syariah

O Hakim Mahkamah Rendah Syariah
O Pegawai Pemeriksa Hal Ehwal Agama
O Pendakwa Agama

Bidang kuasa HUKUMAN
(Tinggi)

O Kes Jenayah:

O Penjara tidak melebihi 3 tahun
O Denda tidak melebihi RM 5000
O Merotan tidak melebihi 6 sebatan
O Kombinasi

Kes Sivil:

O Pertikaian melebihi RM 50 000

Bidang kuasa HUKUMAN
(Rendah)

O Kes Jenayah:

O PENJARA TIDAK melebihi 6 bulan
O Denda tidak melebihi RM 1000

Kes Sivil:
O Pertikaian tidak melebihi RM 50 000

Pelantikan Kadi

O Dilantik oleh raja, sultan atau YdPB negeri-
negeri masing-masing.

O Kadi dilantik oleh YdPA bagi negeri yang
tidak beraja.

O Kadi ialah hakim dalam perkara yang
berkaitan dengan agama Islam.

Prosiding:

O Bahasa Melayu mesti digunakan dalam
perbicaraan.

O Perbicaraan terbuka kepada orang ramai.
O Bilangan saksi bergantung pada jenis kes,

kes zina = 4 orang saksi (status saksi
adalah penting)

Rayuan kes di Mahkamah
Rayuan Syariah

O Kes sivil yang melibatkan nilai kurang
daripada RM 100

O Kes jenayah yang melibatkan denda lebih
daripada RM 25.

Mahkamah Kanak-Kanak
(JUVANA)

O Membicarakan pesalah remaja yang
berumur antara 10 hingga 18 tahun.

O Mahkamah kanak-kanak membicarakan
kes-kes yang melibatkan hukuman yang
ringan sahaja (tidak melibatkan hukuman
mati).

O Tempat perbicaraan adalah di Mahkamah
Majistret.

Prosiding

O Dijalankan oleh seorang majistret bersama-sama
dua orang penasihat mestilah wanita.

O Anggota panel penasihat dilantik oleh Menteri
Pembangunan Wanita, Keluarga dan Masyarakat
(Yang Berhormat Datuk Seri Rina Binti Mohd
Harun). Timbalan: Yang Berhormat Dato Hajah
Siti Zailah Binti Mohd Yusoff)

O 2 orang penasihat akan memberikan nasihat
kepada majistret tentang hukuman yang patut
dikenakan terhadap pesalah.

Prosiding

O Perbicaraan diadakan secara tertutup untuk
melindungi pesalah muda daripada publisiti.

O Berkuasa dalam hal-hal yang berikut:

O Mengasingkan kanak-kanak atau remaja yang ditahan
untuk perbicaraan daripada pesalah-pesalah dewasa
semasa dalam reman polis.

O Membebaskan kanak-kanak atau remaja yang berkenaan
dengan ikat jamin sementara menunggu perbicaraan.

Prosiding

O Membenarkan ibu bapa atau penjaga
kanak-kanak atau remaja berkenaan untuk
menyoal saksi-saksi pihak pendakwa.

Hukuman dan Rayuan

Mahkamah Kanak-Kanak

O Jika pesalah disabitkan dengan kesalahan, dia tidak
dipenjarakan dan tiada catatan rekod jenayah akan
dibuat.

O Kanak-kanak atau remaja yang berkenaan mungkin:

O Diberikan amaran supaya berkelakuan baik
O Dibenarkan keluar dengan ikat jamin
O Diletakkan di bawah jagaan rapi seorang saudaranya
O Dikenakan hukuman sebat yang ringan tidak melebihi

10 sebatan
O Dihantar ke sekolah pemulihan akhlak sehingga

berusia 21 tahun.

O Rayuan terhadap keputusan Mahkamah
Kanak-kanak boleh dibuat di Mahkamah
Tinggi.

Mahkamah Tentera

O Struktur Mahkamah Tentera

O Mahkamah Tinggi Tentera
O Mahkamah Rendah Tentera

O Dilantik oleh YdPA atas nasihat Menteri Pertahanan.
O YB Dato' Seri Hishammuddin bin Tun Hussein
O YB DATO' SRI IKMAL HISHAM BIN ABDUL AZIZ (Timbalan)

O Prebet - Lans Koperal –Koperal - Sarjan – Staf Sarjan-
Leftenan Muda – Kapten - Mejar - Leftenan Kolonel –
Kolonel- Leftenan Jeneral – Jeneral







Mahkamah Tinggi Tentera

O Membicarakan pegawai berpangkat Staf
Sarjan ke atas.

O Hakim ialah Leftenan Kolonel dan 2 orang
pegawai tinggi.

Mahkamah Rendah Tentera

O Membicarakan askar yang pangkatnya di
bawah Staf Sarjan.

O Hakim ialah Yang Dipertua (Mejar) dan 2
orang lain (Kapten / Hakim Peguam)

Bidang Kuasa:

O Sesiapa juga yang tertakluk kepada undang-undang
perkhidmatan angkatan tentera.

O Askar simpanan yang dipanggil untuk berkhidmat dalam
latihan tentera.

O Orang awam yang digaji oleh tentera atau sedang
bekerja dengan pihak tentera.

O Orang awam yang berada di atas kapal terbang tentera
atau tentera laut.

O Kes-kes pecah amanah dan disiplin dalam angkatan
tentera.

Hukuman dan Rayuan

O Hukuman yang dijatuhkan tertakluk kepada
pengesahan seorang pegawai atasan
tentera.

O Jika melibatkan hukuman mati, pengesahan
diperoleh daripada YdPA.

O Hukuman yang dijatuhkan boleh dirayu di
Mahkamah Tinggi.

O Pengampunan boleh diperoleh daripada
YdPA melalui Lembaga Pengampunan.

Mahkamah Bumiputera

O Hanya wujud di Sabah dan Sarawak.
O Sarawak:

O Mahkamah Ketua Kampung – Mahkamah
Pegawai – Mahkamah Daerah Bumiputera –
Mahkamah Bumiputera Residen – Mahkamah
Rayuan Bumiputera

Mahkamah Bumiputera

O Sabah:

O Mahkamah Bumiputera – Mahkamah
Pegawai Daerah – Mahkamah Rayuan
Bumiputera.

Persamaan:

O Jika berlaku apa-apa kes yang berkaitan
dengan perkahwinan atau seks dan kedua-
dua pihak yang terlibat adalah daripada
keturunan yang berbeza, adat pihak
perempuan hendaklah digunakan.

O Sebarang pelanggaran adat boleh
dibicarakan di Mahkamah Bumiputera
asalkan salah seorang daripada pihak-pihak
yang terlibat ialah bumiputera.

Bidang Kuasa:

O Kes kesalahan melanggar undang-undang adat
dan pihak-pihak yang terbabit ialah bumiputera.
(Perkahwinan, Perkara seks, Harta Pusaka dan
Tanah)

O Kes pelanggaran Undang-Undang Adat Sarawak
oleh seorang atau sekumpulan bumiputera.

O Kes Pelanggaran Undang-Undang Adat Melayu
bukan Islam.

O Kes-kes yang diberikan kuasa oleh undang-
undang bertulis kepada Mahkamah Bumiputera.

Sarawak:

Mahkamah Rayuan Bumiputera
(diketuai Hakim Mahkamah Tinggi)

Mahkamah Bumiputera Residen
(diketuai Residen)

Mahkamah Daerah Bumiputera
(diketuai Majistret kelas II)

Mahkamah Pegawai/ ketua Bumiputera
(diketuai pegawai/ketua Bumiputera)

Mahkamah Ketua Kampung
(diketuai Ketua Kampung)

Sarawak:

1. Mahkamah Rayuan Bumiputera:

1. Terdiri: Hakim Mahkamah Tinggi
2. Setiausaha Hal-ehwal Bumiputera
3. 2 orang Pengapit

4. Diadili oleh 3, 5 atau 7 orang yang diketuai
oleh Hakim Mahkamah Tinggi.

5. Mahkamah ini mendengar kes-kes rayuan
dari Mahkamah Bumiputera Residen.

Sarawak:

2. Mahkamah Bumiputera Residen
- Residen
- Ketua Bumiputera
-2 orang Pengapit

- Mendengar kes-kes rayuan dari Mahkamah
Bumiputera Bawahan.

Sarawak:

O Mahkamah Daerah Bumiputera

O Majistret
O Pegawai Bumiputera
O 2 orang Pengapit

O Boleh menjatuhkan hukuman penjara tidak
melebihi 2 tahun dan denda tidak melebihi
RM 200.

Sarawak:

O Mahkamah Pegawai / Ketua Bumiputera

O Pegawai atau Ketua Bumiputera
O 2 orang Pengapit

O Boleh menjatuhkan hukuman penjara tidak
melebihi 6 bulan dan denda tidak melebihi
RM100.

Sarawak:

O Mahkamah Ketua Kampung

O Ketua Kampung
O 2 orang Pengapit

O Boleh menjatuhkan hukuman denda tidak
melebihi RM 50.

Pengapit

Mahkamah Bumiputera
Sarawak

Sabah:

1. Mahkamah Rayuan Bumiputera

1. Hakim Mahkamah Tinggi
2. 2 orang ketua bumiputera

Sabah:

2. Mahkamah Pegawai Daerah
- Pegawai Daerah
- 2 orang Pengapit

- Boleh menjatuhkan hukuman penjara tidak
melebihi 2 tahun dan denda tidak melebihi
RM 200.

Sabah:

3. Mahkamah Bumiputera
- Ketua Bumiputera
- 2 orang Pengapit

- Boleh menjatuhkan hukuman penjara tidak
melebihi 1 tahun dan denda tidak melebihi
RM 100.

Mahkamah Perusahaan

O Terbahagi kepada Mahkamah Pengerusi
dan Mahkamah Yang Dipertua.

O Mahkamah Pengerusi:

O Kes pembuangan kerja pekerja-pekerja
dalam sektor swasta

O Kes pertikaian perusahaan tentang syarat-
syarat perkhidmatan

O Kes-kes sebagaimana yang diarahkan oleh
Presiden

O Mahkamah Yang Dipertua:

O Kes pertikaian
O Kes tentang rujukan ke Mahkamah Tinggi atas

persoalan undang-undang
O Kes yang berkaitan dengan writ of certiorari

O ** Maksud certiorari: Perintah mahkamah yang
mengetepikan keputusan yang dibuat oleh
mahkamah yang lebih rendah.

Bidang Kuasa:

O Mengeluarkan saman terhadap mana-mana pihak
atau orang perseorangan untuk menghadirkan diri di
Mahkamah Perusahaan.

O Merekodkan kenyataan sesuatu pihak secara angkat
sumpah dan mengarahkan pihak itu mengemukakan
buku, surat dan dokumen sebagai bukti.

O Melaksanakan perbicaraan secara tertutup.
O Memohon bantuan daripada tenaga pakar untuk

memberikan pendapat pakar semasa perbicaraan.

O Keputusan adalah muktamad dan tidak boleh
dirayu di mana-mana mahkamah awam.

O Namun, Mahkamah Tinggi boleh menyemak
keputusan Mahkamah Perusahaan atas
alasan penafian keadilan atau perkara yang
didengar oleh Mahkamah Perusahaan adalah
di luar bidang kuasanya.