หลักการและแนวคิดการนิเทศภายในโรงเรียน

47
มหาวิทยาลัย สามารถที่จะ ใชSงานไดS เนื่องดSวยเปhนบริการท่ีเป•ดใชSงานแบบฟรี ไม@ตSองเสีย ค@าใชSจ@าย มีการใชSงานท่ี
สะดวกและง@าย ทำใหSทุกคนไม@ว@าจะเปhน ผูSอำนวยการสถานศึกษา ครูบุคลากรทางการศึกษาและนักเรียนสามารถ
ใชSงาน ไดSโดยการมีส@วนร@วมในการใชSงานแอปพลเิ คชนั ต@าง ๆ ร@วมกัน รวมถึงการใชSงานไดSทุกที่ทุกเวลา (Any time
Any place) เขาS ถงึ ไดSในหลากหลาย อุปกรณท[ ้งั เคร่อื งคอมพิวเตอร[ แท็บเล็ต (Tablet) โทรศพั ทม[ อื ถือ เปนh ตSน

ทีม่ า: หนว@ ยศึกษานิเทศก[ (2562 อSางถึงใน ดนัยศักด์ิ กาโร, 2561)
หน@วยศึกษานิเทศก[ (2562) ไดSเสนอแนะการประยุกต[ใชSงานการประยุกต[ใชS Google Classroom สำหรับ
การนิเทศภายในสถานศึกษา ซึ่งการใชSงาน Google Classroom สำหรับการสรSางเปhนหSองเรียนออนไลน[ไวSสำหรับ
มอบหมายงาน พบปะพูดคุยหรือแลกเปลี่ยน ขSอมูลข@าวสารต@าง ๆ กัน ระหว@างผูSอำนวยการสถานศึกษา ทีมนิเทศ
ภายใน ครูและบุคลากรทางการศึกษา ภายในโรงเรียน นอกจากนี้ยังสามารถเชิญ รองผSูอำนวยเขตพื้นที่การศึกษา
ศึกษานิเทศก[ประจำศูนย[เครือข@าย ศึกษานิเทศก[ของสำนักงานเขตพื้นทีการศึกษา หรือผูSเชี่ยวชาญเพื่อทำหนSาท่ีใหS
ปรกึ ษา แนะนำ ในรูปแบบ
ความสามารถของ Google Classroom
1. สามารถเชญิ ผคูS นใหSเขาS รว@ มในฐานะครู (ผSูนิเทศ เชน@ ผSูอำนวยการโรงเรยี น ทมี นเิ ทศ รองผอ. สพท.
ศึกษานเิ ทศก[ ผSูเช่ยี วชาญ เปhนตSน) และ นกั เรยี น (ครูและบคุ ลากรทางการศึกษาทเ่ี ปhนผรูS ับการนเิ ทศ)
2. ผSูนิเทศสามารถมอบหมายงาน ใหSผรSู ับการนเิ ทศดำเนินการ เช@น การส@งแผนการจัดการเรียนรูS สง@ คลปิ
วดี ีโอบรรยากาศการจดั การกิจกรรมการเรียนการสอน สง@ ขอS มูลข@าวสาร ความรSู การใหSคำแนะนำทั้งรปู แบบกล@มุ
และรายบุคคล
3. สามารถกำหนดระยะเวลากำหนดการสง@ งาน กำหนดการใหSคะแนน นัดหมาย

หลักการและแนวคิดการนิเทศภายในโรงเรียน ดร.อนศุ ร หงษข< นุ ทด

48

4. สามารถส@งงานในรูปแบบการอพั โหลดเขSาภายในหSองหรือเช่อื มโยงไปยัง Drive หรือ เว็บไซต[อนื่ ไดS
5. สามารถจัดการยกเลกิ หรอื ผSใู ชงS าน
6. สามารถบนั ทกึ หรอื สำรองขSอมลู ภายในหอS งไดS
7. ผรูS ับการนิเทศสามารถแลกเปลย่ี นเรยี นรรSู ว@ มกนั ภายในหอS งและผูSนเิ ทศสามารถใหSคำแนะนำ หรือ
ขอS เสนอแนะเติมเต็ม
8. สามารถใชSงานไดSบนเครื่องคอมพิวเตอร[และอปุ กรณเ[ คล่อื นท่ีทงั้ โทรศัพทม[ ือถือและแท็บเล็ต
9. สามารถจดั การเผยแพร@ขอS มูลสารสนเทศ แจงS ข@าว นำเสนอความรใSู นรูปแบบเอกสาร คลปิ วดี โี อ ใน
รูปแบบออนไลน[
10. สามารถเช่ือมโยงกับแอปพลิเคชนั ของ Google for Education
เง่อื นไขสำหรบั การใชBงาน Classroom
1. ผSูใชงS านทั้งครู (ผนSู ิเทศ) และ นักเรียน (ผSูรับการนเิ ทศ) จำเปนh ตอS งมบี ัญชผี Sใู ชงS าน Gmail สำหรบั เขาS ใชSงาน
2. รองรับการใชSงานสำหรับครู (ผนูS ิเทศ) ไดไS ม@เกนิ 20 คน และ นักเรียน (ผรูS ับการนิเทศ) ไมเ@ กิน 1,000 คน
ต@อ 1 หอS ง
3. ผSูใชงS านตอS งเชือ่ มต@อระบบเครือข@ายอินเทอรLเนต็ เพื่อใชSงาน
สำหรับการใชSงาน Google Classroom มีคำอธบิ ายอย@างละเอยี ดซึง่ สามารถเขSาเรยี นรแูS ละศกึ ษาเพ่มิ เตมิ
ไดSที่ https://support.google.com/edu/classroom#topic=6020277หรือตาม QR-Code ต@อไปน้ี
การประยุกตใR ชB LINE กบั การนเิ ทศภายในโรงเรียน
ป‡จจุบันการสื่อสารของมนุษย[ไดSรับการพัฒนาใหSสื่อสารถึงกันอย@างรวดเร็ว อันเปhนผลมาจากความกSาวหนSา
ดSานเทคโนโลยีคอมพิวเตอร[ที่ไดSเขSามามีบทบาทในชีวิตประจำวันของมนุษย[มากขึ้น สื่อชนิดหนึ่งที่ผูSใชSสามารถมี
ส@วนร@วมสรSาง และแลกเปลี่ยนความคิดเห็นต@าง ๆ ผ@านระบบอินเทอรLเน็ตไดS คือ Social Media คำนี้ คณะกรรมการ
จัดทำพจนานุกรมศัพท[คอมพิวเตอร[และเทคโนโลยีสารสนเทศ ราชบัณฑิตยสถาน บัญญัติศัพท[ว@า สื่อสังคม หรือท่ี
คนทั่วไปเรียกว@า สื่อออนไลน[ หรือ สื่อสังคมออนไลน[ ในทางเทคนิค สื่อสังคมจะหมายถึงโปรแกรมกลุ@มหนึ่งที่ทำงาน
โดยใชSพื้นฐานและเทคโนโลยีของเว็บตั้งแต@รุ@น 2.0 เช@น บีโบ มายสเปซ เฟซบุ°ก ทวิตเตอร[ วิกิพีเดีย ไฮไฟฟ± และ
บล็อกต@าง ๆ ในทางธุรกิจเรียกสื่อสังคมว@า สื่อที่ผSูบริโภคสรSางขึ้น (consumer-generated media หรือ CGM)
สำหรับกลุ@มบุคคลผSูติดต@อสื่อสารกันโดยผ@านสื่อสังคม ซึ่งนอกจากจะส@งข@าวสารขSอมูลแลกเปลี่ยนกันแล5ว ยังอาจ
ทำกิจกรรมที่สนใจร@วมกันดSวย กลุ@มบุคคลที่ติดต@อสื่อสารกันโดยผ@านสื่อสังคมดังกล@าว คือ Social Network ซ่ึง
คณะกรรมการจัดทำพจนานุกรมศัพท[คอมพิวเตอร[และเทคโนโลยีสารสนเทศ บัญญัติศัพท[ Social Network ว@า
เครือข@ายสังคม ในเครือข@ายสังคม กลุ@ม “เพื่อน” หรือ “ผSูติดต@อกัน” จะตSองแนะนำตนเองอย@างสั้น ๆ โดยทั่วไป

หลกั การและแนวคิดการนเิ ทศภายในโรงเรยี น ดร.อนศุ ร หงษ<ขุนทด

49

ซอฟต[แวร[ที่ใหSบริการเครือข@ายสังคมจะเป•ดโอกาสใหSกลุ@มเพื่อน ๆ วิพากษ[วิจารณ[กันเองไดS ส@งขSอความส@วนตัว
และเขSาไปอ@านขSอความของเพื่อน ๆ ในกลุ@มไดS ซอฟต[แวร[บางประเภทจะสามารถใหSเพื่อน ๆ เพิ่มเสียงและ
ภาพเคลื่อนไหวลงในประวัติของตนไดSดSวย นอกจากนี้ เพื่อนบางคนก็อาจจะสรSางโปรแกรมย@อย ๆ ขึ้นมาใหSใชS
รว@ มกนั ไดS เช@น เล@นเกม ถามปญ‡ หา หรอื ปรับแตง@ รปู ภาพ ทำใหSบางคนมผี SูสมัครเขาS มาเปhนเพอื่ นดSวยมากมาย

เครือข@ายสังคมออนไลน[ (Social networks) คือ เว็บไซต[หรือโปรแกรมคอมพิวเตอร[ที่ช@วยใหSคน สามารถ
การสื่อสารและแบ@งเปhนขSอมูล บนอินเทอร[เน็ตโดยใชSคอมพิวเตอร[ หรือโทรศัพท[มือถือ อีกความหมายคือ รูปแบบ
ของเว็บไซต[ในการสรSางเครือข@ายสังคม สำหรับผูSใชSงานในอินเทอร[เน็ต เขียนและอธิบายความสนใจ และกิจการท่ี
ไดSทำ และเชื่อมโยงกับความสนใจและกิจกรรมของผูSอื่น ในบริการเครือข@ายสังคมมักจะประกอบไปดSวย การแช็ต
ส@งขSอความ ส@งอีเมล วิดีโอ เพลง อัปโหลดรูป บล็อก การทำงานคือ คอมพิวเตอร[เก็บขSอมูลพวกนี้ไวSในรูปฐานขSอมูล sql
ส@วน video หรือ รูปภาพ อาจเก็บเปhน ไฟลLก็ไดS บริการเครือข@ายสังคมที่เปhนที่นิยมไดSแก@ ไฮไฟฟ± มายสเปซ เฟซบ°ุก
ออร[กัต มัลติพลาย และไลน[ โดยเว็บเหล@านี้มีผูSใชSมากมาย เช@น เฟสบุ°ค เปhนเว็บไซต[ที่คนไทยใชSมากที่สุด ในขณะท่ี
ออร[กัตเปhนที่นิยมมากที่สุดในประเทศอินเดีย ป‡จจุบัน บริการเครือข@ายสังคม มีผลประโยชน[คือหาเงินจากการ
โฆษณาการเล@นเกมโดยใชSบัตรเติมเงิน โดยสรุป เครือข@ายสังคมออนไลน[ (Social network) หมายถึง เว็บไซต[หรือ
โปรแกรมคอมพิวเตอร[ท่ีช@วยใหSคนสมารถสรSางเครือข@ายสังคม สำหรับผูSใชSงานในอินเทอร[เน็ต เพื่อใชSในการสื่อสาร
แบ@งเปhนขSอมูลเขียนและอธิบายความสนใจ และกิจการท่ีไดSทำ และเชื่อมโยงกับความสนใจและกิจกรรมของผูSอื่น
เชน@ Applications Line, Facebook เปhนตSน

แอปฟลิเคช่ันไลนR (Applications LINE)
ไลน[ (อังกฤษ: LINE) เปhนโปรแกรมระบบส@งขSอความทันที ที่มีความสามารถใชSงานไดSทั้งโทรศัพท[มือถือที่มี
ระบบปฏิบัติการไอโอเอส, แอนดรอยด[, วินโดวส[โฟน ทั้งยังสามารถใชSงานไดSบนคอมพิวเตอร[ส@วนบุคคล และแมค
โอเอสดSวยความที่มีลูกเล@นมากมาย สามารถคุย ส@งรูป ส@งไอคอน ส@งสติกเกอร[ ตั้งค@าคุยกันเปhนกลุ@ม สามารถสรSาง
แบบสำรวจ สรSางตารางการนัดหมายกิจกรรม ฯลฯ ทำใหSมีผูSใชSงานโปรแกรมนี้เปhนจำนวนมาก ชาวไทยนิยมใชSเปhน
อันมาก จากความสามารถของแอปพลิเคชันไลน[ที่สามารถส@งขSอความ ส@งรูปภาพ ไฟลLวิดีโอ และสามารถตั้งคGา
การคุยเปhนกล@ุมไดS ทำใหSสามารถนำมาประยุกต[ใชSในการนิเทศภายในโรงเรียนไดS โดยสามารถตั้งกลุ@มการคุย
สำหรบั การนิเทศภายในโรงเรยี น (หนว@ ยศกึ ษานิเทศก[, 2562: 66) ดงั นี้
1. กลุ@มไลน[โรงเรียน (สูงสุด 500 คน) สมาชิกประกอบดSวย ขSาราชการครูและบุคลากรทางการศึกษาทุก
คนในโรงเรียน ใชSสำหรับแลกเปลี่ยนขSอมูลข@าวสารกันภายในโรงเรียน เปhนช@องทางสำหรับผูSบริหารสถานศึกษา ใชS
ในการ สั่งการ การนิเทศติดตามการดำเนินงาน เปhนช@องทางในแจSงป‡ญหาอุปสรรคในการจัดการเรียนการสอนของ
ครู หรอื รายงานผลการจัดการเรยี นการสอนของครใู นโรงเรียน

หลกั การและแนวคดิ การนเิ ทศภายในโรงเรียน ดร.อนุศร หงษ<ขนุ ทด

50
2. กลุ@มไลน[กลุ@มสาระการเรียนรูS สมาชิกประกอบดSวย ผSูบริหารสถานศึกษา หัวหนSากลุ@มสารการเรียนรูS
ครูผSูสอน ใชSสำหรับแลกเปลี่ยนขSอมูลข@าวสารกันภายในกลุ@มสาระการเรียนรูS เปhนช@องทางสำหรับผูSบริหารสถานศึกษา/
หัวหนSากลุ@มสาระการเรียนรSู ใชSในการนิเทศติดตามการจัดการเรียนการสอนของครูในกลุ@มสาระฯ เปhนช@องทาง
สำหรับครูผูSสอนในการในแจSงป‡ญหาอุปสรรคในการจัดการเรียนการสอน หรือรายงานผลการจัดการเรียนการสอน
ของครใู นกล@มุ สาระฯ มีแนวทางในการดำเนินการ ดงั น้ี

2.1 ครูผูSสอนรายงานผลการจดั กจิ กรรมการเรียนการสอนในไลน[กลมุ@ สาระฯ พรSอมเอกสารหลักฐาน
เชน@ รปู ภาพการจัดกจิ กรรม เอกสารประกอบการสอน บันทกึ ผลหลงั สอน และชน้ิ งานนักเรียน เปนh ตSน

2.2 ผูSบรหิ ารโรงเรยี น ผูSทผ่ี Sูบริหารมอบหมาย ทำการนิเทศการสอน ใหSขSอเสนอแนะ ในการจดั กิจกรรม
การเรยี นการสอนของครผู ูSสอนทไี่ ดSรายงานมาในไลน[กล@ุมสาระฯ ในขนั้ ตอนนอี้ าจใชSรปู แบบ PLC ในการนเิ ทศสรุป
ไดS ดังภาพประกอบ

ภาพที่ 8 แนวทางการดำเนนิ การนิเทศภายในโรงเรียนดSวยไลนก[ ลมุ@
ทีม่ า: หน@วยศกึ ษานเิ ทศก[ (2562: 67)

หลกั การและแนวคดิ การนิเทศภายในโรงเรียน ดร.อนศุ ร หงษ<ขุนทด

51

บทท่ี 5
กิจกรรมการนิเทศภายในโรงเรยี น
กิจกรรมการนเิ ทศภายในโรงเรยี น
แนวทางการจัดกิจกรรมการนิเทศภายในโรงเรียน มีตัวอย@าง (กลุ@มงานนิเทศ ติดตามและประเมินผลระบบ
บรหิ ารและการจดั การศกึ ษา, ม.ป.ป.: 34) ดังตอ@ ไปน้ี
1. การเยี่ยมนิเทศชั้นเรียน หมายถึง การที่ผูSนิเทศไปพบและสังเกตการทำงานของครูในชั้นเรียนเพื่อร@วมกัน
พฒั นาการทำงานใหSมีคณุ ภาพ ซึง่ มวี ัตถุประสงค[ ดังตอ@ ไปน้ี
1.1 เพ่อื สำรวจความตอS งการของครู
1.2 เพ่อื ศึกษาปญ‡ หาของครูในสถานศึกษา
1.3 เพอื่ ประเมินผลการสอนของครู
1.4 เพอื่ กระตนุS ใหคS รปู รับปรุงการจดั การเรียนรูS
1.5 เพือ่ ใหSคำปรกึ ษาแนะนำแกค@ รู
ขนั้ ตอนการนเิ ทศแบบเยย่ี มนเิ ทศชัน้ เรยี น มีข้ันตอนดังนี้
ขน้ั ท่ี 1 สรBางขอB ตกลงในการเยยี่ มนิเทศช้นั เรียน มีข้นั ตอนดังนี้
1.1 พบปะสนทนา สราS งความคSนุ เคย และสรSางเจตคตทิ ดี่ ใี นการนิเทศแกค@ รู
1.2 วางแผนการเยยี่ มนิเทศชนั้ เรียน ร@วมกับครูในเรอื่ งตา@ ง ๆ ดังน้ี
1.2.1 กำหนดการเยย่ี มนเิ ทศช้ันเรยี น
1.2.2 กำหนดจดุ มงุ@ หมายในการเยย่ี มนเิ ทศช้ันเรยี น
1.2.3 กำหนดเรื่องที่จะนิเทศตามความตSองการ/จำเปhน เช@น การจัดทำเอกสารและงานธุรการประจำ
หอS งเรยี น การจดั หอS งเรยี นและบรรยากาศในหอS งเรียน การจัดกิจกรรมการเรียนรSู ฯลฯ
1.2.4 กำหนดวิธีการนิเทศ เช@น สำรวจป‡ญหาและความตSองการของครูสอบถามการปฏิบัติงาน
ของครู ใหSคำปรกึ ษาแนะนำ สงั เกตการสอน ฯลฯ
ขั้นท่ี 2 ปฏิบตั กิ ารเยย่ี มนิเทศชัน้ เรียน ตามขอS ตกลงทก่ี ำหนดร@วมกนั กับครู ดังน้ี
2.1 เขSาเยีย่ มนิเทศชนั้ เรยี น ตรงตามเวลาที่กำหนด
2.2 ใหคS วามเปhนกนั เอง เพอื่ สรSางเจตคตทิ ี่ดแี กค@ รู
ข้ันท่ี 3 วเิ คราะหผR ลการเยีย่ มนิเทศช้ันเรยี น ซ่ึงมขี ้ันตอนดงั น้ี
3.1 วเิ คราะห[ผลการเย่ียมนเิ ทศช้นั เรียนร@วมกบั ครู
3.2 สรปุ ผลการเยีย่ มนเิ ทศชน้ั เรียน
3.3 ใหSคำปรึกษาแนะนำ
ข้นั ท่ี 4 ปรบั ปรงุ การทำงาน ครูนำผลการเยี่ยมนิเทศชน้ั เรียน มาปรับปรุงแกSไข

หลักการและแนวคิดการนิเทศภายในโรงเรยี น ดร.อนศุ ร หงษข< นุ ทด

52

(ตวั อยาP งท่ี 1)
แบบบันทกึ การเยี่ยมนิเทศชั้นเรยี น

ช่ือผรSู บั การนเิ ทศ ……………………................................................ (ครูที่ปรึกษา/ครปู ระจำชนั้ /หวั หนSาระดับ)

วันที่ ….…… เดือน ………....................……….. พ.ศ. ....................
คำชี้แจง ใหSกาเครอ่ื งหมาย / ในช@องทางขวามือตามเกณฑก[ ารประเมิน ดงั น้ี
เกณฑ[การประเมิน

5 = ดมี าก
4 = ดี
3 = ปานกลาง

2 = นSอย
1 = แกSไข

รายการประเมนิ 5 ระดับการปฏิบัติ 1 หมายเหตุ
432

สภาพหBองเรียน

1. มีปาn ยนเิ ทศเพื่อแสดงข@าวสารและความรตูS @าง ๆ

2. มปี าn ยแสดงขอS มลู สถิตขิ องหอS งเรยี นทีเ่ ปนh ป‡จจบุ ัน

3. มีสญั ลกั ษณ[ชาติ ศาสนา พระมหากษัตริย[

4. มกี ารแสดงผลงานนักเรียน

5. บรรยากาศในหSองเรยี นเออื้ ต@อการเรียนรูS

การบรหิ ารจดั การหอB งเรยี น
6. ใชกS ารเสริมแรงเชงิ บวกในการจดั การเรยี นรSู (Positive
Reinforcement)

7. ใชวS ิธกี ารทำงานเปนh กล@ุม (Working In Groups)

8. นกั เรียนทุกคนมสี ว@ นร@วมในการจดั การเรียนรูS (Involve

Everyone)

ครูผูBสอน
9. มีการจดั ทำแผนการจัดการเรยี นรูS

10. จดั กิจกรรมการเรียนรSูเนนS ผเSู รียนเปhนสำคัญ

11. ใชสS อื่ เทคโนโลยีในการจัดการเรียนรSู

12. มีขSอมลู นกั เรียนเปhนรายบุคคล

หลักการและแนวคดิ การนิเทศภายในโรงเรยี น ดร.อนศุ ร หงษข< นุ ทด

53

รายการประเมิน 5 ระดบั การปฏิบตั ิ 1 หมายเหตุ
432
13. มีวิจยั ในช้ันเรยี นเพอื่ การพัฒนาการเรียนรSู
14. ดแู ลเอาใจใส@นกั เรยี นอย@างท่ัวถึง
15. แต@งกายเหมาะสมกับความเปhนครู
นักเรยี น
16. ต้งั ใจปฏิบัติกจิ กรรมการเรียนที่ไดรS บั มอบหมาย
17. นักเรียนรา@ เรงิ แจ@มใส
18. นกั เรียนกระตือรือรSนและกลSาซกั ถามครู
19. นกั เรียนมรี ะเบยี บวนิ ยั
20. นกั เรยี นแตง@ กายสะอาดถกู ตSองตามระเบยี บ

รวม
เฉลย่ี

ขBอคิดและขBอเสนอแนะของผBูนิเทศ
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงช่ือ..................................................................ผSูนเิ ทศ
(.................................................................)

รับทราบ/ปรบั ปรงุ /ดำเนินการตามคำแนะนำ
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงชื่อ..................................................................ผูนS เิ ทศ
(.................................................................)

หลกั การและแนวคิดการนิเทศภายในโรงเรยี น ดร.อนุศร หงษข< ุนทด

54

(ตัวอยPางท่ี 2) แบบบนั ทกึ การเยย่ี มนเิ ทศชัน้ เรียน

โรงเรยี น ................................................ อำเภอ ................................. จงั หวัด ............................................

ช่ือผูรS บั การนเิ ทศ .....................…………….............. (ครทู ปี่ รกึ ษา/ครปู ระจำช้ัน/หวั หนาS ระดบั ) ชน้ั ..............

วนั เดอื น ปl วิเคราะห[ผล การเยีย่ มนิเทศชน้ั เรียน สรปุ ผล ใหคS ำปรึกษาแนะนำ

การเยีย่ มนิเทศช้นั เรียน

ลงชื่อ..................................................................ผSูนิเทศ
(.................................................................)
รบั ทราบ/ปรับปรุง/ดำเนินการตามคำแนะนำ

.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................
.......................................................................................................................................................................

ลงชื่อ..................................................................ผSูรบั การนิเทศ
(.................................................................)

2. การสงั เกตการสอนในช้ันเรยี น หมายถึง การจดั ใหSบุคคลหนึง่ (ผSนู ิเทศ) ที่มีความรูคS วามเขSาใจในเร่ือง
การจัดการเรียนรูS มาสังเกตพฤติกรรมการสอนของครู (ผูSรบั การนเิ ทศ) ในขณะจัดกิจกรรมการเรยี นรูSโดยมวี ตั ถปุ ระสงค[
เพือ่ ใหสS ามารถพฒั นาหรอื ปรบั ปรงุ การจดั การเรียนรูS ใหSมีประสทิ ธิภาพโดยใชSขSอมลู ยSอนกลบั จากการสงั เกตการ
สอนของผนSู เิ ทศ ขน้ั ตอนการสงั เกตการสอน มขี น้ั ตอน (กลม@ุ งานนเิ ทศ ตดิ ตามและประเมินผลระบบบรหิ ารและ
การจัดการศกึ ษา, ม.ป.ป.: 37-38) ดงั น้ี

ขั้นท่ี 1 สราB งความสัมพนั ธรR ะหวPางครกู บั ผูBนเิ ทศ มีขั้นตอนดงั น้ี

หลกั การและแนวคิดการนเิ ทศภายในโรงเรียน ดร.อนศุ ร หงษข< นุ ทด

55

1.1 ปฏบิ ตั ติ นใหSเปนh เพอื่ นรว@ มวชิ าชพี กับครู
1.2 เปนh เพือ่ นรว@ มงานกับครู
1.3 ใหขS Sอมลู ต@าง ๆ แก@ครู
1.4 แกไS ขขSอขัดแยงS ต@าง ๆ ของครู
1.5 รบั ฟง‡ ขอS แนะนำต@าง ๆ ของครู
1.6 ใหคS วามสนใจตอ@ ครใู นการปฏิบัติงาน
1.7 ใหคS วามจริงใจตอ@ ครทู ้ังต@อหนSาและลับหลงั
1.8 ใหSเกยี รติและยกย@องครูดSวยความจริงใจ
1.9 หาทางสรSางความกาS วหนาS ใหแS ก@ครอู ยเู@ สมอ
1.10 ใหคS วามรSแู ละสนับสนนุ การทำงานของครู
ขน้ั ที่ 2 ปรกึ ษาหารือและการเตรียมแผนการจัดการเรียนรBู มีขั้นตอนดังน้ี
2.1 ปรกึ ษาหารือกับครูในเรื่องการจดั การเรียนรูS
2.2 วางแผนการสังเกตการจดั การเรยี นรSรู @วมกัน
2.3 สราS งขSอตกลงในการสังเกตการจดั การเรยี นรูS
2.4 พจิ ารณาแผนการจัดการเรยี นรรSู ว@ มกนั
ขั้นที่ 3 การสังเกตการสอน มขี นั้ ตอนดงั นี้
3.1 ผนูS เิ ทศเขาS ไปสงั เกตการสอน โดยอาจนงั่ เงียบๆ รวมกบั นกั เรยี น
3.2 ขณะสงั เกตการสอน ผSนู ิเทศตอS งบนั ทึกพฤติกรรมการเรียนรแูS ละบรรยากาศในหอS งเรยี นอย@างละเอยี ด
3.3 บันทึกพฤตกิ รรมการจัดการเรียนรูขS องครู (อาจใชSเทปบนั ทกึ เสียง)
3.4 ตSองสังเกตการจดั การเรียนรูจS นจบการสอนในแต@ละครั้ง
ข้นั ท่ี 4 วเิ คราะหRพฤติกรรมการจัดการเรยี นรรBู วP มกนั มีขนั้ ตอนดังน้ี
4.1 ครูกบั ผูนS เิ ทศรว@ มกันวเิ คราะห[พฤตกิ รรมการจดั การเรียนรูS
4.2 นำขSอมลู จากการบันทกึ พฤติกรรมการจดั การเรยี นรูS มาพิจารณาร@วมกัน
4.3 พจิ ารณาพฤติกรรมการจดั การเรยี นรวูS า@ มีจดุ เด@นหรือจุดดSอยอย@างไรพฤตกิ รรมใดเปhนป‡ญหา
4.4 ครกู ับผSนู ิเทศรว@ มกันหาทางปรบั ปรุง หรอื พัฒนาการจัดการเรยี นรใSู หดS ีขึ้น
ขั้นท่ี 5 ปรับปรงุ การสอน มีข้นั ตอนดงั นี้
5.1 ครจู ะตอS งยอมรบั พฤติกรรมการจัดการเรียนรูSของตน
5.2 นำผลการวเิ คราะห[พฤตกิ รรมทงั้ ทางดาS นดีและไม@ดี มาเปhนขอS มูลประกอบการเตรยี มแผนการ
จัดการเรยี นรคSู รง้ั ตอ@ ไป
5.3 ปรับปรงุ แกไS ขพฤติกรรมทีเ่ ปhนปญ‡ หา

หลกั การและแนวคดิ การนิเทศภายในโรงเรยี น ดร.อนศุ ร หงษข< นุ ทด

56

(ตวั อยาP ง) แบบบันทึกการสงั เกตการสอนในชน้ั เรยี น

ชอ่ื ผSสู อน ......................................................... วชิ า ................................................. ระดบั ชั้น ...................
ชื่อผูSนิเทศ ........................................................ ตำแหนง@ .............................................................................
ครง้ั ทีน่ ิเทศ ...................................................... วัน/เดอื น/พ.ศ. ...................................................................
คำชแ้ี จง ใหSกาเคร่ืองหมาย / ในช@องทางขวามอื ตามเกณฑก[ ารประเมิน ดังนี้

เกณฑ[ 5 = ดมี าก 4 = ดี 3 = ปานกลาง 2 = นSอย 1 = แกSไข

รายการประเมนิ ระดบั การปฏิบัติ ขอB คนB พบและ
5 4 3 2 1 ขอB เสนอแนะ

1. ขน้ั เตรยี มความพรอB ม (ขัน้ นำ)
1.1 มกี จิ กรรมเตรียมความพรSอมท่ีกระตุSนสมองโดยใชSเวลา
เหมาะสม (ไม@ยาวเกินไป) และน@าสนใจ

2. ขัน้ สอน
2.1 จัดกระบวนการเรยี นรSสู อดคลSองกับการทำงานของสมอง

2.2 จัดกระบวนการเรียนรูสS ะทSอนมาตรฐานตัวชีว้ ัดของ
หลักสตู ร

2.3 มีลำดับขัน้ ตอนจากง@ายไปหายาก

2.4 เป•ดโอกาสใหผS เSู รียนมีสว@ นร@วมในกจิ กรรมการเรียนการสอน
นกั เรียนไดลS งมอื ปฏบิ ตั ิ

2.5 มีการใชSคำถามสง@ เสริมกระบวนการคดิ ระดบั สูงแกผ@ ูSเรียน
อยา@ งต@อเน่อื ง

2.6 มีการใชSสื่ออปุ กรณก[ ารเรียนรูS และเทคโนโลยี ทเี่ หมาะสม
กบั มาตรฐาน ตวั ช้ีวัดในหลักสูตร

2.7 มีการใชSคำพูดเชิงบวก เสรมิ แรง สราS งความภาคภูมิใจ
และความม่ันใจแก@ผเSู รยี น

2.8 มคี วามแม@นยำในเนอ้ื หา
2.9 เอาใจใสแ@ ละชว@ ยเหลอื ผSูเรียนไดSอย@างทว่ั ถึงทุกกล@มุ

2.10 จัดบรรยากาศสภาพแวดลอS มส@งเสรมิ การเรียนรSู

2.11 สรSางวนิ ัยในช้ันเรยี นดSวยความเปhนกลั ยาณมติ ร
2.12 จดั กิจกรรมการเรียนการสอนไดคS รบถSวนตามแผน

3. ขน้ั สรุป

หลักการและแนวคดิ การนเิ ทศภายในโรงเรียน ดร.อนศุ ร หงษข< นุ ทด

57

รายการประเมนิ ระดับการปฏิบัติ ขอB คBนพบและ
54321 ขอB เสนอแนะ
3.1 มีการทบทวนและสรปุ ความรSูหรือทกั ษะทสี่ อนเพอ่ื ใหSผเูS รยี น
เขาS ใจและแม@นยำในสิง่ ทีเ่ รียนรมูS ากขนึ้ โดยใหSผเูS รยี นชว@ ยกนั
สรปุ บทเรยี น

3.2 มวี ธิ ีการประเมนิ ผลการเรยี นรูSของผเSู รียนอยา@ งหลากหลาย
และเหมาะสม

4. ดBานบคุ ลิกภาพ
4.1 เสยี งดงั ชดั เจน
4.2 ใชSภาษาถกู ตอS ง
4.3 วางตนเหมาะสมกับความเปนh ครู
4.4 ควบคมุ อารมณ[
4.5 แต@งกายสภุ าพ
รวม
เฉลีย่

ผSูนิเทศใหขS อS มลู ยอS นกลับเพ่อื เปนh แนวทางในการพฒั นาต@อยอดการเรยี นรูS ดังนี้
1. จดุ เด@นของการสอนในคาบนี้
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
2. สง่ิ ที่ควรปรับปรุง/ พัฒนาต@อยอด
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
3. ความคดิ เหน็ ของผรูS ับการนเิ ทศต@อการจดั การเรียนรขSู องตน
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงช่ือ ........................................................ ผรูS บั การนเิ ทศ
(..................................................)

ลงชอื่ ........................................................ ผูSนิเทศ
(................................................)

หมายเหตุ ใหSโรงเรยี นศกึ ษาสภาพและบริบทของโรงเรยี นจดั ทำเกณฑร[ ะดับคุณภาพท่ีเหมาะสม

หลักการและแนวคดิ การนิเทศภายในโรงเรียน ดร.อนศุ ร หงษข< นุ ทด

58

(ตวั อยPาง) แบบสงั เกตการสอน

ตอนที่ 1 ขอB มูลพ้ืนฐาน
1. ผสSู อนชื่อ...........................................................นามสกลุ ..................................................................
2. โรงเรยี น........................................................................................สงั กัด.............................................
3. วุฒิการศกึ ษา…………………….……………………………….........................................……………….…………
4. จำนวนนักเรยี นท่ีมาเรยี น...................คน มีนักเรยี นหญิง...................คน ชาย...................คน

มนี กั เรียนสัญชาตไิ ทย...................คน นกั เรียนสัญชาตอิ ่ืน...................คน
มีนักเรียนพิเศษ (เช@น LD, ออทิสตกิ )...................คน
5. วนั ทีส่ ังเกตการสอน….........เดอื น..........................พ.ศ. ...............เวลา...........น. ถงึ เวลา............น.
6. เรอ่ื งท่สี ังเกตการสอน……………………................................………………………………ชนั้ …….......…...….
เรื่องนใ้ี ชเS วลาสอนท้ังหมด...................ชั่วโมง ครง้ั น้เี ปนh การสอนชว่ั โมงที่........................................
7. แผนผงั การจัดหSองเรียน

ตอนที่ 2 บนั ทึกการสงั เกตสภาพการจัดกิจกรรมการเรียนรBู
ใหSผูSสงั เกตการสอนบันทึกสภาพการจดั กจิ กรรมการเรียนรSทู ่ีเกดิ ขึน้ ขณะที่ครูดำเนินการสอนตามความเปนh จริง

ตง้ั แตเ@ รมิ่ ตSนกิจกรรมการเรียนรSู เพ่อื เปhนขSอมูลในการประเมินในตอนที่ 3 – 5
เวลา สภาพการจัดกิจกรรมการเรยี นรBู
(ประเด็นท่ีจะบันทึก นา@ จะมีหัวขอS ดงั ตอ@ ไปน้ี การนำเขาS สบ@ู ทเรยี น การจดั กิจกรรมการเรียนรSู
เนื้อหา บรรยากาศการเรยี นรูS การมอบหมายงาน การใชSส่อื ในการจดั การเรยี นรูSการวดั ผลและ
ประเมนิ ผล สรุปองค[ความรแูS ละการนำไปใชใS นชวี ิตประจำวนั อ่ืน ๆ)
...........................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................
...........................................................................................................................................................

หลกั การและแนวคดิ การนเิ ทศภายในโรงเรยี น ดร.อนุศร หงษ<ขุนทด

59

ตอนที่ 3 – 5 ใหSผSสู งั เกตเลือกระดบั คะแนนท่สี อดคลอS งกับพฤติกรรมทีป่ รากฏ และระบุเหตผุ ลประกอบ
โดยมเี กณฑใ[ นการเลือกระดบั ดงั น้ี

ตอนท่ี 3 การจัดกจิ กรรมการเรียนรBู

ระดบั 0 หมายถึง พฤตกิ รรมไมป@ รากฏ
ระดบั 1 หมายถงึ พฤตกิ รรมปรากฏบาS ง หรือปรากฏไมช@ ัดเจน
ระดบั 2 หมายถึง พฤติกรรมปรากฏบอ@ ย หรือปรากฏชดั เจน

รายการ ระดับพฤติกรรม

1. การจัดกจิ กรรมการเรยี นรSู ผSสู อนคำนงึ ถึงความรูSพนื้ ฐานของผเูS รียน 012
...............................................................................................................................................

...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

2. การจัดกิจกรรมการเรียนรSู ผSเู รยี นไดSแสดงความคดิ เหน็ และแลกเปลีย่ นเรียนรSู
ซ่ึงกนั และกนั
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

3. ผเSู รียนไดสS ำรวจตรวจสอบ (สงั เกต ทดลอง สบื คนS ฯลฯ) เพ่ือนำไปส@อู งคค[ วามรูS
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

4. ผูเS รยี นไดใS ชกS ระบวนการท่ีหลากหลาย นอกเหนือจากที่ครกู ำหนดใหS ในการหาคำตอบ

...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
5. มีการใชสS ื่อเทคโนโลยใี นการจัดกจิ กรรมการเรยี นรSู
...............................................................................................................................................

...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

หลกั การและแนวคดิ การนเิ ทศภายในโรงเรียน ดร.อนศุ ร หงษข< ุนทด

60

ตอนที่ 4 เนอื้ หา ระดับพฤตกิ รรม
4.1 ความรBเู ชงิ เน้ือหา 012

รายการ

6. การจัดกจิ กรรมการเรยี นรสSู อดคลSองกบั แนวคิดหลกั (concept) ของเรอื่ งนน้ั ๆ
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

7. ผูสS อนมคี วามรูS ความเขSาใจในเนอื้ หาสาระเปนh อย@างดี
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

8. ผSสู อนสง@ เสริมใหผS ูเS รียนสรุปแนวคิดหลักไดS
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

9. ผูสS อนบูรณาการเนอ้ื หาสาระทสี่ อน กบั เนื้อหาสาระอน่ื ในกล@มุ สาระการเรยี นรSเู ดียวกัน
หรือตา@ งกลมุ@ สาระ หรอื กบั สถานการณ[จริง
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

4.2 ความรูBเชงิ กระบวนการ ระดบั พฤติกรรม
รายการ 012

10. ผูSเรยี นมกี ารคาดคะเน ต้ังสมมติฐาน (ถSามี) และออกแบบวิธีการสำรวจตรวจสอบ
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

11. ผูเS รียนมกี ารปรกึ ษาหารือ คิดวเิ คราะห[ และตรวจสอบการทำงานในแต@ละขัน้ ตอนของ
กิจกรรม
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
12. ผเSู รยี นนำเสนอขSอมูลดSวยวธิ ีการทเี่ หมาะสม เช@น ภาพวาด แผนภมู ิ ตารางแบบจำลอง
การเขยี นบรรยาย ฯลฯ
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

หลกั การและแนวคดิ การนเิ ทศภายในโรงเรยี น ดร.อนุศร หงษ<ขนุ ทด

61

13. ผูSเรยี นมีการแปลผลจากขSอมูลหรือหลกั ฐานทม่ี อี ยด@ู Sวยตนเอง
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

14. ผูSเรยี นมีการสะทอS นความคิดเกีย่ วกับการเรยี นรSูของตนเอง
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

15. ผเูS รียนใชคS วามรSใู นการวพิ ากษว[ ิจารณอ[ ยา@ งมีเหตุผล
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

ตอนท่ี 5 บรรยากาศในชั้นเรยี น ระดบั พฤติกรรม
012
5.1 ลักษณะการส่อื สาร
รายการ

16. ผสSู อนใชSคำถามกระตนSุ ใหSผSเู รยี นเกิดความคดิ ท่ีหลากหลาย
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
17. ผSูเรยี นตงั้ คำถามและมีขSอสังเกตระหว@างการจัดกิจกรรมการเรียนรูS
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
18. ผูSสอนใหSความสำคัญกบั คำถามและขSอสงั เกตของผูSเรยี น
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................
19. บรรยากาศในชน้ั เรียน มกี ารยอมรบั ฟ‡งความคดิ เหน็ ระหวา@ งผSูเรียนดวS ยกัน
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

หลกั การและแนวคดิ การนิเทศภายในโรงเรียน ดร.อนุศร หงษข< นุ ทด

62

5.2 ความสมั พนั ธรR ะหวาP งผBูเรียนและผสBู อน ระดับพฤติกรรม
012
รายการ

20. ผสSู อนส@งเสรมิ ใหผS เSู รียนมีสว@ นรว@ มในการจัดกิจกรรมการเรียนรูS
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

21. ผSูสอนมีความอดทนอดกล้นั ตอ@ พฤติกรรมตา@ ง ๆ ของผเูS รยี น
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

22. ผูSสอนมบี ทบาทเปนh ทป่ี รึกษา ชว@ ยสง@ เสรมิ ใหผS เูS รยี นสามารถสำรวจตรวจสอบไดดS ขี ้นึ
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

23. ในการจดั กจิ กรรมการเรียนรูS ผSูสอนทำหนาS ท่ีเปhนผSฟู ง‡ และยอมรบั ฟง‡ ความคดิ เห็นของ
ผSูเรยี น
...............................................................................................................................................
...............................................................................................................................................

ขBอสงั เกตเพ่มิ เติมเกี่ยวกบั บทเรยี นนี้ (ถBามี)
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
ผูสS งั เกตการสอน.............................................……….….………….วนั ท…่ี ….…....................................................
รบั ทราบ/ปรับปรุง/ดำเนินการตามคำแนะนำ
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงช่ือ..................................................................ผรูS บั การนิเทศ
(.................................................................)

หลกั การและแนวคดิ การนเิ ทศภายในโรงเรียน ดร.อนศุ ร หงษ<ขนุ ทด

63

(ตวั อยาP ง)
เครือ่ งมอื การนิเทศการเรียนการสอนของครู

การนเิ ทศการเรยี นการสอนของคร.ู .......................................................โรงเรียน...........................................

กล@ุมสาระการเรยี นรSู........................................ชนั้ ..............ครงั้ ท่.ี ......วันท.่ี ......เดอื น...............พ.ศ................

คำชแ้ี จง ใหกS าเครือ่ งหมาย / ในช@องอนั ดับคุณภาพตามความเปนh จรงิ ดังน้ี

เกณฑ[ 5 = ดมี าก 4 = ดี 3 = ปานกลาง 2 = นอS ย 1 = แกไS ข

หมายเหตุ ใหSโรงเรยี นศึกษาสภาพและบริบทของโรงเรยี นจัดทำเกณฑร[ ะดบั คุณภาพทเ่ี หมาะสม

รายการประเมิน อนั ดับคุณภาพ หมายเหตุ
54321

1. แผนการจัดการเรียนรBู
1.1 มีองค[ประกอบในแผนครบและเขยี นไดSสอดคลSองเหมาะสม
1.2 สอ่ื สอดคลอS งกบั สาระการเรยี นรSูและกิจกรรม

1.3 ประเมินผลสอดคลSองกบั ตวั ชวี้ ัด

1.4 ลำดับข้นั ตอนของกจิ กรรมเหมาะสม
1.5 แผนการจัดการเรียนรูเS ปhนปจ‡ จบุ นั

2. การจดั กิจกรรมการเรียนรูB
2.1 วิธกี ารนำเขSาสูบ@ ทเรียน เรSาใจ/นำใหSคดิ /อยากรูSอยากเรยี น

2.2 ครตู งั้ ใจสอนและเตรียมการสอนเปhนอย@างดี
2.3 จัดกิจกรรมตามลำดับในแผนการจดั การเรียนรูS

2.4 ใชSเทคนคิ การสอนเหมาะสมกบั สาระการเรียนรSแู ละกจิ กรรม
และมกี ารสอดแทรกคุณธรรม

2.5 ครูและนักเรียนใชสS ื่อร@วมกัน

2.6 มีการซกั ถามและสนทนาซง่ึ กันและกันระหว@างครู
และนักเรยี น

2.7 ใหคS วามเอาใจใส@นักเรยี นอยา@ งท่ัวถงึ
2.8 ครูเสรมิ แรงไดSดีและเหมาะสม

2.9 บรรยากาศการเรยี นอบอุ@นเปนh กันเอง
2.10 นักเรยี นกลาS แสดงออกไม@เครยี ด

หลักการและแนวคิดการนิเทศภายในโรงเรียน ดร.อนศุ ร หงษ<ขนุ ทด

64

รายการประเมนิ อันดับคุณภาพ หมายเหตุ
54321
2.11 นกั เรยี นมีพฤตกิ รรมเปhนประชาธปิ ไตย เชน@ รSจู กั หนาS ท่ี
ยอมรบั ฟง‡ ความคดิ เห็นของผSอู น่ื เปนh ผูนS ำ ผSูตามที่ดี

2.12 นกั เรยี นมีความกระตอื รอื รSนทำงานอย@างตงั้ ใจ
และเรียบรอS ย

2.13 ครแู ละนกั เรียนรว@ มกันสรปุ บทเรยี น
2.14 ครูใหงS านและการบSานเหมาะสม
2.15 ครเู ขSาออกตรงเวลาและไม@ละท้ิงหอS งขณะชวั่ โมงสอน
ความคิดเห็นโดยรวมของครผู ูนS เิ ทศ

ขBอคิดและขBอเสนอแนะของผูนB เิ ทศ
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงชื่อ..................................................................ผSูนิเทศ
(.................................................................)

รบั ทราบ/ปรบั ปรงุ /ดำเนนิ การตามคำแนะนำ
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงชื่อ..................................................................ผูSรับการนเิ ทศ
(.................................................................)

หลักการและแนวคดิ การนิเทศภายในโรงเรยี น ดร.อนุศร หงษข< ุนทด

65

3. การใหBคำปรึกษาแนะนำ หมายถึง การพบปะกันระหว@างผูSนิเทศกับผSูรับการนิเทศซึ่งอาจกระทำไดSหลายวิธี
แต@ในที่นี้ขอเสนอแบบโคชชิ่ง (Coaching techniques) ซึ่งเปhนวิธีการพัฒนาบุคลากรอย@างมีแบบแผน โดยกระทำ
ณ จุดปฏิบัติงาน โดยมีวัตถุประสงค[ เพื่อช@วยใหผS ูSปฏิบัติงานกSาวไปถึงจุดหมายปลายทางไดS เช@น ความกSาวหนSาทาง
วิชาชีพ ความสามารถที่จะรับผิดชอบงานในหนSาที่สูงขึ้น เช@น กรณีแต@งตั้งเปhนผูSนิเทศ หรือเปhนที่ยอมรับของเพื่อน
ร@วมงานมากข้ึน

3.1 วิธกี ารใหคS ำแนะนำปรึกษาการใหคS ำแนะนำปรกึ ษา มี 2 วธิ ี คอื
วธิ ีที่ 1 การใหคB ำปรกึ ษาแนะนำแบบไมPเปEนทางการ เปhนการใหSคำปรกึ ษาแนะนำ โดยใชเS วลาวา@ งพดู คยุ กัน
เชน@ ตอนรบั ประทานอาหารกลางวนั เปนh ตนS วิธีน้ผี ูSนิเทศสามารถใหคS วามช@วยเหลือผูSรับการนิเทศไดS 3 ลกั ษณะ คอื

1.1 บอกวธิ แี กปS ‡ญหาโดยตรง
1.2 เสนอขอS มูลและใหโS อกาสผูรS ับการนเิ ทศวเิ คราะหป[ ญ‡ หาเอง
1.3 แบบผสมผสาน ท้ังลักษณะท่ี 1 และ 2
ขนั้ ตอนการนิเทศ

1) รบั รSปู ‡ญหา
2) วเิ คราะหป[ ญ‡ หา
3) แกSไขปญ‡ หา โดยเลือกวิธแี กSป‡ญหาลักษณะใดลักษณะหนงึ่ ขSางตนS น้ี
วิธีที่ 2 การใหBคำปรึกษาแบบเปEนทางการ การใหSคำปรึกษาแบบเปhนทางการใชSขั้นตอนของการนิเทศ
แบบโคชชง่ิ เขียนเปhนสัญลกั ษณ[ คือ CQCD ซึง่ มาจากคำต@อไปน้ี
C – Compliment (ชมเชย)
Q – Question (สอบถาม)
C – Correct (แกไS ข)
D – Demonstrate (สาธิต)
ขั้นตอนการนิเทศ
ข้นั ที่ 1 ชมเชย
เมื่อมีใครคนหนึ่งกำลังรับการนิเทศ เขาอาจรูSสึกว@าเขาถูกวิพากษ[วิจารณ[เขาจึงพยายามหาขSอแกSตัวต@าง ๆ
และพยายามสรSาง “กำแพงใจ” มาขวางกั้นการติดต@อสื่อสาร ระหว@างเขากับผูSนิเทศ แต@เมื่อเริ่มการสนทนาดSวย
การชมเชย ยกย@องผลงานที่ดีของเขาก@อน (ดSวยความบริสุทธิ์ใจ) เขาก็จะ “ปลดอาวุธตัวเอง” ขSอแกSตัวของเขาก็จะ
ถกู เกบ็ เอาไวS และ “กำแพงใจ” จะเปด• ออก แลSวเขากพ็ รอS มทจ่ี ะรับฟ‡ง

หลักการและแนวคิดการนิเทศภายในโรงเรยี น ดร.อนศุ ร หงษข< ุนทด

66

ขั้นที่ 2 สอบถาม ในขั้นที่แลSวมา แมSว@าจะไดSใหSคำชมเชยแก@เขาไปบSางแลSว บางทีความคิดต@อตSานอาจ
เกิดขึ้นไดSอีกอย@างง@ายดาย หรือกระทำในเชิงวิจารณ[ หรือเสนอแนะเร็วขึ้นการถามในขั้นนี้ ทำใหSผูSรับการนิเทศ
มีความมั่นใจว@า ผูSนิเทศยินดีรับฟ‡งเหตุผลของเขา และเขารูSสึกว@าผูSนิเทศตSองการมาใหSความช@วยเหลือ มีจิตใจเป•ดกวSาง
และการส่อื สารเปนh แบบค@ปู รกึ ษามากกวา@ เจาS นายกับลกู นอS ง

ขั้นที่ 3 แกBไข เมื่อผ@านมา 2 ขั้นตอนแลSว ผูSนิเทศก็มาถึงขั้นที่จะเสนอแนะแนวทางปรับปรุงแกSไขขSอบกพร@อง
ต@าง ๆ ไดS เพราะมีความเขSาใจที่ดตี อ@ กัน

ขั้นที่ 4 สาธิต บางครั้งการอธิบายตามข้ันที่ 3 อาจไม@ชัดเจนเพียงพอ จึงอาจสาธิต หรือยกตัวอย@างยก
เหตุการณ[ มาแสดงใหSเห็นจริงเมื่อผูSนิเทศใหSคำปรึกษาแนะนำผูSรับการนิเทศเสร็จแลSว จึงบันทึกลงในแบบบันทึก
การใหSคำปรึกษาแนะนำ ดงั นี้

วนั เดอื น ป‘ (ตัวอยPาง) ผูBรับการนเิ ทศ
แบบบนั ทกึ การใหBคำปรกึ ษาแนะนำ
เรือ่ งท่ใี หBคำปรึกษา รายละเอียดการใหB
แนะนำ คำปรกึ ษาแนะนำ

ลงชือ่ .........................................................ผSนู ิเทศ
(.........................................................)

ตำแหนง@ ....................................................
รบั ทราบ/ปรบั ปรุง/ดำเนนิ การตามคำแนะนำ
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงชอื่ ..................................................................ผSูรับการนเิ ทศ
(.................................................................)

หลักการและแนวคิดการนิเทศภายในโรงเรียน ดร.อนุศร หงษ<ขุนทด

67

(ตวั อยPาง)
แบบบันทึกการใหBคำปรกึ ษาแนะนำ

ชอื่ ผSูรับการนิเทศ…………….............................……….............วนั ท…่ี ……เดอื น……..........………..พ.ศ……………

คำช้ีแจง ใหSกาเคร่อื งหมาย / ในชอ@ งทางขวามอื ตามเกณฑ[การประเมนิ ดังนี้

เกณฑ[ 5 = ดมี าก 4 = ดี 3 = ปานกลาง 2 = นอS ย 1 = แกSไข

หมายเหตุ ใหโS รงเรยี นศกึ ษาสภาพและบรบิ ทของโรงเรยี นจดั ทำเกณฑ[ระดับคุณภาพทเี่ หมาะสม

รายการประเมนิ อันดบั คุณภาพ หมายเหตุ
54321
1. บรรยากาศของการหารอื เปนh กันเอง
2. สนทนาดวS ยการยกย@อง ชมเชยผลงานทีด่ ขี องผSรู บั การนิเทศ
3. ผูนS เิ ทศและผSรู บั การนเิ ทศเปด• ใจกวาS งและเปhนการสนทนา 2 ทาง
4. ผSนู เิ ทศเสนอแนะแนวทางปรบั ปรงุ แกไS ขขอS บกพร@องต@าง ๆ ไดS
5. การสราS งความสัมพันธ[ทีดีระหวา@ งผูนS ิเทศและผรูS บั การนิเทศ
6. การสรSางขวัญกำลังใจที่ดีแกผ@ รSู ับการนิเทศ
7. การบนั ทกึ การใหคS ำปรกึ ษาหารือ
8. การตดิ ตามใหคS ำปรกึ ษาอย@างตอ@ เนอื่ ง
9. มีการจดั ตาราง ชว@ งเวลาในการใหSคำปรกึ ษาแนะนำ
10. ผSูรบั การนเิ ทศมีการนำผลการใหSคำแนะนำไปปรับปรุงแกไS ข

รวม
เฉลยี่

ขอB คิดและขBอเสนอแนะของผนูB เิ ทศ
....................................................................................................................................................................................

ลงช่อื ..................................................................ผSนู เิ ทศ
(.............................................................)

รับทราบ/ปรบั ปรงุ /ดำเนินการตามคำแนะนำ
.......................................................................................................................................................................

ลงช่ือ.......................................................ผSูรับการนิเทศ
(..........................................................)

หมายเหตุ ใหSโรงเรียนศึกษาสภาพและบรบิ ทของโรงเรยี นจดั ทำเกณฑ[ระดับคณุ ภาพทเี่ หมาะสม

หลกั การและแนวคดิ การนิเทศภายในโรงเรยี น ดร.อนศุ ร หงษข< ุนทด

68

4. การสนทนาทางวิชาการ หมายถึง การประชุมครูหรือกลุ@มผูSสนใจเรื่องราวข@าวสารเดียวกันโดยกำหนดใหSผูSนำ
สนทนาคนหนึ่ง นำสนทนาในเรื่องที่กลุ@มสนใจ โดยมีวัตถุประสงค[ เพื่อเพิ่มพูนความรูSความเขSาใจแนวทางการปฏิบัติงาน
เทคนคิ วธิ กี ารแกค@ ณะครูในโรงเรียน และพัฒนาบคุ ลากรในโรงเรียน

ข้ันตอนการนิเทศแบบสนทนาทางวชิ าการ มขี น้ั ตอนดังน้ี
ขน้ั ท่ี 1 ศึกษาปญy หา
ขั้นศึกษาป‡ญหามีวิธีการ คือ สำรวจป‡ญหา ความตSองการในเรื่องราวท่ีมีความสนใจร@วมกันหรือเปhนป‡ญหา

ร@วมกัน เช@น เรื่องการสอนภาษาไทยแบบมุ@งประสบการณ[ภาษา เรื่องการจัดการเรียนรูSทักษะกระบวนการทาง
วิทยาศาสตร[ เปhนตนS แลวS ลำดบั เรอ่ื งทจี่ ะใชSสนทนาทางวิชการตามความสำคัญ ความจำเปhน และความเหมาะสม

ขั้นที่ 2 เลอื กผBูนำสนทนาทางวิชาการ มีวธิ กี ารดังน้ี
2.1 เลือกบุคคลใดบุคลหนึ่งในโรงเรียน ที่เห็นว@ามีความสามารถเปhนผูSนำสนทนาทางวิชาการไดS โดยจะตSอง
เปhนผูทS ี่มคี วามรูSความเขาS ใจเรอ่ื งท่จี ะสนทนาไดSอย@างลึกซ้งึ กวา@ ผอSู น่ื
2.2 เลอื กบุคคลภายนอก หากเห็นว@า เรอ่ื งทจ่ี ะสนทนาน้นั คอ@ นขาS งยากคณะครใู นโรงเรียนยงั ไม@มีความรSู
ความเขSาใจ และความชำนาญเพียงพอ
2.3 ผนูS ำทางวชิ าการ ควรหมุนเวียนกนั ไป ไม@ควรเปนh ผเูS ดียวซำ้ กนั ตลอดปl
2.4 ประสานงานกบั ผนูS ำสนทนาทางวชิ าการ ท้ังในหรือนอกโรงเรียน โดยแจงS วัตถปุ ระสงคใ[ หเS ขSาใจตรงกัน
ขนั้ ท่ี 3 ปฏบิ ัติการ มขี ัน้ ตอนดงั น้ี
3.1 กำหนดการสนทนาทางวิชาการ ในช@วงหลังรับประทานอาหารกลางวัน หรือช@วงว@างตอนใดตอนหน่ึง
ท่ีเหน็ วา@ เหมาะสม โดยอาจกำหนดเปนh รายสปั ดาห[หรอื รายเดือนตามความตSองการ และทำปฏิทินไวSใหชS ัดเจน
3.2 กำหนดเวลาสนทนาครัง้ ละ 30 – 45 นาที
วธิ กี ารพดู นำเสนอในเชงิ วิชาการ
การพดู นำเสนอในเชิงวิชาการ ควรมลี ำดับการพดู (Outline) การเตรียมสื่อ และการเตรยี มตัว ดงั น้ี
1. หลักสำคญั ของการพดู นำเสนอเชิงวิชาการ
1.1 ตSองมีการเกริ่นนำ เพื่อแจSงใหSผูSฟ‡งทราบว@าเร่ืองที่ฟ‡งเกี่ยวกับอะไรมีขั้นตอนการนำเสนออย@างไร และจะไดS
อะไรจากการฟง‡
1.2 ช@วงบทนำควรจะตSองกระชับ และพูดเฉพาะขSอมูลที่จำเปhนที่จะช@วยใหSผูSฟ‡งเขSาใจเรื่อง และความสำคัญ
ของเรอ่ื งทจ่ี ะพดู
1.3 ในสว@ นของผลการสรปุ และขSอแนะนำ ควรพูดอย@างละเอยี ด

หลักการและแนวคดิ การนิเทศภายในโรงเรยี น ดร.อนุศร หงษ<ขุนทด

69

1.4 ในส@วนที่ไม@ไดSมีส@วนร@วม หรือมีรายละเอียดมากเกินไป ไม@ควรจะนำมากล@าวถึงการพูดตSองกระชับ
และชัดเจน การพดู ทย่ี าวเกนิ ไป หรือมีรายละเอียดมากเกินไปจะทำใหเS กดิ การเบอื่ หน@าย

1.5 ตอS งทำใหผS Sูฟ‡งสนใจในเรอ่ื งทีพ่ ูดและไม@รูสS กึ เบือ่ หน@าย
1.6 ตอS งพดู กบั ผฟูS ง‡ ไม@ใชท@ อ@ งจำเร่ือง ดงั นั้นควรจำแคส@ องสามบรรทัดแรกเพอื่ การเริ่มตนS ที่ดี
1.7 ตาตSองมองไปยังผูSฟ‡งไม@ใช@ผนัง การสบสายตากับผูSฟ‡งจะช@วยใหSผูSฟ‡งสนใจในเรื่องที่พูด และทำใหSรูS
วา@ ผฟSู ‡งรสSู ึกเบ่ือหน@ายหรอื ไม@
2. การเตรียมสื่อ ควรจะตSองทราบขอบเขตของเรื่องที่จะพูด เวลาที่ตSองใชSและกลุ@มผูSฟ‡ง เพื่อที่จะไดSเตรียม
เรือ่ งใหเS หมาะสมกบั ผูฟS ง‡ และเวลา ควรมขี ัน้ ตอนดงั น้ี
2.1 เตรียมส่ือในการพูดไมเ@ กินหนงึ่ แผน@ ตอ@ เวลาพดู หนึ่งนาที
2.2 ถาS เตรียมแผน@ ใส ควรจะนำเสนอไม@เกนิ 10 บรรทัดต@อหน่ึงแผ@น
2.3 การเลอื กใชSสไี ม@ควรใชคS ู@สที ่ที ำใหSมองลำบากเช@น แดงบนพนื้ เขียว
2.4 ใชSตัวหนงั สือสอี อ@ นบนพนื้ สเี ขมS จะทำใหอS @านไดงS า@ ย และไม@มีการสะทอS นกบั แสงอนื่ ๆ ในส@วนทฤษฎี
ควรจะนำเสนอเฉพาะสมการทใ่ี ชโS ดยไมต@ Sองเขียนอธบิ ายอยา@ งละเอยี ดวา@ ไดมS าอย@างไร
2.5 ควรจะหลกี เล่ียงการใชสS มการยาวๆ
2.6 ถSาจำเปhนใหแS สดงเฉพาะสมการท่ีสำคญั เทา@ นัน้
2.7 ความสำคัญของสมการและสญั ลกั ษณ[ตา@ ง ๆ ควรจะอธบิ ายโดยการพดู
2.8 ควรหลกี เลยี่ งการใชตS าราง แตถ@ Sาจำเปนh ควรจำกัดใหSมีขอS มูลจำนวนไม@มากเกนิ ไป
2.9 รปู และแผนภมู ิ ควรจะชดั เจน คำอธิบายของแกนต@าง ๆ ตอS งสามารถมองเหน็ ไดอS ยา@ งชดั เจน
3. การพูดและการเตรียมตวั
3.1 ควรเตรียมตวั มาอยา@ งดแี ละมีความเขาS ใจในเนอื้ หาท่จี ะพูด
3.2 ฝก‚ พูดเพ่อื ตรวจสอบว@าสอ่ื ทเี่ ตรียมและเนือ้ หาที่เหมาะสมกบั เวลาและผูSฟง‡ หรอื ไม@
3.3 ทำแผน@ โนSต เพอื่ ใชSเตอื นความจำ ในเรอื่ งทคี่ วรจะพดู
3.4 แตง@ กายใหSเรยี บรอS ยและเหมาะสมกบั สถานท่ีและผฟSู ‡ง
3.5 การทำสมาธิก@อนการพดู อาจช@วยใหSอาการประหม@า หรือต่นื เตนS ลดลงสดู หายใจลกึ ๆ กอ@ นและ
ระหว@างการพูดเพือ่ ระงับอาการตน่ื เตSน
3.6 ควรจะสำรวมกิริยา และใชภS าษาทเ่ี หมาะสมในการพูด
3.7 อาจดโู นSตช@วยระหวา@ งพูด ถาS เกิดอาการตืน่ เตSนจนลมื เร่อื งทจ่ี ะพดู
3.8 ตSองมีความกระตือรือรนS ในเร่ืองท่จี ะพดู ถSาพดู เสยี งโทนเดียวและดูเฉ่ือยๆ ผSฟู ง‡ จะไมส@ นใจและเบ่อื หน@าย
3.9 ตSองพยายามรักษาเวลาในการพูดใหเS หมาะสม ถาS กำลงั จะเกนิ เวลาทีก่ ำหนดควรจะรีบสรุปการพูด
ใหSจบตามเวลาทีก่ ำหนด

หลักการและแนวคดิ การนิเทศภายในโรงเรยี น ดร.อนุศร หงษ<ขุนทด

70

(ตัวอยาP ง)
แบบบันทกึ การนเิ ทศแบบสนทนาทางวิชาการ

ชอื่ ผนSู ิเทศ........................................โรงเรยี น...............................อำเภอ....................จังหวดั .........................

ชอ่ื ผSูรบั การนเิ ทศ................................................................................สอนช้ัน................................................

วนั เดือน ป‘ เรื่องท่สี นทนา ผลการสนทนา หมายเหตุ

ลงช่อื ..................................................................ผูSนเิ ทศ
(.................................................................)

รบั ทราบ/ปรับปรุง/ดำเนนิ การตามคำแนะนำ
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงชอ่ื ..................................................................ผรSู บั การนเิ ทศ
(.................................................................)

5. การประชุม หมายถึง การพบปะของกลุ@มคนเพื่อการอย@างใดอย@างหนึ่ง ในแง@ของการนิเทศการศึกษา
การประชุมจัดขึ้นโดยหน@วยงานที่มีรูปแบบตามขนาดของกลุ@มคน เพื่อแสดงการตัดสินใจ และเพื่อใหSบรรลุวัตถุประสงค[
การประชุมที่ใชSในการนิเทศมีหลายลักษณะ เช@น การประชุมนิเทศการประชุมเฉพาะกิจ การประชุมระดมสมอง
การประชุมชแี้ จง การประชมุ สมั มนา การอบรม การประชุมกลม@ุ ย@อยในงาน การประชุมปฏิบัติการในเร่อื งใด ๆ

การประชุมนิเทศ หมายถึง การใหSขSอมูลปnอนกลับแก@ผูSรับการนิเทศเกี่ยวกับป‡ญหาที่เกิดขึ้น โดยผูSนิเทศ
เปhนผูSศึกษาหาแนวทางในการแกSไขป‡ญหา แลSวนำมาแนะนำแก@ผูSรับการนิเทศหรือผูSนิเทศและผูSรับการนิเทศหาขSอสรุปที่
เปhนประโยชน[ต@อการปรับปรุงแกไS ขปญ‡ หานน้ั ๆ

ขัน้ ตอนการประชุมนิเทศ มขี ั้นตอนดังนี้
ข้ันท่ี 1 ขั้นเรม่ิ ตBน

1.1 ผนูS เิ ทศรบั ทราบป‡ญหาจากผSูรับการนเิ ทศแลSวสนทนาสอบถามเรอ่ื งราวทเ่ี ปนh ปญ‡ หานน้ั ๆ
1.2 ผูSนิเทศศึกษาป‡ญหาและหาแนวทางแกSไขจากเอกสารตำรา หรือจากประสบการณ[ หรือผูSนิเทศ
และผSรู บั การนเิ ทศศึกษาปญ‡ หาร@วมกัน

หลกั การและแนวคดิ การนิเทศภายในโรงเรียน ดร.อนศุ ร หงษข< นุ ทด

71

ข้ันที่ 2 ขน้ั อภิปรายและแสดงความคดิ เห็น มขี ัน้ ตอนดังนี้

2.1 ผนSู ิเทศนำอภิปรายถึงป‡ญหาของผSรู บั การนิเทศ

2.2 ผSูรบั การนเิ ทศร@วมอภิปรายและแสดงความคดิ เห็น

ขั้นที่ 3 ขัน้ สรุป

ผูSนิเทศและผูSรับการนิเทศ ร@วมกันสรุปเกี่ยวกับการแกSไขป‡ญหาและผูSนิเทศตัดสินใจแกSไขป‡ญหาแก@ผSุรับ
การนิเทศ หรอื อาจรว@ มกันตัดสนิ ใจทัง้ ผนSู เิ ทศและผรูS บั การนเิ ทศเพือ่ นำไปดำเนินการต@อไป

(ตัวอยPาง)
การบนั ทกึ การประชมุ นิเทศ

ชอ่ื ผนูS เิ ทศ........................................โรงเรยี น...............................อำเภอ....................จังหวดั .........................

ชื่อผSรู ับการนเิ ทศ................................................................................สอนชน้ั ................................................

วนั เดือน ป‘ เรอ่ื งที่ประชมุ นเิ ทศ วิธีดำเนนิ การ ผลการประชมุ นเิ ทศ

(ลงชอ่ื )..........................................................ผูSนิเทศ
(...........................................................)

ตำแหนง@ .............................................................
รบั ทราบ/ปรบั ปรงุ /ดำเนนิ การตามคำแนะนำ
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

ลงช่อื ..................................................................ผรูS บั การนเิ ทศ
(.................................................................)

หลกั การและแนวคดิ การนิเทศภายในโรงเรยี น ดร.อนศุ ร หงษ<ขุนทด

72

บทที่ 6
ตวั อยาP งเครื่องมอื นเิ ทศภายในโรงเรยี น

แบบประเมินการนิเทศภายในสถานศึกษา

โรงเรยี น ...................................................................................................................

ประเดน็ การประเมนิ ผลการประเมิน

1. การนิเทศภายในโรงเรียนบรรลุตามวัตถุประสงค[และ .......................................................................
เปาn หมายตามแผนนเิ ทศภายในโรงเรียนมากนอS ยเพยี งใด .......................................................................
.......................................................................
.......................................................................

2. ครูเกดิ การพฒั นาอยา@ งไร .......................................................................
3. การพัฒนาท่ีเกิดขึ้นสง@ ผลตอ@ นักเรยี นมากนอS ยเพียงใด .......................................................................
อย@างไร .......................................................................
.......................................................................

.......................................................................
.......................................................................

4. ครูมคี วามพึงพอใจมากนอS ยเพยี งใด และตSองการอะไร .......................................................................
เพมิ่ เตมิ บาS ง .......................................................................

.......................................................................
.......................................................................
.......................................................................
.......................................................................

5. มีการนำผลการประเมนิ มาวเิ คราะห[ และปรับปรุงแผน .......................................................................
นิเทศภายในโรงเรียนในปlต@อไปหรือไม@ อยา@ งไร .......................................................................

.......................................................................
.......................................................................

ประเมนิ วันท่ี ................... เดือน ...................... พ.ศ. ......................
ผปSู ระเมนิ ........................................

หลักการและแนวคดิ การนเิ ทศภายในโรงเรียน ดร.อนุศร หงษข< นุ ทด

73

แบบบนั ทกึ การนเิ ทศภายในโรงเรียน (แบบที่ 1)

โรงเรยี น ...................................................................................................................

กระบวนการ ปฏิบตั ิ ไมPปฏิบตั ิ วิธีปฏบิ ัติ

ขนั้ ท่ี 1 การศกึ ษาสภาพปyญหาและความตอB งการ
1.1 ศึกษาวเิ คราะห[ขSอมลู คณุ ภาพดSานต@าง ๆ เช@น ผลสัมฤทธิ์

ทางการเรยี น การสอบ NT O-NET ฯลฯ

1.2 การจดั ทำขอS มลู สารสนเทศพ้ืนฐาน เพื่อเปนh ขSอมลู ในการ
พจิ ารณาวางแผนการดำเนนิ งาน

1.3 สำรวจและประเมินความตSองการของครู

1.4 จดั ลำดับความสำคัญของป‡ญหาและความตอS งการ

1.5 วเิ คราะห[สาเหตุ จัดลำดับความสำคญั ของสาเหตุ กำหนด
ทางเลอื กในการแกปS ญ‡ หาและดำเนินการตามความตSองการ

ขัน้ ท่ี 2 การวางแผนการนิเทศ
2.1 กำหนดแนวทาง/วธิ ีการการพัฒนาท่ีหลากหลายตาม

ปญ‡ หาท่เี กดิ ข้นึ

2.2 เลือกแนวทาง/วธิ ีการในการพัฒนาโดยการมสี @วนรว@ มของ
ทกุ ฝา• ยทเี่ กย่ี วขSอง

2.3 วางแผนการดำเนินงานพฒั นา 1) การประชุมเตรยี มการ
นิเทศ 2) สรSางคณะนิเทศ 3) กำหนดประเดน็ การนิเทศ
4) กำหนดระยะเวลาในการนิเทศ 5) กำหนดวิธกี ารนิเทศ และ
กิจกรรมการนเิ ทศ

2.4 จดั ทำแผนนิเทศ ประกอบดวS ย หลักการและเหตผุ ล
วตั ถปุ ระสงค[ เปาn หมาย แผนการดำเนนิ การ กจิ กรรมสำคญั
ปฏิทนิ การปฏบิ ตั ิงานทรพั ยากรท่ีตอS งการ เครอ่ื งมอื นิเทศ ผลท่ี
คาดว@าจะไดรS บั

ข้นั ท่ี 3 การสรBางสื่อและเครอื่ งมือ
3.1 สรSางสือ่ การนเิ ทศทที่ ำใหกS ารนเิ ทศบรรลุวัตถุประสงค[
3.2 สรSางเคร่อื งมอื การนเิ ทศเพอื่ เก็บขอS มลู 1) แนวทางในการ

แกปS ญ‡ หาและพฒั นา 2) ความกSาวหนSา 3) ตดิ ตาม ตรวจสอบ
4) การสะทSอนผล 5) การประเมินผลการดำเนนิ งาน

หลักการและแนวคดิ การนเิ ทศภายในโรงเรยี น ดร.อนศุ ร หงษ<ขุนทด

กระบวนการ ปฏิบตั ิ ไมPปฏิบตั ิ 74
วธิ ีปฏบิ ตั ิ
ขน้ั ท่ี 4 การปฏบิ ตั ิการนเิ ทศภายในโรงเรียน
4.1 การปฏบิ ตั กิ ารนิเทศภายในโรงเรยี นเปนh ไปตามแผน

ที่วางไวS

4.2 การปฏบิ ตั กิ ารนิเทศภายในโรงเรียนผา@ นกระบวนการ
ชุมชนแห@งการเรียนรูSวชิ าชีพครู (Professional Learning
Community: PLC) และการศึกษาช้นั เรียน (Lesson Study)

4.3 มกี ารสะทอS นผลการนเิ ทศหลงั จากการนเิ ทศภายใน
โรงเรยี น

4.4 ผรSู ับการนเิ ทศนำผลการนเิ ทศไปปรบั ปรงุ พฒั นาการ
จัดการเรียนรSู การพฒั นาคุณภาพผเSู รยี น

4.5 ผูSรบั การนิเทศมีความพงึ พอใจตอ@ การนเิ ทศภายใน
โรงเรยี น

4.6 มีการนิเทศภายในหอS งเรยี นทุกหอS ง
4.7 สรSางเครือข@ายความรว@ มมอื ในการนิเทศ

ขนั้ ท่ี 5 การประเมินผลและรายงานผล
5.1 การประเมนิ ความกาS วหนSาในการดำเนนิ งาน

5.2 นำผลการประเมินความกSาวหนSาไปปรับปรงุ การนเิ ทศ
ภายใน

5.3 ประเมนิ ผลการนิเทศภายในโรงเรียนเม่ือเสร็จส้ินการ
ดำเนนิ งานในแต@ละปl

5.4 การรายงานผลการนิเทศภายในโรงเรยี น
5.5 คดั เลือกผลงานท่ีเปนh แบบอย@างในการปฏบิ ัติทดี่ ี (Beast
Practice) และจดั เวทีเผยแพร@
5.6 การนำป‡ญหา อปุ สรรคและขSอเสนอแนะไปปรับปรุง
พัฒนาการนเิ ทศภายในโรงเรยี นในปกl ารศึกษาต@อไป

ประเมินวันท่ี ................... เดอื น ...................... พ.ศ. ......................
ผปูS ระเมิน........................................

หลกั การและแนวคิดการนเิ ทศภายในโรงเรียน ดร.อนุศร หงษข< ุนทด

75

แบบบนั ทึกการนเิ ทศภายในโรงเรียน (แบบท่ี 2)

โรงเรยี น ......................................................... เขต/จังหวดั ...................................

ประเด็นการนเิ ทศ การดำเนินการ การนิเทศ

1. โรงเรยี นมแี ผนงาน/โครงการ/แนวทางในการนเิ ทศภายใน
โรงเรยี นอย@างไร

2. โรงเรยี นมกี ารขบั เคลอื่ นการนเิ ทศภายในโรงเรยี นอย@างไร

3. โรงเรยี นมแี นวทาง/วิธีการในการส@งเสรมิ การนเิ ทศภายใน
โรงเรียนโรงเรยี นในระดบั หSองเรยี นอย@างไร

3.1 การใชSหลักสตู รสถานศกึ ษา

3.2 การอา@ นออก เขียนไดS

3.3 การจัดการเรียนรเSู ชิงรกุ (Active Learning)

3.4 การจดั การเรยี นรโูS ดยใชSสอื่ เทคโนโลยีทางไกล
DLTV/DLIT

3.5 การยกระดบั ผลสมั ฤทธทิ์ างการเรียนของผูSเรยี น

3.6 การประกนั คุณภาพการศกึ ษา

4. โรงเรยี นมผี ลทเี่ กิดจากการนเิ ทศภายในโรงเรยี นอะไรบาS ง

5. โรงเรยี นมีป‡ญหา/อุปสรรคในการขบั เคลื่อนการนเิ ทศ
ภายในโรงเรียนอย@างไร

6. ปจ‡ จัยท่สี ง@ ผลตอ@ การนิเทศภายในโรงเรยี นใหปS ระสบ
ผลสำเรจ็ มอี ะไรบาS ง

ประเมนิ วนั ที่ ................... เดือน ...................... พ.ศ. ......................
ผSูประเมนิ ........................................

หลกั การและแนวคดิ การนิเทศภายในโรงเรียน ดร.อนุศร หงษข< นุ ทด

76

แบบบนั ทึกการสังเกตการจดั เรยี นการสอนในชั้นเรียน

โรงเรยี น...............................................................................................................................................................
ชอ่ื .....................................................................................................................................................................
กลม@ุ สาระการเรยี นรูS............................................................................................ชน้ั ..........................................
วันท.่ี ........................................................................เวลา ................................................
1. การสงั เกตการสอน

ประเด็นการสังเกต การดำเนนิ การจัดการเรียนรBู

ดาB นการเตรยี มการสอน
1. การวิเคราะห[ผเูS รยี นรายบุคคล

2. จดั ทำหน@วยการเรียนรูS/แผนการจัดการเรียนรสSู อดคลอS งกับมาตรฐาน/
ตวั ชว้ี ดั /ผลการเรียนรSู/จดุ ประสงค[การเรียนร/ูS การวัดและประเมินผล
3. มเี ทคนิค/วธิ กี ารจดั การเรยี นรูS เพอ่ื ชว@ ยใหนS กั เรยี นเกดิ การเรยี นรูS
หาความรSู/หาคำตอบดวS ยตนเอง คิดวเิ คราะห[ สงั เคราะห[ สรSางสรรค[งาน
มีส@วนรว@ มในการจดั กิจกรรมการเรียนรเูS ช่ือมโยงกบั ชีวิตจริงและนำไป

ประยกุ ต[ใชSไดS
4. กำหนดวิธกี ารและเกณฑ[การประเมินท่ชี ดั เจน ครอบคลมุ ตัวชี้วัด/ผล
การเรียนร/Sู จุดประสงค[การเรียนรSู

5. สอื่ นวตั กรรม แหล@งเรียนรSู

ดาB นการจัดกิจกรรมการเรียนรูB
1. มีกจิ กรรมนำเขSาสSูบทเรียนทนี่ า@ สนใจ/กระตุSนนกั เรยี นไดSนำความรูSเดมิ
เพ่ือสราS งความรSูใหม@

2. ครูกระตSุนทาS ทายนักเรยี นดSวยคำถามทใ่ี หSนกั เรียนคSนหาความรSู และ

คำตอบดSวยตนเอง คิดวิเคราะห[สงั เคราะห[ สรSางสรรคง[ าน และเชอ่ื มโยง
กับชวี ติ จริง

3. ครูมเี ปนh ผูSชแ้ี นะ แนะนำนักเรียน หรอื ใชสS ื่อในการสง@ เสรมิ ใหนS กั เรียน
คSนหาความรูSและคำตอบดSวยตนเอง คดิ วเิ คราะห[ สังเคราะห[ สรSางสรรค[
งาน เช่ือมโยงกับชวี ติ จรงิ และการบันทึกการเรียนรดูS Sวยวธิ ีการหลากหลาย
เช@น Mind Map คลปิ วีดโี อฯลฯ

4. การมอบหมายงานใหSนักเรียนสราS งภารงาน/ชนิ้ งาน/นวตั กรรม
สอดคลอS งกับเปาn หมายการเรยี นรูS และเปนh ไปไดS

หลกั การและแนวคิดการนิเทศภายในโรงเรยี น ดร.อนศุ ร หงษข< นุ ทด

77

ประเดน็ การสงั เกต การดำเนินการจัดการเรียนรูB

ดาB นสือ่ นวัตกรรม และแหลPงการเรยี นรBู
1. การใชสS ่ือทสี่ อดคลอS ง เหมาะสมส@งเสริมใหนS กั เรียนเกดิ การเรียนรอSู ยา@ ง
มคี วามหมาย

2. นกั เรียนมีสว@ นรว@ มในการใชสS ื่อ
3. การใชสS ื่อและแหลง@ การเรียนรSู
ดาB นการวดั และประเมนิ ผล
1. นักเรียนมีสว@ นรว@ มในการกำหนดเกณฑก[ ารวดั และประเมินผล
2. มีวธิ กี ารวดั และประเมินผลอย@างหลากหลาย เหมาะสมและครอบคลมุ
ตวั ชี้วดั /ผลการเรยี นรSู/จุดประสงค[การเรยี นรSู
3. นกั เรียนมสี @วนรว@ มในการประเมนิ รวมทัง้ ผปSู กครอง หรอื ผเูS ก่ียวขSองมี
สว@ นรว@ มในการประเมนิ

4. แจงS ผลการประเมนิ ใหนS ักเรยี นไดSทราบเพอ่ื การพัฒนา
การสรุปผลการสอน
1. บนั ทึกผลการสอน หลงั จัดกิจกรรมการเรยี นรSู

- พฤตกิ รรมของนักเรียน
- เปาn หมายที่เกิดข้ึนกบั นกั เรียน
- ความพึงพอใจท่ีมีตอ@ นกั เรียนตามเปาn หมาย
- ปญ‡ หา/อปุ สรรค
- ส่ิงที่ตSองปรบั ปรงุ ในครั้งตอ@ ไป

กระบวนการจดั การเรียนรูB
1. จดั การเรียนรตูS ามหน@วย/แผนจดั การเรียนรSูตามท่กี ำหนด
2. ใชสS ื่อเสรมิ การเรียนรตูS ามหน@วย/แผนจัดการเรียนรSูตามที่กำหนด

3. ประเมนิ ผลการเรียนรตูS ามหน@วย/แผนจดั การเรยี นรูSตามที่กำหนด

2. ขอS คนS พบ/จุดเด@นในการจดั การเรยี นการสอน
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

หลกั การและแนวคิดการนิเทศภายในโรงเรียน ดร.อนุศร หงษ<ขุนทด

78

3. การสะทอS นผลการสอน

ผูSนเิ ทศสะทอS นผลการสังเกตการสอนใหกS ับครูผสSู อน ตามประเด็นทีส่ งั เกตและขSอคนS พบ

ประเดน็ การสงั เกตและขอS คนS พบ แนวทางแกSไขป‡ญหา ผรูS ับการนิเทศ

ลงชื่อ..................................................ผรSู บั การนเิ ทศ ลงช่ือ..................................................ผรSู บั การนเิ ทศ
(.................................................) (.................................................)

ครู โรงเรยี น........................................................ ครู โรงเรียน........................................................

ลงชอื่ ..........................................................ผนSู ิเทศ
(..........................................................)

ตำแหน@ง.............................................................

หลักการและแนวคดิ การนเิ ทศภายในโรงเรยี น ดร.อนุศร หงษ<ขนุ ทด

79

บรรณานกุ รม
ชารี มณีศร.ี (2538). การนเิ ทศการศึกษา. โสภณการพิมพ,[ กรงุ เทพมหานคร.
ปรียาพร วงศ[อนตุ รโรจน[. (2536). การนิเทศการสอน. ศนู ย[สือ่ เสริมกรงุ เทพมหานคร, กรุงเทพมหานคร.
รัชนยี [ พรรฒพานชิ . (2532). ผูบB ริหาร : การนเิ ทศภายใน. อมรนิ ทรพ[ ร้ินตงิ้ กรฟ°ุ , กรุงเทพมหานคร.
ราชบณั ฑิตยสถาน. (2542). พจนานุกรมฉบบั ราชบัณฑิตยสถาน. อักษรเจรญิ ทัศน,[ กรุงเทพมหานคร
วรรณพร สุขอนนั ต[. (2550). รปู แบบการนเิ ทศภายในสำหรบั สถานศึกษาขนาดเลก็ . ปรญิ ญาปรัชญาดษุ ฎีบัณฑิต,

บณั ฑติ วิทยาลยั มหาวทิ ยาลัยศลิ ปากร.
วไลรตั น[ บญุ สวัสดิ.์ (2538). หลักการนิเทศการศึกษา. ภาควิชาบรหิ ารการศึกษา คณะครุศาสตร[ จฬุ าลงกรณ[

มหาวทิ ยาลยั , กรงุ เทพมหานคร.
วัชรา เลา@ เรียนด.ี (2545). การนเิ ทศการสอน: Supervision of Instruction (พิมพRครง้ั ที่ 7). โรงพมิ พ[มหาวิทยาลัย

ศลิ ปากร, นครปฐม.
วัชรา เล@าเรยี นด.ี (2553). การนเิ ทศการสอน (พิมพRครงั้ ท่ี 7). โรงพิมพม[ หาวทิ ยาลยั ศิลปากร, นครปฐม.
สงดั อุทรานนั ท.[ (2530). การนิเทศการศึกษา หลกั การ ทฤษฎีและปฏบิ ตั ิ (พิมพคR รั้งท่ี 2). มติ รสยาม,

กรงุ เทพมหานคร.
สาโรช บวั ศรี. (2540). จรยิ ธรรมศกึ ษา. โรงพมิ พคิ รุ สุ ภาลาดพรSาว, กรงุ เทพมหานคร.
สำนักงานคณะกรรมการการประถมศกึ ษาแห@งชาต.ิ (2530). การดำเนินการนิเทศภายในโรงเรียนประถมศึกษา.

โรงพมิ พค[ ุรุสภาลาดพรSาว, กรงุ เทพมหานคร.
______. (2534). การดำเนนิ การนเิ ทศภายในโรงเรียนประถมศกึ ษา. โรงพิมพ[ครุ ุสภาลาดพรSาว, กรุงเทพมหานคร.
______. (2541). การดำเนินการนิเทศภายในโรงเรยี นประถมศกึ ษา. โรงพิมพ[คุรุสภาลาดพราS ว, กรุงเทพมหานคร.
สำนกั งานคณะกรรมการการศึกษาขัน้ พ้นื ฐาน. (2542). การนเิ ทศเพอ่ื การเปEนเลิศ สำนักงานคณะกรรมการการศึกษา

แหงP ชาต.ิ โรงพมิ พค[ รุ ุสภาลาดพรSาว, กรงุ เทพมหานคร.
______. (2546). สรปุ ผลนิเทศติดตามประเมินการบริหารจดั การหลกั สูตรการศึกษาข้ันพนื้ ฐาน ป‘งบประมาณ 2546.

สำนกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขน้ั พื้นฐาน, กรงุ เทพมหานคร.
______. (2549). แนวทางการประกนั คณุ ภายในสถานศึกษา (พมิ พคR รัง้ ท่ี 2). สำนกั วิชาการและมาตรฐานการศึกษา,

กรงุ เทพมหานคร.
สำนักงานคณะกรรมการการศกึ ษาแห@งชาต.ิ (2544). รูปแบบการบรหิ ารและการจัดการศึกษาแบบกระจายอำนาจ.

กลุม@ งานบริหารและจดั การศึกษา สำนกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาแห@งชาติ, กรุงเทพมหานคร.

หลักการและแนวคิดการนเิ ทศภายในโรงเรียน ดร.อนศุ ร หงษ<ขุนทด

80

สโุ ขทยั ธรรมาธริ าช. (2536). ประมวลสาระชุดวชิ าการพัฒนาหลักสตู รและวทิ ยวิธีทางการสอน หนPวยที่ 3-7.
คณะศกึ ษาศาสตร[ มหาวทิ ยาลัยสโุ ขทัยธรรมาธริ าช, กรุงเทพมหานคร.

หนว@ ยศกึ ษานเิ ทศก[. (2562). แนวทางการนเิ ทศภายในโดยใชหB BองเรียนเปEนฐานเพือ่ พฒั นาคณุ ภาพของผูBเรียน.
สำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขัน้ พนื้ ฐาน, กรงุ เทพมหานคร.

อุทยั บุญประเสรฐิ และชโลมใจ ภิงคารวฒั น[. (2528). หลกั และแนวทางในการจดั การนิเทศภายในสาหรบั โรงเรียน
ประถมศึกษา. รุ@งเรอื ง, กรุงเทพมหานคร.

Briggs, T.H. และJ. Justman. (1952). Improving Instruction through Supervision. Macmillan, New York.
Bullis, E.W. (1980). Perceptions Elementary School Principal Concerning Their Role in Supervision

Perceptions Elementary School Principal Concerning Their Role in Supervision. 49 (643):
1846-A.
Chester, N.M. (1996). An Introduction to School Administration: Selected Reading.
McMillan Company, New York.
Glatthorn, Allan A. (1984). Differentiated Supervision. Association for Supervision and Curriculum
Development, Washington D.C.
Glickman, C.D., S.P. Gordon และJ.M. Ross-Gordon. (2016). Supervision and Instructional Leadership:
A Developmental Approach, with Enhanced Pearson Etext -- Access Card Package.
Pearson.
Goldhammer, Robert H. Anderson และRobert J. Krajewski. (1980). Clinical Supervision: Special
Methods for the Supervision of Teacher. 2nd Ed. Halt, Rinehart and Winston, New York.
Good, Carter V. (1993). Dictionary of Education. 3rd. Ed. McGraw – Hill Book Company, New York.
Harris, Ben M. (1985). Supervisory Behavior in Education (3rd Ed). Prenticic-Hall., Englewood Cliffs.
New Jersey.
Krajewski, Robert J., John S. Martin และJohn C. Walden. (1983). The Elementary School Principalship:
Leadership for the 1980s. Holt Rinehart and Winston, New York.
Oliva, Peter F. และGeorge E. Pawlas. (2004). Supervision for Today's Schools. 7th Edition Supervision
for Today's Schools. 7th Edition

หลักการและแนวคิดการนิเทศภายในโรงเรยี น ดร.อนศุ ร หงษข< ุนทด

81
Seymour และRobert Lee. (1999). Research, Development, and Validation of a Principal's

Supervision Handbook for Classroom Integration of Information-Age Technology.
Kansas State University.
Spears, H. (1967). Improving the Supervision of Instruction. Prentice – Hall, New Jersey.
Tilahun, B. (1998). The Kind of School Supervision Needed in Developing : Administration.
Allyn and Eacon, Boston

หลกั การและแนวคดิ การนิเทศภายในโรงเรียน ดร.อนุศร หงษข< นุ ทด

82
ภาคผนวก

หลกั การและแนวคิดการนเิ ทศภายในโรงเรียน ดร.อนศุ ร หงษ<ขนุ ทด

83

แบบนิเทศ ตดิ ตาม ผลการดำเนนิ การนเิ ทศภายในโรงเรยี น
สังกดั สำนักงานเขตพนื้ ที่การศกึ ษามธั ยมศกึ ษานครราชสมี า ประจำปง‘ บประมาณ พ.ศ. 2564

ของกลุPมนเิ ทศตดิ ตามและประเมนิ ผลการจดั การศกึ ษา
___________________________

คำชี้แจง แบบนเิ ทศน้ใี ชใS นการนิเทศ ติดตาม ผลการดำเนนิ การนเิ ทศภายในโรงเรยี นโดยใชSวธิ ีการท่หี ลากหลาย
และบนั ทึกผลการนเิ ทศเชิงคณุ ภาพ โดยการ สมั ภาษณ[ สอบถามดูรอ@ งรอย/หลักฐาน สะทอS นผล และ
แลกเปลีย่ นเรียนรSู

ตอนท่ี 1 ขBอมลู ทว่ั ไป
ชอ่ื โรงเรยี น...................................................................อำเภอ....................................................จงั หวัดนครราชสีมา
กลุม@ โรงเรยี น.................................จำนวนบคุ ลากร จำนวน.................คน จำนวนนักเรยี น ..............................คน
รปู แบบการนิเทศ/กระบวนการนเิ ทศ/วธิ กี ารทโี่ รงเรยี นใชSในการนเิ ทศภายใน (P) เลอื กไดมS ากกว@า ๑ คำตอบ

( ) การประชมุ
( ) การเยี่ยมช้นั เรียน การระดมสมอง การบรรยาย
( ) PLC การสาธิต
( ) ศกึ ษาบทเรียน (Lesson Study)
( ) การทัศนศึกษา /ดูงาน
( ) การฝ‚กอบรม
( ) สรSางค@ูมือ / เอกสารการดำเนินงาน
( ) ตรวจช้ินงาน / ผลงาน
( ) การทดสอบ / ประเมนิ ผูเS รียน
( ) การสอนงาน (Coaching)
( ) การแนะนำการปฏิบัตงิ าน
( ) การจัดทำปาn ยนิเทศ / ประชาสัมพนั ธ[
( ) การสมั ภาษณ[
( ) การจัดนิทรรศการ
( ) การระดมสมอง
( ) การบรรยาย
( ) การสาธติ
( ) การนเิ ทศผ@านเครอื ข@ายอินเตอร[เนต็
( ) อื่น ๆ ระบุ ............................................................................................................

หลักการและแนวคิดการนิเทศภายในโรงเรยี น ดร.อนุศร หงษ<ขนุ ทด

84

ตอนท่ี 2 ผลการนิเทศตามมาตรฐานการนิเทศภายในโรงเรยี น

(สำนกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาข้ันพื้นฐาน ไดSกำหนดมาตรฐานในการนเิ ทศภายในโรงเรยี นไวS 5 มาตรฐาน)

คำช้แี จง ใหทS ำเครือ่ งหมาย (P) ใหSตรงกบั ประเด็นการติดตามต@อไปน้ี พรอS มร@องรอยหลักฐาน/ขSอมูลเชงิ คุณภาพ

มาตรฐานท่ี 1 โรงเรียนกำหนดผูBรบั ผิดชอบงานนิเทศภายในโรงเรยี นและมีคำส่ังแตงP ต้งั เปนE ลายลักษณRอักษร

ขBอมูลประกอบการพจิ ารณา
1. บันทกึ การประชมุ
2. คำสง่ั แตง@ ต้งั ผูSรบั ผดิ ชอบงานนเิ ทศภายในโรงเรยี น
3. คำสงั่ มอบหมายงานนเิ ทศภายในโรงเรียน

ประเดน็ การติดตาม ยังไมPไดB ดำเนนิ การ หลกั ฐาน/ขBอมลู เชงิ คุณภาพ
ดำเนินการ

1. จดั ใหมS ีคณะบคุ คลรบั ผิดชอบงานนเิ ทศภายใน ................................................
โรงเรียน และมีคำสงั่ แต@งตง้ั เปhนลายลักษณ[อกั ษร ................................................

2. บุคลากรทไี่ ดSรบั มอบหมายมีคณุ สมบตั ิ ................................................
เหมาะสม ................................................

3. มีการกำหนดภารกจิ ชัดเจน ................................................
................................................
4. บุคลากรทร่ี บั ผดิ ชอบ มคี วามเขาS ใจภารกิจ
ของตน ................................................
................................................

5. บุคลากรในโรงเรียน มีส@วนร@วมในการสรรหา ................................................
ผูSรับผดิ ชอบงานนิเทศภายในโรงเรียน ................................................

มาตรฐานท่ี 2 โรงเรียนจดั ระบบขBอมูลสารสนเทศ เพือ่ วางแผนการนิเทศภายในโรงเรียน

ขBอมูลประกอบการพิจารณา
1. บนั ทึกการประชมุ
2. แฟnมโรงเรยี น
3. เอกสารท่ีเกี่ยวกบั การวิเคราะห[สภาพปจ‡ จุบนั ปญ‡ หาและความตอS งการของครู
4. แบบสรุปผลสำรวจความตอS งการของบุคลากรในโรงเรยี น

หลักการและแนวคดิ การนเิ ทศภายในโรงเรียน ดร.อนุศร หงษ<ขนุ ทด

85

ประเดน็ การติดตาม ยงั ไมPไดB ดำเนนิ การ หลักฐาน/ขBอมูลเชิงคุณภาพ
ดำเนินการ
1. มีขอS มลู พนื้ ฐานที่จำเปhนตSองใชใS นการวาง ....................................................
แผนการนเิ ทศภายในโรงเรียนท่ี ครอบคลุม ....................................................
สภาพการบรหิ ารงานดาS นตา@ ง ๆ ของโรงเรยี น ....................................................
และขSอมูลทแ่ี สดงระดับคุณภาพของนกั เรยี น ....................................................
ไดแS ก@ ....................................................
....................................................
1.1 ระดับคณุ ภาพของนกั เรียน ....................................................
1.2 อตั ราการมาเรียนของนักเรียน ....................................................
1.3 สภาพการปฏิบตั ิงานของครู ....................................................
1.4 สภาพการจดั กจิ กรรมการเรยี นรSู
1.5 ความตSองการในการพัฒนาตนเอง ....................................................
1.6 ผลสัมฤทธท์ิ างการเรยี น ....................................................
2. ขSอมูลในขSอ 1 ถกู ตSองตามสภาพของ ....................................................
โรงเรยี น และเปนh ปจ‡ จบุ ัน
....................................................
3. มกี ารจัดเก็บขอS มูลสะดวก ....................................................
ต@อการนำไปใชSประโยชน[ไดSทนั ที ....................................................

4. มีการนำขSอมลู ท่จี ดั เกบ็ ไปใชSประโยชน[ ....................................................
ในการวางแผนการนิเทศภายในโรงเรยี น ....................................................
....................................................
5. มีขSอมูลยSอนกลับทีจ่ ัดเกบ็ อยา@ งเปนh ระบบ
อย@างนSอย 3 ปกl ารศกึ ษา ....................................................
....................................................
....................................................

มาตรฐานที่ 3 โรงเรยี นวางแผนการนิเทศภายในโรงเรยี น ที่สอดคลอB งกับสภาพปyญหา และความตอB งการของ
โรงเรียนขBอมลู ประกอบการพจิ ารณา

1. บนั ทกึ การประชุม
2. รายละเอยี ดกิจกรรมทดี่ ำเนนิ การการแกปS ‡ญหาและพฒั นาความตอS งการของ ครู
3. ลำดบั ข้นั ตอนการปฏิบัตงิ านตามกจิ กรรมท่ีกำหนดในการนเิ ทศภายใน
4. โครงการนิเทศภายในโรงเรียน หรอื งานนเิ ทศภายในโรงเรยี น

หลกั การและแนวคดิ การนเิ ทศภายในโรงเรียน ดร.อนุศร หงษข< ุนทด

86

5. คำส่ังแตง@ ต้ังบุคลากรผSรู ับผดิ ชอบกจิ กรรมนเิ ทศภายในโรงเรยี น
6. คำสั่งมอบหมายงานในการดำเนินกจิ กรรมนิเทศภายในโรงเรยี น

ประเดน็ การติดตาม ยงั ไมPไดB ดำเนนิ การ หลักฐาน/ขอB มลู เชงิ คุณภาพ
ดำเนนิ การ
....................................................
1. มีแผนการนิเทศภายในโรงเรียน ....................................................
....................................................
2. แผนการนิเทศภายในโรงเรียน สนองตอบ ....................................................
ปญ‡ หาและความตอS งการของ โรงเรียน ....................................................
....................................................
3. คณะบคุ คลในโรงเรยี นมีสว@ นร@วมในการ ....................................................
วางแผนการนเิ ทศภายในโรงเรียน ....................................................
....................................................
4. กิจกรรมทก่ี ำหนดไวSในแผนฯ เปนh ....................................................
กจิ กรรมในการเสริมสรSางความรูS ....................................................
ความสามารถของครู ....................................................
5. กิจกรรมมีความเหมาะสมกับสภาพและ
บคุ ลากรในโรงเรยี น ....................................................
....................................................
6. มีกิจกรรมพนื้ ฐาน เช@น ....................................................
6.1 การประชมุ ....................................................
6.2 การสนทนาทางวิชาการ ....................................................
6.3 การศึกษาเอกสาร ....................................................
6.4 การสาธติ การสอน
6.5 การสงั เกตการสอน ฯลฯ

มาตรฐานท่ี 4 โรงเรียนดำเนินการตามแผนการนิเทศภายในโรงเรียนขอB มลู ประกอบการพิจารณา
1. บนั ทึกการประชุม
2. บนั ทึกการปฏบิ ตั ิงาน ตามกจิ กรรมทก่ี ำหนดไวSในแผนฯ

3. สมดุ บันทึกการนเิ ทศประจำหอS งเรยี น

4. รายงานผลการประเมินการปฏิบตั ิงาน ตามโครงการนิเทศภายในโรงเรยี นทงั้ ในดาS นปรมิ าณและคณุ ภาพ

หลักการและแนวคิดการนเิ ทศภายในโรงเรยี น ดร.อนศุ ร หงษ<ขุนทด

87

ประเด็นการตดิ ตาม ยงั ไมไP ดB ดำเนนิ การ หลกั ฐาน/ขอB มูลเชิงคณุ ภาพ
ดำเนนิ การ
1. มีการมอบหมายผSูรับผดิ ชอบดำเนินการตาม ....................................................
แผน ....................................................
....................................................
2. มีการประชุมชแ้ี จงแผนการนเิ ทศภายใน ....................................................
โรงเรียน ....................................................
....................................................
3. ผูSนเิ ทศและผSูรับการนเิ ทศ ทราบแผนการ ....................................................
นเิ ทศภายในโรงเรยี น ....................................................
....................................................
4. ผSูนเิ ทศดำเนนิ การตามแผนการนิเทศภายใน ....................................................
โรงเรียน ที่กำหนดไวไS ดS ....................................................
....................................................
5. ผSูอำนวยการสถานศกึ ษา ใหSการสนบั สนุนการ ....................................................
ดำเนินงานตามแผนฯ เช@น ....................................................
....................................................
5.1 สนบั สนนุ ดSานขวัญและกำลังใจ
5.2 สนบั สนนุ ดาS นงบประมาณ
5.3 สนบั สนนุ ดาS นวัสดอุ ุปกรณ[

มาตรฐานท่ี 5 โรงเรียนประเมนิ ผลการนิเทศอยPางเปEนระบบ และนำการประเมนิ มาปรบั ปรงุ การ นิเทศของโรงเรยี น

ขBอมลู ประกอบการพจิ ารณา

1. บันทึกการประชมุ
2. บนั ทึกการประเมนิ ผลการนเิ ทศฯ ตามขน้ั ตอนทก่ี ำหนด
3. รายงานผลการประเมนิ โครงการนเิ ทศภายในโรงเรยี น
4. การนำขSอมลู การวเิ คราะห[และผลการประเมนิ มาใชใS นการปรับปรุงแกSไข และพฒั นาการดำเนินการ
นเิ ทศที่จะดำเนนิ การตอ@ ไป

หลกั การและแนวคดิ การนเิ ทศภายในโรงเรยี น ดร.อนุศร หงษข< นุ ทด

88

ประเดน็ การติดตาม ยังไมไP ดB ดำเนนิ การ หลกั ฐาน/ขBอมูลเชงิ คณุ ภาพ
ดำเนนิ การ
1. มีการกำหนดกิจกรรมการประเมินผลไวใS นแผน ....................................................
นิเทศภายในโรงเรยี น ....................................................
....................................................
2. แผนการประเมินทีก่ ำหนดไวS ครอบคลมุ เรือ่ ง ....................................................
ต@อไปน้ี ....................................................
....................................................
2.1 ระยะเวลาทีจ่ ะประเมิน
2.2 สงิ่ ทจ่ี ะประเมนิ ....................................................
2.3 วธิ กี ารประเมิน ....................................................
2.4 เคร่อื งมือประเมนิ ....................................................
2.5 ผปSู ระเมนิ
3. การเตรียมการประเมิน เช@น จดั ทำเครื่องมอื ใน ....................................................
การประเมนิ , การประชุมชแี้ จงใหบS คุ ลากรใน ....................................................
โรงเรยี นทราบแผนการประเมนิ และวัตถุประสงค[ ....................................................
การประเมนิ
4. จดั ทำรายงานการประเมนิ ทคี่ รอบคลุมเรอ่ื ง ....................................................
ตอ@ ไปน้ี ....................................................
4.1 ผลการปฏิบัติงานตามแผนนิเทศ ....................................................

ภายในโรงเรียน
4.2 การปรบั ปรุงการจดั การเรียนรขูS องครูและ

ความกSาวหนSา ในการปฏิบตั ิงาน
5. การประเมินความพึงพอใจของครทู ่มี ตี อ@ การ
นเิ ทศภายในโรงเรียน

หลกั การและแนวคิดการนิเทศภายในโรงเรียน ดร.อนุศร หงษข< ุนทด

89
ตอนที่ 3 ผลของการดำเนินงาน/ขBอเสนอแนะเพ่ือการพฒั นา

3.1 ผลของการดำเนินงานทเี่ ปนh แบบอยา@ งไดS (จดุ เด@น)
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

3.2 ป‡ญหา/อปุ สรรค (จุดดSอย)
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

3.3 ขอS เสนอแนะเพอ่ื การพฒั นา
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................
....................................................................................................................................................................................

_____________________________________

หลกั การและแนวคิดการนิเทศภายในโรงเรียน ดร.อนุศร หงษข< ุนทด