นายชัยณุวัฒน์ สมศรีษะ ม.4.2 เลขที่ 12 วอลเลย์บอล

กฬี าวอลเลย์บอล 1

กฬี าวอลเลย์บอล 2

คำนำ

กีฬาวอลเลย์บอล จดั ทาขนึ ้ เพอื่ เป็นส่วนหนง่ึ ของรายวิชา พลศกึ ษาเพือ่ การ
เรียนรู้ โดยคณะผ้จู ดั ทา มงุ่ เพือ่ ให้เป็ นประโยชน์ต่อผ้ทู ่ีสนใจต่อการออกกาลงั กายแบบ เเละผ้ทู ่ี
มีความชื่นชอบในกีฬาวอลเลย์บอล ซง่ึ ทาให้สขุ ภาพและบคุ ลิกภาพดีขนึ ้ ในบทเรียน กีฬา
วอลเลย์บอลจงึ มีการนาเสนอ ทกั ษะการในการเล่นกีฬาวอลเลย์บอล เพอ่ื ให้ผ้ทู ่ีมีความสนใจมี
ทกั ษะในการเลน่ วอลเลย์บอลท่ีดีขนึ ้ เเละมีสขุ ภาพร่างกายเเข็งเเรง

ทางคณะผ้จู ดั ทา ขอให้ท่านผ้อู ่านและท่านที่ศกึ ษาในรายงานเลม่ นี ้มีทกั ษะใน
การเล่นวอลเลย์และนาไปใช้ได้ถกู ต้อง

จดั ทำโดย

นำยชัยณวัฒน์ สมศรีษะ

กฬี าวอลเลย์บอล 3

สารบัญ หน้า

เรื่อง 1
9
ความรู้ทวั่ ไปเก่ียวกบั วอลเลยบ์ อล 13
ทกั ษะการเล่นวอลเลยบ์ อล

ประโยชนข์ องการเล่นวอลเลยบ์ อล

กฬี าวอลเลย์บอล 4

ความรู้ท่ัวไปเกยี่ วกบั วอลเลย์บอล

ประวตั วิ อลเลย์บอล

กีฬาวอลเลยบ์ อลถือกาเนิดข้ึนในปี ค.ศ. 1895 โดยนายวลิ เลียม จี. มอร์แกน ผอู้ านวยการฝ่ ายพล
ศึกษาของสมาคม Y.M.C.A. เมืองฮอลโยค รัฐแมสซาชูเซตส์ ประเทศอเมริกา ซ่ึงไดเ้ กิดข้ึนเพยี ง
1 ปี ก่อนการแข่งขนั กีฬาโอลิมปิ กสมยั ใหม่ คร้ังที่ 1 ณ กรุงเอเธนส์ โดยเขามีความคิดท่ีตอ้ งการ
ใหม้ ีกีฬาสาหรับเล่นในช่วงฤดูหนาวแทนกีฬากลางแจง้ เพอื่ ออกกาลงั กายพกั ผอ่ นหยอ่ นใจยาม
หิมะตก

เขาไดเ้ กิดแนวความคิดที่จะนาลกั ษณะและวธิ ีการ เล่นของกีฬาเทนนิสมาดดั แปลงใชเ้ ล่น จึงใช้
ตาข่ายเทนนิสซ่ึงระหวา่ งเสาโรงยมิ เนเซียม สูงจากพ้ืนประมาณ 6 ฟุต 6 นิ้ว และใชย้ างในของ
ลูกบาสเกตบอลสูบลมใหแ้ น่น แลว้ ใชม้ ือและแขนตีโตข้ า้ มตาข่ายกนั ไปมา แต่เน่ืองจากยางใน
ของลูกบาสเกตบอลเบาเกินไป ทาใหล้ กู บอลเคลื่อนท่ีชา้ และทิศทางที่เคล่ือนไปไม่แน่นอน จึง
เปลี่ยนมาใชล้ ูกบาสเกตบอล แต่ลกู บาสเกตบอลกใ็ หญ่ หนกั และแขง็ เกินไป ทาใหม้ ือของผเู้ ล่น
ไดร้ ับบาดเจบ็

จนในที่สุดเขาจึงใหบ้ ริษทั Ant G. Spalding and Brother Company ผลิตลกู บอลท่ีหุม้ ดว้ ยหนงั
และบุดว้ ยยาง มีเส้นรอบวง 25-27 นิ้ว มีน้าหนกั 8-12 ออนซ์ หลงั จากทดลองเล่นแลว้ เขาจึงต้งั
ช่ือเกมการเล่นน้ีวา่ “มินโทเนตต”์ (Mintonette)

ค.ศ.1896 ไดม้ ีการประชุมสัมมนาผนู้ าทางพลศึกษาท่ีวทิ ยาลยั สปริงฟี ลด์ (Spring-field College)
นายวลิ เลียม จี มอร์แกน ไดส้ าธิตวธิ ีการเล่นต่อหนา้ ที่ประชุมหลงั จากท่ีประชุมไดช้ มการสาธิต
ศาสตราจารย์ อลั เฟรด ที เฮลสเตด (Alfred T. Helstead) ไดเ้ สนอแนะใหม้ อร์แกนเปล่ียนจากมิน
โทเนตต์ (Mintonette) เป็น “วอลเลยบ์ อล” (Volleyball) โดยใหค้ วามเห็นวา่ เป็นวธิ ีการเล่นโตล้ ูก
บอลใหล้ อยขา้ มตาข่ายไปมาในอากาศ โดยผเู้ ล่นพยายามไม่ใหล้ ูกบอลตกพ้ืน

กฬี าวอลเลย์บอล 5

ค.ศ. 1928 ดร.จอร์จ เจ ฟิ เชอร์ (Dr. George J. Fisher) ไดป้ รับปรุงและเปลี่ยนแปลงกติกาการเล่น
วอลเลยบ์ อล เพอื่ ใชใ้ นการแข่งขนั กีฬาวอลเลยบ์ อลในระดบั ชาติ และไดเ้ ผยแพร่กีฬา
วอลเลยบ์ อลจนไดร้ ับสมญานามวา่ บิดาแห่งกีฬาวอลเลยบ์ อล

การเข้ามาในประเทศไทย

วอลเลยบ์ อลไดแ้ พร่เขา้ มาในประเทศไทยต้งั แต่ช่วงไหนน้นั ยงั ไม่มีหลกั ฐานแน่ชดั แต่ชาวไทย
บางกลุ่มเร่ิมเล่นและแข่งขนั วอลเลยบ์ อลในช่วงสงครามโลกคร้ังที่สอง ปี 2477 กรมพลศกึ ษาได้
จดั พมิ พก์ ติกาเผยแพร่โดยอาจารยน์ พคุณ พงษส์ ุวรรณซ่ึงจดั ใหม้ ีการแข่งขนั กีฬาประจาปี และ
บรรจุกีฬาวอลเลยบ์ อลหญิงเขา้ ไวใ้ นรายการแข่งขนั เป็นคร้ังแรกโดยใชก้ ติกาการเล่นระบบ 9
คน และต้งั แต่น้นั มากีฬาวอลเลยบ์ อลกพ็ ฒั นาข้ึนมาโดยตลอด ต่อมาเม่ือปี 2500 ไดม้ ีการประชุม
หารือพจิ ารณาจดั ต้งั สมาคมข้ึนมารับผดิ ชอบ จนกระทงั่ มีการจดั ต้งั สมาคมวอลเลยบ์ อล
สมคั รเล่นแห่งประเทศไทย (Amateur Volleyball Association of Thailand) อยา่ งเป็นทางการข้ึน
เมื่อวนั ท่ี 28 กรกฎาคม พ.ศ. 2502 และเปล่ียนระบบการแข่งขนั เป็น 6 คน และต่อมาไดบ้ รรจุเขา้
ในหลกั สูตรช้นั มธั ยมศึกษาตอนตน้ เม่ือปี 2521 หลกั สูตรช้นั มธั ยมศึกษาตอนปลายเม่ือปี 2524

กฬี าวอลเลย์บอล 6

กำรเล่นวอลเลย์บอล

กฬี าวอลเลย์บอล 7

-กรรมการผตู้ ดั สินจะเสี่ยงเหรียญเพอ่ื หาทีมท่ีจะไดเ้ ลือกระหวา่ ง เสิร์ฟ/รับเสิร์ฟ หรือเลือกแดน
โดยจะทาการเส่ียงเหรียญในเซ็ตแรกและเซ็ตตดั สิน

-ผเู้ สิร์ฟ จะตอ้ งเสิร์ฟจากดา้ นหลงั ของสนามโดยยนื ไม่เลยแนวเส้นขา้ งและหา้ มเหยยี บเส้นหลงั
โยนบอลและตีกลางอากาศใหบ้ อลขา้ มตาข่ายไปยงั แดนของคู่แข่งภายใน 8 วนิ าทีหลงั กรรมการ
ใหส้ ญั ญาณ

-ขณะท่ีมีการเสิร์ฟโดยถูกกติกา แต่มีผเู้ ล่นยนื ผดิ ตาแหน่งในขณะน้นั ทีมที่ยนื ผดิ ตาแหน่งจะเสีย
คะแนน แต่หากคนเสิร์ฟทาผดิ กติกาแมจ้ ะมีการยนื ผดิ ตาแหน่งในขณะน้นั กจ็ ะถือวา่ ทีมท่ีเสิร์ฟ
เป็นฝ่ ายเสียคะแนน

-หา้ มผเู้ ล่นทีมรับเสิร์ฟทาการบลอ็ กหรือตบบอลท่ีถูกเสิร์ฟมาบอลสามารถสมั ผสั ตาข่ายไดท้ ้งั ใน
การเสิร์ฟและระหวา่ งเล่น แต่ผเู้ ล่นไม่มีสิทธ์ิสัมผสั ตาข่ายในขณะท่ีบอลยงั ถูกเล่นอยตู่ ามกติกา

-เมื่อเสิร์ฟบอลขา้ มตาข่าย แลว้ บอลลงในแดนคู่แข่งทนั ที หรือคู่แข่งพยายามรับบอลจนบอลออก
นอกสนามไป เรียกวา่ เอซ (Ace) ทีมท่ีเสิร์ฟจะไดค้ ะแนนน้นั

-ผเู้ ล่นทีมรับเสิร์ฟ จะตอ้ งพยายามรับบอลแรกโดยไม่ปล่อยใหบ้ อลตกลงพ้ืนในแดนของตน
และต่อบอลไปยงั ผเู้ ล่นที่เรียกวา่ ตวั เซ็ต เพอ่ื ต้งั บอลใหก้ บั ผเู้ ล่นท่ีจะตีบอลรุกไปยงั แดนตรงขา้ ม
เพ่อื ทาคะแนน เมื่อบอลตกลงพ้ืนหรือเกิดความผดิ พลาดต่างๆ จะถือวา่ การเล่นคะแนนน้นั ได้
สิ้นสุดลง

กฬี าวอลเลย์บอล 8

-ผเู้ ล่นแต่ละทีม มีสิทธ์ิต่อบอลไดไ้ ม่เกิน 3 คร้ังก่อนตีไปยงั แดนคู่แข่ง (ไม่นบั รวมการบลอ็ ก)
โดยผเู้ ล่นแต่ละคนไม่มีสิทธ์ิต่อบอลติดต่อกนั 2 คร้ัง ยกเวน้ มีผเู้ ล่นคนอ่ืนมาต่อบอลคน่ั ก่อน 1
คร้ังจึงจะต่อบอลไดอ้ ีก

-ผเู้ ล่นตาแหน่งแดนหลงั และลิเบโร ไม่มีสิทธ์ิกระโดดตีบอลหรือบลอ็ กบอลได้ ยกเวน้ ผเู้ ล่นแดน
หลงั กระโดดมาจากหลงั เสน้ 3 เมตรเพื่อตีบอล

-ผเู้ ล่นไม่มีสิทธ์ิใชผ้ เู้ ล่นคนอ่ืนในการส่งตวั เองเพอ่ื ใหเ้ ขา้ ถึงบอล
ผเู้ ล่นไม่มีสิทธ์ิเล่นบอลหากบอลยงั อยใู่ นแดนของคู่แข่ง

-เม่ือบอลสมั ผสั พ้นื สนามหรือมีความผดิ พลาดในการเล่น ฝ่ ายท่ีไม่ไดท้ าผดิ พลาดจะไดค้ ะแนน
น้นั ไป และทีมท่ีไดค้ ะแนนจะตอ้ งเป็นฝ่ ายเสิร์ฟในคะแนนต่อไป

-เม่ือทีมท่ีเสิร์ฟสามารถทาคะแนนได้ ผทู้ ี่เสิร์ฟในคะแนนถดั ไปตอ้ งเป็นผเู้ ล่นในตาแหน่งเดิม แต่
สามารถเปล่ียนตวั ผเู้ ล่นมาเสิร์ฟได้

-เมื่อทีมที่เสิร์ฟเสียคะแนนน้นั ผเู้ ล่นอีกฝ่ ายจะไดส้ ิทธ์ิเสิร์ฟคะแนนถดั ไปแทน แต่ตอ้ งหมุน
ตาแหน่งไปตามเขม็ นาฬิกาเพ่ือเปลี่ยนคนไปเสิร์ฟ กล่าวคือ ผเู้ ล่นตาแหน่งท่ี 2 ตอ้ งหมุนลงมา
ตาแหน่งท่ี 1 เพอ่ื เสิร์ฟ และตาแหน่งอ่ืนๆตอ้ งหมุนตามมาเช่นกนั คือ 2>1>6>5>4>3>2

-เปล่ียนแดนเม่ือจบแต่ละเซ็ต ส่วนเซ็ตที่ 5 หรือเซ็ตตดั สินจะเปล่ียนแดนเม่ือทีมใดทีมหน่ึงถึง
คะแนนท่ี 8 ก่อน

กฬี าวอลเลย์บอล 9

การนับคะเเนน

กาหนดจานวนเซ็ต (Set) เพ่ือตดั สินทีมท่ีชนะการแขง่ ขนั โดยมกั กาหนดไวท้ ่ีชนะ 3
ใน 5 เซ็ต ยกเวน้ ในบางการแขง่ ขนั ท่ีกาหนดเองเฉพาะกิจ

เซ็ตท่ี 1 ถึงเซ็ตที่ 4 ทีมใดทาได้ 25 คะแนนก่อนจะเป็นฝ่ ายชนะในเซ็ตน้นั แต่ถา้
คะแนนเสมอกนั ที่ 24-24 จะตอ้ งเล่นตอ่ ไป เรียกวา่ ดิวซ์ (Deuce) จนฝ่ ายใดฝ่ ายหน่ึงทา
คะแนนไดม้ ากกวา่ อีกฝ่าย 2 คะแนน จึงจะจบเซ็ต

เซ็ตท่ี 5 ซ่ึงเป็นเซ็ตตดั สินผชู้ นะการแข่งขนั ทีมที่ทาได้ 15 คะแนนก่อน จะเป็นฝ่ าย
ชนะในเซ็ตน้นั แต่ถา้ คะแนนเสมอกนั ที่ 14-14 จะตอ้ งเล่นดิวซ์ จนฝ่ ายใดฝ่ ายหน่ึงทา
คะแนนไดม้ ากกวา่ อีกฝ่าย 2 คะแนน จึงจะจบการแขง่ ขนั [2]

ทักษะการเล่นวอลเลย์บอล

ลกั ษณะท่าทางเตรียมเล่นบอลของผเู้ ล่นมีลกั ษณะดงั น้ี
1. หงายมือท้งั สองขา้ ง
2. เอามือหน่ึงไปวางชอ้ นทบั อีกมือหน่ึง
3.รวบมือใหน้ ิ้วหวั แม่มือชิดติดกนั มดั
4. ใชม้ ือใดมือหน่ึงกาหมดั
5. ใชอ้ ีกมือหน่ึงโอบหมดั
6. ใหน้ ิ้วหวั แม่มือท้งั สองชิดติดกนั .กามือ
7.กามือท้งั สองขา้ ง

กฬี าวอลเลย์บอล 10

8.1. การวง่ิ เคล่ือนที่เขา้ หาจุด

2. เตรียมกระโดดห่างจากจุดท่ีลูกบอลตกประมาณ 1 ฟุต

3. กระโดดเหวยี่ งแขนท้งั สองไปขา้ งหลงั น้าหนกั ตวั ไปขา้ งหลงั เข่างอ

4. เหวยี่ งแขนท้งั สองข้ึนขา้ งหนา้ พร้อมกบั ถีบเทา้ ท้งั สองกระโดดลอยตวั ข้ึนตรง ๆนามือท้งั
สองขา้ งมาชิดกนั

9.ใหน้ ิ้วหวั แม่มือท้งั สองขา้ งเสมอกนั

ท่าการอนั เดอร์
1. ยนื เทา้ ใดเทา้ หน่ึงอยขู่ า้ งหนา้ ห่างกนั ประมาณ 1 ช่วงไหล่
2 ยอ่ เข่าลงใหห้ วั เข่าเลยปลายเทา้ เลก็ นอ้ ยกม้ ลาตวั ใหห้ วั ไหล่อยใู่ นแนวระดบั ของเข่า
3 ยกส้นเทา้ ข้ึนเลก็ นอ้ ย น้าหนกั ตวั อยทู่ ี่ปลายเทา้ ท้งั สองขา้ ง ตรงบริเวณโคนหวั แม่เทา้ ใตฝ้ ่ าเทา้
4 จบั มือในท่าท่ีถูกตอ้ ง แขนท้งั สองเหยยี ดตึง ตามองที่ลูกบอล

ทักษะท2่ี การส่ง ( เซ็ท )

การยกมอื ท้งั สองในการเซ็ต

กฬี าวอลเลย์บอล 11

1.ยกมือท้งั สองข้ึนประมาณหนา้ ผาก มือท้งั สองห่างจากใบหนา้ ประมาณ 1 กามือ ( 10
เซนติเมตร)

2. กางนิ้วออก กางขอ้ ศอกออกเลก็ นอ้ ย ขอ้ ศอกอยรู่ ะดบั เสมอไหล่หรือสูงกว่าเลก็ นอ้ ย กางนิ้ว
ออกนิ้วงอเป็ น

3เคลื่อนที่ไปท่ีลูกบอลจะตกใหล้ กู บอลอยเู่ หนือศีรษะบริเวณหนา้ ผาก

4. ยอ่ เข่า ยกมือใหจ้ ุดสัมผสั บอลกบั นิ้วมือห่างจากหนา้ ผาก 20 ซ.ม

ทักษะที่ 3การตบลูกวอลเลย์บอล

1. การวง่ิ เคล่ือนท่ีเขา้ หาจุด
2. เตรียมกระโดดห่างจากจุดที่ลูกบอลตกประมาณ 1 ฟุต
3. กระโดดเหวยี่ งแขนท้งั สองไปขา้ งหลงั น้าหนกั ตวั ไปขา้ งหลงั เข่างอ
4. เหวย่ี งแขนท้งั สองข้ึนขา้ งหนา้ พร้อมกบั ถีบเทา้ ท้งั สองกระโดดลอยตวั ข้ึนตรง ๆ

5. แขนขวาเง้ือไปขา้ งหลงั งอแขนเลก็ นอ้ ย แบมือ ตามองดูบอลตลอดเวลา
6. จงั หวะท่ีจะตบ ใหก้ ดไหล่ซา้ ยลง พร้อมกบั ตบลูกบอลใหแ้ รงส่งจากขอ้ มือ ศอก ไหล่ และ
ลาตวั
7. ลงสู่พ้นื ดว้ ยเทา้ ท้งั สองในลกั ษณะยอ่ ตวั

ทกั ษะท่4ี กำรเสิร์ฟลกู วอลเล่ย์บอล

หลกั สาคญั ในการเสิร์ฟ มีดงั น้ี ท่าทางในการเสิร์ฟ

กฬี าวอลเลย์บอล 12

1. ตาแหน่งการยนื

2. การโยนลกู บอล

3. การเหวย่ี งแขน

4. จุดท่ีมือกระทบลูกบอล ท่าทางในการเสิร์ฟ ก่อนที่ผเู้ ล่นจะเร่ิมทาการเสิร์ฟตอ้ งรู้ตวั เองวา่
ตนเองถนดั เสิร์ฟท่าทางแบบใดตามที่ไดฝ้ ึ กฝนมา ถา้ เคยฝึ กฝน หรือถนดั เสิร์ฟลกู ท่าทางแบบใด
ตอ้ งเสิร์ฟลูกตามแบบน้นั ตลอดการแข่งขนั เพราการเปลี่ยนท่าทางการเสิร์ฟบ่อย ๆ ยอ่ มทาให้
ประสิทธิภาพการเสิร์ฟเสียไป

ลกั ษณะของการเสิร์ฟ การเสิร์ฟโดยทวั่ ไปแบ่งออกเป็น 2 ลกั ษณะใหญ่ ๆ คือ
1. การเสิร์ฟลูกมือล่าง
2. การเสิร์ฟลกู มือบน

ทกั ษะท5ี .การสกดั ก้นั ( ป้ องกนั การตบ )

1. ยนื แยกเทา้ ออกประมาณ 1 ช่วงไหล่
2. มือท้งั สองยกข้ึนกางฝ่ ามือออก
3. งอเข่าเลก็ นอ้ ย
4. ศรี ษะต้งั ตรงมองไปขา้ งหนา้
5. กระโดดข้ึนเพื่อสกดั ก้นั ลกู ตบของฝ่ ายตรงขา้ ม

กฬี าวอลเลย์บอล 13

กฬี าวอลเลย์บอล 14

ประโยชน์ของการเล่นวอลเลย์บอล

1. วอลเลยบ์ อล จดั เป็นกีฬาเล่นง่าย เล่นไดน้ าน เขา้ ถึงทุกเพศ ทุกวยั แมแ้ ต่สตรีเคยมีประวตั ิ
การต้งั ครรภแ์ ลว้ กส็ ามารถเล่นได้

2. สร้างสัมพนั ธภาพที่ดี รักใคร่ ในหมู่คณะ มีความสามคั คี เพือ่ การเล่นหรือการแข่งขนั
ประเภท จึงกลายเป็นการปลกู ฝังในเร่ืองเหล่าน้ีไปในตวั

3. ฝึกฝนใหผ้ เู้ ล่นมีการเคล่ือนไหวท่ีคล่องแคล่ววอ่ งไว มีไหวพริบฉบั พลนั สามารถ
ตดั สินใจ แกป้ ัญหาไดอ้ ยา่ งรวดเร็ว และมีความเช่ือมน่ั ในตนเอง

4. ฝึกฝนการควบคุมสติ สมาธิ และอารมณ์ ใชเ้ หตุผลในการแกไ้ ขปัญหา และนึกถึงผลเสีย
ท่ีตามมาของทุกพฤติกรรม

5. เป็นกีฬาท่ีเล่นไดต้ ลอดเวลา ตามความสะดวกของผเู้ ล่น
6. ฝึกระเบียบวนิ ยั การเชื่อฟังคาส่งั สอน เป็นผตู้ ามท่ีดี และปฏิบตั ิตนอยใู่ นกฎระเบียบ
7. ฝึกความจริยธรรมในตวั ผเู้ ล่น มีความอดทนอดกล้นั เคารพและใหเ้ กียรติผทู้ ี่อาวโุ สกวา่

เสมอ
8. เสริมสร้างสมรรถภาพทางดา้ นร่างกายที่ดีใหแ้ ก่ผเู้ ล่น

กฬี าวอลเลย์บอล 15