สิทธิบัตรการประดิษฐ์

คู่มือเกียวกับขันตอนการดําเนินการจดทะเบียน

สทิ ธบิ ตั รการ
ประดษิ ฐ์

ง า น ท รัพ ย์ สิ น ท า ง ป ญ ญ า

คํา นาํ

หนงั สืออเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ เรอื งสิทธิบัตรการประดิษฐ์ ไดจ้ ัดทําขึน
เพือประกอบการเรียนการสอน สําหรับนักศึกษาตลอดจนบคุ คลทสี นใจ

คณะผ้จู ัดทําหวงั ไว้เปนอย่างยิงวา่ เนือหาสาระสําคญั ของหนงั สือ
อิเล็กทรอนิกส์เล่มนี จะเปนประโยชนแ์ ละใหค้ วามร้กู บั ผ้เู รยี นและผู้

สนใจทัวไป

สารบญั หน้า

เรือง 1-3
4-25
ภาคทฤษฎี 26-31
ทีมาและการได้มาซงึ สิทธิบัตร 32-41
เงือนไขการได้มาซงึ สิทธิ 42-45
ใครเปนเจา้ ของสิทธิ  46
สิทธขิ องผ้ทู รงสิทธิ 
การละเมิดสิทธบิ ตั ร
บทลงโทษ 

เรอื ง หนา้

ภาคปฏบิ ตั ิ 49
50
ขนั ตอนและวิธีการการจดทะเบียน 51
ขันตอนและวิธกี ารจดทะเบียนอนุญาตใหใ้ ช้ 52
ขนั ตอนและวธิ ีการการจดทะเบยี นการโอนสิทธิ
ขันตอนและวิธีการการแจง้ แกไ้ ขเปลียนแปลงข้อมลู 53
การจดทะเบียนสิทธิบัตรการประดษิ ฐ์ภายหลงั การรับจดทะเบียน
บรรณานุกรม

ภาคทฤษฎี

ที มาและการได้ มาซึงสิทธิบัตร

พระราชบญั ญัตสิ ิทธิบตั ร
พ.ศ. 2522

ณ วันที 11 มนี าคม พ.ศ. 2522
สนธิสัญญาความรว่ มมอื ดา้ นสิทธิบัตร

(Patent Cooperation Treaty หรือ PCT) เปนความตกลงระหวา่ งประเทศ
เพืออาํ นวยความสะดวกในการขอรบั ความคมุ้ ครองสิทธิบตั รการประดิษฐ์ระหว่างประเทศ
ซงึ จะช่วยลดภาระ ขันตอนและคา่ ใช้จา่ ยใหแ้ ก่ผู้รับคาํ ขอทีตอ้ งการขอรบั ความคุ้มครองในต่างประเทศ

ระบบ PCT ไม่ไดเ้ ปนระบบการรบั จดทะเบียนสิทธิบัตร
การรับจดทะเบียนสิทธิบัตร PCT เปนอาํ นาจอธปิ ไตยของแต่ละประเทศทีผู้ขอประสงคจ์ ะขอความคุม้ ครอง

ซึงจะมีการตรวจสอบตามขันตอนและเงือนไขของกฎหมายภายในประเทศนัน ๆก่อนรับจดทะเบยี นสิทธิ
บัตร ประเทศไทยสมคั รเขา้ เปนภาคีสนธสิ ัญญาความร่วมมือดา้ นสิทธบิ ตั ร เมือวนั ที 24 กันยายน 2552

ถอื เปนสมาชกิ ลาํ ดบั ที 142

1

พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช

มีพระบรมราชโองการโปรดเกล้าฯ ให้ประกาศว่าเปนการสมควรทีจะมีกฎหมายว่าด้วยสิทธิบัตร
เพือคุ้มครองการประดิษฐ์และการออกแบบผลิตภัณฑ์  จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้า ฯ

ให้ตราพระราชบัญญัติขึนไว้โดยคําแนะนําและยินยอมของสภานิติบัญญัติแห่งชาติทําหน้าที
รัฐสภา

·      พระราชบัญญัตินีเรียกว่า "พระราชบัญญัติสิทธิบัตรพ.ศ. 2522"
·       มีผลบังคับใช้เมือพ้นกาํ หนด 180 วันนับแต่วันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเปนต้นไป

2

การได้มาซึงสิทธิ

ผู้ทีมีสิทธิขอรับสิทธิบัตร
 มาตรา 10 ผู้ประดิษฐ์เปนผู้มีสิทธิขอรับสิทธิบัตร และมีสิทธิทีจะได้รับการ

ระบุชือว่าเปนผู้ประดิษฐ์ในสิทธิบัตร สิทธิขอรับสิทธิบัตรย่อมโอนและรับ
มรดกกันได้ การโอนสิทธิขอรับสิทธิบัตรต้องทาํ เปนหนังสือลงลายมือชือทังผู้

โอนและผู้รับโอน

3

เงือนไขการได้มาซึงสิทธิ 4

สิทธิบัตร (Patent) หมายความว่า หนังสือสําคัญทีออกให้เพือคุ้มครองการประดิษฐ์ หรือการ
ออกแบบผลิตภัณฑ์
มาตรา 3

อนุสิทธิบัตร (Petty Patent) หมายความว่า หนังสือสําคัญทีออกให้เพือคุ้มครองการประดิษฐ์
 (แต่เปนความคิดสร้างสรรค์ทีมีระดับการพัฒนาเทคโนโลยีไม่สูงมาก
หรือเปนการประดิษฐ์ทีคิดค้นเพียงเล็กน้อยและมีประโยชน์ใช้สอยมากขึน)
มาตรา 3

 ผู้ทรงสิทธิบัตร หมายความว่า ผู้ทีถือสิทธิบัตรและรวมถึงผู้ทีได้รับโอนสิทธิบัตรด้วย
มาตรา 3

ผู้ทรงอนุสิทธิบัตร หมายความว่า ผู้ทีถืออนุสิทธิบัตรและรวมถึงผู้ทีได้รับโอนอนุสิทธิบัตรด้วย
มาตรา 3

การประดิษฐ์ หมายความว่า การคิดค้นหรือคิดทําขึน อันเปนผลให้ไดมา 5
ซึงผลิตภัณฑ์หรือกรรมวิธีใดขึนใหม่ หรือการกระทาํ ใด ๆ ทีทําให้ดีขึนซึง
ผลิตภัณฑ์หรือกรรมวิธี หมวด1 มาตรา 3
 

กรรมวิธี หมายความว่า วิธีการกระบวนการหรือกรรมวิธีในการผลิต
หรือการเก็บรักษาให้คงสภาพหรือให้มีคุณภาพดีขึนหรือการปรับสภาพ
ให้ดีขึนซึงผลิตภัณฑ์และรวมถึงการใช้กรรมวิธีนันๆด้วย
หมวด1 มาตรา 3

มาตรา 6 การประดิษฐ์ทีขอรบั สิทธิบตั รได้ ตอ้ งประกอบด้วยลักษณะดงั ต่อไปนี ต้องมที ัง 3 ขอ้
(1) เปนการประดษิ ฐ์ขึนใหม่

(2) เปนการประดษิ ฐ์ทีมีขนั การประดษิ ฐ์สูงขนึ
(3) เปนการประดิษฐ์ทสี ามารถประยกุ ตใ์ นทางอุตสาหกรรม

6

มาตรา 6
1.การประดษิ ฐ์ขึนใหม่ การประดษิ ฐ์ทไี มเ่ ปนงานทีปรากฏอยู่แลว้
 
ลกั ษณะทไี มถ่ ือวา่ เปนการประดิษฐ์ใหม่

(1)การประดิษฐ์ทีมหี รอื ใชแ้ พรห่ ลายอยู่แลว้ ในราชอาณาจกั รก่อนวันขอรับสิทธบิ ัตร

(2) การประดิษฐ์ทไี ด้มีการเปดเผยสาระสําคัญหรือรายละเอียดในเอกสาร สิงพิมพ์ การนาํ ออกแสดง หรือการเปดเผยต่อ
สาธารณชนดว้ ยประการใด ๆ ไม่ว่าในหรอื นอกราชอาณาจักรก่อนวนั ขอรบั สิทธิบัตร

*(3)การประดิษฐ์ทไี ด้รับสิทธิบตั รหรอื อนสุ ิทธิบัตรแล้ว ไม่วา่ ในหรือนอกราชอาณาจกั รก่อนวัน
ขอรับสิทธิบัตร

*(4) การประดษิ ฐ์ทีมีผูข้ อรบั สิทธิบตั รหรอื อนสุ ิทธบิ ตั รไวแ้ ล้วนอกราชอาณาจกั รเปนเวลาเกินกวา่ 18เดอื นก่อนวนั ขอรบั สิทธิ
บัตร แต่ยงั มิไดม้ ีการออกสิทธิบตั รหรืออนสุ ิทธบิ ตั รให้

*(5) การประดิษฐ์ทีมผี ขู้ อรับสิทธบิ ตั รหรอื อนสุ ิทธบิ ตั รไว้แล้วไมว่ ่าในหรือนอกราชอาณาจักร
และไดป้ ระกาศโฆษณาแลว้ ก่อนวนั ขอรบั สิทธบิ ัตรในราชอาณาจักร

7

ข้อยกเวน้

การเปดเผยสาระสําคัญหรือรายละเอียดทีเกิดขึนหรือเปนผลมาจากการกระทาํ อันมิชอบด้วย
กฎหมายหรือการเปดเผยสาระสําคัญหรือรายละเอียดโดยผู้ประดิษฐ์ รวมทังการแสดงผลงานของผู้
ประดิษฐ์ในงานแสดงสินค้าระหว่างประเทศหรือในงานแสดงต่อสาธารณชนของทางราชการ และการ
เปดเผยสาระสําคัญหรือรายละเอียดดังกล่าวได้กระทําภายใน 12 เดือนก่อนทีจะมีการขอรับสิทธิบัตร
มิให้ถือว่าเปนการเปดเผยสาระสําคัญหรือรายละเอียดตามข้อที(2)

8

มาตรา 7
2.การประดิษฐ์ ทีมีขันการประดิษฐ์ สู งขึน
การประดิษฐ์ ทีไม่เปนทีประจักษ์ โดยง่ายแก่บุคคลทีมีความชํานาญในระดับสามัญสําหรับงาน
ประเภทนันถ้าคนทัวไปทาํ ได้จะไม่นับว่าเปนการประดิษฐ์ทีสูงขึน แต่ถ้าผู้ทีเชียวชาญเฉพาะด้าน
นัน ๆสามารถทาํ ได้ก็ถือว่าการประดิษฐ์นันสูงขึนแล้ว
 

 

9

มาตรา 8
3.การประดษิ ฐ์ทสี ามารถประยุกตใ์ นทางอตุ สาหกรรม
การประดษิ ฐ์ทีสามารถนําไปใชป้ ระโยชนใ์ นการผลิตทางอุตสาหกรรมรวมทังหตั ถกรรม

เกษตรกรรม และพาณชิ ยกรรม
อตุ สาหกรรม หมายถงึ กิจกรรมทีใช้ทนุ และแรงงานเพือผลติ สิงของหรอื จดั ให้มีบรกิ ารมกั

เปนการประกอบธุรกจิ ขนาดใหญท่ ตี อ้ งใช้แรงงานและเงินทุนมาก
หัตถกรรม หมายถึง งานช่างทีทาํ ด้วยมอื โดยถอื ประโยชนใ์ ช้สอยเปนหลกั
เกษตรกรรม หมายถึง การใชท้ ดี นิ เพาะปลกู พืชต่างๆ รวมทังการเลยี งสัตว์

การประมงและการปาไม้
พาณชิ ยกรรม หมายถงึ การคา้

10

การประดษิ ฐ์ทไี มไ่ ดร้ บั การคมุ้ ครอง
ตามพระราชบญั ญตั สิ ิทธบิ ัตร  พ.ศ. 2522
หมวด 2 ส่วนที 1 มาตรา 9
(1) จุลชีพและส่วนประกอบส่วนใดส่วนหนึงของจลุ ชีพทมี อี ยู่ตามธรรมชาติ
สัตว์ พืช หรือสารสกัดจากสัตว์หรอื พืช
(2) กฎเกณฑแ์ ละทฤษฎีทางวทิ ยาศาสตร์และคณิตศาสตร์
(3) ระบบข้อมลู สําหรบั การทาํ งานของเครืองคอมพิวเตอร์
(4) วธิ ีการวนิ จิ ฉยั บําบัด หรือรกั ษาโรคมนษุ ย์ หรอื สัตว์
(5) การประดิษฐ์ทขี ดั ตอ่ ความสงบเรยี บร้อยหรอื ศีลธรรมอนั ดี อนามัย หรือ
สวัสดภิ าพของประชาชน

11

มาตรา 14 คณุ สมบัตขิ องผูป้ ระดษิ ฐ์ทีจะขอรับสิทธบิ ัตรได้

อยา่ งใดอย่างหนึง
(1)    มีสัญชาตไิ ทยหรอื เปนนติ บิ ุคคลทีมสี ํานกั งานแหง่ ใหญ่ตังอยู่ในประเทศไทย
(2)   มีสัญชาตขิ องประเทศทีเปนภาคแี ห่งอนสุ ัญญา หรอื ความตกลงระหวา่ งประเทศเกยี วกบั การ
คุ้มครองสิทธิบตั รซึงประเทศไทยเปนภาคอี ยดู่ ว้ ย
(3)   มสี ัญชาติของประเทศทยี ินยอมให้บุคคลสัญชาตไิ ทยหรอื นิติบุคคลทมี สี ํานกั งานแห่งใหญต่ ัง
อยใู่ นประเทศไทยขอรับสิทธิบัตรในประเทศนันได้
(4)    มภี ูมลิ าํ เนาหรอื อยู่ในระหว่างการประกอบอตุ สาหกรรมหรอื พาณชิ ยกรรมอย่างแท้จรงิ และ
จริงจัง ในประเทศไทยหรอื ประเทศทีเปนภาคแี หง่ อนุสัญญาหรือความตกลงระหวา่ งประเทศเกยี ว
กับการค้มุ ครองสิทธบิ ตั รซงึ ประเทศไทยเปนภาคอี ยู่ด้วย

12

ประเทศทเี ปนภาคอี นสุ ัญญา คอื
ประเทศทไี ด้ทําขอ้ ตกลงทริปส์ (TRIPS) รว่ มกัน
หรือก็คอื ความตกลงวา่ ด้วยสิทธใิ นทรพั ยส์ ินทางปญญาทีเกยี วกับการค้า
(Agreement on Trade-Related Aspects of Intellectual Property
Rights) ซงึ เปนการคุม้ ครองทรัพยส์ ินทางปญญาโดยองคก์ ารการค้าโลก

(World Trade Organization หรอื WTO))

13

รัฐมนตรีว่าการ มีอํานาจรักษาการตามพระราช
กระทรวงพาณิชย์
มหี น้าทตี ามมาตรา 4 บัญญัตินี

มีอาํ นาจแต่งตังพนักงานเจ้าหน้าที

ออกกฎกระทรวงเมือได้ประกาศใน

ราชกิจจานุเบกษาแล้วให้ใช้บังคับได้

กําหนดค่าธรรมเนียมไม่เกินอัตรา

ตามบัญชีท้ายพระราชบัญญัตินี

ลดหรือยกเว้นค่าธรรมเนียม

กาํ หนดกิจการอืนเพือปฏิบัติการ

ตามพระราชบัญญัตินี 14

การขอรบั สทิ ธบิ ตั รให้เปนไปตามหลักเกณฑ์
และวธิ กี ารทีกําหนดโดยกฎกระทรวง

มาตรา 24 ในการออกสิทธิบัตรเพือคุม้ ครองการประดิษฐ์ใหพ้ นกั งานเจ้าหนา้ ทที ําการตรวจสอบ
ดังนี
(1)ตรวจสอบคําขอรับสิทธบิ ัตรใหถ้ ูกต้องตามมาตรา 17
(2)ตรวจสอบการประดษิ ฐ์ว่าเปนการประดิษฐ์ตามมาตรา 5  ทงั นี ใหเ้ ปนไปตามหลักเกณฑ์วธิ กี าร และ
เงอื นไขทีกาํ หนดโดยกฎกระทรวงการขอรบั สิทธบิ ตั รให้เปนไปตามหลักเกณฑ์และวธิ กี ารทกี าํ หนดโดย
กฎกระทรวง

15

ม า ต ร า 1 7 คํา ข อ รั บ สิ ท ธิ บั ต ร

ใ ห้ มี ร า ย ก า ร ดั ง ต่ อ ไ ป นี สิ ง ที พ นั ก ง า น เ จ้ า ห น้ า ที ต้ อ ง ทํา ก า ร ต ร ว จ ส อ บ
( 1 ) ชื อ ที แ ส ด ง ถึ ง ก า ร ป ร ะ ดิ ษ ฐ์
( 2 ) ลั ก ษ ณ ะ แ ล ะ ค ว า ม มุ่ ง ห ม า ย ข อ ง ก า ร ป ร ะ ดิ ษ ฐ์
( 3 ) ร า ย ล ะ เ อี ย ด ก า ร ป ร ะ ดิ ษ ฐ์ ที มี ข้ อ ค ว า ม ส ม บู ร ณ์ รั ด กุ ม แ ล ะ ชั ด แ จ้ ง อั น จ ะ
ทํา ใ ห้ ผู้ มี ค ว า ม ชาํ น า ญ ใ น ร ะ ดั บ ส า มั ญ ใ น ศิ ล ป ะ ห รื อ วิ ท ย า ก า ร ที เ กี ย ว ข้ อ ง ส า ม า ร ถ
ทํา แ ล ะ ป ฏิ บั ติ ก า ร ต า ม ก า ร ป ร ะ ดิ ษ ฐ์ นั น ไ ด้ แ ล ะ ต้ อ ง ร ะ บุ วิ ธี ก า ร ใ น ก า ร ป ร ะ ดิ ษ ฐ์ ที ดี
ที สุ ด ที ผู้ ป ร ะ ดิ ษ ฐ์ จ ะ พึ ง ท ร า บ ไ ด้
( 4 ) ข้ อ ถื อ สิ ท ธิ โ ด ย ชั ด แ จ้ ง
( 5 ) ร า ย ก า ร อื น ต า ม ที กาํ ห น ด โ ด ย ก ฎ ก ร ะ ท ร ว ง ใ น ก ร ณี ที ป ร ะ เ ท ศ ไ ท ย เ ข้ า เ ป น ภ า คี
แ ห่ ง ค ว า ม ต ก ล ง ห รื อ ค ว า ม ร่ ว ม มื อ ร ะ ห ว่ า ง ป ร ะ เ ท ศ เ กี ย ว กั บ สิ ท ธิ บั ต ร ห า ก คํา ข อ รั บ
สิ ท ธิ บั ต ร เ ป น ไ ป ต า ม ที กาํ ห น ด ใ น ค ว า ม ต ก ล ง ห รื อ ค ว า ม มื อ ร ะ ห ว่ า ง ป ร ะ เ ท ศ ดั ง
ก ล่ า ว ใ ห้ ถื อ ว่ า คาํ ข อ ดั ง ก ล่ า ว เ ป น คาํ ข อ รั บ สิ ท ธิ บั ต ร ต า ม พ ร ะ ร า ช บั ญ ญั ติ นี

16

แบบ สป/สผ/อสป/001-ก คาํ ขอรับสิทธิบัตรการประดิษฐ์/สิทธิบัตรการออกแบบ 17
ผลิตภัณฑ์/อนุสิ ทธิบัตร

เมอื พนักงานตรวจสอบคําขอสิทธบิ ัตรแล้วทําอย่างไรต่อ ?

·       เมือพนักงานเจ้าหน้าทีเสนอรายงานการ ทังนี ตามหลักเกณฑแ์ ละวธิ ีการทกี ําหนดโดยกฎ
ตรวจสอบคําขอรับสิทธิบัตรต่ออธิบดีแล้ว กระทรวงและกอ่ นการประกาศโฆษณา
มาตรา 28
- ถ้าอธิบดีพิจารณาเห็นว่าคําขอรับสิทธิบัตรไม่ ให้พนักงานเจ้าหนา้ ทีแจ้งผู้ขอรบั สิทธิบตั ร เพือให้ผู้
ถูกต้อง หรือการประดิษฐ์นันไม่ได้รับความ ขอรบั สิทธิบตั รชาํ ระคา่ ธรรมเนียมการประกาศ
คุ้มครองให้อธิบดีสังยกคําขอรับสิทธิบัตรนัน
และให้พนักงานเจ้าหน้าทีมีแจ้งคําสังไปยังผู้ โฆษณา หากผขู้ อรับสิทธบิ ัตรไม่ชําระคา่ ธรรมเนยี ม
ขอรับสิทธิบัตรภายใน 15 วันนับแต่วันทีอธิบดี การประกาศโฆษณาภายในหกสิบวันนับแต่วนั ทีไดร้ ับ
มีคําสัง
-ถ้าอธิบดีพิจารณาเห็นวาคําขอรับสิทธิบัตรถูก แจง้ หรือได้รับหนงั สือแจง้ โดยทางไปรษณียล์ ง
ต้อง และการประดิษฐ์นันได้รับความคุ้มครอง ทะเบียนตอบรบั ดงั กล่าว ให้พนกั งานเจ้าหน้าทมี ี
ให้อธิบดีมีคําสังให้ประกาศโฆษณาคําขอรับสิทธิ หนงั สือแจง้ ผู้ขอรบั สิทธบิ ัตรโดยทางไปรษณยี ์ลง
บัตรนัน ทะเบียนตอบรับอีกครังหนงึ และหากผ้ขู อรบั สิทธิบัตร
ยังไมช่ ําระคา่ ธรรมเนยี มการประกาศโฆษณาภายใน
หกสิบวนั นับแต่วันทไี ดร้ บั หนงั สือแจ้งดังกลา่ วอีกให้

ถือวา่ ผขู้ อรับสิทธิบตั รละทงิ คําขอรับสิทธิบตั ร 18

·       เมือได้ประกาศโฆษณาแล้ว ผู้ขอรับสิ ทธิบัตรต้องยืนคําขอให้เจ้าหน้าทีตรวจสอบการ
ประดิษฐ์ว่าเปนการประดิษฐ์ทีถูกต้องตามหลักการคุ้มครองภายใน 5 ปนับแต่วันประกาศ
โฆษณา
มาตรา 29
- ในกรณีทีมีการคัดค้านและมีการอุทธรณ์คําสังของอธิบดี ให้ยืนคําขอภายใน 1 ปนับแต่วันทีคํา
วินิจฉัยชีขาดถึงทีสุดแล้วแต่ระยะเวลาใดจะสินสุดลงทีหลัง ถ้าผู้ขอรับสิทธิบัตรไม่ยืนคําขอภายใน
เ ว ล า ที กํ า ห น ด ไ ว้ ใ ห้ ถื อ ว่ า ล ะ ทิ ง คํ า ข อ รั บ สิ ท ธิ บั ต ร
- ในกรณีทีอธิบดีขอให้ส่วนราชการ หน่วยงานของรัฐ หรือองค์การของรัฐ หรือสํานักงาน หรือ
องค์การสิทธิบัตรของรัฐต่างประเทศหรือระหว่างประเทศ ตรวจสอบการประดิษฐ์ ถ้ามีค่าใช้จ่าย
ในการตรวจสอบการประดิษฐ์ นันให้ผู้ขอรับสิทธิบัตรชําระค่าใช้จ่ายนันต่อพนักงานเจ้าหน้าที
ภายใน 60 วัน นับแต่วันทีพนักงานเจ้าหน้าที แจ้งให้ทราบ ถ้าผู้ขอรับสิทธิบัตรไม่ชําระภายใน
ระยะเวลาทีกําหนดไว้ ให้ถือว่าละทิงคําขอรับสิทธิบัตร

·     

19

มาตรา 30 เมือได้ประกาศโฆษณาแล้ว มาตรา 31 เมือได้ประกาศโฆษณาแล้ว
ถ้าปรากฏว่าคําขอรับสิทธิบัตรไม่ถูกต้อง บุคคลใดเห็นวา่ ตนมีสิทธริ ับสิทธบิ ตั รดีกวา่ ผู้
ขอรบั สิทธบิ ัตรหรือเห็นว่าคําขอรบั สิทธิบตั รใด
ตามหลักให้อธิบดีสังยกคําขอรับสิทธิบัตร ไม่ผิดหลกั จะยืนคําคัดคา้ นตอ่ พนักงานเจา้
และให้พนักงานเจ้าหน้าทีแจ้งคําสังไปยังผู้ หนา้ ทกี ไ็ ด้ แตต่ ้องยนื ภายใน 90 วนั นบั แต่วนั
ขอรับสิทธิบัตรรวมทังผู้คัดค้านในกรณีทีมี
การคัดค้านและให้ประกาศโฆษณาคําสังนัน ประกาศโฆษณา
ตามหลักเกณฑ์และวิธีการทีกําหนดโดย
กฎกระทรวง

20

เมือพนักงานเจ้าหน้าทีได้รับคําคัดค้าน
ให้ส่งสําเนาคําคัดค้านไปยังผู้ขอรับสิทธิบัตรให้ผู้ขอรับสิทธิบัตรยืนคําโต้แย้งภายใน
90 วันนับแต่วันทีผู้ขอรับสิทธิบัตรได้รับสําเนาคําคัดค้าน ถ้าผู้ขอรับสิทธิบัตรไม่ยืน
คําโต้แย้ง ให้ถือว่าละทิงคําขอรับสิทธิบัตร
*คําคัดค้านและคําโต้แย้งให้ยืนพร้อมทังแสดงหลักฐาน*
 
มาตรา 32 ในการพิจารณาคําคัดค้านและคําโต้แย้ง
ผู้คัดค้าน หรือผู้โต้แย้งจะนําพยานหลักฐานมาแสดงหรือแถลงหรือแถลงเพิมเติม
ก็ได้ ทังนี ตามระเบียบทีอธิบดีกําหนด

เมืออธิบดีได้วินิจฉัยและมีคําสังแล้วให้แจ้งคําวินิจฉัยและคําสังไปยังผู้คัดค้าน
และผู้โต้แย้งพร้อมด้วยเหตุผล

21

·       ในกรณีทผี ู้ขอรบั สิทธบิ ตั รมไิ ดอ้ ุท
มาตรา 33 เมื อผู้ ขอรั บสิ ทธิ บั ตรยื นคําขอให้ เจ้ าหน้ าที ตรวจ ธรณ์คําสังของอธบิ ดหี รือได้อทุ
สอบการประดิ ษฐ์ แล้ วเจ้ าหน้ าที จะยื นเรื องต่ อให้ อธิ บดี ถ้ า
ผ่ านผู้ ขอรั บสิ ทธิ บั ตรจะต้ องชาํ ระค่ าธรรมเนี ยมการออกสิ ทธิ ธรณค์ ําสังของอธบิ ดี
บั ตรภายใน 60 วั นนั บตั งแต่ วั นที รั บแจ้ ง เมื อชําระแล้ วจะได้ และคณะกรรมการหรือศาลไดม้ คี ําสัง
รั บการจดทะเบี ยนการประดิ ษฐ์ และออกสิ ทธิ บั ตรภายใน15วั น
  หรือคําพิพากษาถึงทสี ุดแล้วถ้าผู้
มาตรา 34 ในกรณี ที มี ผู้ คั ดค้ านและอธิ บดี ได้ วิ นิ จฉั ยว่ าผู้ คดั ค้านไดย้ นื คาํ ขอรับสิทธิบัตรสําหรับ
คั ดค้ านเปนผู้ มี สิ ทธิ รั บสิ ทธิ บั ตร การประดษิ ฐ์นันภายใน 180 วันนบั
ให้ อธิ บดี สั งยกคํ าขอรั บสิ ทธิ บั ตร แต่วนั มคี ําสังของอธบิ ดี หรอื นบั แตว่ ัน
               ทีคณะกรรมการหรือศาลมคี าํ สังหรอื
คาํ พิพากษาถงึ ทีสุด ให้ถือว่าผูค้ ดั ค้าน

ไดย้ นื คาํ ขอนันในวันเดียวกับวันทผี ู้
ขอรับสิทธบิ ัตรยืนคําขอรับสิทธบิ ัตร
และให้ถือว่าการประกาศโฆษณาคาํ
ขอรบั สิทธิบตั รของผู้ถกู คดั ค้านเปน
ประกาศโฆษณาคําขอรับสิทธิบตั รของ
ผ้คู ดั ค้านด้วย ในกรณเี ช่นนี ผใู้ ดจะ
ยนื คําคัดคา้ นคาํ ขอรับสิทธิบตั รของผู้
คัดค้านเพราะเหตตุ นมีสิทธิดีกว่านนั

ไม่ได้ 22

ในการออกสิทธิบัตรให้แก่ผู้คัดค้านนันให้พนักงานเจ้าหน้าทีทํา
การตรวจสอบคําขอรับสิทธิบัตรและตรวจสอบการประดิษฐ์ของผู้
คัดค้านว่าถูกต้องตามหลักคุ้มครองหรือไม่ และให้ยืนคาํ ขอให้เจ้า
หน้าทีตรวจสอบภายใน 5 ปนับแต่วันโฆษณา รวมทังชาํ ระค่าใช้จ่าย
ในการตรวจสอบด้วย(ถ้ามี)

23

24

คาํ ข อ รั บ สิ ท ธิ บั ต ร แ ต่ ล ะ ฉ บั บ ใ ห้ ข อ ไ ด้ เ ฉ พ า ะ ก า ร ป ร ะ ดิ ษ ฐ์ อ ย่ า ง เ ดี ย ว
คาํ ข อ รั บ สิ ท ธิ บั ต ร เ พื อ ก า ร ป ร ะ ดิ ษ ฐ์ ห ล า ย อ ย่ า ง ใ น คํา ข อ ฉ บั บ เ ดี ย ว กั น
จ ะ ก ร ะ ทาํ ไ ด้ ต่ อ เ มื อ ก า ร ป ร ะ ดิ ษ ฐ์ ห ล า ย อ ย่ า ง นั น มี ค ว า ม เ กี ย ว พั น อั น

อ า จ ถื อ ไ ด้ ว่ า เ ป น ก า ร ป ร ะ ดิ ษ ฐ์ อ ย่ า ง เ ดี ย ว กั น

มาตรา 18

25

ใครเปนเจ้าของสิทธิ

มาตรา 10 ผู้ประดิษฐ์เปนผู้มีสิทธิขอรับสิทธิบัตร และมีสิทธิทีจะได้รับ
การระบุชือว่าเปนผู้ประดิษฐ์ในสิทธิบัตร สิทธิขอรับสิทธิบัตรย่อมโอน
และรับมรดกกันได้ การโอนสิทธิขอรับสิทธิบัตรต้องทําเปนหนังสือลง
ลายมือชือผู้โอนและผู้รับโอน

26

ส่วนผูป้ ระดิษฐ์รว่ มซงึ ไม่ได้ร่วมขอรับสิทธบิ ตั ร

จะขอเขา้ เปนผู้ร่วมขอรบั สิทธบิ ตั รเมือใดก็ได้

     บุคคลหลายคนทาํ การประดิษฐ์ร่วมกัน ก่อนมีการออกสิทธบิ ัตร เมอื ไดร้ ับคําขอแล้วให้
มาตรา 15
พนกั งานเจา้ หน้าทแี จ้งกําหนดวันสอบสวนไป
บุคคลเหล่านันมีสิทธิขอรับสิทธิบัตรร่วมกัน ใน
กรณีผู้ประดิษฐ์ร่วมคนใดไม่ยอมร่วมขอรับสิทธิ ยังผู้ขอรับสิทธบิ ตั รและผู้ร่วมขอรับสิทธบิ ัตร
บัตรหรือติดต่อไม่ได้หรือไม่มีสิทธิขอรับสิทธิบัตร
ผู้ประดิษฐ์คนอืนจะขอรับสิทธิบัตรสําหรับการ ในการนใี หส้ ่งสําเนาคาํ ขอไปยงั ผ้ขู อรับสิทธิ
ประดิษฐ์ทีได้ทําร่วมกันนันในนามของตนเองก็ได้
บัตรและผู้รว่ มขอรับสิทธิบัตรคนอืนดว้ ยในการ

สอบสวนตามวรรคสาม พนักงานเจ้าหนา้ ทจี ะ

เรียกผู้ขอรับสิทธบิ ัตรและผู้ร่วมขอรบั สิทธบิ ตั ร

มาใหถ้ อ้ ยคําชแี จงหรอื ให้ส่งเอกสารหรอื สิงใด

เพิมเตมิ ก็ไดเ้ มือพนกั งานเจา้ หนา้ ทไี ด้ดาํ เนิน

การสอบสวนและอธบิ ดีได้วนิ จิ ฉยั แลว้ ให้แจ้ง

คําวินิจฉัยไปยังผู้ขอรบั สิทธิบตั รและผู้รว่ ม

ขอรับสิทธบิ ตั ร 27

บุ ค ค ล ห ล า ย ค น ต่ า ง ทาํ ก า ร ป ร ะ ดิ ษ ฐ์ อ ย่ า ง เ ดี ย ว กั บ โ ด ย ไ ม่ ไ ด้ ร่ ว ม กั น
 มาตรา 16

ใ ห้ บุ ค ค ล ซึ ง ไ ด้ ยื น คาํ ข อ รั บ สิ ท ธิ บั ต ร ไ ว้ ก่ อ น เ ป น ผู้ มี สิ ท ธิ รั บ สิ ท ธิ บั ต ร
ถ้ า ยื น คาํ ข อ รั บ สิ ท ธิ บั ต ร ใ น วั น เ ดี ย ว กั น ใ ห้ ทํา ค ว า ม ต ก ล ง กั น ว่ า จ ะ ใ ห้ บุ ค ค ล ใ ด
มี สิ ท ธิ แ ต่ ผู้ เ ดี ย ว ห รื อ ใ ห้ มี สิ ท ธิ ร่ ว ม กั น ถ้ า ต ก ล ง กั น ไ ม่ ไ ด้ ภ า ย ใ น เ ว ล า ที
อ ธิ บ ดี กํา ห น ด ใ ห้ คู่ ก ร ณี นํา ค ดี ไ ป สู่ ศ า ล ภ า ย ใ น กาํ ห น ด 9 0 วั น นั บ แ ต่ วั น สิ น
ร ะ ย ะ เ ว ล า ที อ ธิ บ ดี กาํ ห น ด ถ้ า ไ ม่ นาํ ค ดี ไ ป สู่ ศ า ล ภ า ย ใ น กํา ห น ด ดั ง ก ล่ า ว ใ ห้
ถื อ ว่ า บุ ค ค ล เ ห ล่ า นั น ล ะ ทิ ง คํา ข อ รั บ สิ ท ธิ บั ต ร

28

       ลูกจ้างเปนผู้ทําการประดิษฐ์ มาตรา 11
ไม่ว่าจะเปนการทํางานตามสัญญาจ้างหรือโดยสัญญาจ้างทีมี

วัตถุประสงค์ให้ทาํ การประดิษฐ์ย่อมตกได้แก่นายจ้างเว้นแต่สัญญา
จ้างจะระบุไว้เปนอย่างอืน ความในวรรคหนึงให้ใช้บังคับแก่กรณีที
ลูกจ้างทีทําการประดิษฐ์สิงหนึงสิงใดด้วยการใช้วิธีการสถิติหรือ
รายงาน ซึงลูกจ้างสามารถใช้หรือล่วงรู้ได้เพราะการเปนลูกจ้างตาม
สัญญาจ้างนันแม้ว่าสัญญาจ้างจะมิได้เกียวข้องกับการประดิษฐ์

29

มาตรา 12 เพือส่งเสริมให้มีการประดิษฐ์และเพือความเปนธรรมแก่ลูกจ้าง
ถ้านายจ้างได้รับประโยชน์จากการประดิษฐ์หรือนาํ สิงประดิษฐ์นันไปใช้ให้ลูกจ้างมี

สิทธิได้รับบาํ เหน็จพิเศษจากนายจ้างนอกเหนือจากค่าจ้างตามปกติ ให้อธิบดีมีอํานาจ
กําหนดบาํ เหน็จพิเศษให้แก่ลูกจ้างตามทีเห็นสมควรโดยคาํ นึงถึงค่าจ้าง ความสําคัญใน
การประดิษฐ์ประโยชน์ทีนายจ้างได้รับหรือจะได้รับจากการประดิษฐ์ดังกล่าวและ
เงือนไขอืนตามทีกําหนดในกฎกระทรวง.

30

แบบ สป/สผ/อสป/207-ค คําขอรับบาํ เหน็จพิเศษ 31

สทิ ธขิ องผทู้ รงสทิ ธิ

สิทธิของผู้ทรงสิทธิบัตร มาตรา 36

(1) ในกรณีสิทธิบัตรผลิตภัณฑ์สิทธิในการผลิต ใช้ ขาย มีไว้เพือขายเสนอขายหรือนาํ เข้ามาในราชอาณาจักรซึง
ผลิตภัณฑ์ตามสิทธิบัตร
(2) ในกรณีสิทธิบัตรกรรมวิธี สิทธิในการใช้กรรมวิธีตามสิทธิบัตรผลิตใช้ ขาย มีไว้เพือขาย เสนอขายหรือนาํ
เข้ามาในราชอาณาจักรซึงผลิตภัณฑ์ทีผลิต โดยใช้กรรมวิธีตามสิทธิบัตร

มาตรา 36 ทวิ นอกจากนียังครอบคลุมถึงสิงทีมีประโยชน์ใช้สอยและทาํ ให้เกิดผลแบบเดียวกันกับสิงประดิษฐ์
นัน โดยต้องได้รับความเห็นจากผู้เชียวชาญ
มาตรา 38 คนประดิษฐ์สามารถให้คนอืนใช้ของตามสิทธิบัตรของตนหรือจะโอนสิทธิบัตรให้คนอืนได้
มาตรา 63 ผู้เปนเจ้าของสิทธิบัตรเท่านันทีจะมีสิทธิใช้ขาย เสนอขาย หรือนําแบบผลิตภัณฑ์กับผลิตภัณฑ์เข้ามา
ในประเทศเว้นแต่เปนการใช้แบบผลิตภัณฑ์เพือประโยชน์ในการศึกษาหรือวิจัย

32

อายุการคุ้มครองสิ ทธิบัตรการประดิษฐ์
มาตรา 35

สิทธิบัตรการประดิษฐ์ให้มีอายุ 20 ปนับแต่วันขอรับสิทธิบัตรในราชอาณาจักร
ในกรณีทีมีการดําเนินคดีทางศาล ไม่ให้นับระยะเวลาในระหว่างการดําเนินคดีดัง

กล่าวเปนอายุของสิทธิบัตรนัน

33

การอนุญาตใช้สิ ทธิและการโอนสิ ทธิ
มาตรา 39

(1)ผู้ทรงสิทธิบัตรจะกําหนดเงือนไขข้อจาํ กัดสิทธิบัตร หรือค่าตอบแทน
ในลักษณะทีเปนการจาํ กัดการแข่งขันโดยไม่ชอบธรรมไม่ได้

เงือนไขข้อจํากัดสิทธิหรือค่าตอบแทนในลักษณะทีเปนการจํากัดการแข่งขัน
โดยไม่ชอบธรรมตามวรรคหนึงให้เปนไปตามทีกาํ หนดในกระทรวง

(2)ผู้ทรงสิทธิบัตรจะกาํ หนดให้ผู้รับอนุญาตให้ใช้สิทธิตามสิทธิบัตร ชาํ ระค่า
ตอบแทนสําหรับการใช้การประดิษฐ์ ตามสิ ทธิบัตรหลังจากสิ ทธิบัตรหมดอายุไม่
ได้

การกําหนดเงือนไขข้อจํากัดสิทธิ หรือค่าตอบแทนทีขัดต่อบทบัญญัติแห่ง
มาตรานี เปนโมฆะ

34

มาตรา 38
ผทู้ รงสิทธบิ ตั รจะอนญุ าตใหบ้ คุ คลใดใชส้ ิทธติ ามสิทธบิ ตั ร หรอื จะโอน

สิทธบิ ตั รใหแ้ กบ่ คุ คลอนื กไ็ ด้

35

การเสียค่าธรรมเนียม ผทู้ รงสิทธบิ ัตรตอ้ งเสียคา่ ธรรมเนียม
มาตรา 43 รายปตามทีกาํ หนดในกฎกระทรวง
เรมิ ตังแตป่ ที 5 ของอายุสิทธบิ ัตร
และต้องชําระภายใน 60 วัน นบั แต่

วนั เริมตน้ ระยะเวลาของปทหี ้านนั และ
ของทกุ ๆ ปตอ่ ไป

36

ค่ า ธ ร ร ม เ นี ย ม ร า ย ป สํา ห รั บ สิ ท ธิ บั ต ร ก า ร ป ร ะ ดิ ษ ฐ์

                              ป ที 5 2 , 0 0 0 บ า ท
                              ป ที 6 4 , 0 0 0 บ า ท
                              ป ที 7 6 , 0 0 0 บ า ท

ป ที 8   8 , 0 0 0 บ า ท
                              ป ที 9 1 0 , 0 0 0 บ า ท
                              ป ที 1 0 1 2 , 0 0 0 บ า ท
                              ป ที 1 1   1 4 , 0 0 0 บ า ท
                              ป ที 1 2 1 6 , 0 0 0 บ า ท

ป ที 1 3 1 8 , 0 0 0 บ า ท
                              ป ที 1 4 2 0 , 0 0 0 บ า ท
                              ป ที 1 5   3 0 , 0 0 0 บ า ท
                              ป ที 1 6 4 0 , 0 0 0 บ า ท
                              ป ที 1 7   5 0 , 0 0 0 บ า ท
                              ป ที 1 8 6 0 , 0 0 0 บ า ท
                              ป ที 1 9 7 0 , 0 0 0 บ า ท
                              ป ที 2 0 8 0 , 0 0 0 บ า ท
                              ห รื อ ชาํ ร ะ ทั ง ห ม ด ใ น ค ร า ว เ ดี ย ว 4 0 0 , 0 0 0 บ า ท

37

ค่าธรรมเนียมรายปสําหรับอนุสิทธิบัตร
ปที 5   2,000 บาท
ปที 6 4,000 บาท

    หรือชําระทังหมดในคราวเดียว 6,000 บาท

38

แบบ สป/สผ/อสป/010-ก คาํ ขอชาํ ระค่าธรรมเนียมรายป/ 39
คราวเดียว/ต่ออายุ

มาตรา 41 การอนุญาตให้ใช้สิทธิตามสิทธิบัตรและการ

โอนสิทธิบัตรต้องทําเปนหนังสือและจดทะเบียนต่อพนักงาน

เจ้าหน้าทีตามหลักเกณฑ์ วิธีการและเงือนไขทีกาํ หนดโดยกฎ

กระทรวง

ในกรณีทีอธิบดีเห็นว่าข้อความใดในสัญญาอนุญาตให้ใช้สิทธิ

กฎหมายการโอน ตามสิทธิบัตรขัดต่อบทบัญญัติแห่งมาตรา 39 ให้อธิบดีเสนอต่อ
สิทธบิ ัตร
คณะกรรมการเพือพิจารณาถ้าคณะกรรมการวินิจฉัยว่าสัญญา

นันขัดต่อบทบัญญัติแห่งมาตรา 39 ให้อธิบดีสังไม่รับจดทะเบียน

สัญญานันเว้นแต่คู่สัญญาจะมีเจตนาให้ส่วนทีสมบูรณ์แห่ง

สัญญานันแยกจากส่วนทีไม่สมบูรณ์ได้ในกรณีนันอธิบดีจะสังรับ

จดทะเบียนสัญญาบางส่วนก็ได้

มาตรา 42  การขอจดทะเบียนการรับโอนสิทธิบัตรโดย

ทางมรดกให้เปนไปตามหลักเกณฑ์และวิธีการทีกําหนดโดย

กฎกระทรวง 40

แบบ สป/สผ/อสป/206-ค คาํ ขอจดทะเบยี นการโอนสิทธิบัตร หรอื อนสุ ิทธบิ ัตร 41
และการรบั โอนสิทธบิ ตั ร หรืออนุสิทธิบตั รโดยทางมรดก

การละเมดิ สทิ ธบิ ตั ร มาตรา 35 ทวิ ถา้ ทาํ ผดิ ตามขอ้ ที 1 หรอื 2
มาตรา 39

ก่อนวนั ออกสิทธิบตั รไมถ่ อื วา่ เปนการละเมดิ
สิทธขิ องผู้ทรงสิทธบิ ตั ร

แต่ถา้ เปนการทาํ การประดิษฐ์ทขี อรับสิทธิ
บัตรและได้มีการประกาศไว้แล้ว

ถา้ คนทาํ รวู้ า่ การประดิษฐ์นันได้ยนื ขอรบั สิทธิ
บตั รไวแ้ ล้ว ถ้าเปนแบบนีถือว่าละเมิดสิทธิ
บัตรและคนประดษิ ฐ์มีสิทธิทีจะฟองเรยี กคา่

เสียหาย

42

1. เพือการศึกษา ค้นควา้ ทดลอง หรือวจิ ัย โดยไม่ไดท้ ํา ขอ้ ยกเวน้ การละเมดิ
เพือการหากําไร มาตรา 36 (วรรคสอง)
2. ผูผ้ ลติ หรือผู้ใชก้ รรมวิธไี มร่ ู้ว่าผลติ ภณั ฑม์ กี ารจด
ทะเบยี นเอาไวแ้ ล้ว 43
3. ใช้ในการแพทย์
4. ใช้ในการขอขึนทะเบยี นยา
5. การใช้อุปกรณ์ทีเกยี วกบั ตัวเรอื เครืองจกั รหรือ
อปุ กรณอ์ นื ของเรอื ในประเทศภาคี ในกรณที เี รอื ไดเ้ ขา้ มา
ในประเทศเปนการชวั คราวหรอื โดยอุบตั ิเหตแุ ละจําเปน
ตอ้ งใช้อุปกรณ์ดังกล่าวกบั เรือนัน
6. การสรา้ งการทาํ งานของประเทศทเี ปนประเทศภาคใี น
กรณที อี ากาศยานหรอื ยานพาหนะได้เข้ามาในราช
อาณาจักรเปนการชวั คราวหรือโดยอุบัตเิ หตุ
7.ตอ้ งใหผ้ ทู้ ําสิงประดิษฐ์อนญุ าตในการใหซ้ ือและนําเข้า
มาใชใ้ นประเทศ

มาตรา35 ทวิ หากผ้กู ระทําไมร่ หู้ รือไม่ไดร้ ับคาํ บอกกล่าวว่ามกี ารยนื คําขอรับสิทธบิ ัตรกไ็ มถ่ อื ว่ามีความ
ผดิ แต่วา่ ถ้าเปนการกระทําโดยตรงต่อสิงประดิษฐ์โดยทีรับรูม้ าแล้วว่าสิงประดษิ ฐ์นมี กี ารยนื สิทธิบัตร
ผูเ้ ปนเจา้ ของสามารถเรยี กรอ้ งคา่ เสียหายได้ 

มาตรา51 เพือประโยชน์ในการประกอบกจิ การสาธารณูปโภค การปองกันประเทศ การสงวนรักษาหรือ
การได้มาซึงทรัพยากรธรรมชาติ การปองกนั หรือบรรเทาการขาดแคลนอาหาร ยา หรอื สิงอุปโภคบรโิ ภค
รวมถึงเพือประโยชน์สาธารณะอยา่ งอืน ทางกระทรวง ทบวง กรม จะตอ้ งจ่ายค่าตอบแทนใหแ้ กเ่ จ้าของ
สิทธบิ ตั ร

มาตรา52 ในภาวะสงครามหรอื ในภาวะฉุกเฉนิ นายกรัฐมนตรี (โดยอนุมตั ิคณะรัฐมนตร)ี มอี าํ นาจออก
คาํ สังใชส้ ิทธติ ามสิทธบิ ัตรใด ๆ กไ็ ด้ เพือปองกันประเทศและรกั ษาความมันคงแห่งชาติ โดยตอ้ งเสียคา่
ตอบแทนให้แกผ่ ้มู สี ิทธิบตั รภายใน 60 วนั และตอ้ งแจง้ ใหผ้ ู้ทรงสิทธบิ ตั รทราบเปนหนังสือโดยเรว็

44

มาตรา63 ผ้ทู รงสิทธบิ ตั รเท่านนั ทมี สี ิทธิใช้แบบผลิตภณั ฑ์ตามสิทธิบัตร
หรอื มไี วเ้ พือขายหรอื นําเข้า เวน้ แต่การใช้เพือประโยชนใ์ นการศึกษาหรือวจิ ยั

มาตรา62 ทวิ การกระทาํ ทขี ดั ตอ่ สิทธิของผู้ทรงสิทธิบัตร กอ่ นวันออกสิทธบิ ัตรไม่
ถอื ว่าเปนการละเมดิ สิทธิของผูท้ รงสิทธบิ ตั รเว้นแตเ่ ปนการกระทําตอ่ การออกแบบ
ผลติ ภณั ฑ์ทีขอรัฐสิทธบิ ตั ร และมกี ารประกาศโฆษณา ผขู้ อรบั สิทธบิ ตั รมีสิทธิไดร้ ับค่าเสีย
หายจากบคุ คลทีฝาฝน

45