ใบความรู้ประกันภัย

หนว่ ยท่ี 1 ช่ือวิชา การประกนั ภยั
รหสั วิชา 2202 – 2107 สอนคร้งั ท่ี 1-2 ชั่วโมงที่ 1-8
หน่วยที่ 1 ความรทู้ ่วั ไปเกย่ี วกับการประกันภัย
ช่อื เรอื่ ง ความรู้ท่ัวไปเกีย่ วกับการประกันภยั จานวน 8 ชวั่ โมง

1. สาระสาคญั
มนุษย์เกิดมาพร้อมกับความต้องการต่างๆ มากมาย ที่จะทาให้มนุษย์มีชีวิตอยู่รอด ไม่ว่า

จะเป็นความต้องพ้ืนฐานในการดารงชีวิต และความต้องการทางสังคมอื่นๆ หนึ่งในความต้องการ
ท่ีมนุษย์ได้เรียนรู้เมื่ออยู่ในสังคม คือ ความต้องการมีชีวิตอยู่อย่างม่ันคงและปลอดภัย ซ่ึงในความ
เป็นจริงของการดารงชีวิตมนุษย์ไม่สามารถรู้ได้เลยว่าจะเกิดภัยต่อทรัพย์และชีวิตเม่ือใด ดังนั้นมนุษย์
จึงพยายามหาวิธีการต่างๆ ทจ่ี ะทาใหภ้ ัยท่ีอาจเกิดข้ึนมานั้นมีผลกระทบต่อตนเองให้น้อยท่ีสดุ เมื่อภัย
บางอย่างมนุษย์ไม่สามารถห้ามมิให้เกิดข้ึนได้ แต่มนุษย์พยายามหาวิธีการที่จะทาให้ภัยเหล่านนั้นมี
ผลกระทบต่อตนเองให้น้อยท่ีสุด จึงได้คิดค้นวิธีการเฉลี่ยความรับผิดชอบต่อภัยท่ีเกิดข้ึน ด้วยการ
นาเอาชีวิต และทรัพย์ไปทาประกันภัยไว้กับบริษัทประกันภัย โดยการให้บริษัทประกันภัยนั้นมาร่วม
รับผดิ ชอบในความเสยี หายของภยั ท่ีอาจจะเกิดขน้ึ

ภัยที่อาจเกิดขึ้นกับมนุษยน์ ้ัน อาจเป็นภยั ที่มีสาเหตุมาจากธรรมชาติ เช่น ฟ้าผ่า แผ่นดินไหว
ภูเขาไฟระเบิด ลมพายุ น้าท่วม เป็นต้น หรืออาจเกิดมาจากสาเหตุที่เป็นการกระทาของมนุษย์ เช่น
การลักขโมย การวางเพลิง เป็นต้น ซึ่งภัยเหล่านี้ จัดเป็นสาเหตุทางตรง และยังมีภัยที่เกิดจากสาเหตุ
ทางอ้อม ได้แก่ ภัยท่ีเกิดข้ึนจากความเสียหายของเศรษฐกิจ เม่ือมนุษย์รับรู้เกี่ยวกับความเส่ียงภัย
เหล่านั้นจึงได้หาวิธีขจัดความเสี่ยงภัยเหล่าน้ันออกไป วิธีการขจัดความเส่ียงภัยท่ีดีที่สุดคือ การโอน
ความเส่ียงภัยไปให้แก่ผู้อื่น ซ่ึงได้แก่บริษัทประกันภัยนั่นเอง ปัจจจุบันมีบริษัทรับประภันภัย และมี
แบบของการประกันภัยมากมาย ที่จะตอบสนองความต้องการของผู้บริโภค ซ่ึงการตัดสินใจจะทา
ประกันภัยแบบใดนั้น ผู้บริโภคควรศึกษาข้อมลู และแบบของการประกันภยั ใหด้ ีเสียกอ่ น โดยผ้บู ริโภค
ควรมีความรู้เกี่ยวกับการประภัย ได้แก่ ความหมายของการประกันภัย ประเภทของการประกันภัย
ประวัติความเปน็ มาของการประกันภัย ประโยชน์ของการประกนั ภัย และคาศัพท์ท่ีควรทราบเกีย่ วกับ
การประกนั ภยั

2. จดุ ประสงค์การเรยี นรู้
2.1 จดุ ประสงคท์ ่วั ไป
เพือ่ ใหผ้ ูเ้ รยี นมีความรู้ความเขา้ ใจเก่ยี วกบั ความรทู้ ั่วไปเก่ยี วกบั การประกยั ภยั
2.2 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤติกรรม
2.2.1 อธิบายความหมายของการประกันภยั ได้
2.2.2 อธบิ ายประเภทของการประกันภยั ได้
2.2.3 บอกถึงประวัติความเป็นมาของการประภัยได้
2.2.4 อธิบายประโยชนข์ องการประกนั ภยั ได้

2.2.5 อธิบายคาศัพท์ทีค่ วรทราบเกี่ยวกับการประกนั ภัยได้
3. สมรรถนะประจาหน่วยการเรยี นรู้

1. แสดงความร้เู กี่ยวกบั หลกั การประกันภัย
2. แสดงเจตคติทด่ี ีและกจิ นิสัยท่ดี ตี ่อการศกึ ษาการประกันภัย

4. สาระการเรยี นรู้
1. ความหมายของการประกันภัย

พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542 ได้ให้ความหมายของการประกันภัยไว้ว่า
การประกันภัยเป็นคากริยา แปลว่า การรับรองว่าจะรับผิดเมื่อเกิดความเสียหายหรือเหตุอย่างใด
อยา่ งหนึ่งตามท่ีระบุไวใ้ นสญั ญา

Willets กล่าวว่า การประกันภัยเป็นเครื่องมือของสังคมเพื่อสะสมเงินไว้จ่ายแก่ผู้โชคร้าย
ท่ีได้รับความเสียหายจากภัยท่ีระบุไว้ โดยการโอนภัยท่ีไม่แน่ว่าจะเกิดขึ้นหรือไม่ จากบุคคลท่ีเป็น
สมาชิกไปยงั บคุ คลอกี คนหน่ึงหรืออีกคณะหนึ่ง

Miller กล่าวว่า การประกันภัยเป็นเคร่ืองมือของสังคมที่ช่วยให้ความไม่แน่นอนในภัย
ที่เกิดข้ึนของแต่ละคนให้บังคับความแน่นอนโดยกลุ่มคนที่เข้ามาร่วมกันช่วยเปล่ียนความไม่แน่นอน
เป็นความแนน่ อน และสามารถชว่ ยกันแบง่ เบาความเสียหายโดยอาศัยสมาชกิ ทั้งหลาย

Piffier กล่าวว่า การประกันภัยเป็นเคร่ืองมือลดความไม่แน่นอนของบุคคลฝ่ายหน่ึง
ซ่งึ เรียกว่าผู้เอาประกัน โอนภัยไปยังบุคคลอีกฝ่ายหนึ่ง เรียกว่าผู้รับประกัน ซ่ึงเป็นฝ่ายที่สัญญาว่าจะ
ทาใหค้ วามเสียหายหรอื สญู หายน้นั คืนสภาพเดมิ ซงึ่ อาจจะทั้งหมดหรือเพียงบางส่วน

Kulp C.A. กล่าวว่า การประกันภัยเป็นเครื่องมือของสังคมเพื่อทาหน้าท่ีให้เกิดความ
แน่นอนในภัยทเ่ี กิดขนึ้ โดยวธิ ีเสย่ี งภยั ด้วยกัน

สรุป การประกันภัย หมายถึง การกระจายความเสีย่ งภยั ที่อาจเกิดข้ึน ไปยังสมาชิกท่ีมีความ
เส่ียงภยั คล้าย ๆ กัน โดยสมาชิก จะต้องจ่ายเงินคนละเลก็ คนละน้อย ไว้เป็นกองทุนกลาง เม่ือสมาชิก
คนใดเกิดภัยและได้รับความเสียหายจากภัยท่ีระบุไว้ในสัญญา สมาชิกคนนั้นจะได้รับการชดใช้ตาม
มลู คา่ ความเสยี หายจากเงนิ กองกลางน้นั โดยมีคนกลางเปน็ ผทู้ าหนา้ ทจี่ ดั การกองทนุ

ขอบเขตของการประกนั ภัย
1. การเสียหายเกี่ยวกับพลังในการหารายได้ หมายถึง ภยันตรายใดๆ ก็ตามหาก เกิดขึ้น
แล้วจะทาใหเ้ สียพลังในการหารายได้ไป เช่นนี้ผู้ได้รับการสูญเสียจะต้องได้รับการชดใช้ไม่ ว่ารายได้ท่ี
สูญเสียนนั้ จะอยู่ในรปู คา่ แรงงาน กาไร คา่ เชา่ หรือประโยชนอ์ ่ืนๆ ก็ตาม การเสยี หาย เก่ียวกบั พลงั ใน
การหารายได้ ได้แก่

1.1 การสญู เสียพลังในการหารายได้ของบุคคลธรรมดา ความสญู เสยี น้ีอาจเกดิ จากการ
มรณกรรม การเจ็บปว่ ย ความชรา อุบตั เิ หตุ การไม่มงี านทา เปน็ ตน้

1.2 การสูญเสียพลังในการหารายได้ของธุรกิจ เป็นภัยท่ีหากเกิดขึ้นแล้วทาให้
สถานประกอบธุรกิจต้องเสียหายและทาให้รายได้ของธุรกิจน้ันต้องสูญเสียไป สาเหตุของความ
เสียหายนั้น เช่น ไฟไหม้ น้าทว่ ม พายุ การระเบดิ เป็นตน้

2. การเสียหายเก่ียวกับทรัพย์สิน โดยสาเหตุของความเสียหายของทรัพย์สินน้ันอาจจะ
มาจากการถูกทาลายหรืออาจเกิดจากภัยธรรมชาติ ซ่ึงเม่ือเกิดขึ้นแล้วทาให้ทรัพย์สินต้องเสียหาย
ท้งั หมดหรอื เพยี งบางสว่ น การเสยี หายของทรพั ย์สินเกิดจาก

2.1 ภัยโดยแท้ เช่น แผ่นดนิ ไหว ไฟไหม้ พายุ การระเบดิ เรอื อบั ปาง การจลาจล รวมไปถึง
อุบตั ิเหตุต่างๆ

2.2 การกระทาอันไม่สุจริต เช่น การโจรกรรม การปลอมแปลงเอกสาร การฉ้อโกง
การยกั ยอก เปน็ ตน้

2.3 การผิดนัดหรือการผิดข้อตกลง เช่น ลูกหน้ีไม่ชาระหน้ีตามกาหนด ผู้รับเหมา
กอ่ สรา้ งปฏิบัติการไมเ่ สร็จส้ินตามสญั ญา

2.4 การรับผิดชอบตามกฎหมาย เช่น นายจ้างต้องจ่ายเงินให้ลูกจ้าง ในกรณีลูกจ้าง
ถึงแก่กรรม บาดเจ็บ ทุพพลภาพ เน่ืองมาจากการปฏิบัติหน้าที่ หรือนายจ้างต้องจ่ายเงินให้ ลูกจ้าง
เม่อื ครบเกษยี ณอายุ เป็นต้น

2.5 ค่าใช้จ่ายท่ีอาจเกิดข้ึนในอนาคต เช่น ค่ารักษาพยาบาลในกรณีเจ็บป่วยในอนาคต
ค่าใชจ้ ่ายในการเปลย่ี นแปลงธรุ กจิ อนั เน่ืองมาจากไฟไหม้ เปน็ ต้น
2. ประเภทของการประกนั ภยั

การประกนั ภัยแบง่ ออกเปน็ 2 ประเภทใหญ่ ๆ ไดแ้ ก่
1. การประกันชีวิต (Life Insurance) หมายถึง การประกันภัยที่บริษัทผู้รับประกันภัย
จะชดใช้เงินให้น้ัน อาศัยเหตุแห่งการเสียชีวิต หรือการมีชีวิตรอดอยู่ ภายในกาหนดเวลาที่ตกลงกนั ไว้
ตัวอย่างเช่น นายบันเทิง นาชีวิตของตนเองไปทาประกันภัยไว้ เมื่อเกิดเหตุที่ทาให้นายบันเทิงต้อง
เสยี ชีวิต บริษทั ผู้รบั ประกันภัยจะตอ้ งจ่ายเงินกอ้ นหน่งึ ให้แกท่ ายาทของนายบนั เทิง ตามที่ระบุไว้
2. การประกันวินาศภัย (Non-life Insurance) หมายถึง การประกันภัยท่ีบริษัทผู้รับ
ประกันภัยตกลงจะชดใช้เงินจานวนหน่ึงให้แก่ผู้เอาประกันวินาศภัย เมื่อมีความเสียหายเกิดขึ้นซ่ึง
รวมถึงความสูญเสียในสิทธิ ผลประโยชน์หรือรายได้ ท่ีอาจจะประมาณความเสียหายหรือความ
สูญเสียเหล่านั้นเป็นเงนิ ได้ ตัวอย่างเช่น นางสาวเรวดี ซื้อรถยนต์มาคันหนึ่ง ได้นารถยนต์คันนั้นไปทา
ประกันภัย เม่ือเกิดอุบัติเหตุ ทาให้รถยนต์คันดังกล่าวเสียหาย บริษัทผู้รับประกันภัยจะต้องจ่ายเงิน
จานวนหนึ่งเพ่ือทาใหร้ ถกลับมสี ภาพดังเดิม
3. ประวตั คิ วามเป็นมาของการประกันภัย
จุดเร่ิมต้นของแนวคิดท่ีเก่ียวกับการประกันภัย ระบุไว้ในพระคัมภีร์ไบเบิลเก่ียวกับคาทานาย

ของโจเซฟ และฟาโรหแ์ ห่งอียปิ ซ่ึงถือวา่ เป็นโครงการประกันภัยอันแรกเท่าที่บันทึกไว้ในประวัติศาสตร์

เล่ากันว่า คืนวันหนึ่ง ฟาโรห์ทรงพระสุบินว่า มีวัวอ้วนเจ็ดตัวกาลังถูกวัวผอมเจ็ดตัวกัดกิน โจเซฟ

ทานายฝันวา่ ประเทศอยี ิปต์จะมีพืชพันธุ์ธัญญาหารอุดมสมบูรณ์เป็นเวลาเจ็ดปี และต่อจากนั้นจะเกิด

ความแห้งแล้ง ประชาชนจะอดอยากปากแห้งเป็นเวลาเจ็ดปี ดังน้ัน จึงทูลเสนอต่อกษัตริย์ฟาโรห์

ให้สะสมธัญญาหารในปีท่ีสมบูรณ์ไว้สาหรับเล้ียงประชาชนในปีท่ีข้าวยากหมากแพง วิธีน้ีเรียกได้ว่า

เป็นหลักประกันภัยพนื้ ฐาน กลา่ วคือ เกบ็ ออมตงั้ แต่วันน้ีเพ่อื ไวใ้ ชใ้ นอนาคตซ่ึงหาความแนน่ อนไม่ได้

แนวคิดเก่ียวกับการประกันภัยในประเทศจีน ประมาณ 3,000 ปีก่อนคริสตกาล พ่อค้า
ชาวจีนได้พัฒนาวิธีการประกันภัยข้ึนสาหรับการขนส่งสินค้าตามลาน้าแยงซี ซึ่งมีสายน้าท่ีเชี่ยวกราก

และเรือบรรทุกสินค้ามกั อบั ปางลงอยูเ่ สมอ เนื่องจากมีหินใตน้ ้าและเกาะแกง่ ท่ีคดเค้ยี วซึ่งเป็นอันตราย
ต่อการเดินเรือ มีปรากฏอยู่เสมอว่าสินค้าได้รับความเสียหายหมด ดังนั้น ด้วยความกลัว พ่อค้าเปล่า
นั่นจึงหาวิธีการกระจายความเส่ียงภัยออกไป โดยนาสินค้าของตนบรรทุกไว้ในเรือลาอ่ืนหลายลา
เฉล่ียกันไปจนครบหีบห่อสินค้า ซึ่งถ้าเรือลาใดลาหน่ึงจมลง ก็หมายความว่า สินค้าของพ่อค้าแตล่ ะคน
สูญเสียเพียงคนละ 1 หีบห่อเท่านั้น ซึ่งวิธีการเช่นนี้เป็นท่ีมาของการประกันภัยในปัจจุบัน
ราวก่อนศตวรรษท่ี 13 และปรากฏว่ามีการประกันภัยทางทะเลกันอย่างแพร่หลายตามเมืองต่างๆ
ในทะเลเมดิเตอร์เรเนี่ยน สัญญาการประกันภัยการขนส่งสินค้าทางทะเลฉบับแรกของโลกเท่าท่ีมี
ปรากฏเป็นหลักฐานจนถึงปัจจุบันน้ี คือ แบบลงวันท่ี 23 ตุลาคม ค.ศ. 1347 ออกให้ ณ เมืองเจนัว
ประเทศอิตาลี

การประกันภัยทางทะเลมีต้นกาเนิดท่ีกรุงลอนดอน ประเทศอังกฤษ ส่วนสัญญาประกันภัย
ฉบับแรกของอังกฤษ เท่าท่ีปรากฏตามหลักฐานซึ่งยังคงเก็บรักษาไว้ถึงปัจจุบัน คือ “Broke Sea
Insurance Policy” ปี ค.ศ. 1547 วิธีทาประกันภัยสมัยน้ันคือเจ้าของเรือ หรือพ่อค้าท่ีต้องการซ้ือ
ประกันภัยจะทาบัญชีแสดงรายการทรัพย์สินต่างๆ ทจี่ ะบรรทุกลงเรือ ใต้รายการเหล่านี้ นายธนาคาร
หรือบุคคลอื่นๆ ท่ีประสงค์จะรับประกันภัยจะลงช่ือพร้อมกับระบุจานวนเงินท่ีตนจะรับเสี่ยงแล้วลง
ลายมือช่ือไว้ (และนี่คือท่ีมาของคาว่า Underwriter) และเพื่อเป็นค่าตอบแทนในการเข้ารับเสี่ยงภัย
ผลู้ งนามข้างใต้ (Underwriter) แต่ละคนจะไดร้ บั ค่าตอบแทน เรยี กว่า เบ้ยี ประกันภัย

ในช่วงเวลาน้ัน สัญญาประกันภัยส่วนมากเป็น สัญญาประกันภัยทางทะเล ต่อมาก็ขยาย
ออกไปคุ้มครองถึงการเสียชีวิตของนายเรือและลูกเรือ รวมทั้งพ่อค้าที่คุมสินค้าไปกับเรือตลอดจน
คมุ้ ครองจานวนเงนิ ทีจ่ ะเปน็ ค่าไถ่ตัวเมื่อถูกโจรสลัดจับตวั ด้วย

การประกันภัยในประเทศไทย
ไม่ปรากฏหลกั ฐานชันเจนว่าการประกันภัยเข้ามาในประเทศไทยในสมัยใด สันนิษฐานว่าเข้า
มาในสมัยกรุงศรีอยุธยา ซึ่งช่วงเวลาน้ันประเทศไทยมีความเจริยรุ่งเรืองด้านการค้าขายกับชาว
ตา่ งประเทศโดยเฉพาะชาวยุโรป ในสมัยน้ันประเทศจีนกับประเทศญี่ปุ่นปิดประเทสไม่ค้าขายกับชาว
ยุโรป กรุงศรีอยุธยาจึงกลายเป็นศูนย์กลางการค้า พ่อค้าชาวกรุงศรีอยุธยามีเรื่องใบสาหรับข่นส่ง
สินค้า ค้าขายโดยตรงกบั ประเทศญี่ปุ่น การค้าในสมัยนั้นใชเ้ รือสาเภาบรรทุกสินค้า เพ่ือประกันความ
เสียหายระหว่าการเดินทาง ชาวต่างชาติท่ีเข้ามาทาการค้าจึงร่วมมือกันดาเนินการเกี่ยวกับการ
ประกนั ภัย โดยเฉพาะการประกนั ภัยทางทะเลและการขน่ ส่ง
ในสมยั กรุงรัตนโกสินทร์มีหลกั ฐานทป่ี รากฏเกย่ี วกบั การประกนั ภัย ดังน้ี
สมัยรัชกาลที่ 3 พระบาทสมเด็จพระน่ังเก้าเจ้าอยู่หัว ทรงส่ังซ้ือเครื่องพิมพ์ดีดจากประเทศ
อังกฤษ เกรงวา่ จะเกดิ ความเสียหายในระหวา่ งการขนส่ง จึงประกนั ภัยการขนสง่ ไว้
สมัยรัชกาลที่ 4 จากหลักฐานแสดงให้เห็นว่ามีกิจการการประกันภัยของชาวต่างชาติเข้ามา
เปดิ กิจการในฐานะตวั แทนของบรษิ ทั ตา่ งประเทศ
สมัยร้ัชกาลท่ี 5 ประเทศอังกฤษขอพระบรมราชานุญาตขยายกิจการค้ามายังประเทศไทย
และในขณะน้ัน บริษัท อีสต์เอเชียติก จากัด ซ่ึงเป็นตัวแทนประกันชีวิตของบริษัท Equitable
Insurance Co., Ltd. ได้เข้าเข้ามาเสนอขายประกันแบบตลอดชีพ และต่อมาบริษัท อีสต์เอเซียติก
จากัด ได้เสนอขอพระบรมราชานุญาตประกอบธุรกิจประกันชีวิต เม่ือคณทูตได้นาความกราบบังคม

ทูลพระกรุณาและช้ีแจงรายละเอียด ขณะนั้นสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงค์ เอกอัครเสนาบดี
ได้ร่วมปรึกษาอยู่ด้วย พระบามสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวทรงพนะราชทานพระบรม
ราชานุญาตให้ประกอบธุรกิจประกันภัยได้โดยให้สมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาศรีสุริยวงศ์ เป็นผู้เอา
ประกนั คนแรกของประเทศไทย

สมัยรัชกาลท่ี 6 พระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้าเจ้าอยู่หัว มีธุรกิจการประกันภัยเกิดขึ้น
แพรห่ ลาย จึงได้ดาเนินการเก่ียวกับพระราชบัญญตั ิและออกประกาศเงื่อนไขควบคุมธุรกิจประกยั ชวี ิต
พ.ศ. 2472 และเง่ือนไขควบคมุ ธรุ กจิ ประกันอัคคีภยั พ.ศ. 2472 ถอื ได้วา่ เป็นจดุ เร่ิมต้นของการกากับ
ดแู ลธุรกิจประกันภัย โดยมี กองประกนั ภยั เกิดขึ้นเมอ่ื วันที่ 16 สงิ หาคม 2472

เร่ิมแรกกองการประกันภัยอยู่ภายใต้สังกัดสานักปลัดกระทรวงพาณิชยื และคมนาคม
มีหน้าที่จะทะเบียนและควบคุมการดาเนินงานของกิจการประกอบธุรกิจประกันภัย ต่อมา
ปี พ.ศ. 2476 เปลี่ยนชื่อเป็น แผนกควบคุมบริษัทประกันภัย สังกัดกรมทะเบียนการค้า กระทรวง
เศรษฐการ และภายหลังเปล่ียนชื่อกลับมาเป็น กองการประกันภัย และในปี พ.ศ. 2510 ได้มีพราะ
ราชบญั ญัตปิ ระกันวนิ าศภัย พ.ศ. 2510 และพระราชบญั ญตั ปิ ระกันชีวติ พ.ศ. 2510 จัดเปน็ กฎหมาย
ควบคุมธุรกิจประกันภัยฉบับแรก ที่นาเอา หลักเกณพ์และแนวทางสากลมาใช้ ในปี
พ.ศ. 2515 กองการประกันภยั ไดเ้ ปล่ียนช่ือมาเปน็ สานักงานประกันภยั และเปล่ียนมาเปน็ กรมการ
ประกันภัย เม่ือวันท่ี 23 มิถุนายน พ.ศ. 2533 ปัจจุบันกรมการประกันภัยเป็นหน่วยงานราชการ
สงั กดั กระทรวงพาณิชย์ ตง้ั อยู่ตาบลบางกระสอ จงั หวดั นนทบุรี

การรเิ รม่ิ ก่อต้ังบริษทั ประกนั ภัยของคนไทย
ในปี พ.ศ. 2472 มีบริษัทประกันภัยของคนไทย คือ บริษัท เตียอัน เป๋าเฮียม จากัด เกิดข้ึน
เป็นบริษัทแรก และมีบริษัทประกันภัยท่ีเกิดขึ้นตามมา ได้แก่ บริษัทเซ่งเชียงหลีประกันภัยธนากิจ
และพาณิชยการ จากดั บริษทั ชียงอานรบั ประกนั ภัยอคั คีภัยและอุทกภัย จากัด ซง่ึ ลว้ นแต่เป็นบรษิ ัท
ประกนั วินาศภัยท้ังสิน้
4. ประโยชน์ของการประกันภัย
ประโยชน์ของการประกันภยั แยกพจิ ารณาไดด้ ังนี้
1. ประโยชนต์ ่อผู้เอาประกนั สามารถจาแนกเปน็ ขอ้ ๆ ไดด้ ังนี้

1.1 ผู้เอาประกันหรือผู้นาชีวติหรือทรัพย์สินไปทาประกันจะได้รับประโยชน์โดยตรงท่ีเห็น
ผลได้อย่างชัดเจน คือเม่ือเกิดความเสียหายข้ึนต่อทรัพย์สินที่นาไปทาประกัน ก็จะได้รับผลประโยชน์
โดยสมาชิกในกลุ่มร่วมกันเฉลี่ยความรับผิดชอบในความเสียหายให้ผู้เอาประกันได้ บรรเทาความ
เดอื ดรอ้ น ในส่วนของการประกนั ชวี ติ เม่ือเกิดความเสยี หายหรอื สญู เสยี ชีวิตของ ผูเ้ อาประกัน ทายาท
ที่อยขู่ ้างหลังก็จะได้เงินกอ้ นหน่ึงมาบรรเทาความเดือดร้อนเช่นเดียวกนั

1.2 เสริมสร้างนิสัยประหยัดและส่งเสริมการเก็บออม เมื่อเริ่มทาประกันผู้เอาประกัน
จะต้องส่งเงินจานวนหน่ึงให้กับบริษัทรับประกันเพื่อให้เกิดความคุ้มครอง ดังนั้นผู้เอาประกันจึงต้อง
มกี ารวางแผนด้านการใช้เงิน รู้จกั เก็บออมเพือ่ ใหเ้ หลือเงินจานวนหน่ึงไว้รองรบั ค่าใช้จ่ายดงั กลา่ วส่วน
ในเร่ืองของผลตอบแทน การประกันชีวิตบางประเภทเมื่อส่งเบ้ียประกันไปได้ระยะหน่ึงจนครบ
กาหนดสัญญากจ็ ะได้รับผลประโยชน์กลับคืนมา ทาให้มีเงินก้อนสาหรับใช้จ่ายในยามฉุกเฉิน ยามชรา
หรอื ยามที่หัวหน้าครอบครัวเสียชวี ติ

2. ประโยชน์โดยตรงต่อการดาเนินธุรกิจการค้า เม่ือกิจการค้ามีการประกันภัยก่อให้เกิด
ประโยชนด์ ังนี้

2.1 ช่วยให้ธุรกิจเกิดความม่ันคง หากกิจกรรมไม่ได้ทาประกันไว้ เม่ือเกิดภัยขึ้นกิจการ
จะต้องรับผิดชอบความเสียที่เกิดข้ึนน้ันเพียงผู้เดียว ในทางตรงกันข้าม หากกิจการได้มี การทา
ประกันภัย เมื่อเกิดภัยขึ้นก็จะได้รับเงินทดแทนมาช่วยบรรเทาทุกข์ สามารถสร้างกิจการ ให้กลับมา
เหมือนเดิมได้ในระยะเวลาอันสั้น การประกันภัยจึงช่วยให้เกิดความม่ันคงในการ ประกอบธุรกิจได้
เป็นอย่างดี

2.2 ช่วยเพ่ิมประสิทธิภาพในการดาเนินธุรกิจ การประกันภัยเป็นการโอนภาระการเสียง
ให้ผู้อื่นได้ร่วมกันรับผิดชอบ ผู้บริหารจึงไม่ต้องกังวลเกี่ยวกับภัยท่ีอาจจะเกิดข้ึนต่อกิจการ ทาให้
มเี วลาที่จะไปสรา้ งสรรค์งานด้านการบริหารให้มีประสิทธภิ าพมากยง่ิ ขึ้น

2.3 ช่วยให้เกิดเสถียรภาพด้านต้นทุนการผลิต นักธุรกิจย่อมท่ีจะรับรู้ถึงการเส่ียงภัย
ในการดาเนินกิจการจึงต้องหาวิธีการมาจัดการกับความเสี่ยงภัยน้ัน เช่น เมื่อเจ้าของกิจการเกรงว่า
สินค้าจะสูญหาย หรือถูกโจรกรรม จึงตอ้ งตัดสินใจ ว่าจะหาวิธีการมาจัดการกับภัยที่อาจจะเกิดข้ึนได้
อย่างไรวิธีหนึ่งคือการทาประกันภัย หากมองในแง่เสถียรภาพแล้ว การทาประกันภัยจะทาให้เกิด
เสถยี รภาพหรือความแน่นอนในต้นทุนการผลิตมากกว่า เน่อื งจากการจ่ายค่าค้มุ ครองหรือเบ้ียประกัน
ไมว่ ่าภยั จะเกิดข้ึนหรือไมเ่ กดิ ขน้ึ กจ็ ะเป็นจานวนที่เท่ากันและ ตายตวั ตามทต่ี กลงกนั ไว้

2.4 ช่วยในการขยายเครดิต เม่ือกิจการต้องการขยายกิจการ อาจต้องมีการกู้ยืมเงิน
จากสถาบนั การเงิน หากสถาบันการเงินทราบว่ากิจการได้มกี ารทาประกนั ภยั ไว้แลว้ ยอ่ มทจี่ ะ พิจารณา
อนุมัติให้กู้ง่ายกว่ากิจการที่ไม่ได้ทาประกันภัย หรือกรณีของบุคคลที่ต้องขอกู้ยืมเงินเพื่อซื้อ ที่อยู่
อาศัย หากได้มีการทาวินาศภัยให้กับทรัพย์สินที่อยู่อาศัยน้ันแล้ว ความเสี่ยงภัยด้านหนี้สูญ
มนี อ้ ยลง สถาบนั การเงินจงึ ยินดที จ่ี ะอนุมตั ิเงินกู้

2.5 ช่วยสง่ เสริมธุรกิจบางประเภทใหก้ ้าวหน้า ธรุ กิจบางประเภทต้องเผชิญกับ ความเส่ียง
ภัยมากๆ เช่น ธุรกิจการขนส่งสินค้าจากประเทศหน่ึงไปยังอีกประเทศหน่ึง เป็นต้น การ ขนส่งที่มี
ระยะทางไกล หรือการขนส่งทต่ี อ้ งใช้เวลานานย่อมเสี่ยงภยั มากกว่า ดังน้นั เมอ่ื ผู้ประกอบ การได้มีการ
ทาประกันภยั ไว้ ทาใหม้ ีผเู้ ข้ามารว่ มรับภาระความเส่ียง กิจการกจ็ ะสามารถดาเนนิ ต่อ ไปได้

3. ประโยชน์ต่อเศรษฐกิจและสังคม การประกันภัยก่อให้เกิดประโยชน์ต่อเศรษฐกิจ
และสังคม ดังตอ่ ไปน้ี

3.1 ช่วยระดมทุนเพ่ือพัฒนาประเทศ บริษัทประกันภัยเป็นสถาบันหนึ่งที่มีส่วนช่วย
ในการระดมทุนเพื่อการพัฒนาประเทศ กล่าวคือเม่ือผู้เอาประกันทาประกันภัย ก็จะต้องจ่ายค่าเบ้ีย
ประกันให้แก่บริษัท เม่ือรวมกันหลายๆ รายทาให้บริษัทประกันภัยมีจานวนเงินมากมายมหาศาล
ซ่ึงบริษัทอาจแบ่งเงินจานวนนี้ โดยส่วนหน่ึงสารองไว้สาหรับภัยพิบัติท่ีอาจจะเกิดขึ้น อีกส่วนหน่ึง
อาจนาไปลงทุนในรูปแบบต่างๆ เช่น การซื้อพันธบัตรรัฐบาล การซื้อหุ้นกู้ เป็นต้น จากการลงทุน
ในรูปแบบต่างๆ นี้ทาให้ภาครัฐบาลและเอกชนได้มีเงินทุนสาหรับการขยายกิจการ ซ่ึงจะส่งผลดี
ต่อเศรษฐกิจโดยรวมของประเทศ

3.2 ช่วยลดภาระแก่สังคมและรัฐบาล การประกันภัยช่วยให้บุคคลมีความม่ันคงใน
ชีวิตมากขึ้น เช่น บางครอบครัวเมื่อหัวหน้าครอบครัวเสียชีวิต หากได้มีการทาประกันชีวิตไว้ผู้ท่ี

อยู่ข้างหลังก็จะได้เงินก้อนหน่ึงมาใช้ประโยชน์ในการดาเนินชีวิตต่อไป ไม่ต้องก่ออาชญากรรม
ลักขโมย ให้เปน็ ภาระของรัฐบาลท่ีจะต้องแก้ไข
5. คาศพั ทท์ คี่ วรทราบเกี่ยวกับการประกนั ภัย

คาศัพทท์ เ่ี กี่ยวขอ้ งกับการประกนั ภยั ทตี่ อ้ งทราบรายละเอียด มดี ังต่อไปน้ี
1. ผู้เอาประกันภัย (The Insured) คือ ผู้เอาประกันเป็นคู่สัญญาฝ่ายท่ีต้องส่งเงินจานวน
หน่ึงตามท่ีตกลงกันไว้ หรืออาจกล่าวได้ว่า ผู้เอาประกัน คอื ผทู้ ี่นาเอาชีวติ และร่างกาย หรือทรัพย์สิน
ไปทาประกันนั่นเอง ซึ่งตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณชิ ย์ สรปุ หน้าทแี่ ละสทิ ธิของผูเ้ อาประกันไว้
ดงั ตอ่ ไปนี้
หน้าทขี่ องผ้เู อาประกนั ภยั
1. เปดิ เผยข้อความจริง
2. ชาระเบีย้ ประกัน
3. ปอ้ งกนั รักษาทรพั ย์ทเี่ อาประกนั
4. บอกกล่าวการเกดิ วนิ าศภยั
สิทธขิ องผเู้ อาประกันภยั
1. สิทธิในการเรียกร้องค่าสินไหมทดแทนหรือจานวนเงินตามท่ีตกลงกันไว้ในสัญญาหรือ
กรณีทีเ่ กดิ วนิ าศภยั ขน้ึ เพราะเหตใุ ดเหตหุ น่งึ ตามสญั ญา
2. สิทธิในการลดเบ้ียประกันภัย เมื่อทาประกันภัยหากทรัพย์สินอยู่ในภาวะที่เสี่ยงมาก
ย่อมเสียค่าเบี้ยประกันสูง หากต่อมาภาวะความเสี่ยงของทรัพย์สินน้ันมีน้อยลง ผู้เอาประกันภัย
ยอ่ มขอลดค่าเบย้ี ประกนั ลงได้
3. สิทธิในการบอกเลิกสัญญา หากผู้เอาประกันภัยไม่ประสงค์จะโอนความเส่ียงภัยให้กับ
ผู้รับประกันภัยอีกต่อไป ก็มีสิทธิบอกเลิกสัญญาได้ ตัวอย่างเช่น การประกันภัยรถยนต์ หากผู้เอา
ประกันภัยต้องการจะยกเลิกสัญญาก็แจ้งผู้รับประกันภัยเป็นลายลักษณ์อักษร และยังมีสิทธิได้รับ
ค่าเบ้ียประกันคืนอีกด้วย กรณีของการประกันชีวิต ผู้เอาประกันภัยสามารถยกเลิกสัญญาได้ด้วยการ
งดส่งเบ้ียประกัน หากผู้เอาประกันภัยได้ส่งเบ้ียประกันมาแล้วอย่างน้อยเป็นเวลา 3 ปี ก็มีสิทธิได้รับ
เงนิ คา่ เวนคืนกรมธรรม์ประกันภัยจากผรู้ บั ประกันภยั ดว้ ย
2. ผู้รับประกันภัย (The Insurer) คือ คู่สัญญาที่มีภาระแห่งนี้ท่ีจะต้องผูกพันกับสัญญา
ประกนั ภยั ซ่งึ มีหนา้ ท่แี ละสทิ ธิ ดังต่อไปนี้
หนา้ ที่ของผู้รับประกันภัย
1. ใช้ความระมัดระวังในการทาประกันภัย ผู้รับประกันภัยเป็นผู้รับโอนความเส่ียงภัยจาก
ผู้เอาประกันภัย ดังนั้นจึงต้องเป็นผู้ที่มีความฉลาดรอบคอบ ที่จะรับฟังข้อความจริงจากผู้เอา
ประกนั ภยั
2. ส่งมอบกรมธรรม์ เมื่อมีการประกันภัย ผู้รับประกนั ภัยจึงต้องส่งมอบกรมธรรม์ประกันภัย
ท่ีมขี อ้ ความตกลงกันตามสัญญา ใหแ้ ก่ผเู้ อาประกันภยั
3. คืนเบ้ียประกันภัย ผู้รับประกันภัยจะคืนค่าเบี้ยประกันแก่ผู้เอาประกันภัยได้หลายกรณี
ด้วยกนั เช่น การบอกเลกิ การลดค่าเบี้ยประกนั ของผ้เู อาประกันภยั เป็นต้น

4. สารวจความเสียหาย เมอ่ื เกดิ ภัยข้ึนผู้รบั ประกนั ภัยจะตอ้ งพิสูจนจ์ านวนของความ เสยี หาย
ทเี่ กิดขึ้นและชดใชค้ า่ สินไหมทดแทนไปตามจานวนของวินาศภยั นน้ั

5. จ่ายค่าสินไหมทดแทน เมื่อได้มีการสารวจความเสียหายที่เกิดขึ้นแล้ว ผู้รับประกันภัย
กจ็ ะต้องชดใชค้ ่าสินไหมทดแทนตามจานวนทเี่ สยี หายจริงแตไ่ ม่เกินกว่าจานวนที่ตกลงกนั ไว้

สทิ ธขิ องผรู้ บั ประกันภัย
1. สิทธิท่ีจะได้รับค่าเบ้ียประกัน เม่ือเร่ิมมีการทาประกันภัย ผู้เอาประกันภัยจะต้องจ่าย
ค่าเบ้ียประกันทันที โดยไม่คานึงวา่ ภยั จะเกิดขึ้นหรือไม่
2. ขอลดจานวนค่าสินไหมทดแทน เม่ือผู้รับประกันภัยพิสูจน์ได้ว่า จานวนเงินที่ขอเอา
ประกันมีมูลค่าสูงเกินกว่าราคาทรัพย์สินท่ีแท้จริงผู้รับประกันภัยจะต้องลดจานวนเงินค่าสินไหม
ทดแทนที่จะต้องจ่ายลง ซึ่งในกรณีเช่นน้ีผู้รับประกันภัยก็จะต้องคืนค่าเบี้ยประกันให้ผู้เอาประกันภัย
ตามสว่ นพร้อมดอกเบีย้ ด้วย
3. ปฏิเสธการรับผิดชอบตามสัญญา ผู้รับประกันภัยมีสิทธิท่ีจะปฏิเสธการรับผิดชอบเมื่อ
ทราบวา่ สาเหตุแห่งการเกดิ วนิ าศภยั มาจากการประมาทเลินเลอ่ อย่างร้ายแรงของผูเ้ อาประกนั
4. สิทธิเลิกสัญญา ผู้รับประกันภัยมีสิทธิบอกเลิกสัญญา เม่ือผู้เอาประกันมือ , แต่จะต้อง
ปฏิบัติตามเงื่อนไขแห่งสัญญา โดยผู้รับประกันภัยอาจบอกเลิกสัก ประกันภัยไม่ได้ชาระเบี้ยประกัน
ก็ได้
5. สิทธิในการรับช่วงสิทธิ ซ่ึงเป็นหลักสาคัญในสัญญาประกันวินาศภัยการรับช่วงสิทธิ
ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 880 บัญญัติไว้ว่า ถ้าความวินาศภัยได้เกิดขึ้น เพราะ
การกระทาของบุคคลภายนอก ผู้รับประกันภัยได้ใช้ค่าสินไหมทดแทน ไปจานวนเพียงใด
ผรู้ ับประกนั ภยั ย่อมเขา้ รับช่วงสทิ ธขิ องผู้เอาประกันภยั และของผรู้ ับประโยชน์ นอกเพียงนนั้
3. ผู้รับประโยชน์ (Beneficiary) คือ บุคคลภายนอกสัญญาประกันภัยท่ีผู้เอาประกันภัย
และผู้รับประกันภัยตกลงกันว่าจะให้เป็นผู้ค่าสินไหมทดแทนเมื่อเกิดภัยขึ้น ในการประกันวินาศภัย
ผู้เอาประกันภัยกับผู้รับประโยชน์อาจเป็นบุคคลคนเดียวกันได้ ในส่วนของการประกันชีวิตนั้น ผู้เอา
ประกันภัยจะเปน็ บคุ คลคนเดยี วกนั ไม่ได้ จะต้องกาหนดผรู้ ับประโยชนอ์ ย่างชดั เจน
4. ผู้ได้รับความเสียหายจากการกระทาของผู้เอาประกัน (The Injured Person)
คือ บุคคลภายนอกที่ได้รับความเสียหายเน่ืองจากการกระทาของผู้เอาประกันภัย บุคคลภายนอกนี้
มีสิทธิท่ีจะเรียกร้อง ค่าสินไหมทดแทนตามสัญญาประกันภยั ของผู้รับประกนั ภยั โดยตรง และตอ้ งเป็น
ทาการประกันวินาศภัย เช่น ประกันภัยรถยนต์ เป็นต้น และผู้รับประกันภัยจะต้องเป็นผู้รับผิดชอบ
ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนแกบ่ ุคคลภายนอกน้นั แทนผเู้ อาประกนั ภยั
5. กรมธรรม์ประกันภัย (Policy) คือ หลักฐานแห่งสัญญาประกันภัยที่มีเนื้อความตรงกับ
เจตนาของคสู่ ญั ญาทั้งสองฝ่าย ในกรมธรรมป์ ระกันภัยจะต้อลงลายมอื ชื่อผูร้ บั ประกนั ภัยเอาไวด้ ้วย
6. เบี้ยประกันภัย (Premium) คือ เป็นจานวนเงินท่ีฝ่ายผู้เอาประกนั ภัยจะตอ้ งจา่ ยแก่ผู้รับ
ประกันภยั เป็นสญั ญาต่างตอบแทนว่าผรู้ ับประกนั ภัยสัญญาวา่ จะชดใช้ค่าสินไหมทดแทนหากเกิดขึ้น
ต่อส่ิงท่ีนามาทาประกัน อัตราค่าเบี้ยประกันจะมากหรือน้อยนั้นจะต้องมีการคิดคานวณจากข้อมูล
ตัวเลขของการเกดิ ความเสยี หาย ความเสย่ี งภยั ความคาดหมายและผลความเปน้ จริงทเี่ กิดข้ึน

7. ค่าสินไหมทดแทน (Indemnity) คือ จานวนเงินที่ฝา่ ยผู้รับประกันภัยตกลงจะจ่ายให้แก่
ผู้เอาประกันภัย หรือผู้รับประโยชน์ เม่ือเกิดภัยข้ึนต่อส่ิงท่ีนาไปทาประกันภัย การชดใช้ค่าสินไหม
ทดแทนมกั จะจา่ ยตามความเสียหายจริงแตไ่ ม่เกินจานวนเงนิ ทเ่ี อาประกัน

8. จานวนเงินที่เอาประกันภัย (Sum Insured) คือ จานวนเงินที่ตกลงกันไว้ในสัญญา
ประกันภัยว่า หากเกิดความสูญเสียหรือความเสียหายขึ้น ภายในระยะเวลาที่สัญญาประกันภัยมีผล
บังคบั ผู้รับประกันภยั จะชดใช้คา่ สินไหมทดแทนตามสัญญา

9. ค่าบาเหน็จตอบแทน (Commission) คือ จานวนเงินท่ีบริษัทผู้รับประกันภัยจ่ายให้แก่
บุคคลท่เี ปน็ นายหน้า ตามอตั ราท่ีกฎหมายกาหนด

10. ตัวแทนประกันภัย (Agents) นายหน้าประกันภัย (Brokerage) คือ เป็นผู้ที่บริษัท
ประกันภัยมอบหมายให้ทาการชักชวนให้บุคคลทาสัญญาประกันภัย มีสิทธิในการรับค่าเบี้ยประกัน
แล้วนามาส่งยังบริษัทผู้รับประกันภัย ส่วน นายหน้าประกันภัย คือ ผู้ที่บริษัทมอบหมายให้ทาการ
ชกั ชวนให้บคุ คลทาสญั ญาประกันภัยเทา่ นน้ั

หน่วยท่ี 2

รหสั วชิ า 2202 – 2107 ชือ่ วชิ า การประกนั ภยั
หนว่ ยท่ี 2 สัญญาประกนั ภยั สอนครัง้ ท่ี 3-4 ชว่ั โมงท่ี 9-20
ชื่อเรอื่ ง สัญญาประกันภยั
จานวน 12 ชวั่ โมง

1. สาระสาคัญ
สัญญาประกันภัยเป็นสัญญาที่ประกอบไปด้วย บุคคล 2 ฝ่าย ซ่ึงฝ่ายหนึ่งตกลงจะใช้เงิน

จานวนหนึ่งให้ในกรณีเกิดวินาศภัย หรือเหตุอย่างใดอย่างหน่ึงในอนาคตซ่ึงเป็นเหตุท่ีได้ระบุไว้ใน
สัญญา และอีกฝ่ายหนึง่ ตกลงจะส่งเงินทีเ่ รียกวา่ เบี้ยประกนั การตกลงน้ีถา้ เป็นการตกลงดว้ ยวาจาจะ
ไม่มีผลต่อการฟ้องร้อง เน่ืองจากขาดการลงช่ือของท้ังสองฝ่าย ดังนั้น กฎหมายจึต้องบัญญัติให้ฝ่าย
ผรู้ ับประกันภัยต้องออกกรมธรรม์ประกันภัยแก่ผ้เู อาประกัน ข้อความในกรมมธรรม์ตอ้ งมสี าระสาคัญ
ท่ีบ่งบอกหน้าที่ของคู่สัญญาทั้งสองฝ่าย และทั้งสองฝ่ายจะต้องปฏิบัติตามเงื่อนไข ตลอดจนการทา
สัญญาประกันภัยนั้นต้องมีหลักเกณฑ์ต่างๆ ท่ีต้องเป็นไปตามบทบัญญัติตามกฎหมาย และต้องมีการ
ลงลายมือช่ือผรู้ บั ประกนั ภัยดว้ ย

2. จุดประสงคก์ ารเรยี นรู้
2.1 จดุ ประสงค์ทวั่ ไป
เพอ่ื ใหผ้ เู้ รยี นมคี วามรูค้ วามเขา้ ใจเก่ยี วกบั สัญญาประกันภัย
2.2 จดุ ประสงคเ์ ชงิ พฤติกรรม
2.2.1 บอกความหมายของสัญญาประกนั ภัยได้
2.2.2 บอกประเภทของสญั ญาประกนั ภยั ได้
2.2.3 บอกบุคคลท่เี กย่ี วขอ้ งในสัญญาประกันภยั ได้
2.2.4 อธบิ ายสาระสาคัญของสญั ญาประกันภยั ได้
2.2.5 อธบิ ายสว่ นไดเ้ สยี ในสญั ญาประกันภยั ได้
2.2.6 อธบิ ายหลกั เกณฑใ์ นการทาสญั ญาประกันภัยได้
2.2.7 อธิบายลกั ษณะพเิ ศษของสญั ญาประกนั ภยั ได้
2.2.8 อธิบายข้อแตกตา่ งของสัญญาประกันภยั กับสัญญาอ่ืนๆ ได้

3. สมรรถนะประจาหนว่ ยการเรยี นรู้
1. แสดงความรเู้ ก่ยี วกบั ประเภทของสัญญาประกันภัยได้
2. แสดงเจตคตทิ ด่ี แี ละกิจนสิ ัยที่ดีต่อการศกึ ษาการประกนั ภยั

4. สาระการเรียนรู้
1. ความหมายของสัญญาประกันภัย

สัญญาประกันภัย หมายถึง สัญญาซึ่งบุคคลหนึ่งตกลงจะใช้ค่าสินไหมทดแทนหรือใช้เงิน
จานวนหน่ึงให้ในกรณีวินาศภัยหากมีข้ึน หรือในเหตุอย่างอ่ืนในอนาคตดังได้ระบุไว้ในสัญญา และ
ในการนบ้ี ุคคลอีกคนหนึง่ ตกลงจะส่งเงนิ ซง่ึ เรยี กวา่ เบยี้ ประกันภัย

2. ประเภทของสญั ญาประกนั ภยั
1. สัญญาประกันวินาศภัย หมายถึง สัญญาซ่ึงบุคคลหน่ึงตกลงจะชดใช้ค่าสินไหมทดแทน

ให้ในกรณีวินาศภัยเกิดขึ้น และในการน้ีบุคคลอีกคนหน่ึงตกลงจะส่งเงินซ่ึงเรียกว่า เบี้ยประกันภัย
จากความหมายดังกล่าวสามารถสรุปสาระสาคัญของสญั ญาประกันวนิ าศภยั ไดด้ งั นี้

1.1 ฝ่ายที่จะจ่ายค่าสินไหมทดแทนคือผู้รับประกันภัย โดยจะจ่ายให้เป็นจานวนเงิน
ตามความเสียหายท่ีเกิดขึ้นจริงแต่ไม่เกินจานวนเงินที่ตกลงกันไว้ และนอกจากจะจ่ายเป็นจานวนเงิน
แล้วยังสามารถชดใช้ด้วยวิธีอื่นได้อกี ไดแ้ ก่ การซ่อมแซมให้ทรัพย์สินนน้ั กลับคืนสภาพเดิม หรือชดใช้
เป็นทรัพย์ชนิดเดียวกันกับที่เสียหายไป ซึ่งในการชดใช้เหล่านี้เป็นการชดใช้ตามท่ี เสียหายจริง มิได้
เป็นการค้ากาไร

1.2 เงื่อนไขแห่งการใช้เงินคือมีเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นในอนาคต อันเป็นวินาศภัย แสดงให้
เห็นลักษณะไมแ่ น่นอนของหนีข้ องฝ่ายผู้รับประกันภัยว่าจะเกิดขึ้นหรือไม่ แตห่ นีข้ องผู้เอา ประกันภัย
คือค่าเบ้ียประกันนั้นเกิดขึ้นแน่นอน ตัวอย่างเช่น นายธันวานาบ้านไปทาประกันอัคคีภัย นายธันวา
จะได้รับค่าสินไหมทดแทนเมื่อเกิดวินาศภัยหรือเมื่อบ้านถูกไฟไหม้ หากไม่เกิดวินาศภัย ก็จะไม่ได้
แตท่ ่ีแน่นอนคอื เมื่อนายธันวาเร่มิ ทาประกนั นายธนั วาจะต้องจา่ ยค่าเบ้ยี ประกนั

2. สัญญาประกันชีวิต หมายถึง สัญญาประกันภัยอันกาหนดจานวนเงินแน่นอน คือ
เปน็ สัญญาซึ่งบคุ คลหน่ึงตกลงใชเ้ งินจานวนหน่ึงให้ในเหตุอยา่ งอ่ืน (ความตาย) ในอนาคตดังระบุ ไว้ใน
สัญญา และในการนี้บุคคลอีกคนหน่ึงตกลงจะส่งเงินซึ่งเรียกว่า ค่าเบี้ยประกัน จากข้อความข้างต้น
มิได้หมายถึงการประกันชีวิตเท่านั้น แต่หมายรวมถึงการประกันภัย อย่างอ่ืนด้วย เช่น การเกิด
อุบัตเิ หตุต่อร่างกายจนทาให้บุคคลนน้ั ถึงตาย พิการ หรือสญู เสยี อวัยวะ โดยผูร้ ับประกนั ภัยตกลงจะใช้
เงินจานวนทีแ่ นน่ อนตามที่กาหนดไว้ เช่น หากสูญเสยี แขนทัง้ สอง ขา้ งจะจ่ายเป็นเงนิ จานวนหนง่ึ หาก
สญู เสียตาจะจา่ ย 50% ของจานวนเงินท่ีเอาประกนั เป็นตน้

3. สญั ญาประกันภยั ทางทะเล ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 868 บญั ญัติว่า
“อันสัญญาประกันภัยทางทะเล ท่านให้บังคับตามบทบัญญัติแห่งกฎหมายทางทะเล” หมายความว่า
บทบญั ญตั วิ ่าด้วยประกันภัยในประมวลกฎหมายแพง่ และพาณชิ ย์ จะไม่ใชบ้ งั คับ แกส่ ัญญาประกนั ภัย

ทางทะเล ซึ่งความจริงแล้วการประกันภัยทางทะเลเป็นการประกันวินาศภัย ประเภทหน่ึง
แต่เน่ืองจากประเทศไทยยังไม่มีการประกันภัยทางทะเลมากนัก เท่าท่ที ากันอยู่เป็น การติดต่อค้าขาย
ของพ่อค้าที่มีคู่ค้าอยู่ต่างประเทศ ไม่จาเป็นต้องบัญญัติเร่ืองน้ีไว้ในมาตรา 868 เกี่ยวกับเร่ืองการ
ประกนั ภยั ทางทะเล

3. บุคคลทเ่ี กี่ยวข้องในสญั ญาประกนั ภยั
1. ผู้รับประกันภัย หมายถึง คู่สัญญาที่ตกลงจะใช้ค่าสินไหมทดแทน หรือใช้เงินจานวนหน่ึง

ให้เม่ือเกิดภัยขึ้น ตามพระราชบัญญัติประกันวินาศภัย พ.ศ. 2510 และพระราชบัญญัติ ประกันชีวิต
พ.ศ. 2510 ตอ้ งเป็นบริษทั จากดั

2. ผู้เอาประกันภยั หมายถึง คู่สัญญาฝ่ายที่ตกลงจะส่งเบี้ยประกันภัย จะเป็นบคุ คล ธรรมดา
หรือนิตบิ ุคคลก็ได้ ผู้เอาประกันภัยมกั เป็นผู้ย่ืนคาร้องให้บริษัทประกันภยั พิจารณาวา่ จะรบั ประกนั ภัย
หรือไม่ ผู้เอาประกันภัยจะต้องเป็นผู้ท่ีมีความสามารถตามกฎหมาย หากเป็นผู้เยาว์ต้อง ได้รับความ
ยนิ ยอมจากผูแ้ ทนโดยชอบธรรม หากเปน็ นติ บิ คุ คลก็ต้องดาเนนิ การโดยผมู้ ีอานาจ กระทาการแทนนิติ
บคุ คลนั้น หรือโดยตัวแทนของนติ บิ ุคคลนั้น

3. ผู้รับประโยชน์ หมายถึง บุคคลฝ่ายที่จะได้รับค่าสินไหมทดแทนหรือเงินจานวนหนง่ึ หรือ
อาจเป็นตัวของผู้เอาประกันภัยเอง หรืออาจเป็นบุคคลอื่นที่ได้ระบุไว้ในสัญญา เก่ียวกับสิทธิของผู้รับ
ประโยชนน์ ้ันสามารถแยกพจิ ารณาไดด้ ังน้ี

3.1 ในสัญญาประกันภัยระบุให้บุคคลภายนอกเป็นผู้รับประโยชน์ สิทธิของบุคคล
ภายนอกน้ันจะเกิดขึ้นเมื่อเขาได้แสดงเจตนาแก่ผู้รับประกันภัย และเมื่อเขาได้แสดงเจตนาแล้ว
ผู้เอาประกันภยั จะเปลย่ี นแปลงหรือระงบั สิทธนิ ้ันภายหลงั ไมไ่ ด้

3.2 กรณที ี่ผู้รับประโยชน์เสียชีวติ กอ่ นผู้เอาประกนั ภัย จะต้องดวู ่าผู้รบั ประโยชนไ์ ด้ มีการ
แสดงเจตนาจะถือเอาประโยชน์จากสัญญาประกันภัยแล้วหรือไม่ หากแสดงแล้วสิทธิของผู้รับ
ประโยชน์จะตกแก่ทายาทของผู้รับประโยชน์ หากยังไม่ได้แสดงเจตนา จะถือว่าสิทธิ ของผู้รับ
ประโยชน์นั้นยังไม่เกิด ผู้เอาประกันภัยยังมีสิทธิรับค่าสินไหมทดแทนหรือเป็นมรดกตกทอดไปยัง
ทายาทของผเู้ อาประกันภัยต่อไป

3.3 อายุความในการแสดงเจตนาเข้ารับประโยชน์ตามสัญญาประกันภัย หากเป็น การ
ประกันวินาศภัยผู้รับประโยชน์ต้องแสดงเจตนาภายใน 2 ปีนับตั้งแต่วันเกิดวินาศภัย แต่ถ้า เป็นกรณี
ประกนั ชีวติ จะตอ้ งแสดงเจตนาภายใน 10 ปีนับแต่วนั มรณะของผูเ้ อาประกันภยั
4. สาระสาคัญของสัญญาประกันภัย

สัญญาประกันภยั เป็นสง่ิ ซ่ึงผูท้ ี่เกี่ยวข้องจะต้องปฏิบัติตาม สัญญาประกันภัยมลี ักษณะ พิเศษ
5 ประการ ดังน้ี

1. เป็นสญั ญาตา่ งตอบแทน ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณชิ ย์ มาตรา 369 บัญญตั ิว่า

“ในสัญญา ต่างตอบแทนนัน้ คู่สัญญาฝ่ายหนง่ึ จะไม่ยอมชาระหน้จี นกวายชาระหน้ี แต่ขอ้ ความนี้ท่าน
มใิ หใ้ ช้บงั คับถ้าหนี้ของค่สู ัญญาอีกฝ่ายยังไม่ถึงกาหนด” เมอื่ เอาประกันภัย และผู้รับประกันภัยตา่ งมี
เจตนาจะเอาประกันหรือรับประกัน และมีคาเสนอและคาสนอง ท่ีถูกต้องตรงกัน สัญญาประกันภัย
ยอ่ มเกดิ ข้ึน โดยเม่ือเริม่ ทาสญั ญาประกันภัย ผรู้ ับประกันภัยมี สิทธิท่ีจะเรียกเก็บคา่ เบี้ยประกนั จากผู้
เอาประกันภัย และเมื่อเกิดภัยข้ึน ผู้เอาประกันภัยก็มีสิทธิที่ จะเรียกร้องให้ผู้รับประกันภัยชาระค่า
สนิ ไหมทดแทนแกต่ น

เก่ียวกบั สัญญาต่างตอบแทน มขี อ้ สงั เกต ดงั น้ี
- เป็นสัญญาท่ีคู่กรณีทงั้ สองฝ่ายต่างเป็นหนซ้ี ่ึงกนั และกัน หน้ีของผู้เอาประกันภยั คือ การส่ง
เบี้ยประกนั ส่วนหน้ีของผูร้ ับประกันคือจะต้องชดใชค้ ่าสินไหมทดแทนหรอื เงินจานวนหน่ึงเมื่อเกดิ ภัย
- ตามปกติของสัญญาต่างตอบแทนนน้ั หนข้ี องทั้งสองฝา่ ยเปน็ เงื่อนไขซงึ่ กันและกัน กลา่ วคือ
ถ้าฝ่ายหนึ่งไม่ยอมชาระหน้ีของตน อีกฝ่ายหนึ่งก็ย่อมมีสิทธิไม่ชาระหนี้ของตนได้ แต่กรณีของสัญญา
ประกันภยั ผู้เอาประกันภัยจะไม่สง่ เบ้ยี ประกันโดยอ้างวา่ ผู้รบั ประกันภยั ไม่ยอมจ่ายค่าสนิ ไหมทดแทน
ไม่ได้ เพราะหนี้ของผู้รับประกันมีเง่ือนไขและมีลักษณะที่ไม่แน่นอนตราบใดที่ยังไม่เกิดภัย หน้ีของ
ผ้รู บั ประกันภยั กย็ งั ไมเ่ กิด แต่หนขี้ องผเู้ อาประกันภัยนนั้ เกิดแตแ่ รก
- เม่ือเกิดสัญญาข้ึนแล้ว ถ้าหน้ีของฝ่ายหน่ึงตกเป็นพ้นวิสัย เพราะเหตุพฤติการณ์ท่ีโทษฝ่าย
นั้นไมไ่ ด้ หนีข้ องอกี ฝ่ายหนงึ่ ก็เป็นอันพน้ ไป คือ ฝ่ายแรกไมม่ ีสทิ ธิไดร้ ับชาระหนต้ี อบแทน
2. เป็นสัญญาที่มีผลบังคับไม่แน่นอน กล่าวคือเมื่อผู้เอาประกันภัยได้จ่ายค่าเบียประกัน
ไปแล้วก็มิใช่ว่าจะได้รับผลตอบแทนตามท่ีหวังไว้ หากไม่เกิดภัยข้ึนก็จะไม่ได้รับค่าสินไหมทดแทน
เช่นเดียวกับฝ่ายของผู้รับประกันภัย เม่ือได้รับค่าเบ้ียประกันไปแล้วก็มิใช่ว่าจะนามาใช้ประโยชน์
ได้อย่างเต็มที่ เพราะอาจจะต้องเสียค่าสินไหมทดแทนเมื่อมีเหตุการณ์เกิดข้ึน จึงจัดว่าผลบังคับ
ของสัญญานั้นเป็นสิ่งท่ีไม่แน่นอน ผู้ทรงคุณวุฒิทางกฎหมายบางท่านเรียกว่าเป็นสัญญาเสี่ยงโชค
หรอื เส่ยี งภยั
3. เป็นสัญญาที่ต้องการความซื่อสัตย์อย่างย่ิง ตามธรรมดาสัญญาท่ัวๆ ไปต้องอาศัย
ความซื่อสัตย์ สุจริตของคู่สัญญาอยู่แล้ว ซึ่งหากทาสัญญาแล้วฝ่ายหนึ่งไม่ซื่อสัตย์ จะถือเป็นการฉ้อฉลได้
และจะทาให้สัญญาน้ันเป็นโมฆยะ ในการทาสัญญาประกันภัยต้องการความซื่อสัตย์ย่ิงกว่านั้น การท่ี
ผ้เู อาประกันภัยไม่ยอมเปิดเผยความจริงท้ังหมด เนื่องจากเกรงว่าจะส่งผลทาให้ค่าเบี้ย ประกันสูงขึ้น
หรอื ผรู้ บั ประกนั ภยั อาจไม่รบั ทาประกนั เลย เมือ่ ความจริงปรากฏขึ้น สัญญาน้นั จะตก เปน็ โมฆยี ะได้
4. เป็นสัญญาท่ีต้องมีหลักฐานเป็นหนังสือ สัญญาประกันภัยดังที่บัญญัติไว้ในมาตรา 867
ว่า “อันสัญญาประกันภัยนั้น ถ้ามิได้มีหลักฐานเป็นหนังสืออย่างใดอยา่ งหน่ึง ลงลายมือชื่อ ฝ่ายทีต่ ้อง
รับผิดหรือลายมอื ชอื่ ตวั แทนของฝา่ ยน้ันเปน็ สาคัญ ท่านว่าจะฟ้องรอ้ งให้บังคบั คดีหาได้ ไม่” กฎหมาย
ต้องการเพียงแต่ว่า ให้มีหลักฐานเป็นลายมือชื่อของฝ่ายที่จะต้องรับผิด มิฉะน้ันจะนาคดีมาฟ้องร้อง
กันไม่ได้ ในทางปฏิบัติเมื่อผู้เอาประกันภัยประสงค์จะทาประกันละ ต้องส่งใบคาขอเอาประกันแสดง
รายละเอียดต่างๆ ของสิ่งทจี่ ะนามาทาประกันเสนอใหบ้ รี ประกันภัยพิจารณาว่าสมควรจะรับประกัน

หรือไม่ หากพิจารณาแล้วสมควรจะยอมรับประกัน จึงออกกรมธรรม์ประกันภัยให้แก่ผู้เอาประกันภัย
เป็นการสนองคาเสนอของผเู้ อาประกันภยั

รายการต่างๆ ท่ตี อ้ งปราฏในกรมธรรม์ประกนั ภยั มดี ังนี้
1. วัตถุท่ีเอาประกันภัย ได้แก่ ชีวิตของผู้เอาประกันภัยในกรณีที่เอาประกันชีวิตของตนเอง
หรือชีวิตของบุคคลท่ีถูกเอาประกัน เช่น กรณีที่บตรนาชีวิตของบิดา มารดา มาทาประกัน เป็นต้น
นอกจากนีวัตถทุ ี่เอาประกันในการประกนั วินาศภัย ได้แก่ บา้ น รถยนต์ เปน็ ตน้
2. ภยั ซึ่งผรู้ ับประกันภัยรบั เสีย่ ง คอื เง่ือนไขแห่งการจ่ายคา่ สนิ ไหมทดแทนเมื่อเกิดภัยแกว่ ตั ถุ
หรือชีวิตที่เอาประกันภัยไว้ เช่น เมื่อไฟไหม้หรือน้าท่วมทาลายทรัพย์สินท่ีนามาทาประกัน เม่ือเกิด
เหตุท่ีทาให้ผู้เอาประกนั ภัยเสียชีวติ เป็นต้น
3. ราคาแห่งมูลประกันภัย คือราคาของส่วนได้เสีย หรือมูลค่าของวัตถุท่ีเอาประกันภัย หาก
ค่กู รณีทงั้ สองฝา่ ยตกลงกันแลว้ กจ็ ะระบุไว้ในกรมธรรม์ประกันภัย แต่อาจไมม่ ีการระบกุ ็ได้ การกาหนด
ราคามูลค่าแห่งการประกันภัยหากสงเกินกว่าความเป็นจริง เมื่อผู้รับประกันภัยมาทราบ ภายหลัง
กจ็ ะต้องขอลดจานวนค่าสนิ ไหมทดแทนลง โดยคืนเบ้ยี ประกันภัยตามส่วนพร้อมดอกเบย้ี การกาหนด
ราคาแหง่ มลู ประกันภัยตา่ มักจะไมเ่ กิดขึน้ เพราะไม่เกดิ ประโยชน์อันใดแก่ผ้เู อาประกนั ภยั เลย
4. จานวนเงินซึ่งเอาประกัน คือจานวนเงินท่ีกาหนดไว้เพ่ือผู้รับประกันภัยจะต้องใช้หาก
เกิดภัยตามที่รบั เสียง จานวนเงินท่เี อาประกนั ภยั นจี้ ะมีมลู คา่ ไมเ่ กนิ ราคาแหง่ มูลประกันภยั
5. จานวนเบ้ียประกันและวิธีการส่งเบ้ียประกัน เบ้ียประกันคือจานวนเงินท่ีผู้เอาประกันภัย
จะต้องจา่ ยเมือ่ เรมิ่ ทาประกนั ภยั เป็นการตอบแทนการรบั เสี่ยง โดยจะจา่ ยงวดเดยี วหรือหลายงวดก็ได้
6. ถา้ หากสัญญาประกนั ภยั มีการกาหนดเวลาต้องลงเวลาเริ่มต้นและเวลาสิ้นสุดด้วย
7. ชื่อหรือยห่ี ้อของผู้รับประกนั ภยั
8. ชอื่ หรือยี่หอ้ ของผเู้ อาประกันภัย
9. ช่ือของผู้รับประโยชน์
10. วันทาสัญญาประกันภัย คือวันท่ีเกดิ สญั ญาข้ึน ไมใ่ ชว่ ันท่ีทากรมธรรม์ประกันภัย ซ่ึง อาจ
เปน็ วนั เดียวกัน หรอื วันใดวนั หนง่ึ หลังจากวันทาสัญญากไ็ ด้
11. สถานที่และวันที่ในการทากรมธรรม์ประกันภัย ซึ่งไม่จาเป็นต้องเป็นวันเดียวกันกับ วัน
ทาสัญญาประกันภยั
5. เปน็ สญั ญาที่ทางราชการควบคุม ประมวลกฎหมายแพง่ และพาณิชย์ได้กาหนด กฎเกณฑ์
หน้าที่ ที่ผูร้ ับประกนั ภัยพงึ่ ปฏิบัติ แตใ่ นทางปฏิบัตแิ ล้วผรู้ ับประกันภัยซึ่งเป็นผกู้ าหนด รายละเอียดใน
กรมธรรม์ประกันภัยมักจะกาหนดให้ฝ่ายตนเองน้ันได้รับประโยชน์มากกว่าโดย ผู้เอาประกันภัยไม่มี
สิทธิต่อรอง ดังนั้นทางราชการจึงเข้ามามีส่วนร่วมในการควบคุมการออก กรมธรรม์ประกันภัย
โดยกรมธรรม์ประกันภัยก็ดี เอกสารประกอบหรือแนบท้ายกรมธรรม์ ประกันภัยก็ดีต้องได้รับความ
เปน็ ชอบจากนายทะเบยี นเสียก่อน
5. สว่ นได้เสียในสญั ญาประกันภยั

ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 863 บัญญัติว่า “อันสัญญาประกันภัยนั้น
ถ้าผู้เอาประกันมิได้มีส่วนได้เสียเหตุที่ประกันภัยไว้นั้นไซร์ ท่านว่าย่อมไม่ผู้กันคู่สัญญาแต่อย่างหน่ึง
อย่างใด” ผู้เอาประกันภยั ต้องมีสว่ นได้เสียในสิ่งทนี่ าไปทาประกัน โดยจะได้ ผลกระทบกระเทอื นหาก
เกิดภัยข้ึน เนื่องจากส่ิงท่ีนามาทาประกันมีทั้งทรัพย์สิน และชีวิต จึงขอ แยกส่วนได้เสียในสัญญา
ประกนั ภัยดงั น้ี

1. สว่ นได้เสยี ในกรณปี ระกันวินาศภยั บุคคลผมู้ ีส่วนได้เสียในทรัพย์สินทจี่ ะนาไปทา ประกัน
วินาศภัยได้น้ัน จะต้องมีความสัมพันธอ์ ยกู่ ับทรัพย์ หรือสิทธหิ รอื ผลประโยชน์ หรอื รายได้ใดๆ ซ่ึงหาก
มีเหตุการณ์เกิดข้ึนจะทาให้ผู้นั้นต้องเสียหาย โดยความเสียหายน้ันจะต้องประมาณ เป็นเงินสดได้
ผมู้ สี ว่ นได้เสียในการประกันวนิ าศภยั ได้แก่

1.1 ความสัมพันธใ์ นฐานะเปน็ ผมู้ ีสทิ ธติ ามกฎหมาย ซึง่ ได้แก่
- เจา้ ของทรพั ยส์ นิ
- ผู้ทรงสิทธิตา่ งๆ เชน่ ผู้รบั จานอง ผู้รบั จานา เจา้ หน้ีผู้มีบรุ ิมสิทธิ ผเู้ ชา่ ซ้อื เปน็ ต้น
- ผู้ครอบครองทรัพย์สนิ เช่น ผ้เู ชา่ ผรู้ ับฝาก ผยู้ ืม เป็นต้น
- ผู้ท่ีต้องรับผิดชอบตามกฎหมาย ได้แก่ ผู้ที่มีหน้าท่ีรับผิดชอบต่อความปลอดภัยแก่

ทรัพย์ท่รี ับมอบให้ดแู ลรักษา และจะต้องชดใชค้ วามเสียหายหากเกิดภยั ขึ้น เชน่ ผู้รบั ขนส่ง ผู้รบั เหมา
เป็นตน้

- ตวั แทนหรือผทู้ ไี่ ดร้ บั มอบอานาจจากเจ้าของ
1.2 ความสัมพันธ์ในฐานะที่เป็นเพียงความคาดหวัง ที่มีความสัมพันธ์กับทรัพย์ในฐานะ
ความคาดหวัง กรณีแรก ผู้เป็นทายาทของเจ้าของทรัพย์สินจะได้รับทรัพย์สินนั้นตาม กฎหมายหาก
เจ้าของเสียชีวิต สาหรับอีกกรณีหน่ึงเป็นความคาดหวังในบางส่ิง บางอย่างท่ีเกิดขึ้นแน่นอน เช่น
คาดหวังว่าจะได้รับผลประโยชน์จากทรัพย์สินต่างๆ ที่มีอยู่ หรือ ผลกาไรจากการดาเนินงาน เช่นนี้
จัดเปน็ สว่ นไดเ้ สยี ทส่ี ามารถเอาประกันได้
2. ส่วนได้เสียในกรณีประกันชีวิต ผู้เอาประกันชีวิตต้องมีส่วนได้เสียในชีวิตของผู้ท่ี ตนเอง
ประกันไว้ ซ่ึงอาจจะเป็นชีวิตของตนเองหรือของผู้อื่นก็ได้ ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์
มาตรา 863 แยกพจิ ารณาเปน็ 2 กรณี
2.1 การประกันชีวติ ตนเอง
2.2 การเอาประกันชีวิตบุคคลอื่น การเอาประกันชีวิตของบุคคลอื่นนั้นจะต้องมี
ความสัมพันธ์กันถึงขนาดที่จะเรียกได้ว่ามีส่วนได้เสียในบุคคลนั้น ความสัมพันธ์ที่จัดว่ามีส่วนได้เสีย
นน้ั ไดแ้ ก่ บุพการี คสู่ มรส ญาติ และผู้มีความสมั พนั ธ์กันทางธุรกจิ ดงั รายละเอยี ดต่อไปน้ี

- บุพการี และผู้สืบสันดาน ทั้งสองฝ่ายมีความสัมพันธ์กันอย่างใกล้ชิด โดยเฉพาะ
บดิ ามารดากบั บตุ ร จัดวา่ มสี ว่ นได้เสยี ในชีวติ ของกนั และกนั อยา่ ง ใกลช้ ดิ

- คู่สมรส เก่ียวกับเรื่องของสามีภรรยาท่ีจะเอาประกันชีวิตกันนั้น มีข้อที่จะต้อง
พิจารณา ดังน้ี

• สามีภรรยาขณะอยู่ด้วยกันและได้เอาประกันชวี ิตกันไว้ ต่อมาภายหลังหย่ากัน การหย่า
นไ้ี มม่ ผี ลตอ่ สัญญาประกนั ชีวติ เน่อื งจากว่าสญั ญาเกดิ ขน้ึ ขณะทท่ี ัง้ สองยงั คงมสี ว่ นได้เสียในชีวติ กนั

• สามีภรรยาอยู่ร่วมกันโดยมิชอบด้วยกฎหมาย ถือว่ามีส่วนได้เสียในชีวิตซึ่งกัน แต่ใน
ประเทศไทยเราพฤติกรรมการอยูร่ ่วมกันโดยมิชอบด้วยกฎหมายน้ีเป็นเร่ืองขัดตอ่ ธรรมเนียม ประเพณี
แต่อย่างไรก็ตามการตายของสามีทาใหฝ้ ่ายภรรยาต้องเดือดร้อน จงึ น่าจะพออนุโลมให้ ชายหญงิ ท่ีอยู่
ร่วมกันโดยมชิ อบด้วยกฎหมายมีสว่ นได้เสียในชวี ิตกนั ได้

- ญาติ บุคคลที่จัดว่าเป็นญาติได้แก่ พี่น้องร่วมบิดามารดาเดียวกัน พี่น้องร่วมบิดา
หรือมารดาเดียวกัน ปู่ ย่า ตา ยาย และลุง ป้า น้า อา มีสิทธิได้รับมรดกใน ฐานะทายาทโดยธรรม
ตามหลกั ของสงั คมไทยจดั วา่ บคุ คลเหล่านีเ้ ปน็ ญาติ จึงน่าจะยอมให้เอาประกนั ชวี ิตกันได้

- ผู้มีความสัมพันธ์กันทางธุรกิจ เจ้าหนี้มีส่วนได้เสียในชีวิตของลูกหนี้ หุ้นส่วนก็มีส่วน
ได้เสียตอ่ กันรวมไปถึงนายจา้ งก็มสี ว่ นได้เสียตอ่ ชีวิตของลูกจา้ งเชน่ เดยี วกัน
6. หลกั เกณฑ์ในการทาสัญญาประกนั ภัย

การทาสัญญาประกันภัยไม่ว่าจะเป็นวินาศภัย หรือการประกันชีวิต คู่กรณีต้องเป็นบุคคล
ตามกฎหมาย มีความสามารถในการทานิติกรรม หากความสามารถถูกจากัดโดยกฎหมายจะต้อง
แก้ไขให้สมบูรณ์ตามวธิ ีการทก่ี ฎหมายบญั ญัตไิ ว้ หลกั เกณฑ์ในการทาสัญญาประกันภัยมี รายละเอียด
ดงั ต่อไปนี้

1. การก่อให้เกิดสัญญาประกันภัย คู่กรณีในสัญญาประกันภัยจะมีสองฝ่ายได้แก่ ฝ่ายผู้รับ
ประกันภัยกับฝา่ ยผูเ้ อาประกันภยั สญั ญาประกันภัยจะเกิดขึ้นเม่อื ฝ่ายผ้เู อาประกันภยั ย่นื ใบคาขอเอา
ประกันต่อผู้รับประกันภัย ในใบคาขอเอาประกันจะเป็นรายละเอียดของสุขภาพของ ผู้เอาประกันภัย
หรือเก่ียวกับทรัพย์สินที่จะนามาทาประกัน ทางบริษัทผู้รับประกันภัยจะพิจารณา รายละเอียดว่า
สมควรรับประกันหรือไม่ หากเห็นสมควรก็จะเรียกเก็บค่าเบ้ียประกัน และออกใบ กรมธรรม์
ประกนั ภัยใหก้ บั ผูเ้ อาประกันภยั

2. สัญญาประกนั ภัยเป็นสญั ญาไมม่ ีแบบ กฎหมายมไิ ดบ้ งั คบั วา่ สญั ญาประกันภัยจะ ตอ้ งทา
แบบอย่างใด ซึ่งต่างกับสัญญาซื้อขายอสังหาริมทรัพย์ ที่จะต้องทาเป็นหนังสือและจดทะเบียนต่อ
หน้าพนกั งานเจ้าหน้าที่ สัญญาประกันภัยนั้นเพียงแต่เป็นการตกลงกนั ด้วยวาจา ระหว่างคู่กรณีก็จัด
วา่ เปน็ สัญญาประกันภัยทสี่ มบรู ณแ์ ล้ว เพียงแตจ่ ะฟอ้ งร้องใหบ้ ังคับสญั ญาตามสัญญาไม่ได้เท่าน้นั

3. สญั ญาประกนั ภัยเป็นสัญญาทต่ี ้องมีหลักฐานเปน็ หนงั สือ ตามประมวลกฎหมาย แพ่ง
และพาณชิ ย์มาตรา 867 วรรคหนึ่ง บัญญัติว่า “อันสัญญาประกันภยั นนั้ ถ้ามไิ ด้มหี ลักฐาน เปน็ หนงั สือ
อย่างใดอย่างหนึ่ง ลงลายมือช่ือฝ่ายที่ตอ้ งรับผิดหรือลายมือชอ่ื ตัวแทนของฝ่ายน้ันเปน็ สาคญั ท่านว่า
จะฟ้องรอ้ งใหบ้ ังคับคดหี าได้ไม่”

4. กรมธรรม์ประกันภัย กฎหมายมิได้กาหนดให้สัญญาประกันภัยต้องทาเป็นหนังสือ
เพียงแต่ต้องมีหลักฐานท่ีแสดงลายมือช่ือฝ่ายท่ีต้องรับผิด แต่ก็ได้บังคับให้ฝ่ายของผู้รับประกันภัย

ออกกรมธรรม์ประกันภัยและส่งมอบให้แก่ผู้เอาประกันภัยและกาหนดให้ลงลายมือช่ือของ
ผู้รับประกันภัย และมีรายการท่จี าเป็นตามสมควร ดงั รายละเอยี ดต่อไปนี้

4.1 ลักษณะของกรมธรรม์ประกันภัย กรมธรรม์ประกันภัยเป็นเอกสารที่ลงลายมือช่ือ ของ
ผู้รับประกันภยั ในกรมธรรม์ ประกนั ภัยนน้ั จะตอ้ งมีรายการตา่ งๆ ตามทีก่ ฎหมายกาหนด

4.2 หากผู้รับประกันภัยไม่ออกกรมธรรม์ประกันภัยให้ผู้เอาประกันภัย ถือว่าผู้รับ
ประกันภัยผิดสัญญาอาจถูกบังคับให้ออกกรมธรรม์ หรือเลิกสัญญา หรือเรียกค่าเสียหายทดแทน
ดังน้นั หากต้องการบังคับให้ผู้รับประกันภัยออก กรมธรรม์ประกนั ภัยจะต้องหาหลักฐานท่ีแสดงลายมือ
ชอื่ ของผรู้ ับประกนั ภยั มาแสดง เช่น ใบเสร็จ รับเงินค่าเบ้ียประกัน เป็นต้น

4.3 กรณอี อกกรมธรรม์แต่มีข้อความไม่ตรงตามสัญญาประกันภัย ในทางปฏิบตั ิ ตวั แทน
อาจมีการช้ีชวนใหเ้ อาประกันภัย โดยเงื่อนไขท่แี จ้งนน้ั ไมต่ รงกบั ระเบยี บที่ทางบริษัท กาหนดขึน้ เม่ือผู้
เอาประกันภัยตกลงจะเอาประกันโดยย่ืนใบคาขอเอาประกัน และชาระค่าเบีย ประกัน บริษัทผู้รับ
ประกันภัยได้ออกกรมธรรม์ประกันภัย โดยเงื่อนไขไม่ตรงกับที่ได้รับแจ้ง เช่นนี้ ผู้เอาประกันภัยมีสิทธิ
ทจี่ ะเรยี กร้องให้บริษัทผูร้ ับประกันภัยแก้ไขให้ถกู ต้องได้

4.4 หลักในการตีความในกรมธรรม์ประกันภัย ตามประมวลกฎหมายแพ่งและ พาณิชย์
มาตรา368 บัญญัติว่า “สัญญานั้นท่านได้ตีความไปตามความประสงค์ในทางสุจริต โดย พิเคราะห์ถึง
ปกติประเพณีด้วย กล่าวคือการตีความในทางคุ้มครองภัยตามเจตนารมณ์ของผู้เอา ประกันภัยและ
ผู้รับประกันภัยในระดับความรู้ที่เท่าเทียมกันโดยสุจริต ไม่มีการฉ้อฉลปิดบังหรือ ปกปิดข้อความจริง
ต่อกัน”

4.5 ข้อกาหนดให้การตั้งอนุญาโตตุลาการ การตั้งอนุญาโตตุลาการเป็นความ ประสงค์
ของบริษัทผู้รับประกันภัยท่ีต้องการให้เร่ืองการโต้เถียงหรือการฟ้องร้องต่างๆ ยติในช้ัน
อนุญาโตตุลาการ เพื่อจะไดไ้ ม่ส้นิ เปลอื งเวลาและค่าใชจ้ ่าย
7. ลกั ษณะพิเศษของสัญญาประกันภัย

สัญญาประกันภัยเป็นการตกลงกันของคู่กรณีสองฝ่าย ฝ่ายของผู้เอาประกันภัยต้องการให้
บริษทั ผู้รบั ประกันภัยร่วมเสี่ยงในชีวติ หรือทรัพย์สินทีเ่ อาประกัน โดยจายคาเบยบระ ตอบแทน อัตรา
คา่ เบี้ยประกันจะสูงหรอื ต่าขึ้นอยู่กบั ภาวะความเส่ียง เช่น บา้ นที่ต้ังอยู่ใกลก้ ับรา้ น จาหน่ายแก๊ส ย่อม
เสียค่าเบยี้ ประกนั สูงกวา่ บา้ นทต่ี ัง้ อยใู่ นเขตทีไ่ กลออกไป เป็นตน้

1. การเปิดเผยข้อความจริง ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 865 บัญญัติ
เก่ียวกบั การเปดิ เผยความจรงิ พอสรปุ ได้วา่ หากผู้เอาประกันภัยไม่เปิดเผยความจริงทง้ั หมด ด้วยเกรง
ว่าจะต้องชาระค่าเบี้ยประกันสูง หากความจริงปรากฏข้ึนภายหลังจะมีผลให้สัญญา นั้นเป็นโมฆียะ
ผู้ท่มี หี น้าทเ่ี ปิดเผยความจริงน้ัน หากเป็นการประกันวนิ าศภยั หากเปน็ การประกันชีวติ ผเู้ ปิดเผยความ
จริงคือ ผู้เอาประกันชีวิต กรณีท่ีเอา ชีวิตของผู้อ่ืนไปทาประกันนั้น ผู้ถูกเอาชีวิตไปทาประกันจะต้อง
เป็นผู้เปิดเผยความจรงิ

2. เวลาท่ีจะต้องเปิดเผยความจริง เวลาที่ผูเ้ อาประกันภยั จะต้องเปิดเผยความจริงเร่ิมต้งั แต่
ข้ันตอนของการเสนอ หรือย่ืนใบคาขอเอาประกัน และตลอดมาจนถึงผู้รับประกันภัยออก กรมธรรม์
ประกันภัย จากน้ันก็จะหมดหน้าท่ีท่ีจะเปิดเผยความจริง แม้ว่าภายหลังจะมีความจริง บางอย่าง
ปรากฏขน้ึ มากไ็ มจ่ าเป็นต้องเปิดเผยอกี

3. ผลของการไม่เปิดเผยความจริง ผลท่ีเกิดข้ึนหากผู้เอาประกันภัยไม่เปิดเผยความจริง
กค็ อื สญั ญาประกนั ภยั นน้ั จะเป็นโมฆียะ และมีการบอกล้างดงั นี้

3.1 ผู้มีสิทธบิ อกลา้ งได้แก่ ผ้รู ับประกนั ภยั
3.2 กาหนดเวลาการบอกล้างจะตอ้ งกระทาภายใน 1 เดือน หลังจากทราบความจริง หรือ
ภายใน 5 ปีนับแต่วนั ทาสัญญานน้ั
3.3 ผู้ที่จะรบั การบอกล้าง ผู้เอาประกนั ภัย หากผ้เู อาประกันภัยเสียชีวิตแล้ว ให้บอกล้าง
แก่ผู้รับประโยชน์ ถ้าผู้รับประโยชน์ยังเป็นผู้เยาว์ให้บอกล้างแก่ผู้แทนโดยชอบธรรม ของผู้รับ
ประโยชน์นัน้
3.4 ผลของการบอกล้าง

- ในการประกันวินาศภัยเมื่อมีการบอกล้างผู้รับประกันภัยจะต้องคืนค่าเบ้ียประกัน
แกผ่ เู้ อาประกนั ภยั และถา้ เกดิ ภัยขึ้นผู้รับประกนั ภัยกไ็ ม่ต้องจา่ ยคา่ สนิ ไหมทดแทน

- ในการประกันชีวิต เม่ือมีการบอกล้างผู้รับประกันภัยจะต้องคืนค่าไถ่ถอนกรมธรรม์
ประกันภัยให้แก่ผู้เอาประกันภัยหรือทายาทของผู้น้ัน โดยไม่ต้องจ่ายคืนค่าเบ้ียประกันภัยเหมือนกับ
การประกนั วนิ าศภยั

4. ความรู้ของผู้รับประกันภัย หากผู้เอาประกันภัยไม่เปิด เผยความจริง หรือแถลงข้อความ
อนั เปน็ เทจ็ และผู้รับประกันภยั มาทราบความภายหลงั จะส่งผลให้ สัญญาเป็นโมฆียะได้
8. ข้อแตกต่างของสัญญาประกนั ภัยกบั สญั ญาอน่ื ๆ

สัญญาประกันภัยนนั้ จะมลี ักษณะ และสาระสาคัญต่างจากสัญญาประเภทอนื่ ดังต่อไปน้ี
1. สญั ญาประกันภัยกบั การพนนั ขนั ต่อ ต่างกันดงั นี้

1.1 การพนันนั้นผู้เล่นการพนันมีจุดประสงค์ที่จะเส่ียงโชคในเร่ืองใดเร่ืองหนึ่ง หรือใน
เหตกุ ารณ์ทอี่ าจจะเกดิ หรอื ไม่เกิด ส่วนการประกันภัย ผเู้ อาประกนั ภัยมีจดุ ประสงค์จะหาทาง บรรเทา
ความเสียหายท่ีตนเองจะไดร้ ับหากเกดิ เหตกุ ารณ์ขึน้

1.2 การพนันน้ันจะพนันกันในเรื่องใดก็ได้ หากมีผู้เล่นด้วย ส่วนสัญญาประกันภัย
ผูเ้ อาประกันภัยจะทาได้กต็ ่อเมื่อตนเองมสี ่วนไดเ้ สยี ในส่งิ นนั้ เท่านน้ั

1.3 การพนันผู้เล่นจะเล่นวิธีใดก็ได้ และจานวนเงินเท่าใดก็ได้ ส่วนการประกันภัย
ผู้เอาประกันภัยจะทาสัญญาประกันภยั ได้เพียงเพ่ือความเสยี หายท่ีแท้จริง หรือไม่เกินจานวนเงินที่เอา
ประกนั เทา่ นัน้

2. สัญญาประกันภัยกับการค้าประกัน สัญญาประกันภัยกับการค้าประกันมีลักษณะที่
ใกล้เคียงกันคือ “การประกันลูกหนี้ไม่ใช้หน้ี” ในสัญญาประกันภัยหากผู้เอาประกันไม่ชาระหนี้แก่

บุคคลภายนอก ผู้รับประกันจะเข้ามาเสี่ยงภัยแทน เช่น ขณะท่ีนายบาเรอกู้เงินจากธนาคารเพื่อซ้ือ
บ้าน ธนาคารอาจบังคับให้นายบาเรอนาบ้านไปทาประกันอัคคีภัย โดยธนาคารเป็นผู้รับประโยชน์
เพราะหากบ้านเกิดไฟไหม้ นายบาเรอหยุดผ่อนส่ง ธนาคารก็จะได้รับค่าสินไหมทดแทนจากบริษัท
ผู้รับประกันภัย เป็นการสร้างความอุ่นใจให้แก่เจ้าหน้ี เช่นเดียวกับการค้าประกัน หาก เจ้าหนี้ให้
ลูกหน้กี ู้เงนิ แลว้ บคุ คลภายนอกเขา้ มาผกู พนั ในการชาระหน้ีดว้ ย เจา้ หน้ีย่อมเกิดความ อุ่นใจเช่นกัน

2.1 ในการประกันภัยผู้รบั ประกันภัยจะต้องเป็นบริษัทท่ีไดร้ ับอนุญาตให้ประกอบ กิจการ
ประกันภัยสว่ นการค้าประกันผคู้ ้าประกันเป็นใครกไ็ ด้ท่ีเจ้าหนีย้ อมรับ

2.2 การชาระหน้ีของการประกันภัย ใช้หลักการชดใช้ค่าสินไหมทดแทน ส่วนในการค้า
ประกันหากลูกหนไ้ี ม่ชาระหน้ี ผคู้ ้าประกันอาจมีขอ้ ตอ่ รอง หรือบอกปัดให้เจ้าหนบี้ งั คับเอาจาก ลูกหน้ี
กอ่ น

3. สัญญาประกันภัยกับการเก็งกาไร การเก็งกาไรเป็นการคาดการณ์ล่วงหน้าเกี่ยวกับ
เหตกุ ารณท์ ่ีจะเกิดขึ้นในอนาคตซ่งึ เม่ือเกดิ เหตกุ ารณน์ ั้นข้ึนแลว้ ผู้เก็งกาไรอาจจะได้กาไรหรือ ขาดทุน
กไ็ ด้ การเกง็ กาไรมักจะเกิดขึ้นเก่ยี วกับการคา้ ขาย มองดูผิวเผินอาจจะกล่าวได้ว่าสัญญา ประกันภัยก็
เหมอื นกบั การเก็งกาไร หากพิจารณาแล้วการเกง็ กาไรมีข้อแตกต่างจากสญั ญาประกันภยั ดงั นี้

3.1 การเก็งกาไรเปน็ การโอนความเสียหายไปยังผู้อนื่
3.2 ในการซื้อขายสินค้าการเปล่ียนแปลงหรือการขึน้ ลงของราคาสินค้าเปน็ เร่ือง ธรรมดา
จงึ ไม่ถอื ว่าเปน็ การเสย่ี งภยั
3.3 การทาสญั ญาซ้ือขายเปน็ เรื่องของการซ้ือขายสนิ คา้ ไม่ใชเ่ รอื่ งชดเชยความเสยี หาย

หนว่ ยที่ 3

รหสั วิชา 2202 – 2107 ชอ่ื วิชา การประกันภัย
หน่วยท่ี 3 การประกนั วนิ าศภัย สอนครงั้ ที่ 6-7 ช่วั โมงท่ี 27-28
ชอ่ื เรอื่ ง การประกันวนิ าศภยั
จานวน 8 ชัว่ โมง

1. สาระสาคัญ
1. นกั เรียนอธิยายความหมายของการประกันวินาศภยั ได้
2. นักเรยี นอธิบายหลกั เกณฑ์ที่ใชใ้ นการประกนั วินาศภัยได้
3. นกั เรยี นอธบิ ายรายละเอยี ดของการประกันภยั ค้าจนุ ได้
4. นักเรียนอธบิ ายรายละเอยี ดของการประกันภัยรับขนได้
5. นักเรียนอธบิ ายรายละเอียดของการประกนั ภยั ตอ่ ได้

2. สมรรถนะประจาหน่วยการเรยี นรู้
2.1 จดุ ประสงคท์ ่วั ไป
เพื่อให้ผเู้ รยี นมีความรคู้ วามเข้าใจเกี่ยวกับการประกนั วินาศภัย
2.2 จุดประสงค์เชงิ พฤติกรรม
2.2.1 เลอื กประเภทของการทาวนิ าศภัยไดอ้ ยา่ งถูกต้อง
2.2.2 แสดงเจตคตทิ ่ดี แี ละกิจนิสยั ท่ดี ตี อ่ การศกึ ษาการประกนั ภยั

3. จุดประสงค์การเรยี นรู้
1. นักเรยี นอธยิ ายความหมายของการประกนั วนิ าศภยั ได้
2. นักเรียนอธิบายหลกั เกณฑ์ที่ใชใ้ นการประกนั วนิ าศภยั ได้
3. นักเรียนอธิบายรายละเอียดของการประกันภยั คา้ จุนได้
4. นักเรยี นอธบิ ายรายละเอยี ดของการประกันภยั รับขนได้
5. นกั เรยี นอธบิ ายรายละเอยี ดของการประกันภยั ต่อได้

4. สาระการเรยี นรู้
1. ความหมายของการประกันวินาศภยั

ตามพระราชบญั ญตั กิ ารประกนั วินาศภยั มาตรา 4 ได้ให้ความหมายของการประกันวินาศภัย
ไว้ว่า หมายถึง “ความเสียหายอย่างใดๆ บรรดาที่จะพึงประมาณเป็นเงินได้ และหมายความรวมถึง
ความสญู เสียในสิทธิ ผลประโยชนห์ รอื รายไดด้ ้วย”

เมื่อพิจารณาบทบัญญัติมาตรา 861 กับมาตรา 869 และพระราชบัญญัติประกันวินาศภัย
มาตรา 4 แล้ว กล่าวได้ว่า “สัญญาประกันภัยเป็นสัญญาซึ่งผู้รับประกันภัยจะจ่ายค่าสินไหม ทดแทน
ให้แก่ผู้เอาประกันวินาศภัยเมื่อมีความเสียหายใดๆ เกิดขึ้น ซ่ึงรวมถึงความสูญเสียในสิทธิ
ผลประโยชน์หรือรายได้ ที่อาจจะประมาณความเสยี หายหรือความสูญเปล่าเหลา่ นั้นเปน็ เงินได้ โดยผู้

เอาประกันวินาศภัยตกลงจะส่งค่าเบ้ียประกันให้แก่ผู้รับประกันภัยเป็นการตอบแทน" สัญญา
ประกันภัยที่ทากนั มาก ได้แก่ การประกันอัคคีภัย การประกันภัยทางทะเล การประกันภัยขนส่ง การ
ประกันอบุ ัติเหตุตา่ งๆ ฯลฯ
2. หลกั เกณฑ์ทีใ่ ช้ในการประกนั วินาศภยั

หลักเกณฑ์ท่ีใช้ในการประกันวินาศภัยทุกแบบจะใช้หลักเกณฑ์ท่ีเหมือนกัน โดยแยกเป็น
หวั ข้อใหญๆ่ ดังน้ี

1. สิทธิของผู้รับประกันวินาศภัย ผู้รับประกันภัยเป็นผู้ยอมรับเข้าเส่ียงภัยแทนผู้เอา
ประกันภัย ตามสัญญาประกันภยั มสี ทิ ธิที่จะกระทาได้ พอสรุปดงั นี้

1.1 สิทธิในการขอรับค่าเบี้ยประกัน สัญญาประกันภัยเป็นสัญญาต่างตอบแทน เมื่อผู้รับ
ประกันภัยยอมรับการเส่ียงภัยแทนผู้เอาประกันภัยโดยยินดีจะจ่ายค่าสินไหมทดแทนเม่ือ เกิดภัยข้ึน
ฝา่ ยของผเู้ อาประกันภยั จะต้องจ่ายคา่ เบย้ี ประกันเป็นการตอบแทน สิทธิในการรับ คา่ เบยี้ ประกนั เป็น
สิทธิเด็ดขาด ถึงแม้ว่าในอนาคตจะไม่มีภัยเกิดข้ึน ผู้เอาประกันภัยก็ไม่ต้องคืน ค่าเบี้ยประกันแก่ผู้รับ
ประกันภยั

1.2 สทิ ธิให้ผู้เอาประกนั ภัยหรอื ผู้รบั ประโยชน์ใชค้ า่ สนิ ไหมทดแทน ตามทก่ี ล่าวมา ขา้ งต้น
น้ัน เราจะเข้าใจว่าผู้ที่มีหน้าที่จ่ายค่าสินไหมทดแทนมีเพียงฝ่ายของผู้รับประกันภัยเท่าน้ัน แต่ตาม
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 881 วรรค 2 บัญญัติว่า “ถ้ามิได้ปฏิบัติตาม บทบัญญัติท่ี
กล่าวมาในวรรคก่อน ผู้รับประกันภัยอาจเรียกรอ้ งค่าสินไหมทดแทนเพื่อความเสีย หายอย่างใดๆ อัน
เกิดแต่การนั้นได้ เว้นแต่อีกฝ่ายหน่ึงจะพิสูจน์ได้ว่าไม่สามารถท่ีจะปฏิบัติได้" นั่นหมายถึงว่า ผู้รับ
ประกันภัยก็มีสิทธิให้ผู้เอาประกันภัยหรือผู้รับประโยชน์ใช้ค่าสินไหมทดแทน ให้ หากการบอกกล่าว
วนิ าศภยั ไม่เปน็ ไปตามหลกั เกณฑ์ทกี่ าหนด บอกกลา่ วล่าช้า อันทาให้ฝ่าย ของผู้รับประกันภัยเสยี หาย
ซึง่ ความเสียหายนนั้ เป็นความเสียหายทีเ่ ป็นตัวเงนิ หรืออาจคานวณ เป็นตัวเงนิ ได้

1.3 สทิ ธิในการรับช่วงสิทธิของผู้เอาประกนั ภัยและผู้รบั ประโยชน์ เมอ่ื เกิดภยั ขึน้ เนื่องจาก
การกระทาของบุคคลภายนอก และผู้รับประกันภัยได้ใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เอา ประกันภัยแล้ ว
ผู้รับประกันภัยย่อมเข้ารับช่วงสิทธิของผู้เอาประกันภัยหรือผู้รับประโยชน์ในการ เรียกร้องค่าสินไหม
ทดแทนจากบุคคลภายนอกนนั้

1.4 สิทธิเรียกให้ผู้เอาประกันภัยหาประกัน หากผู้เอาประกันภัยต้องคาพิพากษา
ให้เป็นบุคคลล้มละลาย ผู้รับประกันภัยมีสิทธทิ ี่จะใหผ้ ู้เอาประกันภัยหาประกัน แต่กฎหมายไม่ได้ระบุ
วา่ ประกนั ท่ีจัดหามาน้ันได้แก่อะไร ใหพ้ ิจารณาจากหนี้ของฝ่ายผู้เอาประกนั ภัยให้พอสม้นา้ สมเน้ือกัน
อีกกรณีหนึ่งของการเป็นบุคคลล้มละลายของผู้เอาประกันภัยน้ี ผู้รับประกนั ภัยมีสิทธิ บอกเลิกสัญญา
ได้ แต่ถ้าหากว่าผู้เอาประกันภัยส่งเบี้ยประกันแล้วเต็มจานวน จะบอกเลิกสัญญา ไม่ได้ต้องรอให้
ระยะเวลาในสญั ญาส้นิ สดุ เอง

1.5 สิทธิเก่ียวกับซากทรัพย์ เมื่อผู้รับประกันภัยได้จ่ายสินไหมทดแทนให้แก่ผู้เอา
ประกันภัยครบจานวนตามความเสียหายแล้ว ผู้รับประกันภัยมีสิทธิท่ีจะนาซากทรัพย์น้ันมาใช้
ประโยชนไ์ ด้

1.6 สิทธบิ อกเลกิ สญั ญาประกันวนิ าศภยั สทิ ธิการบอกเลกิ สัญญาประกันวินาศภัย จาแนก
ได้ 2 ประการ ได้แก่

- สิทธิตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ เป็นการบอกเลิกเม่ือผู้เอา ประกันภัย
ตอ้ งคาพิพากษาให้เปน็ บุคคลล้มละลาย (กรณีท่ีผู้เอาประกนั ภัย ส่งเบ้ียประกนั ไปแล้วเตม็ จานวน ผ้รู ับ
ประกนั ภัยจะบอกเลิกสญั ญาก่อนที่ ระยะเวลาน้ันส้ินสุดลงไมไ่ ด้)

- สทิ ธทิ ี่กาหนดอยู่ในสัญญาประกนั วินาศภัย เป็นการบอกเลกิ สัญญาในกรณีท่เี ป็นไป
ตามกฎเกณฑ์และวิธีการที่ระบุไว้ในกรมธรรม์ประกันภัย ทั้งน้ีจะ ต้องกล่าวให้ผู้เอาประกันภัยทราบ
ล่วงหน้า เชน่ บ้านทีเ่ อาประกันอคั คภี ัย เกิดไฟไหมบ้ อ่ ยๆ เป็นตน้

2. หน้าท่ีและความรับผิดชอบของผู้รับประกันภัย ตามสัญญาประกันวินาศภัย ผู้รับ
ประกนั ภัยมีหนา้ ทแ่ี ละความรบั ผดิ ชอบ ดังตอ่ ไปนี้

2.1 หน้าท่ีใช้ค่าสินไหมทดแทน ตามข้อตกลงของสัญญาประกันภัย ผู้รับประกันภัยมี
หนา้ ท่ีที่จะต้องจ่ายคา่ สนิ ไหมทดแทนเม่อื เกิดภัยขึน้ ต่อสิง่ ท่ีมาทาประกัน

วิธีการจ่ายค่าสินไหมทดแทน ในวิธีการจ่ายค่าสินไหมทดแทนน้ัน ให้จ่ายตามที่
เสียหายจริง แต่ไม่เกินวงเงินที่เอาประกัน เช่น นายบูรณะ ได้นาบ้านราคา 500,000 บาท ไปทา
ประกันอัคคีภัย จานวนเงินที่เอาประกัน 400,000 บาท เกิดไฟไหม้เสียหาย 200,000 บาท ผู้รับ
ประกนั ภัยก็ตอ้ งจ่ายคา่ สินไหมทดแทน 200,000 บาท หรือหากเกิดไฟไหม้เสยี หายหมดท้ังหลัง มูลค่า
500,000 บาท ผู้รับประกันภัยจะจ่ายค่าสินไหมทดแทน 400,000 บาท ตามจานวนเงินที่เอา ประกัน
ไวแ้ ม้จะเสียหายมากกว่านี้ก็ตาม

การจ่ายค่าสินไหมทดแทนนั้น นอกจากจะจ่ายให้กับความเสียหายโดยตรงแล้ว
ยัง ต้องจา่ ยค่าสินไหมทดแทนในกรณดี งั ตอ่ ไปนี้ด้วย

- ค่าสินไหมทดแทนเพ่ือความบุบสลายอันเกิดแก่ทรัพย์สินน้ัน เช่น กรณีท่ีนาย
บูรณะได้นาบ้านไปทาประกันอัคคีภัยไว้ แล้วเกิดไฟไหม้บ้านใกล้ๆ นายบูรณะต้องรื้อฝาบ้านเพ่ือการ
ลุกไหม้ของไฟทาให้ตัวบ้านรอดพ้นจาก ไฟไหม้ เช่นน้ีผู้รับประกันภัยก็จะต้องจ่ายค่าสินไหมทดแทน
ตามทเี่ สียหายจริง

- ค่าสินไหมทดแทนสาหรับค่าใช้จ่ายในการรักษาทรัพย์สินไว้ไม่ให้วินาศ เช่น
กรณีของนายบูรณะได้นาบา้ นไปทาประกันอัคคีภัยไว้ แล้วเกิดไฟไหม้บ้าน ใกล้ๆ นายบูรณะยืมเครื่อง
ดับเพลิงของเพ่ือนบ้านมาฉีดเพ่ือระงับเพลิงไม่ ให้มาถึงบ้าน เช่นนี้ผู้รับประกันภัยจะต้องชดใช้
คา่ ใชจ้ า่ ยทเ่ี กดิ ขนึ้

กรณีที่ผู้เอาประกันภัยทาสัญญาประกันภัยไว้หลายรายในวัตถุเดียวกัน หรือท่ีเรียกว่า
“การประกันภัยซ้อน” ไดว้ างหลกั ปฏิบตั ไิ ว้ดังน้ี (ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณชิ ย์ มาตรา 870
และมาตรา 871)

1. หากเป็นวัตถุส่ิงเดียวกันถือเป็นการประกันภัยซ้อน เช่น นางสุภาภรณ์ นาบ้านไปทา
ประกนั อัคคีภัยไวก้ ับบริษัท ก แล้วได้นาบ้านหลังเดียวกนั นี้ไปทาประกันอัคคีภัยกบั บรษิ ัท ข อีก เช่นน้ี
ถอื วา่ เป็นการประกันภยั ซ้อน แตห่ ากว่านาบา้ นไปทาประกนั อคั คีภยั กับบรษิ ัท ก แล้วนา เฟอรน์ ิเจอร์
ในบา้ นไปทาประกันอคั คภี ัยกบั บริษัท ข เชน่ นไ้ี ม่ถอื วา่ เป็นการประกันภัยซอ้ น

2. การประกันภัยซ้อนน้ันเกิดขึ้น หากผู้เอาประกันภัยเป็นบุคคลคนเดียวกันถือเป็น การ
ประกันภัยซ้อน หากผู้เอาประกันภัยเป็นคนละคนกันแม้จะเป็นวัตถุเดียวกันก็ไม่จัดเป็นการ
ประกันภยั ซ้อน

3. ในการประกันภัยซ้อนน้นั เหตุแห่งความเสียหายเดียวกัน เช่น นาง สุภาภรณ์นาบ้านไป

ทาประกันอัคคีภัยไว้กับบริษัทหน่ึง และนาทรัพย์สินเดียวกันน้ีไปทาประกัน โจรกรรมไว้กับอีกบริษัท

หนง่ึ ไมถ่ ือเปน็ การประกนั ภัยซอ้ น เพราะเปน็ การประกันภัยคนละเรอ่ื งกนั

4. การประกันภัยไว้กับผู้รับประกันภัยเพียงรายเดียวแม้จะเอาประกันเกินมูลค่า ของ

ทรัพย์สิน ก็ไม่ถือว่าเป็นการประกันภัยซ้อน ซึ่งจะต่างจากการนาทรัพย์สินเดียวกันไป ประกันภัยกับ

หลายบรษิ ทั จะถือเปน็ การประกนั ภยั ซอ้ น

5. หากมีสัญญาประกันภัยเพียงรายเดียวที่อยู่ในระหว่างอายุสัญญา ส่วนสัญญา

ประกนั ภยั อื่นยงั ไมถ่ งึ เวลาเร่ิมต้นหรือพน้ เวลาสิน้ สุดไปแลว้ เช่นนไ้ี ม่ถือเปน็ สัญญาประกนั ภยั ซอ้ น

ผลบงั คบั ของการทาสัญญาประกนั ภยั ซ้อน ใหถ้ อื ปฏิบัติตามมาตรา 871 ดงั น้ี

1. ถ้าได้เอาประกันภัยไว้พร้อมกัน หรือในวันเดียวกัน ผู้รับประกันแต่ละรายต้องร่วมกัน

ชดใช้ค่าเสียหายตามส่วนความรบั ผิดท่ีรบั ประกนั ไว้ เช่น นายสมชาย นาบ้านไปทาประกันอัคคีภัย ไว้

กับบรษิ ทั ก จานวน 100,000 บาท บริษทั ข จานวน 200,000 บาท บริษทั ค จานวน 300,000 บาท

รวมเป็นเงินประกันภัยทั้งสิ้น 600,000 บาท เมื่อเกิดไฟไหม้เสียหาย 300,000 บาท บริษัทผู้รับ

ประกันภัยจะต้องชดใช้ค่าเสยี หาย ดงั น้ี

บริษทั ก ตอ้ งชดใช้ 300,000x100,000 = 50,000 บาท

600,000

บรษิ ทั ข ตอ้ งชดใช้ 300,000x200,000 = 100,000 บาท

600,000

บริษทั ค ตอ้ งชดใช้ 300,000x300,000 = 150,000 บาท

600,000

2. ถ้าได้ประกันภัยไว้ต่างวันกัน ให้ลาดับการจ่ายค่าสินไหมทดแทนตามลาดับการทา

ประกันภัย ตามจานวนเงินที่รับประกันภัยไว้ เช่น นายสมชาย นาบ้านไปทาประกันอัคคีภัยไว้กับ

บริษัท ก จานวน 100,000 บาท บริษัท ข จานวน 200,000 บาท บริษัท ค จานวน 300,000 บาท

รวมเป็นเงินประกันภัยท้ังส้ิน 600,000 บาท โดยวันท่ีทาประกันภัยนั้น ได้ทากับบริษัท ก ก่อน

จากนั้นจงึ ทากับบริษัท ข และบรษิ ัท ค ตามลาดบั เมื่อเกิดไฟไหมเ้ สียหาย 300,000 บาท บรษิ ัท ผรู้ ับ

ประกันภัยต้องจ่ายค่าสินไหมทดแทน ดังนี้ บริษัท ก ชดใช้ 100,000 บาท บริษัท ข ชดใช้ 200,000

บาท รวมเป็น 300,000 บาท เท่ากับจานวนความเสียหาย ดังนั้น บริษัท ค ไม่ต้อง ชดใช้เน่ืองจากผู้

เอาประกันภัยไดร้ บั การชดใชต้ ามจานวนทีเ่ สียหายจรงิ แล้ว

การขอลดค่าสนิ ไหมทดแทน ผู้รบั ประกันภยั มีสิทธทิ จ่ี ะขอลดค่าสนิ ไหมทดแทนเมื่อ สามารถ

พิสจู น์ไดว้ ่าราคาแหง่ มูลประกนั ภยั น้ันสูงมากเกนิ ไป แต่ทงั้ น้ผี ูร้ บั ประกนั ภัยกจ็ ะต้องคนื คา่ เบยี้ ประกัน

ให้แก่ผู้เอาประกันภัยตามส่วนของจานวนค่าสินไหมทดแทนท่ีจะขอลด ในการ คืนค่าเบ้ียประกันน้ี

กฎหมายแพ่งและพาณชิ ย์ มาตรา 7 บังคับใหค้ ิดดอกเบ้ยี รอ้ ยละ 7.5 ต่อปี ใหแ้ กผ่ เู้ อาประกันภยั ด้วย

ขอยกเว้นในการชดใช้ค่าสินไหมทดแทน บางกรณีท่ีผู้รับประกันภัยไม่ต้องชดใช้ค่า สินไหม

ทดแทน ซ่ึงแยกเปน็ 2 กรณี คอื

- ภยั ท่เี กิดขึ้นน้นั เกดิ เพราะความประมาทเลินเลอ่ อย่างรา้ ยแรงของผู้เอา ประกันภัย หรือ

ผรู้ ับประโยชน์

- ภัยท่ีเกิดข้ึนน้นั เกิดจากความไมส่ มประกอบในเนือ้ แหง่ วัตถุท่เี อาประกันภัย เช่น บ้านที่
เอาประกันพังเพราะเน้ือไม้ท่ีใช้ก่อสร้างน้ันเป็นไม้ท่ีผุ และใน สัญญาประกันภัยก็มิได้ระบุไว้ว่าผู้รับ
ประกันภัยจะต้องรับผดิ ชอบความไม่ สมประกอบของเนอ้ื วตั ถนุ นั้ ดว้ ย

2.2 หน้าทส่ี ่งมอบกรมธรรม์ประกันภัย
2.3 หนา้ ทค่ี ืนคา่ เบีย้ ประกนั การคืนคา่ เบ้ยี ประกันของผูร้ ับประกันภัย แบ่งออก ดังนี้

- ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ใหค้ ืนไดใ้ นกรณดี ังน้ี
1. การเลิกสัญญาทวั่ ๆ ไป
2. ผู้เอาประกันภยั ขอเลิกสัญญาตามมาตรา 872
3. ผูเ้ อาประกันภัยขอลดจานวนเงินที่เอาประกันภัยตามมาตรา 873
4. ผรู้ บั ประกันภยั ขอลดค่าสนิ ไหมทดแทนตามมาตรา 874
- ตามพระราชบัญญัติประกันวินาศภัย 2510 บัญญัติไว้ในมาตรา 21 วรรค 4 ให้ผู้รับ
ประกันภัยคืนประกันภัยขอเลิกสัญญาเพราะมีการกาหนด จานวนเงินที่เอาประกันภัยไว้สูงกว่าราคา
ทรัพยส์ นิ มาก จนถึงกับทาง ราชการมีคาส่งั ให้ลดจานวนค่าเบีย้ ประกัน
- ตามที่ระบุไว้ในกรมธรรม์ประกันภัยรถยนต์ ฉบับมาตรฐานได้กาหนดการ คืนเบ้ีย
ประกันไว้ 2 กรณี คอื
1. คสู่ ัญญาฝ่ายใดฝา่ ยหน่ึงขอบอกเลิกสัญญา
2. ระหวา่ งเวลาทีเ่ อาประกนั ภยั ไดม้ กี ารเรยี กรอ้ งคา่ เสียหายเกดิ ขนึ้
2.4 หน้าที่ออกค่าใช้จ่ายในการตีราคาทรัพย์ ตามความจริงแล้วไม่มีกฎหมาย บังคับว่า
จะต้องทาสัญญาเกี่ยวกับค่าใช้จ่ายในการตีราคาทรัพย์ ปล่อยให้เป็นสิทธิของคู่สัญญาที่จะ ใช้ดุลย
พินิจเอาเองว่าจะทาหรือไม่ทา หากผู้รับประกันภัยยอมจ่ายค่าสินไหมทดแทนให้ตามที่ ผู้เอา
ประกันภัยเรียกร้องครั้งแรกก็ไม่จาเป็นต้องมีการตีราคา แต่ถ้าหากว่าตกลงค่าเสียหายกันไม่ ได้ ผู้รับ
ประกันภัยจะต้องทราบราคาวินาศภัยที่แท้จริงเพ่ือสนับสนุนข้ออ้างประมวลกฎหมายแพ่ง และ
พาณิชย์ มาตรา 878 ที่บัญญัติไว้ว่า “ค่าใช้จ่ายในการตีราคาวินาศภัยนั้น ผู้รับประกันภัยต้อง เป็นผู้
ออก”
3. สิทธิของผู้เอาประกันวินาศภัย ผู้เอาประกันวินาศภัยเป็นผู้ที่นาทรัพย์สินมาทา ประกัน
มีสทิ ธิดงั ตอ่ ไปน้ี
3.1 สิทธิเรียกให้ผู้รับประกันภัยใช้ค่าสินไหมทดแทน การทาสัญญาประกันภัยของ
ผู้เอาประกันภัย สิ่งที่สาคัญที่สุดคือการได้รับการชดใช้ค่าสินไหมทดแทนเม่ือเกิดภัยขึ้นต่อทรัพย์ที่
นาไปทาประกัน แต่อย่างไรก็ดี สิทธิในการเรยี กร้องค่าสินไหมทดแทนน้อี าจถูกระงับหากสืบทราบ ว่า
วนิ าศภัยทเ่ี กดิ ข้นึ น้ันได้เกดิ จากความทจุ ริตของผู้เอาประกนั ภยั หรอื ผรู้ ับประโยชน์
3.2 สทิ ธิขอลดเบี้ยประกันภัย
- สิทธขิ อลดเบี้ยประกันตามมาตรา 864 หมายถึงกรณีทใี่ นการตกลงสัญญา คู่กรณไี ด้
ยกเอาภัยบางอย่างขึ้นมาเป็นหลักในการกาหนดค่าเบ้ียประกัน ต่อมาความเสี่ยงภัยนั้นได้หมดไปแต่
ยังคงอยู่ในอายุของสัญญา ผู้เอาบ กันภัยมีสิทธิท่ีจะขอลดค่าเบี้ยประกันได้ เช่น ขณะท่ีทาประกันภัย
รถยน นั้น ผู้เอาประกันภัยใช้รถยนต์คันน้ันสาหรับการแข่งขัน แต่ภายหลังเม่ือใช้เป็นรถแข่งแล้วก็
สามารถขอลดค่าเบยี้ ประกันได้ เปน็ ต้น

- สิทธิขอลดเบ้ียประกันตามมาตรา 873 เป็นการขอลดเบี้ยประกk ปรากฏว่าราคา
ของทรัพย์ทเี่ อาประกันน้ันลดลงไปมากถงึ ขนาดทวา ทา ทรัพยส์ ินน้ันได้รับความเสียหายโดยสิน้ เชิง ผู้
เอาประกันไม่อาจคตคา 88 หายไดส้ งู เหมอื นกบั ตอนทที่ าสญั ญาใหม่ ๆ

3.3 สิทธิขอลดจานวนเงินซึ่งเอาประกันภัย ผู้เอาประกันภยั มีสิทธทิ ่ีจะขอลด จานวนเงิน
ซึ่งเอาประกันได้ เมื่อมลประกันภัยได้ลดลงเป็นจานวนมาก ซ่ึงนอกจากจะขอลดจานวน เงินที่เอา
ประกันภัยแล้วยังจะขอลดค่าเบ้ียประกันได้อีกด้วย สาหรับกรณีที่มูลประกันภัยลดลง จานวนไม่มาก
จะไม่สามารถขอลดจานวนเงนิ ท่เี อาประกันภยั และเบีย้ ประกนั ได้

3.4 สิทธิเรียกให้ผู้รับประกันภัยหาหลักประกัน เมื่อผู้รับประกันภัยต้อง คาพิพากษาให้
เป็นบคุ คลล้มละลาย ก็เท่ากับว่าผู้รับประกันภัยจะไม่มีความสามารถในการจา่ ยคา่ สินไหมทดแทนได้
ผู้เอาประกันภัยสามารถที่จะให้ผู้รับประกันภัยหาหลักประกันตามสมควรแก่หน้ี ที่ผู้รับประกันภัย
จะต้องจ่ายเม่ือเกิดภัยข้ึน หรือหากไม่ให้หาหลักประกัน ผู้เอาประกันภัยก็มีสิทธิ บอกเลิกสัญญาได้

3.5 สิทธิบอกเลิกสัญญาประกันวินาศภัย สิทธิการบอกเลิกสัญญาประกันภัยนั้น มี 3
ประการ ดงั น้ี

• สทิ ธบิ อกเลกิ สญั ญาตามประมวลกฎหมายแพง่ และพาณิชย์
- มาตรา 782 บัญญัติว่าผู้เอาประกันภัยสามารถบอกเลิกสัญญาใด ตราบใดท่ยี ังไม่

ถึงกาหนดเวลาเร่มิ ตน้ ของสัญญา
- มาตรา 786 บัญญัติว่าผู้เอาประกันภัยสามารถบอกเลิกสัญญา เมื่อศาลพิพากษา

ใหผ้ ู้รบั ประกันภยั เปน็ บคุ คลลม้ ละลาย
• สทิ ธิบอกเลกิ สญั ญาตามพระราชบัญญัตปิ ระกันภยั พ.ศ. 2510
- มาตรา 21 วรรค 4 บัญญัติว่าผู้เอาประกนั ภัยสามารถบอกเลิกสัญญา ไดเ้ ม่ือผรู้ ับ

ประกันภัยออกกรมธรรมป์ ระกนั ภัยโดยใช้แบบหรือขอ้ ความ ท่ีนายทะเบียนยงั มไิ ด้ใหค้ วามเหน็ ชอบ
- มาตรา 30 (1) เม่ืออธิบดีกรมทะเบียนการค้ามีคาส่ังให้ลดจานวนเงิน ซ่ึงเอา

ประกันภัยหรอื ลดทุนประกันภัยลง หลังจากท่ีตรวจพบว่าราคา ทรัพยส์ ินที่เอาประกันภัยมีมลู ค่าน้อย
กวา่ จานวนเงินซึ่งเอาประกันมาก กฎหมายเปิดโอกาสให้ผูเ้ อาประกันภัยตัดสินใจวา่ จะบอกเลกิ สัญญา
หรือจะทาประกันภยั ต่อไป

• สทิ ธบิ อกเลกิ สัญญาตามทรี่ ะบไุ ว้ในกรมธรรม์ประกนั ภยั
4. หน้าท่ีและความรับผิดชอบของผู้เอาประกันภัย ผู้เอาประกันภัยมีหน้าที่และความ
รบั ผิดชอบ ดังต่อไปนี้

4.1 หนา้ ทีช่ าระเบย้ี ประกนั ภัย ผ้เู อาประกันภัยมีหน้าทีท่ ีจ่ ะต้องชาระคา่ เบ้ียประกัน ให้แก่
ผู้รับประกันภัยตามจานวนและกาหนดเวลา รวมไปถึงวิธีการส่งตามท่ีระบุไว้ในกรมธรรม์ ประกันภัย
เพ่ือเปน็ การตอบแทนการเสย่ี งภยั ให้แกฝ่ ่ายผู้รบั ประกันภยั

4.2 หน้าท่ีบอกกล่าวผู้รับประกันภัยเม่ือเกิดวินาศภัย เม่ือเกิดภัยขึ้น ผู้เอา ประกันภัย
จะต้องรีบแจ้งให้ผู้รับประกันภัยทราบทันทีหรือภายในเวลาอันสมควร หากบอกกล่าว ล่าช้าจะทาให้
ร่องรอย หรือหลักฐานอันเป็นสาเหตุของความเสียหายสูญหายไปทาให้ไม่สามารถ พิสูจน์สาเหตุท่ี
แทจ้ ริงได้

4.3 หน้าท่ีปฏิบัติตามเง่ือนไขในสัญญา ผู้เอาประกันภัยจะต้องปฏิบัติ ตามข้อกาหนดท่ีมี
อย่ใู นกรมธรรม์ประกนั ภยั

5. สิทธิและความรับผิดในส่วนที่เก่ียวกับการโอนวัตถุท่ีเอาประกันภัยและการโอ
กรมธรรม์ประกันภัย เกี่ยวกับการโอนวัตถุที่เอาประกันภัยและการโอนกรมธรรม์ประกันภัย
มี รายละเอยี ดดงั น้ี

5.1 การโอนวัตถุท่ีเอาประกัน กฎหมายได้บัญญัติเกี่ยวกับการโอนวัตถุที่เอาประกันไว้
ดังนี้

- เม่ือผู้เอาประกันภัยได้ทาพินัยกรรมยกวัตถุท่ีเอาประกันให้แก่ผู้ใดผู้นั้นสามารถ
เข้ารับสิทธิตามสัญญาประกันภัยของผู้ทาพินัยกรรมทุกประการ การโอนเช่นนี้จัดเป็นการโอนทาง
พินัยกรรม

- หากผู้เอาประกันภัยต้องการโอนวัตถุที่เอาประกันให้แก่ผู้ใดต้องแจ้งให้ผู้รับ
ประกนั ภัยทราบอาจด้วยวาจาหรือลายลักษณ์อักษรตามแต่ผู้เอาประกันภัยจะเลอื กปฏิบตั ิ ซึ่งการโอน
เชน่ นจ้ี ดั เป็นการโอนทางนิตกิ รรม

5.2 การโอนกรมธรรม์ประกันภัย การโอนกรมธรรม์ประกันภัย หมายถึง การเปลี่ยนตัว
ผ้รู ับประกันภัยคนเดมิ มาเปน็ ผรู้ ับประกนั ภยั คนใหม่ ผูร้ บั ประกันภยั คนใหม่จะต้องเข้ารับช่วงความรับ
ผิดต่อผู้เอาประกนั ภยั ตามสญั ญาประกันภยั ทมี่ อี ยเู่ ดมิ

6. สิทธแิ ละความรับผิดของผู้รบั ประโยชน์ ผู้รับประโยชน์ หมายถึง บุคคลผู้จะพึงได้ รับค่า
สินไหมทดแทนหรือรับจานวนเงินที่ผู้รับประกันภัยใช้ให้ กรณีของการประกันวินาศภัยส่วนใหญ่ผู้เอา
ประกันภัยจะเป็นผู้รับประโยชน์เสียเอง หากกรณีที่ในกรมธรรม์ประกันภัยมิได้ระบุผู้เอา ประกันภัย
เป็นผู้รับประโยชน์ แต่ให้บุคคลภายนอกเป็นผู้รับประโยชน์ก็ถือได้ว่าสัญญาประกัน วินาศภัยน้ีเป็น
สญั ญาเพื่อประโยชนข์ องบุคคลภายนอก สาหรบั สทิ ธิและความรบั ผิดของผ้รู บั ประโยชน์มีดงั น้ี

6.1 สิทธขิ องผรู้ ับประโยชน์ สิทธิของผู้รับประโยชนน์ ั้นมีอยปู่ ระการเดียวคอื การไดร้ บั ค่า
สินไหมทดแทนจากผู้รับประกันภัยเม่ือเกิดภัยขึ้น การใช้สิทธิของผู้รับประโยชน์จะต้อง ปฏิบัติตาม
ประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 374 ไดแ้ ก่

- ต้องแสดงเจตนาไปยังผู้รับประกันภัยว่าตนจะถือเอาประโยชน์จากสัญญา
ประกนั ภยั

- เรียกร้องคา่ สินไหมทดแทน โดยการเรียกรอ้ งค่าสินไหมทดแทนนี้จะกระทาไปพรอ้ ม
กับการแสดงเจตนาตามที่กลา่ วข้างต้น

6.2 ความรับผิดของผู้รับประโยชน์ ความรับผิดหรือหน้าที่ท่ีผู้รับประโยชน์จะต้องกระทา
คือจะต้องบอกกล่าววินาศภัยแก่ผู้รับประกันภัย กรณีที่ผู้เอาประกันภัยเป็นคนละคนกับผู้รับ
ประโยชน์ ถึงแม้ว่าผู้เอาประกันภัยจะได้แจ้งวินาศภัยแก่ผู้รับประกันภัยแล้ว ผู้รับประโยชน์ก็ยังต้อง
แจ้งอีกโดยไม่ต้องคานึงว่าผู้เอาประกันภัยได้แจ้งไว้แล้ว ท้ังนี้ถือเป็นการปฏิบัติตามหน้าท่ีของผู้รับ
ประโยชน์

7. อายคุ วาม สทิ ธิเรยี กรอ้ งท่ีมีอายคุ วาม 2 ปี มดี งั ต่อไปน้ี
- การเรยี กรอ้ งขอคา่ สินไหมทดแทนของผเู้ อาประกันภยั (นับแต่วนั เกดิ วินาศภยั )

- การเรียกรอ้ งของผู้รับประกนั ภยั ใหผ้ ู้เอาประกันภยั จ่ายค่าเบีย้ ประกนั (โดยเรมิ่ นบั ตง้ั แต่
วนั ที่ถงึ กาหนดชาระ)

- การเรียกคืนค่าเบี้ยประกันของผู้เอาประกันภัย ซ่ึงอาจเน่ืองด้วยสาเหตุต่าง ๆ เช่น
สญั ญาเปน็ โมฆะ มกี ารบอกเลกิ สัญญา เปน็ ตน้
3. การประกันคา้ จนุ

ตามประมวลกฎหมายแพ่งและพาณิชย์ มาตรา 887 วรรคแรก บัญญัตไิ ว้ว่า “การประกันภัย
ค้าจุน คือสัญญาประกันภัยซึ่งผู้รับประกันภัยตกลงว่าจะใช้ค่าสินไหมทดแทนในนาม ของผู้เอา
ประกันภัยเพ่ือความวินาศภยั อนั เกิดขึ้นแกบ่ ุคคลอีกคนหนึ่งและซง่ึ ผ้เู อาประกนั ภัยจะต้องรับผิดชอบ”
จงึ อาจกล่าวได้ว่า ประกันภัยค้าาจุนเป็นการประกันวินาศภัยอย่างหนึ่งท่ีมิได้มีวัตถุ ในการประกันภัย
เป็นทรัพย์สินเท่านัน้ แตเ่ ปน็ การประกันความรับผดิ ทผี่ ู้เอาประกนั ภัยจะต้อง รับผดิ ชอบด้วย

จากข้อความข้างต้นจึงอาจกล่าวได้ว่า การประกันภัยค้าจุนต่างจากการประกันวินาศภัย
ท่ัวไปตรงท่ีว่าสัญญาการประกันวินาศภัยทั่วไปผู้รับประกันจะจ่ายค่าสินไหมทดแทนแก่ผู้เอา
ประกันภัยเมื่อมีวินาศภัยเกิดขึ้น หากเป็นสัญญาประกันภัยค้าจุนผู้รับประกันภัยจะเข้ามารับผิดท่ี
ผู้เอาประกันภัยจะต้องรับผิดชอบในวินาศภัยที่เกิดแก่บุคคลอ่ืน โดยการชดใช้ของผู้รับประกันภัย
จะต้องเป็นความรับผิดท่ีเก่ียวกับกฎหมายเท่าน้ัน หากเป็นเร่ืองหน้ีทางศีลธรรมหรือเป็นเรื่องให้กัน
โดยเสน่หาน้ันไม่ต้องรับผิดชอบ เก่ียวกับความรับผิดของผู้รับประกันภัยนั้นในสาระสาคัญของการ
ประกันภัยค้าจุน กาหนดให้ผู้รับประกันภัยจะต้องชดใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่บุคคลภายนอกในนาม
ของ ผู้เอาประกันภัย ดังน้ันหากเกิดภัยข้ึนแล้วผู้รับประกันภัยไม่ปฏิบัติตามสัญญาคือไปต่อ
บุคคลภายนอกผูเ้ อาประกนั ภัยมสี ิทธิท่จี ะฟอ้ งร้องให้ผู้รับประกนั ภัยปฏิบัติตามสญั ญาได้ เงินที่ได้จาก
การฟอ้ งรอ้ งนี้กเ็ พอื่ นาไปชดใชแ้ ก่บุคคลภายนอกน่ันเอง

การรับช่วงสิทธิในการประกันภัยค้าจุน เมื่อผู้รับประกันภัยได้ชดใช้ค่าสินไหมทดแทนแล
บุคคลอื่นไปแล้ว ผู้รับประกันภัยไม่มีสิทธิในการไล่เบี้ยเอากับผู้เอาประกันภัยเพราะผู้เอาประกันน้ัน
ได้ชาระค่าเบ้ียประกันแล้ว แต่กรณีท่ีผู้อ่ืนเป็นผู้ก่อความผิดโดยท่ีผู้เอาประกันจะต้องร่วมรับผิดด้วย
ผู้รับประกันภัยก็มีสิทธิไล่เบ้ียได้ เช่น นายจ้างเป็นผู้เอาประกัน ลูกจ้างไปกระทาผิดต่อบุคคลอ่ืน
หลังจากท่ีผู้รับประกันภัยจ่ายค่าสินไหมทดแทนแก่บุคคลอ่ืนไปแล้ว ผู้รับประกันภัยมีสิทธิ ไล่เบ้ียเอา
แกล่ ูกจา้ งได้

ผเู้ สียหายเองก็มีสทิ ธิท่จี ะเรียกร้องค่าเสียหายโดยตรงจากผรู้ ับประกันภัยได้ โดยการฟ้องร้อง
น้ันผู้เสียหายจะต้องขอให้ศาลออกหมายเรียกตัวผู้เอาประกันภัยเข้ามาด้วย โดยจานวนค่าสินไหม
ทดแทนทีผ่ เู้ สยี หายมสี ทิ ธเิ รยี กร้องนน้ั จะตอ้ งไม่เกินจานวนเงินท่ผี ูเ้ อาประกนั ภัยไดเ้ อาประกันไว้
4. การประกนั ภยั รับขน

การประกันภัยรับขน เป็นสัญญาประกันภัยท่ีผู้รับประกันภัยให้ความคุ้มครองวินาศภัย
ทุก อย่างที่จะเกิดข้ึนแก่ของท่ีขนส่งตั้งแต่ผู้ขนส่งได้รับของไปจนของน้ันถึงมือผู้รับตราส่ง (ผู้รับของ)
โดยจานวนค่าสินไหมทดแทนนนั้ ให้กาหนดตามราคาของที่ขนส่ง ณ ตาบลปลายทาง

สัญญาประกันภัยรับขนแตกต่างจากสัญญาประกันวินาศภัยท่ัวไปตรงท่ีว่า สัญญาประกัน
วินาศภัยจะระบุประเภทของภัยที่รับเสียงไว้ เช่น ประกันเฉพาะวินาศภัยฟ้าผ่า ประกันวินาศภัย
เฉพาะอัคคีภัย เป็นต้น แต่การประกันภัยรับขนจะให้ความคุ้มครองทุกภัยที่จะเกิดซึ่งจะทาให้ของ ที่

ขนส่งได้รับความเสียหาย นับต้ังแต่ท่ีผู้ขนส่งได้รับของไปจนของน้ันถึงมือผู้รับตราส่ง จานวนค่า
สินไหมทดแทนนน้ั ให้กาหนดตามราคาสินค้า ณ ตาบลทน่ี าของไปสง่

การตกลงมูลประกันภัยหรือราคาแห่งส่วนได้ส่วนเสียเพื่อกาหนดจานวนค่าสินไหมทดแทนน้ัน
ใหค้ านวณจากราคาของทตี่ ้นทาง บวกด้วยค่าระวางจนของถึงปลายทาง บวกด้วยค่าใช้จ่าย อ่ืนๆ เช่น
ค่าบรรจุหีบห่อเพื่อให้สะดวกและปลอดภัยในการขนส่ง เป็นต้น และยังอาจรวมกาไรที่ อาจได้รับเข้า
ไปกบั มลู ประกนั ภัยดว้ ย
5. การประกนั ภัยตอ่

การประกันภัยต่อเป็นการประกันภัยความรับผิดของผู้รับประกันภัยคนแรก ท่ีมีการโอน
ส่วนหนึ่งหรือทั้งหมดของการประกันภัยนั้นให้บริษัทอื่น ด้วยอาจมีเหตุผลท่ีว่าการประกันภัยบางราย
มีจานวนเงินท่ีเอาประกันหลายพันล้าน บริษัทไม่สามารถรับการเสี่ยงภัยไว้เองได้ทั้งหมด
จึง จาเป็นต้องหาบริษัทผู้รับประกันรายอ่ืนเข้ามาร่วมรับภาระการเส่ียงด้วย บริษัทที่โอนการเส่ียงให้
บริษัทอื่น เรียกว่า “บริษัทผู้เอาประกันภัยต่อ (Ceding Company)” ส่วนบริษัทที่ยอมรับโอนการ
เสี่ยงภัยไว้ เรียกว่า “บริษัทผู้รับประกันภัยต่อ (Reinsurer)” ในการประกันภัยต่อนี้บริษัทผู้รับ
ประกันภัยต่อจะได้รับผลตอบแทนในรูปของค่าบาเหน็จจากผู้เอาประกันภัยต่อ ซึ่งอัตราค่า บาเหน็จ
จากการประกันภัยต่อขึ้นอยู่กับประเภทของการประกันภัย เช่น การประกันอัคคีภัย การประกันภัย
ทางทะเล การประกันภัยรถยนต์ เป็นตน้

วตั ถปุ ระสงคข์ องการประกันภัยต่อ
1. ชว่ ยใหบ้ ริษัทกระจายการเส่ยี งภัยเพ่มิ ขนึ้ และสามารถรบั ประกันภยั รายใหญ่ๆ ได้
2. ช่วยใหค้ วามคุ้มครองแก่ผถู้ อื กรมธรรม์มากขึน้
3. ช่วยในการปรบั ปรงุ จานวนเบย้ี ประกัน
4. ช่วยให้เกิดการแลกเปลยี่ นธุรกจิ ระหว่างบริษทั รบั ประกันภยั
5. ชว่ ยในการจดั สรรเงินสารองสาหรับเบย้ี ประกันภยั ทย่ี งั ไมถ่ อื เป็นรายได้

หนว่ ยที่ 4 ชือ่ วิชา การประกนั ภยั
รหสั วิชา 2202 – 2107 สอนคร้งั ที่ 8–9 ช่วั โมงท่ี 29-36
หนว่ ยท่ี 4 ประเภทของการประกันวินาศภยั
ช่อื เรื่อง ประเภทของการประกนั วินาศภยั จานวน 8 ชัว่ โมง

1. สาระสาคญั
การประกนั วินาศภัย เปน็ การประกนั ภยั ทุกประเภททน่ี อกเหนือจาก การประกนั ชีวิตโดยผู้รับ

ประกันภัยตกลงจะชดใช้ค่าสินไหมทดแทน ให้ผู้เอาประกันภัยหากทรัพย์สินท่ีทาประกันภัยไว้เกิด
ความสูญเสีย หรือเสียหายจากภัยต่างๆ ซึ่งความเสียหายนั้นสามารถประเมินค่าเป็นตัวเงินได้วิธีการ
หน่ึงท่ีเจ้าของทรัพย์สินหรือผู้ประกอบธุรกิจจะแบ่งเบาภาระความเสียหายท่ีอาจจะเกิดข้ึนเน่ืองจาก
ภัยต่างๆ ก็คือ การทาประกัยภัยไว้กับบริษัทประกันภัย สัญญาการประกันภัยวินาศภัยที่นิยมทากัน
มีหลายชนิด เช่น การประกันอัคคีภัย การประกันภัยทางทะเล การประกันภัยขนส่ง การประกันภัย
อุบัตเิ หตุ การประกนั ภยั เบ็ดเตลด็ ต่างๆ เป็นต้น

2. สมรรถนะประจาหนว่ ยการเรยี นรู้
2.1 จดุ ประสงคท์ ัว่ ไป
เพ่ือใหผ้ ู้เรียนมีความรคู้ วามเข้าใจเกย่ี วกบั ประเภทของการสัญญาประกันภยั
2.2 จุดประสงคเ์ ชงิ พฤตกิ รรม
2.2.1 เลือกประเภทของการทาวินาศภัยไดอ้ ยา่ งถูกต้อง
2.2.2 แสดงเจตคติทีด่ แี ละกิจนิสยั ที่ดีตอ่ การศึกษาการประกันภยั

3. จดุ ประสงค์การเรียนรู้
1. นักเรยี นอธิบายรายละเอยี ดของการประกันอคั คภี ัยได้
2. นักเรยี นอธบิ ายรายละเอียดของการประกนั ภัยทางทะเลและการขนส่งได้
3. นกั เรียนอธิบายรายละเอยี ดของการประกันภยั รถยนต์ได้
4. นักเรียนอธบิ ายรายละเอยี ดของการประกนั ภัยอิสรภาพได้
5. นักเรยี นอธบิ ายรายละเอียดของการประกนั ภัยเบ็ดเตล็ดได้
6. นักเรยี นอธิบายรายละเอยี ดของการประกนั อบุ ตั ิเหตุเอื้ออาทรได้

4. สาระการเรยี นรู้
1. การประกันอัคคีภัย

การประกันอัคคีภัยเป็นการประกันวินาศภัยอย่างหน่ึงท่ีมีความแตกต่างไปจากการประกัน
วินาศภัยท่ัวไปในบางเร่ือง บทบัญญัติในมาตรา 27 ถึงมาตรา 30 กาหนดวิธีการควบคุมการ ประกัน
อคั คภี ยั ไวด้ ังนี้

1. เมื่อบริษัทผู้รับประกันได้รับทาประกันอัคคีภัยรายใดแล้วให้ย่ืนรายการเก่ียวกับการ
ประกันภัยตามแบบที่นายทะเบียนกาหนด ต่อเจ้าหน้าท่ีภายใน 3 วัน นับจากวันท่ีรับทาสัญญา
ประกนั อัคคภี ัย

2. เม่ือพนกั งานเจ้าหน้าท่ไี ด้รับรายการแล้วถา้ เห็นสมควรจะทาการตรวจสอบราคาทรพั ย์ สิน
ทีเ่ อาประกนั กส็ ามารถกระทาได้

3. ถ้าผู้เอาประกันภัยหรือผู้ท่ีเกี่ยวข้องไม่ให้ความสะดวก ให้พนักงานเจ้าหน้าท่ีรายงาน ต่อ
อธิบดี ถา้ อธิบดีเหน็ สมควรจะมคี าสัง่ ระงบั สญั ญาประกันอัคคีภัยนัน้

4. ถ้าพนักงานเจ้าหน้าท่ีตรวจสอบพบว่าจานวนเงินท่ีเอาประกันน้ันมากกว่าราคาทรัพย์สิน
ให้พนักงานเจ้าหน้าท่ีรายงานต่ออธิบดี เพ่ือให้อธิบดีสั่งให้ลดจานวนเงินที่เอาประกันภัยลงมาเท่าก
อธิบดเี ห็นสมควร

5. เม่ืออธิบดีส่ังให้ลดจานวนเงินท่ีเอาประกันลงแล้ว หากผู้เอาประกันภัยไม่พอใจ บอกเลิก
สญั ญาประกันอคั คีภัยได้ โดยให้กระทาภายใน 3 วัน นับแตว่ ันทีไ่ ดร้ ับแจ้งจากอธิบดี

6. เม่ือผู้เอาประกันภัยได้รับทราบการลดจานวนเงินที่เอาประกันภัยแล้วไม่บอกเล็ก สัญญา
ภายในเวลาทีก่ าหนด (3 วัน) ใหถ้ อื ว่าการประกันภยั รายนั้นมีจานวนเงนิ ซ่ึงเอาประกันภัย ตามจานวน
ที่อธิบดีส่ัง และให้บริษัทผู้รับประกันภัยลดจานวนเงินค่าเบ้ียประกันลงตามจานวนเงิน ที่เอาประกัน
และคนื คา่ เบี้ยประกันส่วนทเ่ี กินให้แกผ่ ูเ้ อาประกันภัย

กรมธรรม์ประกนั อัคคีภยั ถอ้ ยคาและคาบรรยายในกรมธรรมป์ ระกันอัคคีภัยมีคาจากัดความ
ดังต่อไปน้ี

1. กรมธรรม์ประกันภัย หมายความถึง ใบคาขอเอาประกันภัย ตารางกรมอ 3 เง่ือนไข
ขอ้ ยกเว้น ขอ้ กาหนด เอกสารแนบท้าย ขอ้ ระบพิเศษ ข้อรับรอง และใบสลักหลังกรมธรรม์ ประกันภัย
ซึ่งถอื เปน็ สว่ นหนงึ่ แหง่ สญั ญาประกนั ภัยเดยี วกนั

2. บรษิ ทั หมายความถึง ผรู้ บั ประกนั ภัยตามกรมธรรมป์ ระกันภยั ฉบับน้ี
3. ผเู้ อาประกันภัย หมายความถึง บุคคลหรือนิติบุคคล ตามที่ปรากฏชื่อเป็นผเู้ อา ประกันภัย
ในหน้าตารางกรมธรรม์ ซ่ึงตกลงจะชาระเบี้ยประกันภัยให้แก่บริษัท
4. ความเสียหาย หมายความถึง การสูญเสียหรือเสียหายไม่ว่าทั้งหมดหรือบางส่วน อันเกิด
จากภัยทไ่ี ดร้ ับความค้มุ ครองท่ีเกดิ ข้ึนแก่ทรัพยส์ ินทเ่ี อาประกนั ภยั ภายใตก้ รมธรรม์ ประกันภัยฉบบั นี้
5. ความเสียหายสืบเนื่อง หมายความถึง ความเสียหายทางการเงินซึ่งเป็นผลสืบเน่ือง และ
นอกเหนอื จากความเสียหายทางวัตถุอันเกิดจากภยั ท่ีเอาประกนั ภยั ไว้
6. อัคคีภัย หมายความถึง ไฟไหม้ หรือฟ้าผ่า หรือการระเบิดของแก๊สเฉพาะที่ได้ กาหนดไว้
วา่ ไดร้ บั ความค้มุ ครองตามกรมธรรมป์ ระกนั ภยั ฉบับนี้
ความคุ้มครองตามกรมธรรม์ประกันอัคคีภัย เพื่อเป็นการตอบแทนเบี้ยประกันภัยที่ ผู้เอา
ประกันภัยต้องชาระให้แก่บริษัทในการเอาประกันภัยทรัพย์สินตามที่ระบุไว้ในกรมธรรม์ประกันภัย
ฉบบั นี้ บริษัทให้สัญญาตอ่ ผเู้ อาประกันภัยทรัพย์สนิ ตามที่ระบุไว้ในกรมธรรม์ประกันภัยฉบับนี้ หากว่า
ทรัพยส์ ินท่ีเอาประกันภัยไว้ได้รบั ความเสียหาย เนอ่ื งจาก
1. ไฟไหม้ แตไ่ มร่ วมถงึ ความเสยี หาย

• จากแรงระเบิด อันเป็นผลมาจากไฟไหม้ เว้นแต่แรงระเบิดของแก๊สท่ีใช้สาหรับทา แสง
สวา่ งหรือประโยชนเ์ พ่อื การอยอู่ าศยั

• จากโดยตรงหรือโดยอ้อมจากแผน่ ดินไหว
• ต่อทรัพย์สินที่เอาประกันอันเกิดจากการบูดเน่าหรือการระอุตามธรรมชาติหรือการ ลุก
ไหม้ข้ึนเองเฉพาะที่เกิดจากตัวทรัพย์สินน้ันเองเท่าน้ัน หรือการที่ทรัพย์สินน้ันอยู่ ในระหว่างกรรมวิธี
ใดๆ ซงึ่ ใช้ความร้อนหรือการทาใหแ้ ห้ง
2. ฟ้าผา่
3. แรงระเบิดของแก๊สที่ใช้สาหรับทาแสงสว่างหรือประโยชน์เพื่อการอยู่อาศัยเท่าน้ัน แต่ไม่
รวมถงึ ความเสียหายจากการระเบิดของแก๊สจากแผ่นดนิ ไหว
4. ความเสียหายเนอ่ื งจากภัยเพิ่มพเิ ศษทไ่ี ดร้ ะบุไว้ชัดเจนในกรมธรรมป์ ระกันภัย
ความรบั ผิดชอบของบริษทั ภายใตก้ รมธรรมฉ์ บับนีจ้ ะไม่เกิน
1. จานวนเงินท่ีเอาประกันภัยไว้ท้ังหมด หรือจานวนเงินท่ีเอาประกันไว้ตามรายการแต่ละ
รายการในขณะทีเ่ กิดความเสียหาย
2. จานวนเงินเอาประกันภัยที่คงเหลืออยู่ภายหลังจากหักมูลค่าความเสียหายท่ีเกิดข้ึนใน
ระหว่างระยะเวลาท่ีเอาประกันภัยเดียวกัน เว้นแต่บริษัทได้เคยตกลงไว้ก่อนแล้วในกรมธรรม์
ประกันภัยฉบับนี้ ให้จานวนเงินท่ีเอาประกันภัยท่ีคงเหลืออยู่น้ันกลับเต็มจานวนดังเดิมโดยผู้เอา
ประกนั ภัยตกลงท่ีจะชาระเบ้ียประกันภัยเพม่ิ เตมิ
ภัยท่ีไมไ่ ด้รบั ความคมุ้ ครอง กรมธรรม์ประกันอัคคภี ยั จะไมค่ มุ้ ครองภยั ดังต่อไปน้ี
1. ความเสียหายซึ่งเกิดจากสงคราม การรุกราน การกระทาท่ีมุ่งร้ายของศัตรูต่างชาติ
หรือการกระทาที่มุ่งร้ายคล้ายสงคราม ไม่ว่าจะมีการประกาศสงครามหรือไม่ก็ตาม หรือสงคราม
กลางเมือง การแข็งข้อ การกบฏ การจลาจล การนัดหยุดงาน การก่อความวุ่นวาย การกระทาของ
ผู้ก่อการรา้ ย การปฏิวัติ การรัฐประหาร การประกาศกฎอัยการศึก หรือเหตุการณใ์ ดๆ ซึ่งจะเป็นเหตุ
ใหม้ กี ารประกาศหรือคงไวซ้ ึง่ กฎอัยการศึก
2. ความเสยี หายทเี่ ปน็ ผลโดยตรง หรือโดยออ้ มจากสาเหตุดังน้ี
3. การแผร่ ังสี หรือการแพร่กัมมันตรังสีจากเชื้อเพลิง นิวเคลยี ร์หรือจากการนิวเคลียร์เด อัน
เนือ่ งมาจากการเผาไหมข้ องเชอื้ เพลงิ นิวเคลยี ร์
4. การระเบิดของกัมมันตรังสี หรือส่วนประกอบของนิวเคลียร์หรือทรัพย์อันตรายอน” อาจ
เกิดจากการระเบิดในกระบวนการนวิ เคลยี ร์ได้
5. ความเสียหายต่อทรัพยสินซ่ึงเกิดขึ้นในขณะที่ผ็เอาประกันสามารถเรียกร้องค่าเสียหาย
หรอื มีสทิ ธไิ ดร้ ับการชดใช้คา่ สนิ ไหมทดแทนจากกรมธรรมป์ ระกันทางทะเล
6. ทรพั ย์สนิ ต่อไป เว้นแต่จะไดร้ ะบไุ วโ้ ดยชัดแจง้ เป็นอยา่ งอ่ืนในกรมธรรมป์ ระกันภยั ฉบับน้ี
7. สินคา้ ทีอ่ ยใู่ นการดแู ลรกั ษาของผเู้ อาประกันในฐานะผรู้ ับฝากทรัพย์
8. เงนิ แทง่ หรือเงนิ รู้ประพรรณ หรือทองคาแท่ง หรือทองรู้ประพรรณ หรืออัญมณี
9. โบราณวัตถุหรือสาเนาเอกสาร แบบแปลน แผนผัง ภาพเขียน รูปออกแบบ ลวดลายแบบ
หรือแบบแมพ่ มิ พ์หรอื แมพ่ ิมพ์

10. ต้นฉบับหรือสาเนาเอกสาร แบบแปลน แผนผัง ภาพเขียน รูปออกแบบ ลวดลายแบบ
หรือแบบพมิ พห์ รอื แมพ่ ิมพ์

11. หลักประกันหนีส้ ิน หลักทรัพย์ เอกสารสาคัญต่างๆ ไปรษณยี ากร อากรแสตมป์ เงินตรา
ธนบัตร เชค็ สมุดบัญชี หรอื สมดุ หนังสือเก่ียวกบั ธรุ กิจใดๆ

12. วัตถุระเบดิ
13. ไดนาโม หม้อแปลงไฟฟ้า เคร่ืองกาเนิดไฟฟ้า มอเตอร์ไฟฟ้า แผงควบคุมไฟฟ้า อุปกรณ์
อเิ ล็กทรอนกิ ส์ หรือเคร่อื งใช้ไฟฟ้าอ่ืนๆ ซ่ึงได้รับความเสยี หายเน่ืองจากหรือเพราะการ เดินเครือ่ งเกิน
กาลัง หรอื การได้รับกระแสไฟฟา้ เกนิ กาลงั หรือไฟฟ้าลดั วงจร รวมถึงไฟฟ้าลัดวงจร จากฟ้าผา่ เฉพาะ
เครอื่ งทเี่ กิดการเสียหายในกรณดี งั กลา่ ว
14. ความเสียหายต่อเนื่องใดๆ ทุกชนิด เว้นแต่การสูญเสียรายได้จากค่าเช่าที่ได้ระบุไว้ใน
กรมธรรมป์ ระกนั ภัยฉบบั นว้ี า่ ได้รบั ความคมุ้ ครอง
15. ความเสียหายจากการเผาทรัพย์สิน โดยคาสั่งเจ้าหน้าท่ี หรือพนักงานผู้มีอานาจตาม
กฎหมาย
เงอื่ นไขท่ัวไปในการรบั ประกนั ภัย มดี งั ต่อไปน้ี
1. การประกันทรัพย์สินต่ากว่ามูลค่าแท้จริง ในกรณีที่เกิดความเสียหายข้ึนแก่ทรัพย์ สินท่ี
เอาประกันภยั และปรากฏว่าทรัพยส์ ินนั้นมูลคา่ สงู กว่าจานวนเงนิ ท่ีได้เอาประกนั ภยั ไว้ สว่ นท่ี เหลือผู้
เอาประกนั ภัยจะต้องรบั ภาระเอง
2. การตกเป็นโมฆียะของกรมธรรม์ประกันภัย ถ้าได้มีการบรรยายคลาดเคลื่อนใน
สาระสาคัญแห่งทรัพย์สินท่ีเอาประกันภัยหรือในสาระสาคัญแห่งส่ิงปลูกสร้างหรือสถานที่ต้ังของ
ทรัพย์สินหรือสิ่งปลูกสร้างดังกล่าว หรือในข้อความอันเป็นสาระสาคัญอันจาเป็นต้องรู้เพื่อการ
ประเมินความเสี่ยงภัย หรือเพ่ือการกาหนดเบ้ียประกันหรือมีการละเว้นไม่เปิดเผยข้อความจริง
ดังกล่าวนั้นให้ถือว่าสัญญาประกันภัยตามกรมธรรม์ประกันภัยฉบับนี้ตกเป็นโมฆ์ยะและบริษัททะ ไว้
ซึ่งสทิ ธใิ นการบอกล้างสญั ญาประกนั ภัยนภ้ี ายในระยะเวลาทก่ี ฎหมายกาหนด
3. หน้าท่ีในการรักษาสิทธิของบริษัทเพ่ือรับช่วงสิทธิ โดยค่าใช้จ่ายของบริษัทน้ัน ผู้เอา
ประกันภัยจะต้องกระทาทุกอย่างเท่าท่ีจาเป็นหรือเท่าที่บริษัทจะร้องขอให้ทาตามสมควร ไม่ว่า ก่อน
หรือหลังการรับค่าสินไหมทดแทนจากบริษัทเพื่อรักษาสิทธิของบริษัทในการเรียกร้องค่าเสียหายจาก
บุคคลภายนอก
4. การผิดคารบั รอง เม่ือผู้เอาประกันภยั มีหนา้ ท่ีท่ีจะต้องปฏิบัตติ ามข้อรับรองต่างๆ ท่ี แนบ
ท้ายกรมธรรม์ประกันภัยฉบับนี้ แต่เจตนาไม่ปฏิบัติตามข้อรับรองดังกล่าว จนเป็นเหตุให้ ทรัพย์สินที่
เอาประกันภัยน้ันมีความเสี่ยงสูงขึ้น บริษัทมีสิทธิปฏิเสธการชดใช้ค่าสินไหมทดแทน สาหรับความ
เสียหายอันเน่อื งมาจากความเส่ียงภัยท่สี งู ข้ึนนั้น
5. เงอื่ นไขการเรียกร้องและชดใชค้ า่ สนิ ไหมทดแทน

5.1 หน้าทขี่ องผ้เู อาประกนั ภัยในการเรยี กร้องค่าสนิ ไหมทดแทน เมื่อเกดิ ความเสียหายขึ้น
มีดังนี้

- เม่ือเกิดภัยข้นึ ตอ้ งแจ้งให้บริษทั ทราบพร้อมกบั ส่งหลักฐานและเอกสาร คาเรยี กร้อง
เป็นหนังสือเกี่ยวกับความเสียหายตามท่ีเสียหายจริง และ เอกสารการประกันภัยอ่ืนๆ ท่ีผู้เอา

ประกันภัยได้ประกันภัยไว้กับบริษัทอ่ืน ในส่วนท่ีเก่ียวข้องกับทรัพย์สินท่ีเอาประกันภัยในกรมธรรม์

ฉบับน้ี โดยให้ ส่งเอกสารทกี่ ลา่ วขา้ งตน้ ให้บรษิ ทั ภายใน 30 วัน นบั แตว่ ันเกิดความ

- ต้องแสดงหรือจัดหาหรือแจ้งหรือมอบให้บริษัท ซ่ึงพยานหลักฐานและ รายการ

เพ่ิมเติม เช่น แผนผัง รายละเอียด สมุดบัญชี ใบสาคัญการบัญชี ใบกากับสินค้าต้นฉบับ คู่ฉบับ หรือ

สาเนาแห่งเอกสารน้ันๆ ข้อพิสูจน์และข้อความเกี่ยวกับการเรียกร้องและดับเพลิงหรือสาเหตุท่ีทาให้

เกิดอัคคีภัย และพฤติการณ์ที่ทาให้เกิดความเสียหายตามท่ีบริษัทต้องการตามสมควร แก่กรณี ท้ังน้ี

ดว้ ยคา่ จา่ ยของผเู้ อาประกันภยั เอง

- จะต้องดาเนินการและยินยอมให้บริษัทหรือตัวแทนกระทาการใดๆ ท่ีเหมาะสม ใน

การปอ้ งกันความเสยี หายอนั อาจเพ่ิมขนึ้

5.2 การชดใชโ้ ดยการเลือกทา การสร้างให้ใหม่หรือจัดหาทรัพย์สินมาทดแทน บริษัทอาจ

เลือกทาการสร้างใหใ้ หม่ หรอื จัดหาทรัพย์สนิ มาทดแทนทรัพย์สินทสี่ ูญหาย และเสียหาย

ท้งั หมด หรือส่วนใดสว่ นหน่ึงแทนการจา่ ยเงินชดใช้การสูญเสยี หรือการเสยี หายทเี่ กิดข้นึ หรอื อาจ จะ

ร่วมกับบรษิ ทั ประกันภยั อ่ืนๆ ทีเ่ ก่ยี วข้องกระทาการดังกล่าวได้

5.3 การประกันภยั ซ้าซ้อนและการร่วมเฉลี่ยการชดใช้ค่าสินไหมทดแทน ผู้เอา ประกันภัย

ต้องแจ้งเป็นหนังสือให้บริษัททราบถึงการประกันภัยซ่ึงได้ทาไว้แล้วหรือท่ีจะมีข้ึนภายหลัง หาก

ทรัพย์สินท่ีได้เอาประกันภัยไว้ได้มีการประกันภัยกับบริษัทประกันภัยอื่น ซึ่งให้ความ คุ้มครองในภัย

เดยี วกันกับกรมธรรม์ประกันภยั ฉบับนไี้ มว่ ่าท้งั หมด หรือบางส่วน

ถ้าในขณะที่เกดิ ความเสียหายขึ้นและปรากฏว่าทรัพย์สินรายเดียวกันได้เอาประกันภัย ไว้

กับบรษิ ัทอน่ื ไมว่ ่าโดยผู้เอาประกันภัยเอง หรือโดยบุคคลอื่นใดที่กระทาในนามผู้เอาประกันภัย บริษัท

จะร่วมเฉล่ียชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้ไม่เกินกว่าส่วนเฉลี่ยตามจานวนเงินท่ีบริษัทได้รับ ประกันภัย

ต่อจานวนเงินเอาประกันภัยรวมทั้งส้ิน แต่ไม่เกินกว่าจานวนเงินเอาประกันภัยที่บริษัท ได้รับ

ประกันภัยไว้ และเป็นที่ตกลงว่าการจ่ายค่าสินไหมทดแทนเช่นนี้บริษัทจะไม่ยกเอาลาดับการ รับ

ประกันภัยกอ่ น-หลงั ขึน้ เปน็ ขอ้ อา้ งในการเข้ารว่ มเฉล่ยี ชดใช้ความเสียหายดังกล่าว

5.4 สิทธิของบริษัทในซากทรัพย์สินท่ีได้รับความเสียหาย เม่ือมีความเสียหายใดเกิดข้ึน

แก่ทรัพย์สินท่ีเอาประกันภัย ผู้เอาประกันภัยจะละท้ิงทรัพย์สินท่ีเอาประกันภัยนั้นไม่ได้และบริษัท

อาจจะ

- เรยี กร้องให้สง่ มอบทรัพย์สินท่ไี ดเ้ อาประกนั ภัยแกบ่ ริษัท

- เข้ายดึ ถอื ครอบครองทรัพยส์ ินที่ไดเ้ อาประกันภยั แก่บริษทั

- ขายหรือจาหน่ายซึ่งทรัพย์สินท่ีได้เอาประกันภัย เพ่ือประโยชน์แก่บุคคลท่ี

เกีย่ วขอ้ ง

5.5 การทุจริต บริษัทมีสทิ ธิปฏิเสธการชดใช้ค่าสินไหมทดแทนในความเสียหาย เนื่องจาก

การทุจรติ ของผู้เอาประกนั ภยั ในกรณดี ังต่อไปนี้

- ความเสยี หายนั้นเกดิ ขึน้ จากการกระทาโดยเจตนาหรอื การสมรู้ของผเู้ อา ประกันภัย

หรือผู้รับประโยชน์หรือบุคคลใดท่ีกระทาในนามของผู้เอา ประกันภัยหรือผู้รบั ประโยชน์ เพ่ือให้ได้รับ

ผลประโยชนจ์ ากกรมธรรมป์ ระกันภยั ฉบบั น้ี

- ผู้เอาประกันภัยหรือผู้แทนของผู้เอาประกันภัยได้กระทาการใดหรือแสดง ข้อความ
หรือเอกสารใดอันเปน็ เท็จ เพ่อื ใหไ้ ดม้ าซ่งึ ผลประโยชน์ตาม กรมธรรมป์ ระกันภยั ฉบับนี้

5.6 การระงับข้อพพิ าทโดยอนญุ าโตตุลาการ
6. การระงบั ไปแห่งสัญญาประกนั ภัย ความคมุ้ ครองตามกรมธรรม์ประกันภัยฉบบั น้ี เปน็ อัน
ต้องระงบั ไปทนั ทเี ม่อื

9.1 การคา้ หรือการผลิต
9.2 ทรัพยส์ นิ ซึ่งเอาประกันภยั ไว้
9.3 กรรมสิทธ์ใิ นทรัพย์สินซ่งึ เอาประกนั ภยั ไว้
9.4 สง่ิ ปลกู สรา้ งท่รี ะบไุ ว้ในตารางกรมธรรม์
9.5 ผเู้ อาประกันภัยไม่ชาระเบีย้ ประกนั ภยั เมอื่ พ้นกาหนด 60 วนั
10. การบอกเลกิ กรมธรรมป์ ระกันภยั เป็นดังนี้
7.1 บริษัทอาจบอกเลิกกรมธรรม์ประกันภัยฉบับน้ีโดยไม่จาเป็นต้องคืนเบ้ีย ประกันภัย
หากผเู้ อาประกันภยั ทจุ ริต
7.2 บริษัทอาจบอกเลิกกรมธรรม์ประกันภัยฉบับนี้ได้ด้วยการบอกกล่าวล่วงหน้า
เปน็ หนงั สอื ไมน่ อ้ ยกวา่ 15 วนั โดยทางไปรษณยี ์ลงทะเบียนถึงผู้เอาประกันภัย ตามทีอ่ ยคู่ ร้ัง สุดทา้ ยท่ี
แจ้งให้บริษัททราบ ในกรณีน้ีบริษัทจะคืนเบี้ยประกันภัยให้แก่ผู้เอาประกันภัย โดยหักเบี้ยประกันภัย
สาหรบั ระยะเวลาทก่ี รมธรรมป์ ระกันภัยฉบบั นไี้ ดใ้ ชบ้ งั คบั มาแล้วออกตามสว่ น
7.3 ผู้เอาประกันภัยอาจบอกเลิกกรมธรรม์ประกันภัยฉบับน้ีได้ โดยแจ้งให้บริษัท ทราบ
เป็นหนังสือและมีสิทธิได้รับเบี้ยประกันภัยคืน หลังจากหักเบี้ยประกันภัยสาหรับระยะเวลาท่ี
กรมธรรม์ประกันภัยฉบับนไี้ ด้ใช้บงั คับมาแล้วออก โดยคิดตามอัตราเบ้ียประกันภัยระยะสั้น หรือ หาก
ยังไม่ได้ชาระเบี้ยประกันภัย ผู้เอาประกันจะต้องชาระโดยคิดตามระยะเวลาและอัตราเบ้ีย ประกันใน
ทานองเดยี วกัน
8. อายุความ
9. การบอกกล่าว
การประกันอคั คีภยั สาหรบั ที่อยอู่ าศัย
ความเป็นมา กรมธรรม์ประกันภัยสาหรับที่อยู่อาศัยได้มีการจัดทาข้ึนด้วยความร่วมมือ
ระหว่างกรมการประกันภัยและสมาคมประกันวินาศภัย โดยเป็นการพัฒนารูปแบบกรมธรรม
ประกันภัยและแยกออกมาจากกรมธรรม์ประกันอัคคีภัยท่ีใช้อยู่ในปัจจุบัน ทั้งนี้มีวัตถุประสงค์ ให้มี
กรมธรรม์สอดคล้องกับความต้องการของผู้บริโภคเฉพาะกลุ่มมากย่ิงขึ้น ซึ่งในท่ีน้ีหมาย เจ้าของที่อยู่
อาศัย และเพ่ือใหส้ อดคล้องกับสภาพความเสี่ยงภยั ของทอี่ ยู่อาศัย ซึ่งมีความ เม่ือเทียบกับลักษณะภัย
อื่นๆ เช่น โรงงานอุตสาหกรรม โรงแรม สานกั งาน เปน็ ต้น ผู้ เจา้ ของท่อี ยู่อาศยั จะได้รบั ประโยชนจ์ าก
การทาประกันอัคคภี ัยสอดคล้องกับสภาพความเสี่ยงภยั
ความคุ้มครอง กรมธรรม์ประกันอัคคีภยั สาหรับท่ีอยู่อาศัยจะให้ความคมุ้ ครองความเสียหาย
ทีเ่ กดิ จาก
1. ไฟไหม้ รวมถงึ ไฟปา่ พมุ่ ไม้ พงรก และการเผาป่าเพอื่ ปราบพนื้ ที่

2. ฟ้าผ่า รวมถึงความเสียหายท่ีเกิดข้ึนต่อเคร่ืองไฟฟ้าและอุปกรณ์ไฟฟ้าที่เกิดจากการ
ลดั วงจรเนือ่ งจากฟ้าผ่า

3. การระเบิดทุกชนิด
4. ภัยจากยานพาหนะ จากการชนโดยยานพาหนะต่างๆ รวมถึงช้าง ม้า วัว ควาย แต่ต้อง
ไมใ่ ชย่ านพาหนะของผเู้ อาประกนั ภยั เอง
5. ภัยจากอากาศยานหรือวัตถุท่ตี กจากอากาศยาน (หมายรวมถงึ จรวดและยานอวกาศ ด้วย)
ดว้ ยการชนหรือตกใส่
6. ภัยเน่ืองจากน้า
7. เกดิ ขนึ้ โดยอบุ ตั ิเหตุ
8. จากการปล่อย ร่ัวไหล ล้น
9. จากทอ่ นา้ ถงุ นา้ รวมถึง้น้าฝนท่ีผา่ นเขา้ ทางอากาศทชี่ ารุด
10. ไมร่ วมถงึ นา้ ทว่ ม และท่อประปาทแี่ ตกนอกอาคาร
ภัยท่ีซอื้ เพิ่มเติมได้
1. ภัยจากลมพายุ
2. ภัยจากลกู เห็บ
3. ภัยจากควนั
4. ภัยจากแผน่ ดินไหว
5. ภัย้น้าท่วม
6. ภัยจลาจลและนัดหยุดงาน
7. ภยั เนือ่ งจากปา่ เถอื่ นและการกระทาด้วยเจตนารา้ ย
8. ภัยระอุ
9. ภยั ระอทุ ี่มีการลกุ ไหม้ ระเบดิ
10. ภยั ต่อเครื่องไฟฟา้
การกาหนดจานวนเงินเอาประกันภัย ผู้เอาประกันภัยสามารถเลือกการกาหนดจานวน เงิน
เอาประกันภัยได้ 2 แบบ คอื
1. แบบปกติ โดยการกาหนดจานวนเงินเอาประกนั ตามมลู คา่ ท่ีแท้จริงของทรพั ยส์ ิน (Actual
Cash Value)
2 แบบการชดใช้ตามมูลค่าทรัพย์สินท่ีเป็นของใหม่ (Replacement Cost Valuation New
For Old)
การชดใชค้ า่ สนิ ไหมทดแทน
1. การกาหนดจานวนเงินเอาประกันภัยตามมูลค่าที่แท้จริงของทรัพย์สิน บริษัทจะชดใช้
คา่ สินไหมทดแทนตามมลู คา่ ทแี่ ท้จริงของทรัพย์สิน (มูลค่าท่ีแท้จริงของทรัพย์สนิ = มูลค่าทรพั ย์ สนิ ท่ี
เปน็ ของใหม่ หกั ดว้ ยค่าเสือ่ มราคา ณ เวลาและสถานทีท่ ีเ่ กดิ ความเสียหาย)
2. การกาหนดจานวนเงินเอาประกันภัยตามมูลค่าของทรัพย์สินที่เป็นของใหม่ บริษัท
จะ ชดใชค้ า่ สินไหมทดแทนตามมูลค่าทรพั ยส์ ินทีเ่ ปน็ ของใหม่ ณ เวลาและสถานทีท่ เ่ี กดิ ความเสียหาย
ประโยชน์เพิ่มเตมิ จากกรมธรรมป์ ระกนั อัคคีภยั มีดังนี้

1. ผู้เอาประกันภัยได้รับความคุ้มครองพ้ืนฐานเพ่ิมข้ึนจากกรมธรรม์ประกันอัคคีภัยซ่ึงให้
ความคุ้มครองพ้ืนฐานเพียง 3 ภัย ได้แก่ ไฟไหม้ ฟ้าผ่า และการระเบิดของแก๊สที่ใช้สาหรับทา แสง
สว่างหรือประโยชน์เพื่อการอยู่อาศัยเท่านั้น แต่กรมธรรม์ประกันอัคคีภัยสาหรับท่ีอยู่อาศัยให้ ความ
คุม้ ครองพืน้ ฐานเพมิ่ เปน็ 6 ภัย ดังไดก้ ล่าวไว้แลว้ ขา้ งตน้

2. ใหป้ ระโยชนก์ รณีกาหนดจานวนเงนิ เอาประกนั ภัยคลาดเคลื่อน
3. เพ่ิมเง่ือนไขให้บริษัทต้องชดใช้ค่าสินไหมทดแทนพร้อมทั้งดอกเบี้ยในฐานะลูกหน้ี ผิดนัด
ในอตั รารอ้ ยละ 15 ตอ่ ปี
4. ข้อดที ีเ่ ห็นได้ชดั เจนของกรมธรรม์ประกันอัคคีภัยสาหรับทอ่ี ยู่อาศัยคอื เรื่องเบย้ี ประกัน
2. การประกันภัยทางทะเลและการขนส่ง
การประกันภัยทางทะเลและการขนส่ง หมายถึง การประกันความเสียหายแก่เรือ
และทรัพย์สินหรือสินค้าท่ีอยู่ในระหว่างการขนส่งทางทะเล และยังขยายขอบเขตความคุ้มครองไปถึง
การขนสง่ สนิ คา้ ทางอากาศและทางบก ซ่งึ ต่อเน่ืองกบั การขนส่งทางทะเลดว้ ย
ประเภทของการประกันภัยทางทะเล การประกันภัยทางทะเลและการขนส่งแบ่งออก
เป็นประเภทต่างๆ ดังนี้
1. การประกันภัยตวั เรอื (Hull Insurance)
2. การประกนั ภยั สินคา้ (Cargo Insurance)
วัตถุที่เอาประกันภัยได้ บทบัญญัติมาตรา 3 แห่ง The Marine Insurance Act 1906 ใน
กาหนดเก่ยี วกบั วตั ถทุ ่ีสามารถเอาประกันภยั ทางทะเลได้ มดี ังน้ี
1. เรือ สินค้า และอสังหารมิ ทรัพยอ์ ื่นๆ ซ่ึงตกอยู่ภายใต้การเสย่ี งภัยทางทะเล
2. คา่ ระวาง รายได้ หรือค่าจา้ งที่ไดจ้ ากการขนสง่
3. ความรบั ผดิ ที่เจ้าของหรือผู้มีส่วนไดเ้ สียในตวั เรือหรือสินค้าอาจต้องรับผดิ ชดใช้ตอ่ บุคคลท่ี
สาม เนื่องจากเรือ สินค้า และอสังหาริมทรัพย์อื่นๆ ได้ก่อให้เกิดความเสียหายแก่ชีวิตและ ร่างกาย
ของบคุ ลภายนอก
บุคคลผู้มีสิทธิหรือมีส่วนได้ส่วนเสียท่ีอาจเอาประกันภัยทางทะเลได้ ผู้ท่ีจะเอา ประกันภัย
ได้ต้องมีส่วนได้ส่วนเสียในเหตุที่เอาประกันภัย และย่อมมีสิทธิเรียกร้องให้บริษัทชดใช้ ค่าสินไหม
ทดแทนให้กับตนเองได้ ซ่งึ ผมู้ สี ่วนไดส้ ว่ นเสียดังกลา่ ว ไดแ้ ก่
1. เจ้าของ หมายถึง เจา้ ของทรัพยส์ ิน ไม่วา่ จะเป็นเจ้าของเรือ หรือเจ้าของสินคา้ ก็ สามารถ
ที่จะทาประกันได้ โดยให้เท่ากับจานวนกรรมสิทธิท์ ตี่ นมีอยูใ่ นขณะนั้น
2. ผู้ครอบครอง หมายถึง ผู้ที่ได้รับมอบหมายให้ดูแลทรัพย์ ซ่ึงทรัพย์น้ันปกติจะ หมายถึง
ตัวเรือ ในฐานะผู้เช่า ผู้รับมอบให้ทาการขนส่ง ผู้ยืมเพื่อใช้ในการทาธุรกิจ ซ่ึงจะต้องมี หน้าท่ี
รบั ผดิ ชอบต่อความเสยี หายที่จะเกิดขน้ึ ต่อทรัพยท์ ี่อยูใ่ นความรบั ผดิ ชอบของตน
3. ผู้รับจานอง จานา หมายถึง ผู้รับจานองเรือ เจ้าหนี้ของผู้เป็นเจ้าของเรือหรือสินค้า ท่ีอยู่
ในระหว่างการขนส่ง ย่อมมีส่วนได้ส่วนเสียเท่าจานวนท่ีตัวเองเป็นเจ้าหนี้ แต่อาจประกันเต็ม ค่าของ
ทรัพย์สนิ นั้นก็ได้

4. ผู้ขนส่ง ผู้ขนส่งเป็นผู้ท่ีมีความรับผิดในความสูญเสียหรือเสียหายที่เกิดข้ึนแก่ทรัพย์ ตน
กาลังขนส่งอยู่ จึงมีส่วนได้ส่วนเสียเท่ากับราคาทรัพย์นั้น และอาจประกันค่าระวาง ค่าขนส่ง และค่า
นายหน้าที่ไดร้ บั จากการขนส่งดว้ ย

5. ผู้รักษาผลประโยชน์ของเจ้าหนี้ ผู้เป็นเจ้าของทรัพย์สินอาจเป็นบุคคลล้มละลาย ผู้พิทัก
ทรัพย์ทีถ่ กู แต่งตง้ั ขึน้ ยอ่ มมีสว่ นได้สว่ นเสยี ในทรัพย์นนั้ จงึ ทาการเอาประกันได้

6. ตัวแทน หมายถึง ผู้ท่ีเข้าทาสัญญาประกันภัยในนามของตัวการผู้มีส่วนได้ส่วนเสีย * แต่
ต้องระบวุ ่า ทาการแทนตัวการตามอานาจท่ีได้รบั มอบไว้

7. ผู้รับตราส่ง ผู้รับตราส่งหรือผู้ซื้อ อาจเป็นผู้รับผิดชอบเองในความเสียหายที่เกิดข้ึน แก
ทรัพย์ท่ีถูกส่งมาให้ ส่วนได้ส่วนเสียน้ีอาจเท่ากับจานวนเงินท่ีจ่ายไปล่วงหน้าแก่ผู้ขาย หรือ เท่ากับ
ราคาทรพั ยแ์ ลว้ แตก่ รณี

ภัยทีค่ ุม้ ครองและเง่อื นไขความค้มุ ครองในกรมธรรม์ มดี ังน้ี
1. ภัยทางทะเล (Peril Of The Sea)
2. อคั คภี ยั (Fire)
3. การทิ้งทะเล (Jettisons) หมายถงึ การเอาของทิ้งทะเลเพ่อื ใหเ้ รือเบาลง
4. โจรกรรม (Thieves) หมายถงึ การโจรกรรมอย่างรุนแรงโดยใชก้ าลังเพอ่ื ช่วงชิงทรัพย์

5. การกระทาโดยทุจรติ ของคนเรือ (Barratry) หมายถงึ การกระทาโดยมิชอบของ คนเรือ
โดยเจตนากล่ันแกล้งทุจริต ตั้งแต่นายเรือจนกระท่ังถึงลูกเรือในอันที่จะทาให้เกิดความเสีย หายแก่
ทรพั ย์สนิ และการกระทาน้นั ต้องปราศจากการรเู้ ห็นเป็นใจของเจ้าของทรัพย์

การเลือกซื้อความคุ้มครอง การเลือกซื้อความคุ้มครองมีให้เลือก 3 แบบ โดยในแต่ละ แบบ
จะใหค้ วามคมุ้ ครองไม่เท่ากนั ดังนี้

1. EP.A. (Free From Particular Average)
2. W.A. (Wirh Average)
3. All Risk
ประเภทของกรมธรรม์ประกันภัยทางทะเล ผู้เอาประกันสามารถเลือกซื้อกรมธรรง
ประกนั ภยั ทางทะเลได้ ดงั นี้
1. กรมธรรม์เพ่ือความคุ้มครองแก่ตัวเรือ สินค้า และค่าระวาง (Hulls , Cargoes And
Bright)
2. กรมธรรม์ที่กาหนดระยะเวลา (Time Policy) และกรมธรรมท์ ี่คุ้มครองเพ่อื การ ขนส่ง
เฉพาะคร้ัง (Voyage Policy)
3. กรมธรรม์ที่กาหนดราคาของวัตถุท่ีเอาประกันภัย (Voyage Policy) และ กรมธรรม์ท่ี
ไมก่ าหนดราคาของวัตถุทเ่ี อาประกนั ภัย (Unvalued Policy)
4. กรมธรรม์ที่กาหนดระยะเวลาแบบพเิ ศษ (Special Time Policy)
5. กรมธรรมเ์ พื่อความคุ้มครองแกเ่ รือหลายลา (Fleet Policy)
6. กรมธรรม์ท่รี ะบุช่ือเรอื (Named Policy)
7. กรมธรรม์ที่ไม่กาหนดระยะเวลา (Open Cargo Form)
8. กรมธรรมท์ ีค่ ุ้มครองทรพั ยส์ นิ ท่ีอยกู่ ระจายกนั (Blanked Policy)

9. กรมธรรมท์ ี่ใหค้ วามคุม้ ครองเปน็ พเิ ศษ (Special Hazard Policy)
ประโยชน์ของการประกนั ภัยทางทะเล
1. ทาให้พ่อค้าผู้ส่งออกไม่ต้องเส่ียงต่อการขาดทุนหรือการสูญเสียกาไรเน่ืองจากสินค้า สูญ
หายหรือเสียหายจากการขนสง่
2. จาเปน็ สาหรบั ผสู้ ่งั ซ้อื สนิ คา้ ในการขอเปิดเล็ตเตอร์ออฟเครดติ กับธนาคาร
3. ผู้รับการขนส่งมักรับผิดชอบในการขนส่งอย่างมีเงื่อนไขและจากัด การประกันภัยทาง
ทะเลจะทาให้พ่อค้าได้รับความสะดวกกว่าและได้ผลดีกว่า อีกทั้งเบี้ยประกันจะถูกกว่าค่าใช้จ่าย
และเวลาท่ีตอ้ งใชไ้ ปกับการเรียกร้องค่าชดใช้จากผรู้ ับการขนสง่ ด้วย
4. เป็นการช่วยระดมทุนเพ่ือการพัฒนาประเทศ กล่าวคือบริษัทผู้รับประกันภัยจะนาค่าเบี้ย
ประกนั ไปลงทนุ เพ่อื หาผลประโยชนท์ าให้มเี งนิ ตราท่ีจะพัฒนาประเทศไดด้ ขี ้ึน
5. เกิดการค้าขายระหวา่ งประเทศมากข้ึนพอ่ ค้าเห็นวา่ ความเส่ยี งในการขนสง่ น้อยลง
6. หากไม่มีการประกันภัย ความเสียหายท่ีเกิดข้ึนเป็นความเสียหายโดยเปล่าประโยชน์ แต่
หากมีการประกนั ภัยก็จะทาใหบ้ รษิ ัทประกันภัยเข้ามาแบ่งเบาภาระความเสียหาย .
7. การประกันภัยทางทะเลช่วยให้ประชาชนซอ้ื ของท่ีไมม่ ีในประเทศได้โดยแน่ใจว่าสินค้า น้ัน
จะไม่สูญหายระหวา่ งการขนสง่ ซ่ึงชว่ ยใหเ้ กิดการค้าระหว่างประเทศมากขึ้น
3. การประกันภยั รถยนต์
การประกันภัยรถยนต์เป็นการให้ความคุ้มครองเจ้าของรถยนต์ท่ีต้องเส่ียงภัยกับความเสีย
หายต่างๆ เช่น ไฟไหม้ ถูกขโมย เป็นต้น และนอกจากนี้ยังรวมไปถึงการท่ีเจ้าของรถยนต์ได้ กระทา
ความเสียหายแก่บุคคลอื่นด้วยการทาประกันภัยรถยนต์มีทั้งภาคบังคับ ซึ่งออกมาในรูปของ การทา
ประกนั ภัยรถยนต์ตามพระราชบัญญตั ิคมุ้ ครองผู้ประสบภัยจากรถ และการทาประกนั ภัย รถยนต์ภาค
สมัครใจ
ประเภทของกรมธรรม์ประกันภัยรถยนต์ การประกันภัยรถยนต์ภาคสมัครใจ แบ่ง ความ
ค้มุ ครองเป็น 3 ประเภทดังนี้
1. การประกันประเภทหนึ่ง (Comprehensive Cover) ให้ความคุม้ ครองความเสียหายทเ่ี กิด
ข้ึนต่อความเสียหายของรถท่ีเอาประกันภัย ไม่ว่าจะเป็นภัยท่ีเกิดจากการชน การคว่า การโจรกรรม
การจลาจล อัคคีภัย น้าท่วม ภัยจากการลักทรัพย์อุปกรณ์ส่วนควบของรถยนต์ ความ เสียหายของ
เคร่ืองประดับตกแต่งทีเ่ พ่ิมขึ้น รวมไปถงึ ความเสียหายที่เกิดแก่ชีวิตและทรัพย์สินของ บุคคลภายนอก
ดว้ ย การประกนั ประเภทหนึง่ ใหค้ วามคุ้มครองกว้างจึงเสยี เบยี้ ประกนั แพงกว่า ประเภทอื่น
2. การประกนั ประเภทสอง (Third Party Fire and Theft Cover) ให้ความคุ้มครองตวั รถ
คัน ท่ีเอาประกันท่ไี ดร้ บั ความเสียหายเน่ืองจากถกู ไฟไหม้ และถูกขโมย รวมไปถึงความเสียหายทเี่ กิด
ขน้ึ แก่ชวี ติ และทรัพย์สนิ ของบุคคลภายนอกเนื่องจากรถคันที่เอาประกนั ด้วย
3. การประกนั ประเภทสาม (Third Party Cover) ใหค้ วามค้มุ ครองชีวติ และทรพั ย์สินของ
บุคคลภายนอกเนื่องจากรถคันทเ่ี อาประกันภยั ในสว่ นความเสยี หายของเจา้ ของรถคนั ท่เี อา
ประกนั ภยั เจ้าของรถจะต้องรับผดิ ชอบเอง นอกจากนบ้ี างบริษทั จะให้ความคุ้มครองเพ่ิมไปถงึ การ
ประกันตัวผขู้ บั ขก่ี รณีถกู ดาเนินคดอี าญาดว้ ย

พระราชบัญญัติคุ้มครองผู้ประสบภัยจากรถ พ.ศ. 2535 พระราชบัญญัติคุ้มครอง
ผู้ประสบภัยจากรถ พ.ศ. 2535 ประกาศในราชกิจจานเบกษา เม่ือวันท่ี 9 เมษายน 2559 มี
รายละเอยี ดดังนี้

วัตถปุ ระสงค์
ปัจจุบันรถเข้ามามีบทบาทในชีวิตประจาวันของมนุษย์ ท้ังในด้านการขนส่งและการเดินทาง
เม่ือมีการขนส่งและการเดินทางมากขึ้นเท่าใดอุบัติเหตุย่อมเกิดข้ึนมามากขึ้นเป็นเงาตามตัว เพื่อ เป็น
การบรรเทาความเสียหายที่เกิดแก่ผู้ประสบภัยจึงได้มีการใช้กฎหมายบังคับให้รถทุกคันต้องมี
หลักประกันความเสียหายสาหรับผู้ประสบภัยจากรถ รัฐบาลจึงได้ตราพระราชบัญญัติคุ้มครอง
ผูป้ ระสบภัยจากรถ พ.ศ. 2535 ข้ึน โดยมวี ัตถุประสงคด์ ังนี้
1. เพื่อให้ผู้ประสบภัยจากรถทุกคนได้รับการชดใช้ค่าเสียหายที่เกิดแก่ชีวิตและร่างกาย "
อย่างแนน่ อนและรวดเร็ว
2. เพ่ือเป็นหลักประกันแก่สถานพยาบาลท่ีรับผู้ประสบภัยเข้ารักษาพยาบาลว่าจะได้รับ เงิน
ค่ารักษาพยาบาลอยา่ งแน่นอนและรวดเรว็
3. เพ่ือเป็นการสร้างหลักประกันที่ม่ันคงแก่ครอบครัวของผู้ประสบภัย ด้วยการให้ธุรกิจ
ประกันภัยรับภาระในการบรรเทาความเดือดร้อนของผู้ประสบภัย และยังเป็นการแบ่งเบาภาระของ
รฐั บาลในด้านสวัสดกิ ารสงเคราะห์อกี ดว้ ย
รถท่ตี ้องทาประกันภยั ตามพระราชบญั ญตั ิ
รถท่ีตอ้ งทาประกันภัยตามพระราชบัญญตั ิคือรถทกุ ประเภททจี่ ดทะเบยี นกับกรมการ ขนสง่
ทางบก ซึง่ ไดแ้ ก่
- รถยนตเ์ กง๋ นั่งสว่ นบคุ คล
- รถยนต์โดยสารสว่ นบคุ คล และรับจา้ ง
- รถยนตบ์ รรทุกส่วนบุคคล และรับจา้ ง
- รถยนตส์ ่วนบคุ คล หัวรถลากจูง รถพ่วง
- รถแทรกเตอร์ รถอีแตน๋ รถบดถนน
- รถจกั รยานยนต์ รถมอเตอร์ไซค์ หรอื รถเครือ่ ง
- รถสามลอ้ เครื่อง หรือรถตกุ๊ ตุ๊ก
- รถทีจ่ ดทะเบยี นในต่างประเทศและนาเขา้ มาใชใ้ นประเทศไทย
- รถอนื่ ๆ ที่จดทะเบยี นกบั กรมการขนสง่ ทางบก
รถท่ไี ดร้ ับการยกเวน้ ไดแ้ ก่
- รถสาหรับเฉพาะองค์พระมหากษัตริย์ พระราชินี พระรัชทายาท และรถสาหรับ ผู้สาเร็จ
ราชการแทนพระองค์
- รถของสานักพระราชวังท่ีจดทะเบียน และมีเคร่ืองหมายตามระเบียบที่เลขาธิการ
พระราชวังกาหนด
- รถของกระทรวง ทบวง กรม เทศบาล องค์การบริหารส่วนจังหวัด สุขาภิบาล
กรงุ เทพมหานคร เมืองพัทยา และราชการสว่ นท้องถนิ่ ทเี่ รยี กว่ารถราชการ
- รถยนตท์ หารตามกฎหมายวา่ ดว้ ยรถยนตท์ หาร

วธิ ีการทาประกนั ภยั พระราชบญั ญตั คิ ้มุ ครองผู้ประสบภัยจากรถ พ.ศ. 2535
หากเจ้าของรถหรือผู้เช่าซื้อรถ จะทาประกันภัยตามกฎหมายนี้สามารถทาได้ท่ีบริษัท
ประกันภัยหรือสาขาของบริษัทประกันภัยทุกแห่ง รถประเภทเดียวกันจะเสียเบี้ยประกันเท่ากัน
เม่ือชาระเบี้ยประกันเรียบร้อยแล้วผู้เอาประกันภัยจะได้รับกรมธรรม์ประกันภัย ใบเสร็จรับเงิน
และเครื่องหมายท่ีแสดงว่ามีการประกันภัยแล้ว และจะต้องนาเคร่ืองหมายน้ันไปติดที่กระจกหน้ารถ
(สาหรบั รถยนต์) หรือทที่ ส่ี ามารถมองเหน็ ไดอ้ ย่างชดั เจน
การทาประกันภัยผู้เอาประกันภัยจะต้องแจ้งข้อมูลเก่ียวกับเจ้าของรถหรือผู้เช่าซื้อ ทะเบียน
รถ สรี ถ ยหอ้ ประเภท และขนาดของรถ และลกั ษณะการใช้รถดว้ ย
วงเงินที่เอาประกัน
1. วงเงนิ ท่ีเอาประกนั ภยั รวมตอ่ ครง้ั เป็นดังนี้

- หา้ ลา้ นบาท สาหรบั รถท่นี ง่ั ไมเ่ กิน 7 คน หรือใช้บรรทกุ ผโู้ ดยสารรวมทัง้ ผ้ขู ับข่ี ไม่เกิน 7
คน รวมทง้ั จักรยานยนตด์ ว้ ย

- สบิ ล้านบาท สาหรบั รถที่มที ่ีน่งั เกนิ 7 คน หรือใช้บรรทกุ ผู้โดยสารทัง้ ผู้ขับข่ีเกนิ 7 คน
2. ความคุม้ ครองสาหรบั ความเสยี หายตอ่ คนตอ่ ครง้ั

- ห้าหมื่นบาทต่อคนสาหรับความเสียหายต่อรา่ งกาย
- หนึ่งแสนบาทต่อคนสาหรับความเสียหายต่อร่างกาย ซึ่งได้แก่ ตาบอด หูหนวก เป็นใบ้
หรือเสียความสามารถในการพูดหรือลิ้นขาต สูญเสียอวัยวะสืบพันธุ์ เสียแขน ขา มือ เท้า นิ้วหรือ
อวยั วะอ่ืนใด จติ พิการ และทพุ พลภาพอยา่ งถาวร
- หน่งึ แสนบาทต่อคนสาหรับความเสยี หายต่อชีวิต
บทกาหนดโทษ
หากเจ้าของรถหรือผเู้ ช่าซอ้ื รถไมป่ ฏิบตั ติ ามกฎหมาย จะต้องโทษดังต่อไปน้ี
1. หากเจ้าของรถหรือผู้เช่าซื้อไม่จัดให้มีการประกันภัยต้องระวางโทษปรับต้ังแต่ 10,000 -
50,000 บาท
2. หากผู้ใดนารถที่ไม่มีการจัดให้มีการประกันภัยไปใช้ต้องระวางโทษปรับตั้งแต่ 10,000 -
50,000 บาท
3. หากเจ้าของรถหรือผู้เช่าซื้อรถไม่ติดเครื่องหมาย ไม่ส่งคืนเคร่ืองหมาย ไม่ทาลาย
เครอ่ื งหมายเม่ือบอกเลกิ กรมธรรม์ ตอ้ งระวางโทษปรบั ไมเ่ กิน 2,000 บาท
4. หากผู้ใดปลอมแปลงเครื่องหมาย ต้องระวางโทษจาคุกต้ังแต่ 6 เดือนถึง 5 ปี และปรับ
ตัง้ แต่ 10,000 บาท - 100,000 บาท
5. เจ้าของรถใดติดหรือแสดงเครื่องหมายที่ต้องส่งคืนต่อนายทะเบียนเมื่อยกเลิก กรมธรรม์
ต้องระวางโทษปรบั ตั้งแต่ 5,000 - 20,000 บาท
4. การประกนั ภยั อิสรภาพ
การประกันภัยอิสรภาพ เป็นการประกันภัยที่จัดข้ึนโดยมีแนวความคิดมาจากการที่ศาล
ยุติธรรมจะจัดระบบการประกันตัวผู้ต้องหาหรือจาเลย โดยเพ่ิมทางเลือกให้ประชาชนสามารถใช้
หนงั สอื รับรองความผดิ ของผู้รับประกนั ภัยเปน็ หลักประกันมาวางศาลได้

ศาลยุติธรรม สานักงานอัยการสูงสุด สานักงานตารวจแห่งชาติ กระทรวงพาณิชย์ โดย
กรมการประกันภัย สมาคมประกันวินาศภัย จึงได้ร่วมกันจัดทากรมธรรม์ประกันภัยอิสรภาพข้ึน เมื่อ
ประชาชนได้ซ้อื ประกนั ภัยอิสรภาพแล้ว บริษัทประกันภัยจะออกหนังสือรับรองให้แก่ผู้เอา ประกันภัย
ถือไว้ หากผู้เอาประกันภัยได้ทาผิดและตกเปน็ ผตู้ ้องหาหรือจาเลยระหวา่ งระยะเวลา ประกนั ภัย ผ้เู อา
ประกันภยั จะได้รบั ความสะดวกอย่างย่ิงทีส่ ามารถใชห้ นังสือรบั รองน้ียืนแก่ เจ้าพนักงานเพ่ือใช้ในการ
ประกันตวั โดยไม่ตอ้ งหาหลักทรพั ยอ์ ่นื มาใช้เปน็ หลกั ประกนั

รูปแบบของการประกนั ภยั อิสรภาพ มี 2 รูปแบบ ดังตอ่ ไปน้ี
แบบท่ี 1 กรมธรรม์ประกันภัยอิสรภาพก่อนกระทาความผิด (ใช้กับบุคคลทั่วไป) ให้ความ
คมุ้ ครองกรณีที่ผู้เอาประกนั ภยั ถูกดาเนินคดีและถูกควบคุมตวั ในคดอี าญา ในฐานความผิดอันเกิด จาก
การประทาโดยประมาท บริษัทประกันภัยจะออกหนังสือรับรองตามจานวนเงินเอาประกันภัย พร้อม
กับกรมธรรม์ประกันภัยเพื่อให้ผู้เอาประกันภัยนาไปใช้เป็นหลักประกันในการขอประกันตัว ต่อเจ้า
พนักงาน และหากผเู้ อาประกันภยั ได้ใช้หนังสือรบั รองเพ่ือประกันตัวไปแล้ว แต่ยังไม่เต็ม วงเงินท่รี ะบุ
ไว้ในตารางกรมธรรม์ประกันภัย ผ้เู อาประกันภยั สามารถขอหนงั สอื รบั รองฉบบั ใหม่ ซงึ่ มวี งเงนิ ประกัน
ตวั เทา่ กับจานวนเงินเอาประกนั ภยั ทคี่ งเหลืออยู่
แบบท่ี 2 กรมธรรม์ประกันภัยอิสรภาพหลังกระทาความผิด (ใช้กับผู้ตกเป็นผู้ต้องหา หรือ
จาเลย) ให้ความคุ้มครองกรณีท่ีผู้เอาประกันภัยถูกดาเนินคดีและถูกควบคุมตัวในคดีอาญาในทุก
ลกั ษณะฐานความผดิ บริษัทประกันภัยจะออกหนังสือรับรองตามจานวนเงนิ เอาประกนั ภยั ให้แก่ ผู้เอา
ประกันภัย เพื่อนาไปใช้เป็นเอกสารประกันในการขอประกันตัวต่อเจ้าพนักงานตามคดีที่ระบุ ไว้ใน
ตารางกรมธรรมป์ ระกันภยั
ผซู้ อ้ื กรมธรรม์ประกนั ภัย
1. ผู้ซื้อกรมธรรม์ประกันภัยแบบท่ี 1 คือบุคคลท่ัวไป เช่น พยาบาล แม่บ้าน พนักงาน ขับรถ
ครู ทนายความ นักบญั ชี เป็นตน้
2. ผู้ซ้อื กรมธรรมป์ ระกันภัยแบบที่ 2 คือผู้ท่ีตกเปน็ ผตู้ ้องหาหรือจาเลย
ระยะเวลาความค้มุ ครอง
แบบท่ี 1 ให้ความคุ้มครองตามท่ีระบุไว้ในตารางกรมธรรม์ประกันภัย หรือจนกว่าคดีจะถึง
ที่สดุ สว่ นแบบที่ 2 ใหค้ วามคุ้มครองนับแต่เวลาที่ไดเ้ ริ่มประกนั ตวั จนศาลชัน้ ตน้ มีคาพิพากษา หรือนับ
แต่เวลาท่ีได้เริ่มประกันตัวจนศาลอุทธรณ์มีคาพิพากษา หรือนับแต่เวลาที่ได้เร่ิมประกันตัว จนศาล
ฎกี ามคี าพพิ ากษา หรอื นบั แตเ่ วลาทไี่ ดเ้ รมิ่ ประกันตัวจนถงึ คดีทสี่ ดุ
เบย้ี ประกันภัย
- อัตราเบี้ยประกันสาหรับแบบท่ี 1 ขน้ั ต่า 0.5% ขันสูง 1% * *เอา ประกันเท่ากับ 100,000
บาท ผูเ้ อาประกนั ภยั จะจา่ ยค่าเบีย้ ประกัน 500 - 1,000 บาท
- อัตราเบ้ียประกันสาหรับแบบท่ี 2 ข้ันต่า 5% ข้ันสูง 20% เช่น หากวงเงินเอา ประกันภัย
เทา่ กบั 100,000 บาท ผ้เู อาประกนั ภยั จะจา่ ยค่าเบี้ยประกนั ภยั อยู่ระหว่าง 500 – 2,000 บาท
สว่ นลดเบี้ยประกันภยั
- หากผู้เอาประกนั ภยั มบี ุคคลค้าประกนั ตอ่ บรษิ ทั จะไดร้ บั สว่ นลด 10% ของเบยี ประกนั ภัย

- หากผู้เอาประกันภัยมีหลักทรัพย์มาวางประกันภัยร่วม จะได้รับส่วนลดค่าเบี้ย ประกันภัย
ลดลงตามสัดส่วนหลกั ประกัน

การบอกเลิกกรมธรรม์ประกันภัย
ทั้งฝ่ายผู้เอาประกันภัยและผู้รับประกันภัย ไม่สามารถบอกเลิกกรมธรรม์ประกันภัยใน
ระหว่างระยะเวลาประกนั ภัย
การคืนเบ้ยี ประกันภัย บรษิ ัทจะคนื เบยี้ ประกันภยั ให้แกผ่ ู้เอาประกันภัย ในกรณีดังนี้
- กรมธรรมป์ ระกันภัยแบบที่ 1 เมื่อผู้เอาประกันภัยเสียชีวิตในระหว่างระยะเวลา ประกนั ภัย
โดยไม่มีการเรียกร้องให้ประกันตวั บริษัทจะคืนเบ้ียประกันภัยให้ตามอัตราเบ้ีย ประกันภัยระยะส้ันที่
กาหนดในกรมธรรมป์ ระกนั ภัย การ
- กรมธรรมป์ ระกันภยั แบบท่ี 2 เม่ือผู้เอาประกันภัยเสียชวี ิตในระหว่างระยะเวลา ประกนั ภัย
โดยไม่ผิดสัญญาประกันตวั บรษิ ทั จะคนื เบ้ียประกันภยั คร่ึงหนง่ึ ใหแ้ ก่ทายาทของผเู้ อา ประกันภยั หรือ
เม่ือเจ้าพนักงานไม่อนุญาตให้ประกันตัว บริษัทประกันภัยจะคืนเบ้ียประกันภัยให้ เต็มจานวนโดยหัก
ค่าดาเนินการ 500 บาท หรือเม่ือเจ้าพนักงานอนุญาตให้ประกันตัว แต่ภายหลัง มีคาสั่งถอนหรือ
ยกเลิกการใหป้ ระกนั ตัว หรือผู้เอาประกนั ภยั ไมต่ อ้ งการทจ่ี ะเอาประกันภัยอกี ต่อ ไป บริษัทประกันภัย
จะคืนเบี้ยประกันภัยให้ร้อยละ 20 หรือผู้เอาประกันภัยไม่ผิดสัญญาประกัน ตัวจนส้ินสุดระยะเวลา
ประกนั ภัย บริษทั ประกันภยั จะคืนเบี้ยประกนั ภัยใหร้ อ้ ยละ 20
การใช้หนงั สือรับรอง
- กรมธรรม์ประกันภัยแบบท่ี 1 กรณีไม่มีการกระทาผิดในระหว่างระยะเวลาประกันภัย
หนังสอื รับรองจะสิ้นอายตุ ามระยะเวลาประกันภัยตามระบไุ ว้ในหนา้ ตารางกรมธรรม์ประกันภัย กรณี
มีความผิดผู้เอาประกันภัยกระทาความผิดในระหว่างระยะเวลาประกันภัย แต่ยังมิได้อมตัว บริษัท
ประกันภยั จะขยายเวลาการใช้หนังสือรับรองที่แนบท้ายกรมธรรม์ประกันภัยออกไป 1 ปี นับแต่ส้นิ สุด
ระยะเวลาประกันภัยที่ระบุไว้ในหน้าตารางกรมธรรม์ประกันภัย เพื่อให้ผู้เอาประกันภัยนา ไปใช้
ประกันความผิดที่ได้กระทาข้ึนภายในระยะเวลาประกันภัยนั้น และเม่ือหนังสือรับรองได้ใช้ เป็น
หลักประกันแล้วจะมีผลผูกพันบรษิ ัทจนกว่าคดีจะถึงทีส่ ดุ
- กรมธรรม์ประกันภัยแบบท่ี 2 จะมีผลผูกพันบริษัทและใช้เป็นหลักประกันสาหรับการ
ประกนั ตัวในฐานความผิดทางอาญาจนกว่าศาลจะพิพากษา
5. การประกนั ภัยเบ็ดเตล็ด
การประกันภัยเบด็ เตลด็ เป็นการประกนั ภยั นอกเหนือจากท่ีกลา่ วมาแล้วขา้ งต้น ซึง่ ปัจจุบันมี
อยมู่ ากมาย ดงั จะยกตวั อยา่ งตอ่ ไปนี้
1. การประกันภัยสาหรับเงิน เม่ือผู้เอาประกันภัยต้องเส่ียงกับการดาเนินธุรกิจที่เก่ียว ข้อง
กับเงิน ไม่วา่ จะเป็นการเก็บเงินไว้ในสถานทที่ างาน หรือการเคลื่อนย้ายเงินจากท่ีหน่ึงยังอีกที่ หนึ่ง ซ่ึง
อาจจะก่อให้เกิดอันตรายและการสูญหายด้วยสาเหตุต่างๆ จึงให้ผู้รับประกันภัยเข้ามาคุ้ม ครองเงินท่ี
อาจสญู หายดว้ ยสาเหตจุ าก
- การถูกชิงทรัพย์ ซึ่งหมายถึง การลักทรัพย์โดยใช้กาลังประทุษร้ายหรือขู่เข็ญ การ ใช้กาลัง
ประทุษร้ายน้ันเพื่อให้ความสะดวกแก่การลักทรัพย์หรือพาทรัพย์น้ันไป หรือให้ยื่นให้ซึ่ง ทรัพย์นั้น
หรอื ยึดถือเอาทรัพยน์ ้นั ไว้ หรือปกปิดการกระทาความผิดนน้ั หรอื ให้พน้ จากการจบั กุม

- การลักทรพั ยโ์ ดยใชก้ าลงั ทาลายกระจกหนา้ รา้ นเพื่อพาทรพั ยน์ ัน้ ไป
- การลักทรัพยไ์ ปจากตวั พนักงานรบั ส่งเงนิ หรอื ผู้รักษาทรัพย์ซง่ึ ถูกฆ่าหรือถกู ทารา้ ยร่างกาย
ให้ส้ินสติ
- การปลน้ ทรัพย์ ซึ่งหมายถึงการชิงทรัพย์โดยร่วมกนั กระทาตง้ั แต่ 3 คนข้ึนไป
- การโจรกรรมเงินจากตู้นิรภัยหรือห้องนิรภัย หรือการโจรกรรมตู้นิรภัยไปท้ังตู้จาก สถานที่
เอาประกันภัย
2. การประกนั ภัยโจรกรรม ตามกรมธรรมป์ ระกันภัยโจรกรรม ผเู้ อาประกนั ภยั จะได้รบั ความ
คมุ้ ครอง ดังน้ี

2.1 ความสูญเสียหรือความเสียหายต่อทรพั ย์สินที่เอาประกันภยั ผู้เอาประกันภัย สามารถ
เลือกเอาประกนั ภัยได้ 3 แบบ คอื

- แบบ จร.1 คุ้มครองการลักทรัพย์ที่ปรากฏร่องรอยงดั แงะ โดยบคุ คลใดๆ ที่มิได้ ระบุ
ในข้อยกเว้นซึ่งได้เข้าไปหรือออกจากสถานท่ีที่เอาประกันภัย โดยใช้กาลังอย่างรุนแรงและทา ให้เกิด
ร่องรอยความเสียหายทเี่ ห็นได้อย่างชัดเจนต่อสถานท่ีที่เอาประกันภัยจากการเช้เครื่องมือ วัตถุระเบิด
ไฟฟ้า เคมี รวมทัง้ ความสูญเสียหรอื ความเสียหายอนั เนอื่ งมาจากความพยายาม กระทาการดังกลา่ ว

- แบบ จร.2 คุ้มครองการลักทรัพย์ท่ีปรากฏร่องรอยงัดแงะ การชิงทรัพย์ หรือการ
ปล้นทรัพย์ ความคุ้มครองแบบ จร.2 จะกว้างกว่าแบบ จร.1 โดยรวมถึงการซึ่งทรัพยและการปล้น
ทรพั ย์ด้วย

- แบบ จร.3 คุ้มครองการลักทรัพย์ ชิงทรัพย์ หรือปล้นทรัพย์ แบบ จร.3 น้ีจะกว้าง
ท่ีสุด โดยรวมถึงการลักทรัพย์ (ลักขโมย) การลักทรัพย์ หมายความว่า การเอาทรัพย์ของผู้อ่ืนหรือ ท่ี
ผอู้ ่นื เป็นเจ้าของรวมอยู่ดว้ ย ไปโดยทจุ ริต

2.2 ความเสยี หายต่อตวั อาคารซงึ่ เก็บทรัพย์สินที่เอาประกันภัย บริษัทจะชดใช้ค่า สินไหม
ทดแทนเพ่ือความเสียหายต่อส่วนใดส่วนหน่ึงของตัวอาคาร อันเกิดจากการกระทาซ่ึงได้รับ ความ
คุ้มครองตามความคมุ้ ครองข้อ 1

3. การประกันภัยความรับผิดชอบของกรรมการและเจ้าหน้าท่ีของบริษัท เป็นการ
ประกันภยั ท่ีให้ความคุ้มครองกรรมการ และเจ้าหน้าท่ีระดบั สูงหรือเจา้ หน้าท่รี ะดบั บรหิ ารของ บริษัท
สาหรับความสูญเสียหรือค่าเสียหายทางการเงินอันเน่ืองมาจากการละเมิดหรือการกระทา ผิดท่ี
กรรมการหรือเต้าหน้าที่กรมธรรม์ประกันอุบัติเหตุสาหรับนักเรียน นิสิต และนักศึกษา เป็นการทา
ประกันภัยกลุ่มโดยที่สถาบันการศึกษาเป็นผู้จัดทาให้แก่นักเรียนนักศึกษาในสังกัดผิดท่ีกรรมการหรือ
เจ้าหน้าท่ีของบริษัทต้องรับผิดชอบตามกฎหมาย นอกจากนี้ยังให้ความคุ้ม ครองตัวบริษัทในกรณีที่
บริษัทได้รับอนุญาตหรือผูกพันท่ีจะต้องชดใช้ให้กรรมการและหรือเจ้าหน้า ท่ีสาหรับการกระทาผิดท่ี
กรรมการหรือเจ้าหน้าท่ีน้ันต้องรับผิดตามกฎหมาย ซึ่งหากมองในมุมของ การประกันภัยความรับผิด
ทางวิชาชีพ อาจกล่าวได้ว่าความรับผิดของกรรมการและเจ้าหน้าท่ีก็คือ ความรับผิดทางอาชีพการ
บริหารจัดการนนั่ เอง

4. การประกันภัยความรับผิดจากผลิตภัณฑ์ เป็นการประกันภัยท่ีมีความสาคัญมาก
โดยเฉพาะในประเทศที่พัฒนาแล้ว การประกันภัยความรับผิดจากผลิตภัณฑ์เป็นการประกันภัยท่ี ให้
ความคุ้มครองความรับผิดเน่ืองจากผลิตภัณฑ์หลังจากท่ีผลิตภัณฑ์ได้ออกจากสถานประกอบ การไป

แล้วและอยู่ภายใต้การควบคุมหรือการใชข้ องบุคคลอ่ืนท่ีมิใช่ผู้เอาประกันภัย กรมธรรม์ ประกันภัยจะ
ให้ความคุ้มครองความรับผิดท่ีผู้เอาประกันภัยมีต่อผู้ใช้ผลิตภัณฑ์ หากผู้ใช้ผลิตภัณฑ์ ได้รับบาดเจ็บ
ทางร่างกายหรือเกิดความสูญเสียหรือเสียหายแก่ทรัพย์สินอันเน่ืองมาจากผลิตภัณฑ์นั้น
การประกันภัยความรับผิดจากผลิตภัณฑ์ก่อให้เกิดประโยชน์สองทางคือประโยชน์ทางตรง ได้แก่
ผู้บริโภคจะได้รับความคุ้มครองและชดใช้เม่ือได้รับบาดเจ็บหรือประสบความเสียหายอันเนื่อง มาจาก
การใช้ผลิตภัณฑ์ และประโยชน์ทางอ้อม ได้แก่ ทาให้ผู้ผลิตเพ่ิมความระมัดระวังในขั้นตอน ของการ
ผลิตสินค้า มีการทดสอบสินค้าก่อนนาออกจาหน่าย ทาให้ผู้บริโภคได้ใช้ผลิตภัณฑ์ท่ีมี มาตรฐานและ
คุณภาพดขี นึ้

5. การประกันอุบัติเหตุส่วนบุคคล การประกันอุบัติเหตุเป็นการประกันภัยท่ีให้ความ
คมุ้ ครองต่อผู้เอาประกนั ภัยในกรณีท่ีผเู้ อาประกันภัยประสบอบุ ัติเหตุได้รับความบาดเจ็บทาง ร่างกาย
และหากผลของการบาดเจ็บน้ันส่งผลให้ผู้เอาประกันภัยต้องเข้ารับการรักษาพยาบาล หรือรุนแรงถึง
ข้นั ทพุ พลภาพ สูญเสียอวัยวะ หรือสญู เสียชีวิต บริษัทประกันภัยจะเข้ามารับภาระ ค่าใชจ้ ่ายท่เี กดิ ข้ึน
จากการรักษาพยาบาลของผู้เอาประกันภัย หรือจ่ายค่าทดแทนให้แก่ผู้เอา ประกันภัยหากผู้เอา
ประกนั ภยั ต้องสญู เสยี อวัยวะ ทพุ พลภาพ หรอื เสียชีวิต

ประเภทของกรมธรรมป์ ระกันอุบัติเหตุส่วนบุคคล กรมธรรมป์ ระกันอุบตั เิ หตแุ บ่งออก เป็น
1. กรมธรรมป์ ระกันอบุ ัตเิ หตสุ ่วนบคุ คล ใชส้ าหรบั การประกันอุบัตเิ หตบุ คุ คลเพียงคนเดยี ว
2. กรมธรรมป์ ระกันอบุ ัตเิ หตุกล่มุ ใช้สาหรบั กลมุ่ บคุ คลที่รวมตวั กัน เชน่ กลมุ่ พนกั งานราชการ
ของหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง พนักงานบริษัทใดบริษทั หนึง่ เปน็ ต้น
3. กรมธรรมป์ ระกันอบุ ัติเหตสุ าหรับนักศกึ ษา นิสติ และนักศึกษา
แบบของความคุ้มครองในการประกันอบุ ตั ิเหตุ การประกันอบุ ัตเิ หตุมีแบบใหเ้ ลือก คมุ้ ครอง
ดังนี้
1. แบบ อบ.1 มีความคมุ้ ครองใหเ้ ลอื ก 4 ความคุ้มครอง ได้แก่

- การเสยี ชวี ติ สูญเสียอวยั วะ/สายตา การทพุ พลภาพถาวรส้ินเชงิ
- การทพุ พลภาพชว่ั คราวส้ินเชงิ
- การทพุ พลภาพชั่วคราวบางส่วน
- การรักษาพยาบาล
กรมธรรมป์ ระกันอบุ ัตเิ หตุสาหรบั นักเรียน นสิ ิต และนักศกึ ษาจะใช้แบบ อบ.1 เท่านัน้
2. แบบ อบ.2 ให้ความคุ้มครอง 4 ความคุ้มครองตามแบบ อบ.1 และเพิ่มเติมขึ้นมาอีก คือ
การสูญเสียน้วิ การสญู เสียการรับฟงั เสยี ง/การพูดออกเสยี ง และการทพุ พลภาพถาวรบางส่วน
โดยปกติแล้วการประกันอุบัติเหตุจะให้ความคุ้มครองรวมถึงการถูกฆ่า หรือการถูกทาร้าย
รา่ งกายด้วย ไมว่ ่าการถกู ฆ่าหรือถูกทาร้ายร่างกายจะเป็นโดยเจตนาหรือไมก่ ็ตาม อย่างไรกต็ าม หากผู้
เอาประกันภัยเห็นว่าตนไม่มีความเสี่ยงภัยในการถูกฆ่าหรือถูกทาร้ายร่างกาย ก็สามารถที่ จะไม่เอา
ประกนั ภยั ในสว่ นน้ไี ด้ โดยผเู้ อาประกนั ภยั ก็จะได้รบั ส่วนลดเบีย้ ประกันภัยไป
6. การประกันสุขภาพ คือการประกันภัยที่บริษัทประกันภัยตกลงที่จะชดเชยค่าใช้จ่ายท่ี
เกิดขึ้นจากการรักษาพยาบาลของผู้เอาประกันภัย ไม่ว่าค่ารักษาพยาบาลน้ันจะเกิดข้ึนจากการ
เจ็บป่วยจากโรคภัย หรือการบาดเจ็บจากอุบัติเหตุ การประกันสุขภาพแบ่งออกเป็นการประกัน

อบุ ัติเหตแุ ละสขุ ภาพหมู่ และการประกันอบุ ัติเหตแุ ละสขุ ภาพส่วนบคุ คล โดยทัง้ สองประเภทให้ ความ
คุ้มครองเหมือนกนั ไดแ้ ก่

1. ให้ความคุ้มครองเม่ือผู้เอาประกันภัยต้องเข้ารับการรักษาตัวในโรงพยาบาลเพราะการ
บาดเจ็บจากอุบัติเหตุหรือการป่วยไข้ โดยจะชดเชยค่าห้องและค่าอาหาร ค่าบริการทั่วไป และ เช้จ่าย
ในกรณที ่มี ีการรักษาพยาบาลฉกุ เฉิน หลงั การเกดิ อุบตั ิเหตุ

2. คา่ ใช้จา่ ยอนั เกิดจากการผา่ ตดั คา่ ปรกึ ษาแพทย์เกี่ยวกบั การผา่ ตัด
3. ค่าใช้จา่ ยอนั เกิดจากการใหแ้ พทย์มาดแู ล
4. คา่ ใช้จา่ ยสาหรบั การรักษาทคี่ ลินกิ หรอื แผนกผู้ป่วยนอกของโรงพยาบาล
5. คา่ ใช้จา่ ยในการคลอดบตุ ร
6. ค่าใช้จา่ ยในการรกั ษาฟัน
7. การชดเชยค่าใช้จา่ ย
อตั ราคา่ เบยี้ ประกนั ในการประกันสขุ ภาพขน้ึ อยู่กับ
1. อายขุ องผ้เู อาประกนั ภยั
2. เพศ เพศหญงิ มีความอ่อนแอ และต้องใชเ้ วลาในการฟ้นื ตัวเมอ่ื เจ็บไข้ได้ป่วยนาน กว่า
เพศชาย จงึ เสียค่าเบย้ี ประกนั สูงกว่า
3. สุขภาพของผเู้ อาประกันภัย
4. อาชพี ของผู้เอาประกันภัย
5. การดาเนนิ ชีวิต
6. การประกันภยั หมู่ หากมจี านวนคนมากจะทาให้อัตราเบ้ียประกนั ต่าลง
7. การประกันอุบัติเหตกุ ารเดินทาง การประกันภัยการเดินทางเป็นการประกันภัย ใหค้ วาม
คุ้มครองแก่ผู้เอาประกันภัย หากผู้เอาประกันภัยประสบอุบัติเหตุ และผลของอุบัติเหตุนั้น ส่งผลให้ผู้
เอาประกันภัยบาดเจ็บต้องได้รับการรักษาพยาบาล หรือสูญเสียอวัยวะ มือ เท้า และ สายตา หรือ
เสียชีวิต แต่ท้ังน้ีอุบัติเหตุที่เกิดข้ึนจะต้องเกิดข้ึนภายในระยะเวลาระหว่างการเดินทาง ที่กาหนดไว้
เท่านั้น เช่น คุ้มครองต้ังแต่วันท่ี 1 ธันวาคม 2548 ถึงวันท่ี 15 ธันวาคม 2548 ตลอด ระยะเวลาท่ีผู้
เอาประกนั ภยั เดนิ ทางไป-กลับกรุงเทพฯ-ออสเตรเลยี เป็นต้น
การจ่ายค่าสินไหมทดแทน แบง่ ออกเป็น 2 กรณี ดังนี้
1. กรณีทผ่ี เู้ อาประกนั ภัยเสยี ชวี ติ หรือสูญเสียมือ เทา้ และสายตา บริษทั จะจ่ายค่า สินไหม
ทดแทนใหเ้ ป็นวงเงินก้อนแกผ่ ู้เอาประกันภัยหรอื ทายาท ดงั น้ี
1.1 การเสยี ชวี ติ จา่ ย 100% ของวงเงนิ ทเ่ี อาประกัน
1.2 สญู เสียมือ เท้า และ/หรือสายตา รวม 2 ขา้ ง จา่ ย 100% ของวงเงนิ ท่ีเอา ประกนั ภยั
1.3 การสูญเสยี มอื เท้า หรือสายตาหนง่ึ ขา้ ง จา่ ย 50% ของวงเงนิ ทเี่ อาประกันภยั
2. กรณีท่ผี ู้เอาประกันภัยไดร้ ับบาดเจบ็ บรษิ ัทประกนั ภัยจะจา่ ยเงนิ ชดเชยคา่ รักษา พยาบาล
ตามค่าใช้จ่ายที่เกดิ ขนึ้ จรงิ แต่ไมเ่ กนิ จานวนเงนิ ท่เี อาประกันภัยปัจจบุ นั บริษทั ประกันภยั หลายบริษัท
ได้มกี ารคิดคน้ และพฒั นารูปแบบการรับประกนั ภัยการเดินทางใหม่ๆ ขน้ึ เพ่ือความ สะดวกโดยให้ผู้
เอาประกันภัยมที างเลอื กและได้รบั ความค้มุ ครองมากข้ึนจากกรมธรรม์ประกนั ภยั มาตรฐาน ความ
คมุ้ ครองท่ีเพมิ่ ขึน้ ดังกล่าว เช่น การชดเชยคา่ ใชจ้ า่ ยเมอื่ มีเหตุการณด์ ังนี้

2.1 การสูญเสียและความเสียหายของกระเปา๋ เดินทาง ความล่าช้าของกระเปา๋ เดินทาง
2.2 การยกเลิก การหยุดชะงักการเดินทาง หรือการเดินทางล่าช้า ความล่าช้าของ
เทยี่ วบนิ
2.3 การสูญเสียเงินส่วนตัว การสูญเสียเอกสารเดินทาง 24 ค่าใช้จ่ายในการเคลื่อนย้าย
และการส่งกลับประเทศเพ่ือรักษาพยาบาล 2.5 การส่งศพหรือกระดูก หากผู้เอาประกันภัยเสียชีวิต
2.6 ความรบั ผิดชอบต่อบุคคลภายนอก เปน็ ตน้
8. การประกันภัยผู้โดยสารเรือโดยสารรับจ้าง ปัจจุบันมีกฎหมายกาหนดให้เจ้าของ เรือ
โดยสารที่บรรทุกผู้โดยสารเกินกว่า 12 คน ต้องจัดให้มีการประกันภัยแก่ผู้โดยสารเพ่ือเป็นหลัก
ประกันให้กับผู้โดยสารเรือว่า ในกรณีท่ีมีอุบัติเหตุใดๆ เกิดข้ึนซึ่งส่งผลให้ผู้โดยสารเรือได้รับบาด เจ็บ
จะมีผู้ท่ีรับผิดชอบชดใช้ค่าเสียหายให้กับผู้โดยสารเรืออย่างน้อยที่สุดจานวนหน่ึงเพื่อบรรเทา ความ
เดอื ดรอ้ นทางการเงินของทัง้ ผปู้ ระสบภัยและเจา้ ของเรอื
9. การประกันภัยสาหรับเจ้าบ้าน การประกันภัยสาหรับเจ้าบ้านเป็นการประกันภัยที่มี
จุดประสงค์เพ่ือใหค้ วามคุ้มครองต่อผูเ้ ปน็ เจ้าของอาคาร ประเภทบ้านอยู่อาศยั สานักงานในบ้าน หรือ
ห้องชุดอยู่อาศัยในแฟลต แมนช่ัน หรือคอนโดมิเนียมให้ได้รับความคุ้มครองหลายอย่างไว้ใน
กรมธรรม์เดียวกัน กรมธรรม์ประกันภัยสาหรับเจ้าบ้านมีหลายรูปแบบ ซ่ึงแต่ละบริษัทอาจเลือก ขาย
ความคุม้ ครองแตกต่างกนั ออกไป โดยท่วั ไปคุ้มครองดงั น้ี
ความคุ้มครองต่ออาคารและทรัพยส์ ินในอาคาร บริษัทจะชดใช้ค่าสินไหมทดแทนแก่ ผู้เอา
ประกันภัยสาหรับความสูญเสียหรือความเสียหายต่ออาคาร หรือต่อทรัพย์สินในอาคารท่ีเอา
ประกันภัย อันเนื่องมาจากอัคคีภัย ฟ้าผ่า การระเบิด อากาศยานหรือสิ่งท่ีหล่นมาจากอากาศยาน
น้าทว่ ม การไหลล้นหรอื การระเบิดของแท็งก์น้าหรือท่อนา้ การลักทรัพย์โดยใช้กาลงั รุนแรงเพ่ือเข้าไป
หรือออกจากอาคาร การชิงทรัพย์ การปล้นทรัพย์ หรือความพยายามกระทาการดังกล่าว อาคารถูก
ชนโดยพาหนะทางบก ม้าหรือปศุสัตว์ ท่ีไม่ได้เป็นของหรืออยู่ในความควบคุมของผู้เอา ประกันภัย
หรือของสมาชิกในครอบครัวที่อยู่ด้วยกันกับผู้เอาประกันภัย แผ่นดินไหว พายุเฮอริเคน พายุไซโคลน
พายใุ ต้ฝนุ่ หรือลมพายุ
ความคุ้มครองค่าใช้จ่ายสาหรับค่าเช่าท่ีพักอาศัยชั่วคราวและการสูญเสียค่าเช่า ในกรณี
ที่อาคารที่พักอาศัยที่ทาประกันน้ันได้รับความเสียหายจากภัยต่างๆ ที่กล่าวมาแล้วข้างต้นจน
ไม่สามารถอยู่อาศัยได้ จะต้องทาการซ่อมแซมหรือสร้างขึ้นมาใหม่ และในระหว่างการรอการ
ซ่อมแซมหรือสร้างขึ้นใหม่น้ัน ผู้เอาประกันภัยต้องหาท่ีพักอาศัยช่ัวคราว เช่น บ้านเช่า โรงแรม
อพาร์ตเมนต์ เป็นต้น บริษัทจะชดใช้ค่าสินไหมทดแทนให้แก่ผู้เอาประกันภัยเพื่อเป็นค่าเช่าท่ีพัก
อาศัยชั่วคราวดังกลา่ ว กรณที ่ีผ้เู อาประกันภัยเปน็ เจ้าของอาคารและมรี ายไดจ้ ากการให้เช่าอาคาร น้ัน
เช่น เจ้าของบ้านเช่า เจ้าของหอพัก เจ้าของอพาร์ตเมนต์ เป็นต้น หากเกิดความเสียหายต่อ อาคาร
จากภัยที่คุ้มครองตามกรมธรรมจ์ นทาให้เจ้าของอาคารต้องขาดรายได้ซง่ึ เคยได้รับ บริษัท จะชดใช้ค่า
สินไหมทดแทนให้แกผ่ เู้ อาประกันภัยตามจานวนเงนิ เอาประกนั ภัยทีร่ ะบไุ วใ้ นตาราง
คุ้มครองความรับผิดต่อบุคคลภายนอก บริษัทจะชดใช้ค่าสินไหมทดแทนในนามผู้เอา
ประกันภัย หากผู้เอาประกันภัยต้องรับผิดตามกฎหมายต่อบุคคลภายนอกในฐานะเจ้าของอาคารท่ี
เอาประกันภัย หรือในฐานะผู้เช่าซ่ึงพักอาศัยในอาคารที่เอาประกันภัย โดยความรับผิดชอบต่อ

บุคคลภายนอก แบ่งเป็น 2 กรณี คือ ความรับผิดชอบต่อร่างกายของบุคคลภายนอก เช่น การเสีย
ชีวติ คา่ ใช้จา่ ยในการรักษาพยาบาล ความบาดเจ็บตอ่ รา่ งกาย (เช่น บุคคลภายนอกเขา้ มาในบ้าน ของ
ผเู้ อาประกันภัยแล้วล่ืนล้มในห้อง้น้าหัวฟาดพื้น) และความรับผิดต่อทรัพย์สินของบุคคลภาย นอกอัน
เน่ืองมาจากอบุ ัตเิ หตุที่เกดิ ข้ึนในอาคารหรือเกย่ี วกับอาคาร (เชน่ รถของบคุ คลภายนอก จอดไว้ในบา้ น
ของผเู้ อาประกันภยั แลว้ ของจากทสี่ งู ตกใส่หลังคารถแล้วทาใหร้ ถได้รับความเสยี หาย)

ความคุ้มครองสาหรับเงินชดเชยการเสียชีวิตของผู้เอาประกันภัย หากผู้เอา ประกันภัย
ประสบอุบัติเหตุขณะท่ีอยู่ในอาคารท่ีทาประกันภัยและเป็นเหตุให้เสียชีวิตทันทีหรือได้ รับบาดเจ็บ
อนั มีสาเหตุมาจากภัยภายใตค้ วามคุ้มครองต่ออาคารและทรัพย์สนิ ในอาคารดังกล่าวมา แล้วน้ัน และ
มีผลทาให้ผู้เอาประกันภัยต้องเสียชีวิตภายใน 180 วัน นับจากวันเกิดอุบัติเหตุ บริษัท จะจ่าย
คา่ ชดเชยใหแ้ ก่ผู้รับประโยชน์ตามที่ระบชุ ่อื ไว้ในกรมธรรม์

ความคมุ้ ครองทสี่ ามารถซื้อเพม่ิ เตมิ ได้ ผเู้ อาประกนั สามารถซอื้ ความเพิม่ เติมไดอ้ ีก ดงั น้ี
1. ความเสียหายต่อกระจก หมายถึง การแตกของกระจกที่เป็นเสมือนผนังอาคารและ
กระจกประตูหน้าต่างที่เอาประกันภัยไว้ โดยบริษัทจะชดใช้โดยเลือกกระจกอ่ืนมาทดแทนหรือ
ซอ่ มแซม
2. ความคุ้มครองเงินชดเชยการเสียชีวิตของคู่สมรสและสมาชิกในครอบครัวของผู้เอา
ประกันภัย หากผู้เอาประกันภัยต้องการได้รับเงินชดเชย กรณีคู่สมรสหรือสมาชิกในครอบครัวของ ผู้
เอาประกันภัยตามที่ระบุช่ือไว้ ได้รับบาดเจ็บอันมีสาเหตุมาจากภัยท่ีระบุภายใต้ความคุ้มครองต่อ
อาคารและทรัพย์สินในอาคาร และทาให้ผู้เอาประกนั ภัยต้องเสียชีวติ ภายใน 180 วัน นับจากวัน เกิด
อุบัติเหตุ บริษัทกจ็ ะจา่ ยคา่ ชดเชยให้แก่ผเู้ อาประกนั ภัย
10. การประกันภัยความรับผิดต่อสาธารณะ หรือการประกันภัยความรับผิดตาม หมายต่อ
สาธารณชน จัดเป็นการประกันวินาศภัยประเภทหน่ึงซึ่งให้ความคุ้มครองต่อความเสีย เรียที่จะเกิด
ข้ึนกับบุคคลภายนอก ไม่ว่าจะเป็นความเสียหายต่อทรัพย์สินหรือความบาดเจ็บทาง กาย ตลอดจน
กระท่ังการเสียชีวิตของบุคคลภายนอกซ่ึงผู้เอาประกันภัยต้องรับผิดชดใช้ตาม ฎหมาย แต่ไม่ให้ความ
คุ้มครองต่อความเสียหายที่เกิดข้ึนโดยตรงต่อทรัพย์สินหรือร่างกายของ เอาประกัน การประกันภัย
ความรับผิดต่อสาธารณะแบ่งออกได้กว้าง ๆ ดังน้ี

10.1 การประกันภัยความรับผิดต่อสาธารณชนส่วนบุคคล ได้แก่
- ความรับผิดของแพทย์ ศัลยแพทย์ และทนั ตแพทย์ต่อคนไข้ โดยการประกันภัยนี้

จะให้ความคุ้มครองแก่แพทย์ ศัลยแพทย์ และทันตแพทย์ ซึ่งรวมท้ังพยาบาลและผู้ช่วยแพทย์ ท่ีทา
ตามคาส่ังแพทย์ในกรณีที่เกิดความเสียหายแก่คนไข้เน่ืองมาจากความบกพร่องพลั้งพลาด ใน การ
รักษาพยาบาลไม่ว่าการปฏิบัติจะอยู่ต่อหน้าแพทย์หรือไม่ก็ตาม รวมถึงความเสียหายที่ทาให้ คนไข้
ต้องสญู เสยี รายได้ดว้ ย

- ความรับผิดของเภสัชกรต่อผู้ซ้ือยา ให้ความคุ้มครองแก่เภสัชกรเม่ือผู้ซ้ือยาได้รับ
ความเสียหายเน่ืองจากรับประทานยาที่ผสมผิดส่วน หรือผู้ขายยาหยิบยาให้ผิดประเภท ไม่ว่าจะ
เกิดขึ้นทันทีหรือภายหลังจากใช้ยาน้ันติดต่อสืบเน่ืองมาเป็นเวลานานก็ตาม แต่ต้องเกิดข้ึนระหว่าง
สัญญามีผลใชบ้ ังคบั

- ความรับผิดของโรงพยาบาลต่อคนไข้ ให้ความคุ้มครองโรงพยาบาลในการดูแล
รักษาคนไข้ รวมถึงการให้อาหารอันเนื่องมาจากความประมาทเลินเล่อของแพทย์ พยาบาล หรือ
คนงานประจาโรงพยาบาลหรือคลินกิ ไม่วา่ ความเสยี หายจะเกิดขึ้นภายในหรอื ภายนอกโรง พยาบาลก็
ตาม

- ความรับผิดของจักษุต่อคนไข้ ให้ความคุ้มครองความบกพร่อง ประมาทเลินเล่อ
ในการปฏิบตั หิ นา้ ทขี่ องจักษแุ พทยเ์ ทา่ นน้ั ไมร่ วมถึงการกระทาของลูกจา้ ง

- ความรับผิดของรา้ นเสริมสวยตอ่ ลูกคา้ ให้ความคุ้มครองในความประมาทเลนิ เล่อ
ของร้านเสริมสวยหรือความเสียหายบาดเจ็บที่เกิดแก่ลูกค้า ในการให้หรือบริโภคผลิตภัณฑ์ที่ซ้ือ จาก
รา้ นเสริมสวย

- ความรับผิดของผู้ทาบัญชีและผู้สอบบัญชีต่อผู้ว่าจ้าง ให้ความคุ้มครองในความ
ประมาทเลนิ เลอ่ ของผู้ทาบญั ชใี นการกอ่ ให้เกดิ ความเสียหายต่อผ้วู า่ จา้ ง

10.2 การประกันความรับผิดตามกฎหมายต่อสาธารณชนของผู้ประกอบการหรือโร
บคุ คล ได้แก่

- การประกันความรับผิดต่อบุคคลภายนอกของเจ้าของ ผู้ให้เช่า และผู้เช่าสถานท่ี
การประกันความรับผิดต่อบุคคลภายนอกอันเกิดจากอุบัติเหตุที่เกิดข้ึนต่อบุคคลภายนอก อันเนื่อง
จากการบารุงรักษาและดแู ลสถานที่ยงั ผลให้เกิดความสญู เสียหรอื เสียหายต่อทรัพย์สินและหรอื ความ
บาดเจ็บทางร่างกาย การประกันภัยประเภทน้ีเหมาะสาหรบั เจ้าของโรงงาน เจ้าของหา้ ง สรรพสินค้า
เจ้าของอาคารพาณชิ ย์ ผเู้ ช่าโรงงาน เปน็ ต้น

- การประกันความรับผิดของผ้ทู าการผลติ และผรู้ บั เหมา คือการประกนั ความรับผิด
ต่อบคุ คลภายนอกอนั เกิดจากอุบัตเิ หตุท่ีเกิดขึ้นตอ่ บุคคลภายนอก เนื่องจากการปฏบิ ัติงานและยัง ผล
ให้เกดิ ความสูญเสียหรือความเสียหายต่อทรัพย์สนิ และหรอื ความบาดเจบ็ ทางร่างกาย การ ประกันภัย
ประเภทน้ีเหมาะสาหรับผู้รับเหมางานก่อสร้างต่างๆ เช่น งานก่อสร้างทางโครง การรถไฟฟ้า
ผปู้ ระกอบการผลิต เป็นตน้

- การประกันความรับผิดต่อผลิตภัณฑ์ หมายถึงความคุ้มครองผู้ผลิตสินค้าเม่ือมี
การเสยี หายเกิดข้ึนกบั ผ้บู ริโภคสินค้า

- การประกันความรับผิดของนายจ้างต่อลูกจ้าง หมายถึงกรณีที่เกิดอุบัติเหตุแก่
ลูกจ้าง และลูกจ้างสามารถพิสูจน์ได้ว่าเหตุที่เกิดขึ้นจากความประมาทเลินเล่อของนายจ้าง การ
ประกนั ภยั ดงั กลา่ วจะใหค้ วามคมุ้ ครองแก่นายจา้ ง

- การประกันความรับผิดตามสัญญา หมายถึงการให้ความคุ้มครองความรับผิดอัน
เกิดจากสัญญา เช่น บริษัทที่ประกอบธุรกิจดูแลและบารุงรักษาลิฟต์ ได้ทาสัญญากับผู้ว่าจ้าง
ขณะเดียวกันได้ขอทาประกันภัยความรับผิดอันเกิดจากสัญญาว่าจ้างบารุงรักษาดูแลลิฟต์ ว่าถ้า เกิด
ความเสียหายตอ่ ผูใ้ ช้ลฟิ ต์ท้ังทางรา่ งกายและทรัพย์สิน ผ้ใู ช้ลิฟต์สามารถเรียกร้องคา่ สนิ ไหมทดแทนได้
การประกันความรับผิดอย่างกว้างขวางของผู้ประกอบธุรกิจต่อบุคคลอ่ืน การ ประกันประเภทน้ีให้
ขอบเขตความคุ้มครองหลายประเภทในสถานที่ประกอบการแห่งเดียว เช่น โรงแรม จะมีความรับผิด
ต่อผู้มาใช้บริการต่างๆ ในโรงแรม เช่น สระว่าย้น้า บันไดเลื่อน ห้อง อาหาร ห้องออกกาลังกาย
สถานทจี่ อดรถ ทรัพยส์ ินในหอ้ งพักเสียหาย เปน็ ตน้

6. การประกันอุบตั ิเหตุเอื้ออาทร
การประกนั อุบตั เิ หตุเออ้ื อาทรเปน็ การประกันภยั ที่จัดทาข้ึนเปน็ กรณพี ิเศษ เนอ่ื งจากรัฐบาลมี

นโยบายที่จะช่วยเหลือประชาชนโดยเฉพาะผู้มีรายได้น้อยให้ได้รับความคุ้มครองจากการ ประกันภัย
ท่ัวทุกคน ผู้ซื้อประกันภัยจะได้รับเงินชดเชยเมื่อเกิดการเสียชีวิตหรือทุพพลภาพถาวร จากอุบัติเหตุ
การประกันอุบัติเหตุเอื้ออาทรนี้มีทั้งบริษัทประกันวินาศภัยและบริษัทประกันชีวิต ร่วมกันเป็นผู้
รับประกัน โดยกาหนดอัตราเบ้ียประกันภัยท่ีถูกเป็นพิเศษคือปีละ 365 บาท จึงทา ให้ประชาชนทุก
คนสามารถซ้ือประกนั ภยั ได้

ประโยชน์ของการประกันภัยเอื้ออาทร การประกันอุบัติเหตุเอ้ืออาทรให้ประโยชน์แก่
ผเู้ อาประกันภัยทีประสบอุบัติเหตุเสียชีวิตหรือตกเป็นผู้ทุพพลภาพถาวร ด้วยการจ่ายเงินค่า ทดแทน
จานวน 300,000 บาท และหากผู้เอาประกันภัยและคู่สมรสที่ถูกต้องตามกฎหมายเสียชีวิต หรือตก
เป็นผทู้ ุพพลภาพถาวรทั้งสองคนในอบุ ัติเหตุคราวเดียวกัน กรมธรรม์ประกันภัยอุบัติเหตุ เอือ้ อาทรจะ
มอบเงินค่าทดแทนเพิ่มเปน็ พเิ ศษให้ผู้เอาประกันภัยอีก 100,000 บาท (ทุพพลภาพ ในท่นี หี้ มายความ
ว่าผู้เอาประกันภัยไม่สามารถทางาน ไม่ว่าจะเป็นอาชีพใดๆ ได้โดยส้ินเชิง ตลอดไป หรือเม่ือผู้เอา
ประกันภัยตอ้ งสูญเสยี มอื ทั้งสองมือ เท้าท้ังสองเท้า หรอื สายตาทัง้ สองข้าง)

คุณสมบัติของผู้เอาประกันภัย ผู้ท่ีจะทาประกันอุบัติเหตุเอ้ืออาทรต้องมีอายุต้ังแต่ 15 ปี
บริบูรณ์ถึง 70 ปีบริบูรณ์ในวันที่ทาประกัน ผู้เอาประกันภัยสามารถซื้อกรมธรรม์ประกันอุบัติเหตุ
เอ้ืออาทรคนละหน่ึงฉบับเท่านั้น โดยผู้ที่อยู่ต่างจังหวัดให้กานันหรือผู้ใหญ่บ้านรวบรวมรายช่ือ
พร้อมสาเนาบัตรประชาชน และเงินค่าเบี้ยประกันภัยเพื่อนาส่งบริษัทรับประกันภัยจัดทาการ
ประกนั ภยั ต่อไป

ข้อยกเวน้ การคมุ้ ครองในกรมธรรม์ประกันอบุ ัตเิ หตเุ อื้ออาทร
1. การประทาของผู้เอาประกันภัยขณะท่ีอยู่ภายใต้ฤทธ์ิสุรา สารเสพติด หรือยาเสพติด ให้
โทษ จนไม่สามารถครองสติได้ (คาว่า “ขณะอยู่ภายใต้ฤทธ์ิสุรา” หมายถงึ ในกรณที ่ีมีการตรวจ เลือด
ใหถ้ ือเกณฑ์ระดับแอลกอฮอล์ต้ังแต่ 150 มลิ ลกิ รมั เปอรเ์ ซน็ ต์ขึน้ ไป)
2. การฆา่ ตัวตาย พยายามฆ่าตัวตาย หรือทาร้ายรา่ งกายตนเอง
3. การไดร้ บั เช้อื โรค ยกเวน้ ได้รบั เช้ือโรคจากบาดแผลท่ีเกดิ จากอบุ ัติเหตุ
4. การแทง้ ลกู ยกเว้นการแท้งลกู นัน้ เกดิ จากอุบตั ิเหตุโดยตรง
5. สงคราม การรุกราน หรือการกระทาของศัตรูต่างชาติ สงครามกลางเมือง การปฏิวัติ
ทรกบฏ การที่ประชาชนกอ่ ความวุ่นวายถึงขนาดลุกฮอื ขึน้ ต่อตา้ นรฐั บาล การจลาจล การนดั หยุดงาน
การกอ่ การรา้ ย
6. อาวุธนิวเคลียร์ การแผ่รังสี หรือกัมมันตภาพรังสีจากเช่ือเพลงนวเคลียร์หรือจากกา
นวิ เคลียร์ใดๆ
7. ขณะที่ผู้เอาประกันภัยกอ่ อาชญากรรมขณะท่ีถกู จับกุมหรอื หลบหนีการจับกุมในคดี อาญา
ทีก่ ระทาโดยเจตนาเป็นองค์ ประกอบความผดิ และมโี ทษจาคุกต้งั แต่ 3 ปขี ้ึนไป
8. ขณะท่ผี เู้ อาประกนั ภยั ปฏิบัตหิ นา้ ทเ่ี ป็นทหาร ตารวจ หรืออาสาสมัครและเข้าปฏบิ ตั ิ การ

ในสงคราม หรอื ปราบปราม