หลักสูตรการสานตะกร้าพลาสติก (1 กศน.ตำบล 1 อาชีพ)

ก

ก

คำนำ

ตามท่ี สำนกั งานส่งเสรมิ การศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศยั จงั หวดั มหาสารคาม
กำหนดนโยบายการจัดการศึกษาและภารกจิ เร่งด่วน เพื่อขับเคล่ือนการจดั การศึกษาที่มงุ่ พัฒนาทักษะทางอาชีพ
ส่งเสรมิ การศึกษาท่ีเนน้ พัฒนาทกั ษะอาชีพของผู้เรยี น เพ่ือพัฒนาคณุ ภาพชีวิต ไดส้ รา้ งอาชีพและรายได้
รวมทงั้ เพ่มิ ขีดความสามารถในการแข่งขนั โดยมอบหมายให้ กศน.อำเภอกันทรวชิ ัย ดำเนินการสง่ เสรมิ การจัด
การศึกษาพฒั นาอาชีพ เพื่อสนองนโยบายและจดุ เน้นการดำเนนิ งานดังกลา่ วข้างต้นใหบ้ รรลวุ ัตถุประสงค์พัฒนา
หลกั สตู รอาชพี ระยะสัน้ ทเี่ น้น New skill Up skill และ Re skill ทส่ี อดคล้องกับบริบทพ้ืนท่ี ความต้องการของ
กลุ่มเป้าหมาย ความตอ้ งการของตลาดแรงงาน และกลุ่มอาชีพใหม่ทร่ี องรับ Disruptive Technology และ ยกระดบั
ผลติ ภัณฑ์ สนิ ค้า บรกิ ารจากโครงการศูนยฝ์ ึกอาชีพชุมชน ที่เน้น “สง่ เสรมิ ความรู้ สร้างอาชีพ เพ่ิมรายได้ และมี
คณุ ภาพชีวติ ท่ดี ี” ใหม้ คี ุณภาพมาตรฐาน เป็นท่ยี อมรับของตลาด ต่อยอดภูมิปญั ญาท้องถน่ิ เพ่ือสร้างมลู คา่ เพิม่ พฒั นา
สู่วิสาหกิจชมุ ชน ตลอดจนเพิ่มชอ่ งทางประชาสมั พันธ์และช่องทางการจาํ หน่าย ใหแ้ ก่ประชาชนท่ไี ด้รบั ผลกระทบ
จากสถานการณก์ ารแพร่ระบาดของโรคตดิ เช้อื โควดิ -19

กศน.อำเภอกันทรวิชยั จงึ ไดจ้ ดั ทำหลกั สูตรการสานตะกร้าพลาสติกข้ึน ซง่ึ ไดป้ รบั ปรงุ จากหลักสูตร
อาชพี ท่ีสถานศึกษามีอยู่แลว้ ของแต่ละตำบลในอำเภอกนั ทรวิชยั นำมาพัฒนาเปน็ ต้นรา่ งเพอื่ พฒั นาเน้ือหา
ใหค้ รบวงจรและกำหนดระยะเวลาในการเรียนใหเ้ หมาะสม โดยไดร้ ับความอนุเคราะห์จาก ปราชญ์ชาวบ้าน
ผู้ที่มคี วามรู้และเชีย่ วชาญ ดา้ นเนื้อหา ทักษะและประกอบอาชีพดา้ นการสานตะกร้าพลาสตกิ และผ้ทู รงคณุ วฒุ ิ
ด้านการพฒั นาหลักสูตร ดา้ นสอ่ื การสอน ดา้ นวัดและประเมนิ ผลและทุกฝา่ ยท่ีเกย่ี วข้อง มารว่ มกันจดั ทำและ
ตรวจสอบความถูกต้อง จึงทำให้การดำเนินการจดั ทำหลักสตู รในครัง้ น้ีเปน็ ไปด้วยความเรียบร้อยและสมบูรณ์ด้วยดี
กศน.อำเภอกนั ทรวชิ ยั ขอขอบคณุ มา ณ โอกาสน้ี

กศน.อำเภอกนั ทรวชิ ยั
สำนกั งาน กศน.จงั หวัดมหาสารคาม

สารบญั ข

คำนำ หน้า
สารบัญ ก
หลกั สูตรการสานตะกรา้ พลาสตกิ ข
1
ความเป็นมา
หลักการของหลกั สูตร 2
จดุ มงุ่ หมาย 7
กลุ่มเปา้ หมาย 7
ระยะเวลา 7
งบประมาณ 7
โครงสร้างหลักสตู รการสานตะกรา้ พลาสติก 8
สอื่ การเรยี นการสอน
การวัดและประเมินผล
การจบหลักสตู ร
เอกสารหลกั ฐานการจบหลักสูตร
คณะผจู้ ัดทำ

1

แบบเขยี นหลักสตู รการศกึ ษาต่อเนอ่ื ง ( ช้ันเรียนวิชาชีพ )
ช่อื หลักสูตร การสานตะกร้าพลาสตกิ จำนวน 35 ชั่วโมง
ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศยั อำเภอกนั ทรวชิ ัย

**************************************

ความเปน็ มา

หตั ถกรรมเคร่ืองจักสานเป็นภมู ิปญั ญาท้องถนิ่ ของชมุ ชนทส่ี ำคัญยงิ่ ต่อการดำรงชีวิตตงั้ แต่อดีต มาจนถึง
ปัจจุบนั เปน็ ตัวอย่างหนึง่ ท่ีแสดงให้เห็นภูมปิ ัญญาอันเฉลยี วฉลาดของคนในท้องถน่ิ ทใี่ ช้ภูมิปัญญาที่มีอย่ใู น ชมุ ชนมา
ประยกุ ต์ทำเปน็ เครื่องมือเครื่องใชใ้ นชวี ติ ประจำวนั ซงึ่ มีประโยชน์ในการดำรงชวี ิต จะเห็นไดว้ ่าหตั ถกรรม เคร่อื ง
จกั สาน มีมานานแลว้ และได้มีการพัฒนามาตลอดเวลาโดยอาศัยการถ่ายทอดความรจู้ ากคนรุ่นหนึ่งไปส่คู นอีกรุน่ หนงึ่
สะทอ้ นให้เหน็ การเรียนรู้ ความรูท้ ส่ี ะสมที่สืบทอดกนั มาจากอดตี มาถึงปัจจุบันหรือท่เี รียกกนั วา่ ภูมปิ ญั ญาท้องถิน่
ดงั นนั้ กระบวนถ่ายทอดความรจู้ ึงมีความสำคัญอยา่ งย่ิงที่ทาภมู ปิ ญั ญาท้องถน่ิ นัน้ คงอยู่ตอ่ เนอ่ื งและยัง่ ยนื

งานจกั สานเส้นพลาสติก คอื งานศิลปะอยา่ งหนึ่ง เพราะจะต้องสรา้ งสรรค์งานท่ีออกมาจากจิตใจท่รี ักใน
งานจักสาน จรรโลงเอกลักษณ์และวฒั นธรรมในท้องถน่ิ มีความพยายาม ความฉลาดหลักแหลม ประยุกต์ พฒั นา
รูปแบบให้ดีขึ้น เป็นภาชนะใชส้ อย มีสีสนั สวยงาม คงทน มีความนา่ สนใจ เหมาะสำหรับนำ ไปใช้สอยและเป็น
ของฝาก สามารถนำไปประกอบเป็นอาชพี หลกั หรืออาชีพเสรมิ สรา้ งรายไดใ้ ห้กบั ตนเองและครอบครวั ได้

เพ่อื สนองนโยบายและจุดเน้นการดำเนนิ งานดังกล่าวข้างต้นใหบ้ รรลุวัตถุประสงค์พฒั นาหลกั สตู รอาชีพ
ระยะสั้นท่เี นน้ New skill Up skill และ Re skill ทส่ี อดคลอ้ งกับบริบทพืน้ ท่ี ความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย
ความตอ้ งการของตลาดแรงงาน และกลมุ่ อาชพี ใหมท่ ี่รองรับ Disruptive Technology และ ยกระดับผลติ ภณั ฑ์
สินค้า บรกิ ารจากโครงการศูนย์ฝึกอาชพี ชมุ ชน ท่เี น้น “สง่ เสรมิ ความรู้ สรา้ งอาชีพ เพมิ่ รายได้ และมคี ุณภาพชีวิตทด่ี ี”
ให้มคี ุณภาพมาตรฐาน เป็นที่ยอมรบั ของตลาด ต่อยอดภูมิปญั ญาท้องถน่ิ เพ่ือสร้างมูลค่าเพิ่ม พฒั นาสู่วิสาหกจิ ชุมชน
ตลอดจนเพิ่มชอ่ งทางประชาสัมพันธแ์ ละช่องทางการจําหน่าย

หลักการของหลักสตู ร

๑. เปน็ หลกั สูตรทเ่ี นน้ การบูรณาการใหส้ อดคล้องกับศกั ยภาพดา้ นตา่ ง ๆ ๕ ดา้ น ไดแ้ ก่ ศกั ยภาพ
ของทรัพยากรธรรมชาติ ศักยภาพของพ้นื ท่ีตามลกั ษณะภมู อิ ากาศ ศักยภาพภมู ปิ ระเทศและทำเลทีต่ ัง้ ศักยภาพ
ของศลิ ปะ วัฒนธรรม ประเพณี และวถิ ีชวี ิตและศกั ยภาพของทรัพยากรมนุษยใ์ นแต่ละพ้ืนที่

๒. เน้นการฝกึ ปฏบิ ตั ิจรงิ เพอื่ ให้ผู้เรยี นเกิดความรู้ ความเข้าใจ และสามารถน้าไปประกอบอาชพี ให้
เกดิ รายไดท้ ่มี ่ันคง และยัง่ ยนื ในอาชีพ

๓. สง่ เสรมิ ใหม้ คี วามรว่ มมือในการดาเนินงานร่วมกบั ภาคเี ครือข่าย

2

จุดม่งุ หมาย

๑. เพ่อื ใหผ้ ้เู รียนมีความรู้ความเข้าใจในเรื่องการเลอื กประเภทของเสน้ พลาสตกิ มาใช้ในการจักสาน ผลติ ภณั ฑ์
จากเส้นพลาสติก

๒. เพอ่ื ใหผ้ ู้เรียนมีทักษะในการจกั สาน เปน็ ความรู้ในการสร้างเปน็ อาชีพหลักหรืออาชพี เสริมได้
๓. เพอื่ ใหผ้ เู้ รยี นได้นำวสั ดทุ ี่อยใู่ นทอ้ งถิ่นมาใชใ้ หเ้ กดิ ประโยชน์

กลุ่มเปา้ หมาย

ประชาชนท่ัวไปในเขตพื้นท่ีอำเภอกันทรวิชัย
๑. ผูท้ ี่ไม่มีอาชพี
๒. ผ้ทู ่มี อี าชพี และต้องการพฒั นาอาชีพ

ระยะเวลา

จำนวน 35 ชว่ั โมง

จำนวนนกั ศึกษาทเ่ี ขา้ เรียนปี 2564 จำนวน 12 คน
จำนวนนักศกึ ษาทีเ่ ข้าเรยี นปี 2565 จำนวน 15 คน
งบประมาณทีใ่ ช้ จำนวน 16,950 บาท

โครงสรา้ งหลักสตู ร

1. ชอ่ งทางการประกอบอาชพี การสานตะกร้าพลาสติก จำนวน 5 ชั่วโมง
๑.1 ความสำคัญในการประกอบอาชพี การสานตะกรา้ พลาสตกิ
1.๒. ความเปน็ ไปได้ในการประกอบอาชีพการสานตะกร้าพลาสตกิ
1.๒.๑ การลงทนุ
1.๒.๒ การตลาด
1.๒.๓ กระบวนการผลติ
1.๒.๔ ความรูค้ วามสามารถ
1.๓ การตัดสินใจเลอื กประกอบอาชีพการสานตะกรา้ พลาสตกิ
1.๓.๑ ความพร้อม
1.๓.๒ ความตอ้ งการของตลาด
1.๓.๓ ความรทู้ กั ษะและเทคนิคต่าง ๆ

3

2. ทกั ษะการประกอบอาชีพ จำนวน 25 ช่ัวโมง
1. การเตรียมเสน้ พลาสตกิ เพื่อจักสาน
2. รูปทรงของงานจักสานเสน้ พลาสตกิ
3. ลวดลายผลติ ภณั ฑ์ จากเส้นพลาสติกผลติ ภณั ฑ์เป็นภาชนะ รปู ทรง ต่าง ๆ
4. ลวดลายผลิตภณั ฑ์ จากเส้นพลาสติก การสานกระเป๋าถือ
5. การจักสาน ผลิตภัณฑจ์ าก เสน้ พลาสติกเปน็ ภาชนะ รูปทรง ต่าง ๆ

3. การบริหารจัดการในการประกอบอาชีพ จำนวน 5 ชั่วโมง
1. ต้นทนุ กำไร ในการจักสานเส้นพลาสติก
2. การกำหนด ราคา จำหนา่ ยเครือ่ งจักสาน

4

โครงสร้างหลักสตู รการจดั การศึกษาต่อเนื่อง ( ชัน้ เรียนวชิ าชพี )
วิชาการสานตะกรา้ พลาสตกิ หลักสูตร 35 ชว่ั โมง

ที่ เร่ือง จดุ ประสงค์การเรียนรู้ เน้ือหา การจดั กระบวน จำนวนชั่วโมง
การเรียนการสอน ทฤษฎี ปฏิบตั ิ

๑ ชอ่ งทางการ ๑. ผเู้ รียนเหน็ ความ ๑. ความสำคญั ในการ ๑. วิทยากรอธิบาย 5

ประกอบ สำคัญในการประกอบ ประกอบอาชีพการสาน พร้อม นำเสนอเอกสาร
อาชีพการสาน อาชพี การสานตะกรา้ ตะกร้าพลาสติก ส่ือ เรอ่ื ง ความสำคญั
ตะกรา้ พลาสตกิ ในการประกอบ อาชพี
พลาสติก ๒. ความเป็นไปไดใ้ น และ แนวโนม้ ความ
๒. ผเู้ รยี นเหน็ ช่องทาง การประกอบอาชีพการสาน เปน็ ไปได้ในการ

ในการประกอบ อาชีพ ตะกร้าพลาสติก ประกอบ อาชีพจกั สาน

การสานตะกร้า ๒.๑ การลงทุน ๒. ผเู้ รยี นศกึ ษาและ

พลาสติก ๒.๒ การตลาด หาขอ้ มูลแหลง่ เรยี นรู้

๒.๓ กระบวนการผลติ การประกอบอาชีพ

๒.๔ ความรู้ จักสาน

ความสามารถ

๓. เพอื่ ใหผ้ ู้เรียน ๓. การตดั สินใจเลอื ก
สามารถตดั สนิ ใจเลือก ประกอบอาชีพ
ประกอบอาชีพการ การสานตะกรา้ พลาสติก
สานตะกร้าพลาสตกิ ได้ ๓.๑ ความพรอ้ ม

๓.๒ ความตอ้ งการของ
ตลาด
๓.๓ ความรูท้ กั ษะและ
เทคนิคต่าง ๆ

5

โครงสร้างหลักสตู รการจดั การศึกษาตอ่ เนื่อง ( ช้นั เรยี นวชิ าชีพ )
วชิ าการสานตะกร้าพลาสติก หลกั สตู ร 35 ชว่ั โมง

ท่ี เร่ือง จดุ ประสงคก์ าร เน้อื หา การจัดกระบวนการ จำนวนชั่วโมง
เรียนรู้ เรียนการสอน ทฤษฎี ปฏิบตั ิ

๒ ทักษะการ ๑. เพ่ือใหผ้ ้เู รียนมี 1. การสานตะกร้าทรงกลม - วิทยากรอธบิ ายและ 1 7
สาธติ วิธีการเลือกเส้น
ประกอบ ความรู้ความเข้าใจ 2. เทคนคิ การสานตะกร้า และลวดลายของเสน้
พลาสตกิ
อาชีพ ในการสานตะกร้า พลาสติก - นำเสนอรปู ทรง
รูปแบบในการจักสาน
- ขั้นตอนการ พลาสติก 3. ต้นทนุ และ การเลือกรูปแบบท่ี
เหมาะสม สำหรบั งานจัก
สานตะกรา้ 4. ราคาผลติ ภณั ฑ์ สาน
- วทิ ยากรอธบิ าย สาธติ
พลาสติก และให้
- ผู้เรยี นฝกึ ปฏบิ ัติจริง
วิทยากรตรวจสอบและ
แนะนำเพมิ่ เติม

- ขน้ั ตอนการ ๑. เพือ่ ใหผ้ เู้ รียนมี 1. การสานตะกร้าทรง 1 6
สานตะกรา้ ความรู้ความเข้าใจ สเ่ี หลยี่ มทรงเต้ีย
พลาสติก ในการสานตะกร้า 2. เทคนคิ การสานตะกร้า - วิทยากรอธิบายและ
พลาสติก พลาสตกิ สาธิตวิธีการเลือกเส้น
3. ต้นทุน และลวดลายของเสน้
4. ราคาผลิตภัณฑ์ พลาสติก
- นำเสนอรปู ทรง
รปู แบบในการจักสาน
และ การเลือกรูปแบบที่
เหมาะสม สำหรบั งานจัก
สาน
- วิทยากรอธิบาย สาธิต
และใหผ้ ูเ้ รียนฝกึ ปฏิบัติ
จรงิ วทิ ยากรตรวจสอบ
และแนะนำเพิ่มเตมิ

6

โครงสรา้ งหลักสูตรการจัดการศึกษาต่อเนอื่ ง ( ชัน้ เรียนวิชาชพี )
วิชาการสานตะกร้าพลาสตกิ หลักสตู ร 35 ช่ัวโมง

ที่ เรื่อง จดุ ประสงคก์ าร เน้ือหา การจดั กระบวนการเรียนการ จำนวนชว่ั โมง
เรียนรู้ สอน ทฤษฎี ปฏบิ ตั ิ

- ข้ันตอนการ ๑. เพ่อื ให้ผู้เรยี นมี 1. การสานตะกรา้ ทรง 19
- วทิ ยากรอธิบายและสาธิต
สานตะกร้า ความรู้ความเข้าใจ สีเ่ หลี่ยมทรงสูง วธิ ีการเลือกเสน้ และลวดลาย
พลาสติก ในการสานตะกร้า 2. เทคนิคการสานตะกรา้ ของเสน้ พลาสติก
พลาสตกิ พลาสติก - นำเสนอรปู ทรง รูปแบบใน
3. ต้นทนุ การจกั สานและ การเลอื ก
4. ราคาผลิตภณั ฑ์ รูปแบบทเี่ หมาะสม สำหรบั
งานจกั สาน
- วิทยากรอธิบาย สาธติ และ
ให้ผเู้ รียนฝกึ ปฏิบตั จิ รงิ
วทิ ยากรตรวจสอบและ
แนะนำเพ่มิ เติม

3 การบรหิ าร - เพือ่ ใหผ้ ้เู รยี น - ต้นทนุ กำไร ในการ - วทิ ยากรอธิบายการคำนวณ 5

จดั การในการ สามารถบอกและ จกั สานเส้นพลาสติกและ ต้นทุน คา่ แรงในการทำ
อธิบายต้นทนุ กำไร การกำหนดราคา จำหนา่ ย ผลติ ภัณฑใ์ นแต่ละชิ้นงาน
ประกอบ
อาชพี ในการจักสานเส้น เครื่องจักสาน และอธิบายวิธกี ำหนดราคา

พลาสติก และ ขาย

กำหนด จำหน่าย - ผู้เรียนฝกึ คำนวณต้นทุน
เครอื่ งจักสานได้ ค่าแรงในการทำผลิตภณั ฑใ์ น
แต่ละช้ินงาน และฝึกกำหนด

ราคา จำหน่ายโดยให้

สอดคลอ้ ง กบั ราคาตาม

ทอ้ งตลาด

7

ส่อื การเรยี นรู้

๑. เอกสารการจักสานจากเสน้ พลาสตกิ /ใบความรู้
๒. วิทยากรผู้เชี่ยวชาญ
๓. วสั ดจุ ริง

การวดั และประเมินผล
๑. การประเมนิ ความรภู้ าคทฤษฎรี ะหว่างเรยี นและจบหลกั สตู ร
๒. การประเมนิ ผลงานระหว่างเรียนจากการปฏบิ ตั ิ ไดผ้ ลงานท่ีมคี ุณภาพสามารถสร้างรายได้

และจบหลักสูตร

การจบหลกั สูตร
1. ผเู้ รยี นตอ้ งเรยี นตามโครงสร้างหลกั สตู รทมี่ ี
2. มีเวลาเรยี น ไมน่ อ้ ยกวา่ ร้อยละ ๘๐
3. มีผลการประเมนิ ตลอดหลักสูตร ไม่น้อยกว่าร้อยละ ๘๐
4. มผี ลงานทม่ี คี ณุ ภาพ

เอกสารหลักฐานการจบหลกั สตู ร
๑. หลักฐานการประเมนิ ผล
๒. ทะเบียนคุมวุฒิบัตร
๓. วุฒบิ ัตรการศกึ ษา ออกโดยสถานศึกษา

ลงชือ่ ผอู้ นุมตั หิ ลักสูตร
( นายสมาน กลมกลู )

ผู้อำนวยการ กศน. อำเภอกนั ทรวิชัย

8

คณะผู้จัดทำ

ทปี่ รกึ ษา ผอู้ ำนวยการ กศน.อำเภอกนั ทรวิชัย
นายสมาน กลมกลู ครผู ชู้ ว่ ย
นายวีรชัย ใจมุ่ง ครูอาสาสมัครฯ
นายสทิ ธิศกั ด์ิ นามแสงผา ครูอาสาสมัครฯ
นางสาววิไลวรรณ อรรคเศรษฐงั ครูอาสาสมัครฯ
นางสาวศศธิ ร บญุ หลา้
ครู กศน.ตำบล
ข้อมูล/เรียบเรยี ง ครู กศน.ตำบล
นางสาวญาดา ทองเจริญ ครู กศน.ตำบล
นางระเบียบ เพยี รมงคล ครู กศน.ตำบล
นายนคร ชา่ งยันต์ ครู กศน.ตำบล
นายไพฑูรย์ วงศแ์ สน ครูประจำศูนย์การเรยี นชมุ ชน
นางประทุม เหล่าสะพาน ครูประจำศนู ย์การเรียนชมุ ชน
นางรตั นา นิตยารส ครูประจำศูนย์การเรียนชุมชน
นางสาวพรรธภิ า เหล่าสะพาน ครูประจำศูนย์การเรยี นชุมชน
นางสาวบานเยน็ นาสุริวงศ์ ครปู ระจำศนู ย์การเรยี นชมุ ชน
นางสาวรตั นพร มตั ตา ครูประจำศนู ย์การเรียนชมุ ชน
นางสาววิไลพร สอนสิงห์ ครูประจำศนู ย์การเรียนชมุ ชน
นางสาวปณติ า สร้อยคำ บรรณารักษ์
นางสาวอุบลรัตน์ ศรีสภุ กั ด์ิ
นางสาวนิศาชล ศรีเศรษฐมาตย์ ครูประจำศูนย์การเรียนชุมชน

พมิ พ์ / รูปเล่ม :

นางรัตนา นิตยารส

9