หนังสืออิเล็กทรอนิกส์

1

หนงั สอื อิเล็กทรอนกิ ส์
วชิ า การพฒั นาระบบพาณชิ ย์อิเล็กทรอนกิ ส์

จัดทาโดย
นางสาวผัลยศ์ ภุ า มคั รมย์

สาขาคอมพวิ เตอร์และการตลาดดิจทิ ลั
ระดับประกาศนียบัตรวชิ าชพี ชน้ั สูง ปวส.1

เสนอ
อาจารยช์ าคริต จองไว

2

(Electronic Commerce) หรอื (E - Commerce)

ความหมายของอเิ ล็กทรอนิกส์

พาณิชยอ์ ิเล็กทรอนกิ ส์ หมายถึง การทาธรุ กรรมทกุ รปู แบบโดยครอบคลมุ ถงึ การซอื้ ขาย

สนิ ค้า/บรกิ าร การชาระเงิน การโฆษณาโดยผ่านสอ่ื อเิ ลก็ ทรอนิกส์ประเภทตา่ ง ๆ โดยเฉพาะ

เครอื ขา่ ยทางอินเทอร์เนต็

กรมสง่ เสรมิ การส่งออก กระทรวงพาณิชย์ ระบุว่า พาณิชยอ์ ิเลก็ ทรอนกิ ส์ หมายถงึ

การดาเนนิ ธรุ กจิ ทกุ รปู แบบที่เก่ยี วขอ้ งกับการซ้อื ขายสินคา้ และบรกิ ารผา่ น และ

ระบบส่ือสารโทรคมนาคมหรอื ส่ืออิเล็กทรอนิกส์

องคก์ รการค้าโลก ให้คาจากัดความไว้ว่า พาณชิ ยอ์ ิเล็กทรอนิกส์ หมายถึง การผลิต

การกระจาย การตลาด การขาย หรือการขนส่งผลติ ภณั ฑ์และบริการโดยใช้สอื่

อิเล็กทรอนกิ ส์

E-Commerceคอื อะไร

Electronic Commerce หรือ E-Commerce คือ การซือ้ ขายสนิ คา้ หรอื บรกิ าร
โดยส่งขอ้ มลู ด้วยส่อื อิเลก็ ทรอนกิ ส์ผา่ นทางเครอื ขา่ ย เชน่ Internet ถา้ ผู้ใช้มเี ครอ่ื ง
คอมพิวเตอร์ คสู่ ายโทรศพั ท์ โมเดม็ และเปน็ สมาชิกของบริการ Internet กส็ ามารถทา
การคา้ ผ่านระบบเครอื ขา่ ยได้

E-Commerce เปน็ การผสมผสานระหว่างเทคโนโลยี Internet กับการจาหน่าย
สินค้าและบรกิ าร โดยสามารถนาเสนอขอ้ มลู ท่เี กีย่ วขอ้ งกบั ตัวสนิ ค้าหรือบรกิ ารผา่ นทาง
Internet สู่คนทวั่ โลกภายในระยะเวลาอนั รวดเร็ว ทาให้การดาเนนิ การซอื้ ขายอยา่ งมี
ประสิทธภิ าพ และก่อใหเ้ กิดรายไดใ้ นระยะเวลาอันสั้น
(Electronic Commerce) หรอื (E - Commerce)

ความสาคญั ของพาณิชยอ์ ิเล็กทรอนิกส์

3

เนื่องมาจากอัตราการเติบโตของการใชอ้ นิ เตอรเ์ นต็ และการเพิ่มขนึ้ ของเว็บไซต์ทางธุรกิจทม่ี ี

อย่างตอ่ เนื่อง ทาใหก้ ารประกอบธุรกจิ โดยเฉพาะธรุ กิจบนอินเตอรเ์ น็ตเปน็ ช่องทาง

การตลาดขนาดใหญข่ องโลกไรพ้ รมแดนท่ีสามารถเขา้ ถึงกลมุ่ ผ้บู รโิ ภคเปา้ หมายได้โดยตรง

อยา่ งรวดเรว็ ไร้ขดี จากดั ของเร่อื งเวลาและสถานท่ี การแขง่ ขนั ทางการค้าเสรแี ละระหว่าง

ประเทศทีต่ อ้ งแข่งขันและชงิ ความได้เปรยี บกนั ท่ี“ความเรว็ ”

ท้งั การนาเสนอสนิ คา้ ผ่านสื่ออเิ ล็กทรอนิกส์ มคี วามสาคญั อย่างย่งิ ในสังคมเศรษฐกจิ
ฐานความรู้ พาณชิ ย์อิเลก็ ทรอนิกส์จึงเป็นอกี ทางเลอื กหนงึ่ ของการประกอบธรุ กจิ ในปัจจบุ ัน
และไดร้ ับความนิยมเพมิ่ ขนั เปน็ ลาดับ

กรอบแนวคิดของพาณชิ ย์อิเลก็ ทรอนิกส์

กรอบแนวคิดของพาณชิ ยอ์ เิ ล็กทรอนิกสป์ ระกอบด้วย 4 สว่ นใหญ่ ๆ คือ
 แอพพลิเคช่นั ของพาณชิ ยอ์ เิ ล็กทรอนกิ ส์
 ปจั จัยทางการบริหาร
 โครงสร้างพนื้ ฐาน
 ประเภทสินค้าของพาณชิ ยอ์ ิเลก็ ทรอนกิ ส์

สาหรบั สนิ ค้าที่ซอ้ื ขายในพาณิชยอ์ เิ ล็กทรอนกิ ส์ จาแนกไดด้ งั น้ี
 สนิ ค้าทม่ี ลี ักษณะเป็นขอ้ มลู ดจิ ิทลั (Digital Products)
 สินคา้ ที่ไม่ใชข่ อ้ มลู ดิจิทลั (Non-Digital Products)
 (Electronic Commerce) หรอื (E - Commerce)
 ประเภทของอคี อมเมิร์ซ
 มกี ารแบง่ ประเภทอคี อมเมริ ์ซกันหลายแบบ เช่น แบ่งอีคอมเมริ ์ซเปน็ 5 ประเภท แบ่ง
อีคอมเมริ ์ซเป็น 3 ประเภท แบ่งอคี อมเมิร์ซเป็น 6 สว่ น และแบ่ง อคี อมเมริ ซ์ ตาม
ประเภทสนิ ค้าเป็น 2 ประเภท เป็นต้น
 อคี อมเมริ ์ซ 5 ประเภท ถา้ จะแบ่งอคี อมเมริ ซ์ เปน็ 5 ประเภทก็ไดด้ งั ตอ่ ไปนี้
 ธรุ กจิ กับผซู้ ื้อปลีกหรอื บีทซู ี (B-to-C = Business-to-Consumer) คือประเภททผ่ี ูซ้ อื้
ปลกี ใชอ้ ินเตอรเ์ น็ตในการซอ้ื สินค้าจากธุรกจิ ที่โฆษณาอยูใ่ นอนิ เตอร์เนต็

4

 ธรุ กิจกับธรุ กจิ หรอื บีทบู ี (B-to-B = Business-to-Business) คอื ประเภท ทธ่ี ุรกจิ กับ
ธุรกิจติดต่อซื้อขายสินคา้ กันผา่ นอนิ เตอรเ์ น็ต

 ธรุ กจิ กบั รัฐบาลหรอื บีทจู ี (B-to-G = Business-to-Government) คอื ประเภทที่
ธรุ กจิ ติดตอ่ กบั หน่วยราชการ

 รัฐบาลกับรฐั บาลหรือจที ูจี (G-to-G = Government to Government) คอื
ประเภทที่หน่วยงานรฐั บาลหนว่ ยงานใดหน่วยงานหน่ึงตดิ ต่อกับหนว่ ยงานรฐั บาลอกี
หน่วยงานหนงึ่

 ผ้บู รโิ ภคกับผูบ้ ริโภคหรอื ซที ซู ี (C-to-C = Consumer-to-Consumer) คือ ประเภท
ทีผ่ ู้บริโภคประกาศขายสนิ ค้าแล้วผู้บรโิ ภคอีกรายหน่งึ ก็ซือ้ ไป เชน่ ทอี่ ีเบยด์ อทคอม
(Ebay.com) เปน็ ต้น ซึง่ ผ้บู ริโภคสามารถจา่ ยเงนิ ใหก้ ันทางบตั รเครดิตได้

 อีคอมเมริ ์ซ 3 ประเภท ถ้าจะแบง่ อคี อมเมริ ์ซเป็น 3 ประเภทก็อาจจะแบง่ ได้
ดังตอ่ ไปนี้

 อคี อมเมริ ์ซระหวา่ งผู้บรโิ ภคกบั ธรุ กิจ หรือ บที ูซี (B-to-C = Business-to-
Consumer) ซ่ึงอาจจะมตี วั อยา่ งดังตอ่ ไปนี้

 - การติดต่อสอื่ สารระหวา่ งผู้บริโภคกับธุรกจิ โดยใช้ไปรษณียอ์ เิ ลก็ ทรอนิกส์ วิดีโอคอน
เฟอเร็นซ์ กลมุ่ สนทนา กระดานข่าว เป็นต้น

 - การจดั การด้านการเงนิ ช่วยใหผ้ ูบ้ ริโภคสามารถจดั การเรอื่ งการเงนิ สว่ นตัว เช่น
ฝาก-ถอน เงนิ กบั ธนาคาร ซอื้ ขายหุ้นกบั ผคู้ า้ หนุ้ เชน่ อเี ทรด (www.etrade.com)
เป็นตน้

 - ซ้อื ขายสินค้าและขอ้ มูล ช่วยให้ผบู้ รโิ ภคสามารถซอ้ื ขายสินคา้ และขอ้ มลู ผา่ น
อนิ เตอรเ์ น็ตได้โดยสะดวก

 อีคอมเมริ ์ซภายในองค์กรหรอื แบบอนิ ทราออร์ก (Intra-Org E-commerce) คือ การ
ใชอ้ คี อมเมิรซ์ ในการชว่ ยใหบ้ ริษัทหรอื องค์ใดองค์กรหนึ่งสามารถปรับปรุงการทางาน
ภายในและให้บริการลกู คา้ ได้ดขี น้ึ ดังตัวอย่างตอ่ ไปนี้

 - การติดต่อสอ่ื สารภายในองค์กรจะสะดวกรวดเรว็ จะไดผ้ ลดีขนึ้ โดยใชไ้ ปรษณีย์
อิเลก็ ทรอนกิ ส์ วดี โี อคอนเฟอเรนซ์ และปา้ ยประกาศ เปน็ ตน้

 - การจัดพิมพเ์ อกสารทางอิเลก็ ทรอนกิ ส์ หรอื อีพบั ลิซซงิ (Electronic Publishing)
ชว่ ยให้บรษิ ัทสามารถออกแบบเอกสาร จดั พมิ พเ์ อกสาร และแจกจา่ ยเอกสารได้

5

สะดวกรวดเรว็ และใช้ค่าใชจ้ า่ ยนอ้ ย ไม่ว่าจะเปน็ คมู่ ือขอ้ กาหนดสินคา้ (Product
Specifications) รายงานการประชุม เป็นต้น ทง้ั น้โี ดยผา่ นเวบ็

 - การปรับปรงุ ประสทิ ธภิ าพพนักงานขาย การใช้อีคอมเมิรซ์ แบบน้ีชว่ ยปรบั ปรงุ การ
สอ่ื สารระหว่างฝ่ายผลติ กบั ฝ่ายขาย และระหว่างฝา่ ยขายกับลกู คา้ ทาใหไ้ ด้
ประสิทธภิ าพดขี ึ้น

 อีคอมเมริ ซ์ ระหวา่ งองคก์ รหรอื แบบอินเตอรอ์ อร์ก (Inter-Org E-commerce) ซึง่ ก็
คอื

(Electronic Commerce) หรอื (E - Commerce)
กระบวนการทางอิเล็กทรอนิกส์ มขี นั้ ตอนทีส่ าคัญ 5 ขัน้ ตอน ดงั นี้

1. การค้นหาขอ้ มลู

ขั้นตอนแรกของการซ้ือสินค้าเป็นการค้นหาข้อมูลสินค้าที่ต้องการ แล้วนาข้อมูลแต่ละร้าน
มาวิเคราะห์เปรียบเทียบกัน โดยใช้เว็บไซต์ท่ีนิยม หรือ Search Engines เช่น
http://www.google.com เป็นต้น

2. การสั่งซอ้ื สินค้า

เมอ่ื ลูกค้าเลือกสินคา้ ทต่ี อ้ งการแล้ว จะนารายการทต่ี ้องการเขา้ ส่รู ะบบตะกรา้ และจะมกี าร
คานวณ คา่ ใชจ้ า่ ยทั้งหมด โดยลกู คา้ สมารถปรบั เปลย่ี นรายการและปรมิ าณท่ีสัง่ ได้

3. การชาระเงิน

เมื่อลูกค้าตัดสนิ ใจซ้ือสินค้าท่ตี ้องการ ในขนั้ ถัดมาจะเป็นการกาหนดวิธกี ารชาระเงิน ขึน้ อยู่
กับความสะดวกของลูกค้าว่าจะเลอื กวิธีไหน

4. การส่งมอบสนิ คา้

เมื่อลูกค้ากาหนดวิธีการชาระเงินเรียบร้อยแล้ว จะเข้าสู่วิธีเลือกส่งสินค้า ซ่ึงการส่งมอบ
สินค้าอาจจัดส่งให้ลูกค้าโดยตรง การใช้บริการบริษัทขนส่งสินค้า หรือส่งผ่านส่ือ
อิเล็กทรอนิกส์ เชน่ การดาวนโ์ หลดเพลง เป็นตน้

5. กาให้บริการหลงั การขาย

6

หลังจากเสร็จส้ินการส่ังสินซื้อแต่ละคร้ัง ร้านค้าต้องมีบริการหลังการขายให้กับลูกค้า ซึ่ง
อาจจะเปน็ ตดิ ต่อกับลกู คา้ ผ่านทางเครอื ข่ายอินเตอรเ์ นต็ เชน่ อเี มล์ และเว็บบอร์ด

(Electronic Commerce) หรอื (E - Commerce)

บทบาทของรฐั ในการสง่ เสริม E-Commerce

กรมเศรษฐกิจการพาณิชย์ กระทรวงพาณิชย์ได้จัดโครงการพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์
เพ่ือสนับสนุนการส่งออก วัตถุประสงค์เพ่ือสนับสนุนการส่งออกโดยผ่านสื่ออิเล็กทรอนิกส์
โดยจะจดั ทา Homepage ในลกั ษณะของ Cyber Mall

ผู้ส่งออกจะได้ประโยชน์จากการโฆษณาสินค้าและบริการผ่าน Internet โดยใช้
Web Site ของกระทรวงพาณิชย์ (http://www.thaiecommerce.net/) เป็นประตูท่ีจะ
เช่ือมโยง Homepage ของบริษัทธุรกิจส่งออกท่ีจะเผยแพร่ข้อมูลต่างๆไปสู่ผู้ซ้ือท่ัวโลก
สาหรับธุรกิจส่งออกที่ประสงค์จะเข้าร่วมโครงการ มีหลักเกณฑ์เบื้องต้นคือ เป็นบริษัทนิติ
บุคคล ประกอบการค้าสินค้าหรือบริการโดยถูกต้องตามกฎหมาย ไม่ประกอบธุรกิจผิด
ศลี ธรรม สินค้าหรือบริการมีคณุ ภาพมาตรฐานเป็นทีย่ อมรับได้ เชน่ มี Brand Name , ISO
, Barcode รบั รอง หรอื อยใู่ นบัญชรี ายช่อื ผ้สู ่งออกของกรมสง่ เสรมิ การสง่ ออก

ตลาดเป้าหมายในระยะเริม่ ต้นจะเนน้ ใน 6 แห่งคือ USA , Japan , Europe , Asia ,
Australia , Hongkong โดยสินค้าเป้าหมายคือ อัญมณีและเครื่องประดับ อาหาร สิ่งทอ
เสื้อผ้าสาเร็จรูป เคร่ืองหนัง ของเล่น เฟอร์นิเจอร์ ส่วนบริการเป้าหมาย คือ การท่องเที่ยว
โรงแรม ร้านอาหาร บรกิ ารรถเช่า การจองต๋วั เครือ่ งบนิ

(Electronic Commerce) หรือ (E - Commerce)

ขอ้ ดีของการใช้ E - Commerce

1. การซ้ือขายสินค้าแบบ Online สามารถตัดปัญหายุ่งยากในเร่ืองของการต่อรอง
ราคาและตัดปัญหาเก่ยี วกับนายหน้า เพราะมีเพียงแคร่ หัสบตั รเครดติ ทีเ่ ปิดบัญชีกับธนาคาร
ทา่ นกส็ ามารถซอื้ สนิ ค้าผ่าน Internet ได้

7

2.ข้อมูลของลูกค้าจะถูกเก็บไว้ใน E-Mail บุคคลอ่ืนไม่สามารถเปิดอ่านได้นอกจากผู้
จัดจาหน่ายเทา่ นน้ั

3.เพิ่มมูลค่าและปริมาณทางการค้า เพ่ือเพิ่มประสิทธิภาพทางธุรกิจ ลดต้นทุน และ
เปิดโอกาสให้ผู้ขายขนาดกลางและขนาดเล็ก มีโอกาสเข้าสู่ตลาดได้มากข้ึน ขณะเดียวกัน
ผบู้ ริโภคก็มที างเลอื กมากขึน้ ดว้ ย

4.ผู้ซ้ือสามารถค้นหาข้อมูลหรือข่าวสารเก่ียวกับสินค้าและบริการต่างๆท่ัวโลกอ ย่าง
รวดเร็ว ประหยัดเวลาและค่าใช้จ่ายโดยไม่จาเป็นต้องเดินทางไปถึงร้านค้า หรือผ่านพ่อค้า
คนกลาง

5.ได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นเกี่ยวกับสินค้าหรือบริการกับผู้ซื้อรายอื่น หรือมีโอกาส
สัมผัสกับสินค้าหรือบริการก่อนการตัดสินใจซื้อ เช่น ฟังตัวอย่างเพลง อ่านเรื่องย่อของ
หนังสือ หรือชมบางส่วนของ VDO ก่อนที่จะตัดสินใจซื้อ ทาให้ผู้ซ้ือมีข้อมูลในการตัดสินใจ
เพิ่มมากข้ึน ในกรณีท่ีเป็นการสั่งซ้ือแบบ Digital Form จะสามารถส่งข้อมูลผ่าน Internet
ไดท้ นั ที

6.ผู้ขายสามารถโฆษณาขายสินค้าหรือบริการไปยังลูกค้าทั่วโลกได้ตลอด 24 ชั่วโมง
ทาให้ประหยัดค่าใช้จ่ายในการโฆษณา การจัดตั้งร้านค้า การจัดตกแต่งสถานที่ ค่าใช้จ่าย
การจัดเก็บสินค้า การกระจายสินค้า และยังสามารถลดค่าใช้จ่ายในการดาเนินงานอื่นๆได้
อกี ดว้ ย

(Electronic Commerce) หรอื (E - Commerce)

ขอ้ จากดั ในการใช้ E-Commerce

1.ความไม่ปลอดภัยของข้อมูล ขาดการตรวจสอบการใช้บัตรเครดิตบน Internet
ข้อมูลบนบัตรเครดิตอาจถูกดักฟังหรืออ่าน เพ่ือเอาช่ือและหมายเลขบัตรเครดิตไปใช้โดยที่
เจ้าของบัตรเครดิตไม่รู้ได้ การส่งข้อมูลจึงต้องมรการพัฒนาวิธีการเข้ารหัสที่ซับซ้อนหลาย
ขนั้ ตอน เพือ่ ใหข้ ้อมูลของลกู ค้าไดร้ บั ความปลอดภัยสูงสุด

8

2.ประเทศไทยยงั ไมม่ ีธนาคารพาณชิ ย์ทจ่ี ะทาหน้าท่ีรับประกนั ความเสย่ี ง สาหรบั การ
ชาระเงินทางอิเล็กทรอนิกส์ ในปัจจุบันการชาระเงินยังต้องผ่านธนาคารที่เป็นของ
ต่างประเทศ

3.ปัญหาความยากจน ความด้อยโอกาสและขาดความรู้ทางเทคโนโลยี รวมทั้งขาด
เครือข่ายการสื่อสาร เช่น ระบบเคเบิล ระบบโทรศัพท์ท่ีมีประสิทธิภาพ ทาให้ไม่สามารถ
ให้บริการได้อย่างทั่วถึง จึงทาให้ชนบทที่ห่างไกลไม่สามารถเข้าถึงและใช้บริการ Internet
ได้

4.E-Commerce ยังมีประเด็นเชิงนโยบายที่ทาให้รฐั บาลต้องเขา้ มากาหนดมาตรการ
เพือ่ ให้ความคุ้มครองกับผู้ซ้ือและผขู้ าย ขณะเดียวกันมาตรการมนเรื่องระเบียบท่ีจะกาหนด
ขึน้ ต้องไม่ขดั ขวางการพัฒนาเทคโนโลยี

5.ผูซ้ ื้อไม่มัน่ ใจเรอ่ื งการเกบ็ รักษาความลบั ทางธรุ กจิ ขอ้ มลู สว่ นบคุ คลเช่น ไม่ม่นั ใจว่า
จะมีผูน้ าหมายเลขบัตรเครดิตไปใช้ประโยชน์ในทางท่ีมชิ อบหรอื ไม่

6.ผู้ขายไม่มั่นใจว่าลูกค้ามีตัวตนอยู่จริง จะเป็นบุคคลเดี่ยวกับท่ีแจ้งส่ังซื้อสินค้า
หรือไม่ มีความสามารถในการท่ีจะจ่ายสินค้าและบริการหรือไม่ และไม่มั่นใจว่าการทา
สัญญาซอ้ื ขายผา่ นระบบ Internet จะมีผลถูกต้องตามกฎหมายหรือไม่

7.ด้านรัฐบาล ในกรณีที่ผู้ซื้อและผู้ขายอยู่คนละประเทศกันจะใช้กฎหมายของ
ประเทศใดเป็นหลัก หากมีการกระทาผิดกฎหมายในการการกระทาการซ้ือขายลักษณะน้ี
ความยากลาบากในการตดิ ตามการซ้ือขายทาง Internet อาจทาให้รัฐบาลประสบปัญหาใน
การเรียกเก็บภาษีเงินได้และภาษศี ุลกากร การท่ี E-Commerce ก่อให้เกิดการเปล่ียนแปลง
สภาพแวดล้อมในการดาเนินธุรกิจ พฤติกรรมของผู้บริโภค และการปฏิบัติงานของ
ภาครัฐบาล ทาให้รัฐบาลอาจเข้ามากาหนดมาตรการเพื่อคุ้มครองผู้บริโภคและผู้ขายท่ีใช้
บริการ E-Commerce รวมท้ังให้ความสนใจในการพัฒนาบุคลากร การพัฒนาปัจจัยท่ีจะ
เพิม่ ความสะดวกทางด้านโทรคมนาคมสือ่ สาร

8.ข้อมูลทางอิเล็กทรอนิกส์สามารถทาสาเนาหรือดัดแปลงหรือสร้างข้ึนใหม่ได้ง่าย
กวา่ เอกสารท่ีเป็นกระดาษ จึงต้องจัดการระบบการรักษาความปลอดภัยในการอ้างสิทธิให้ดี
พอ

9

9.E-Commerce ไม่ได้เป็นเพียงเรื่องของเทคโนโลยีเท่านั้น แต่ข้ึนอยู่กับการจัดการ
ทางธุรกิจที่ดีด้วย การนาระบบนี้มาใช้จึงไม่สมควรทาตามกระแสนิยม เพราะถ้าลงทุนไป
แลว้ ไมส่ ามารถใหบ้ ริการทดี่ กี ับลกู ค้าได้ ย่อมเกิดผลเสียต่อบริษัท

10.ปัญหาที่เกิดกับงานด้านกฎหมายและลายเซ็น ประเทศไทยยังไม่มีกฎหมาย
เฉพาะทจ่ี ะกากบั ดแู ลการทานิตกิ รรม การทาการซอ้ื ขายผ่านทางการพาณชิ ย์อิเลก็ ทรอนกิ ส์

(Electronic Commerce) หรอื (E - Commerce)

แนวทางแก้ไข

1.รัฐต้องเร่งพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานการพัฒนาคุณภาพและบริการอย่างเร่งด่วน
พร้อมทั้งกาหนดราคาที่เหมาะสม เพ่ือให้ทุกคนเข้าถึง E-Commerce ได้อย่างเท่าเทียม
และใชป้ ระโยชน์ได้อย่างแทจ้ รงิ อกี ทง้ั ควรมีการประชาสัมพนั ธค์ วบคู่ไปด้วย

2.รัฐและเอกชนจะต้องร่วมมืออย่างใกล้ชิดและเร่งด่วนเพ่ือพัฒนาและเสริมสร้าง
ความแข็งแกร่ง รวมถึงสมรรถนะดา้ นการแข่งขนั ให้แกส่ ถาบัน องค์กรท่เี ก่ียวข้องกับพาณิชย์
อิเล็กทรอนกิ ส์ เช่น การนาระบบ EDI เขา้ มาใช้

3.เปิดเสรีบริการโทรคมนาคม ด้วยการยกเลิกการผูกขาดทางโทรคมนาคมอย่างเร็ว
ทีส่ ดุ การเปดิ การแขง่ ขนั อยา่ งเสรีจะทาให้ผูใ้ ชบ้ ริการไมต่ ้องรับภาระค่าใชจ้ ่ายท่สี งู เกินไป

4.รัฐต้องมีการวางแผนระยะยาวเกี่ยวกับการใชร้ ะบบ E-Commerce ท้งั ในเร่อื งของ
การออกกฎหมายตามหลักสากลและกฎหมายข้างเคียง เช่น เร่ืองภาษี สนับสนุนหรือเป็น
ตัวแทนดูแลการใช้มาตรฐานต่างๆ หน่วยงานท่ีเป็น Certification Authority (CA) ท่ีทา
การรับรอง Digital Signature

5.รัฐจะต้องหาแนวร่วมและพันธมิตรทางด้านยุทธศาสตร์ในการเจรจาระหว่าง
ประเทศ เพอ่ื ใหพ้ าณิชยอ์ ิเลก็ ทรอนิกสม์ ีกติกาสากลทเ่ี ปน็ ธรรมแก่ทกุ ประเทศ

(Electronic Commerce) หรอื (E - Commerce)

กฎหมายอีคอมเมริ ์ซ

10

ดว้ ยเทคโนโลยีการส่ือสารและสารสนเทศทาให้การพาณิชย์อิเลคทรอนิกส์เติบโตข้ึน
อย่างรวดเร็ว ส่งผลให้การเสนอขายสินค้าการตกลงทาสัญญาซื้อขายสินค้า และการชาระ
เงินสามารถทาได้อย่างง่ายดายทางอเิ ล็กทรอนกิ ส์ แตใ่ นเมืองไทยกม็ ปี จั จัยสาคญั หลายอยา่ ง
เป็นอุปสรรคในการทา Ecommerce โดยเฉพาะอย่างย่ิงเร่ืองของกฎหมายพาณิชย์
อิเลคทรอนกิ ส์ เราจะมาศึกษาถึงเน้อื หาของกฎหมายพาณิชย์อิเลคทรอนิกส์วา่ มีความสาคญั
อย่างไร

ในหลายประเทศทั่วโลกได้มีการตื่นตัวต่อการพัฒนากฎหมายเทคโนโลยีสารสนเทศ
และได้เล็งเห็นถงึ ความสาคัญของกฎหมาย ดังกล่าวในการพัฒนาประเทศ จึงได้จัดทาและมี
กฎหมายดังกล่าวใช้บังคับเพ่ือให้เป็นโครงสร้างพ้ืนฐานท่ีมั่นคงต่อไป อย่างไรก็ดีหาก
พิจารณาถึงสภาพของสังคมไทยในปัจจุบันจะเห็นได้ว่าประเทศไทยมีปัญหาโดยพ้ืนฐาน
ดงั ตอ่ ไปน้ี

ปัญหาในทางการค้าระหว่างประเทศ เน่ืองจากไม่มีโครงสร้างพ้ืนฐานทางกฎหมายท่ีจะ
เออ้ื อานวยใหก้ ารทาธรุ กรรมทางการค้า สามารถดาเนินไปอย่างสะดวกรวดเรว็

1.ปญั หาในการสรา้ งแรงจงู ใจ การท่ีประเทศมกี ฎหมายทไี่ ดม้ าตรฐานในการประกอบ
พาณชิ ย์อเิ ลก็ ทรอนิกส์ เชน่

- กฎหมายแลกเปลยี่ นขอ้ มูลทางอิเลก็ ทรอนกิ ส์ (Electronic Data Interchange Law)

- กฎหมายลายเซน็ อเิ ลก็ ทรอนกิ ส์ (Digital Signature Law)

- กฎหมายการโอนเงนิ ทางอิเลก็ ทรอนกิ ส์ (Electronic Funds Transfer Law) เป็นตน้

2.ย่อมจะสามารถสร้างแรงจูงใจให้นักลงทุนชาวต่างชาติเข้ามาลงทุนในประเทศไทย
ไดเ้ ปน็ อย่างดี

3.ปัญหาในการสร้างความเช่ือมั่น กฎหมายคุ้มครองข้อมูลข่าวสาร ( Data
Protection Law) และกฎหมายอาชญากรรมทางคอมพิวเตอร์ (Computer Related
Crime) เป็นต้นย่อมท่ีจะช่วยให้นักลงทุนชาวต่างชาติม่ันใจในการคุ้มครองสิทธิข้ันพื้นฐาน
รวมท้ังขอ้ มลู ข่าวสารท่ีมีคา่ ยงิ่ ในสงั คมสารสนเทศจะไดร้ ับการคุม้ ครอง

11

4.ปญั หาในการพัฒนาเทคโนโลยีและการถ่ายทอดเทคโนโลยี มีความจาเป็นอย่างย่ิง
ท่ีประเทศจะต้องมีกลไกทางกฎหมายที่จะเอื้ออานวยและสนับสนุนให้มีการพัฒนา
เทคโนโลยีของชาติ รวมทัง้ การสง่ เสรมิ ใหม้ กี ารถ่ายทอดเทคโนโลยีจากต่างชาติ

5.ปัญหาการเอื้อให้เกิดการแข่งขันท่ีเสรีและเป็นธรรม (Fair Competition) การ
เปิดให้มีการแข่งขันท่ีเสรีและเป็นธรรมโดยเฉพาะในกิจการโทรคมนาคมจะส่งผลให้ มีการ
ดึงดูดการลงทุน การเพ่ิมการจ้างงานและนาเงินตราเข้าประเทศ หากทาอย่างมีระบบและ
หลกั การ

6.ปัญหาในการสร้างศักยภาพในการแข่งขัน (Competitiveness) ท่ามกลางการ
แข่งขันทางการค้าอย่างรุนแรงในปัจจุบัน รัฐจาเป็นที่จะต้องสร้างกลไกทาง กฎหมายท่ี
สง่ เสริมใหภ้ าคเอกชนไทยมศี กั ยภาพในเชงิ การแขง่ ขัน

7.ปัญหาในเรื่องช่องว่างระหว่างผู้มีและผู้ไร้ข่าวสาร ในยุคที่เทคโนโลยีมีความก้าว
หน้าอย่างรวดเร็วรัฐมีความจาเป็นท่ีจะต้องจัดหากลไกทางกฎหมายเพ่ือเอื้อให้มี การลด
ช่องว่างดังกล่าว จากสภาพการณ์ดังกล่าวกฎหมายเทคโนโลยีสารสนเทศก็ได้ มีพัฒนาการ
อย่างสอดรับ กับความก้าวหน้าและความเปล่ียนแปลงทางเทคโนโลยี กฎหมายเทคโนโลยี
สารสนเทศจึงเกิดข้ึนเนื่อง จากความจาเป็นของสังคม (Social Necessity) และเพื่อ
จรรโลงให้สังคมมีความเป็นปึกแผ่น (Solidarity) ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และ
คอมพิวเตอร์แหง่ ชาติ

กฎหมายท่เี ก่ียวขอ้ งกับ E-commerce

กฎหมายธรุ กรรมพาณชิ ย์อเิ ล็กทรอนกิ ส์

1.กฎหมายน้ีจะต้องสอดคล้องกับกฎหมายระหว่างประเทศ และเหมาะสมกับสภาพ
ของประเทศไทย ทั้งนี้ กฎหมายดังกล่าวรวมถึงกฎหมายธุรกรรมอิเลก็ ทรอนกิ ส์ (Electronic
Transaction Law) กฎหมาย ลายเซ็นอิเล็กทรอนิกส์ ( Electronic Signature Law)
กฎหมาย ธุรกรรมทางการเงินอิเล็กทรอนิกส์ (Electronic Financial Transaction Law)

12

2.กฎหมายอาญาอันเน่ืองมาจากอาชญากรรม พาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ (Electronic
Commerce Criminal Code)

3.กฎหมายค้มุ ครองขอ้ มูล

เพ่อื คุ้มครองสทิ ธใิ นความเป็นส่วนตัวจาก การนาข้อมูลของบคุ คลไปใชใ้ นทางที่มิชอบ

4.กฎหมายอาชญากรรมทางคอมพิวเตอร์ (Computer Related Crime)

อันมีวัตถุประสงค์ในการคุ้มครองสังคม จากความผิดท่ีเก่ียวกับข้อมูลข่าวสาร อันถือเป็น
ทรพั ย์ทไ่ี มม่ ีรูปร่าง (Intangible Object) แตท่ ว่ามีคา่ ยง่ิ ในยุคแหง่ เทคโนโลยีสารสนเทศ

5.กฎหม ายกา รแล กเปล่ี ยนข้ อมูลท างอิเ ล็กท รอนิกส์ ( Electronic Data
Interchange: EDI)

ที่จะเอื้ออานวยใหม้ ีการ ทานิติกรรมสญั ญากนั ทางอิเลก็ ทรอนิกส์ได้

6.กฎหมายลายมือชือ่ ทางอเิ ล็กทรอนกิ ส์ (Electronic Signature Law)

ท่มี ีวัตถปุ ระสงค์ในการสร้างความมั่นคงให้กบั คกู่ รณีในอันที่จะต้องพ่ึงพาเทคโนโลยีเพ่ือการ
ลงลายมือชือ่

7.กฎหมายการโอนเงินทางอเิ ล็กทรอนกิ ส์ (Electronic Funds Transfer)

มีวัตถุประสงค์ในการคุ้มครองผู้บริโภคและสร้างหลักประกันที่มั่นคง ในการทาธุรกรรม
ทางการเงินดังกลา่ ว

8.กฎหมายโทรคมนาคม (Telecommunication Law)

มุ่งวางกลไกในการเปิดเสรีให้มีการแข่งขันที่เป็นธรรม และจัดให้องค์กรกากับดูแลที่เป็น
กลาง และมีประสิทธิภาพรวมท้ังสร้างหลักประกันให้ประชาชนสามารถเข้าถึง บริการ
โทรคมนาคมได้อย่างท่ัวถึง (Universal Service) ซึ่งหน่วยงานที่เก่ียวข้องโดยตรง เช่น
กระทรวงคมนาคม มีการดาเนินการอยู่แล้วกฎหมายระหว่างประเทศ องค์การระหว่าง
ประเทศ และการคา้ ระหว่างประเทศทเ่ี กยี่ วเนอื่ งกับเทคโนโลยีสารสนเทศ

9.กฎหมายท่ีเกี่ยวเนอื่ งกบั อินเตอร์เนต็

13

10.กฎหมายพัฒนาเทคโนโลยีและอุตสาหกรรมอเิ ลก็ ทรอนิกสแ์ ละคอมพวิ เตอร์

กฎหมายทรัพยส์ นิ ทางปญั ญา

ดาเนินมาตรการท่ีจะเร่งรัดให้มีการคุ้มครองทรัพย์สินทางปัญญาอย่างเป็นรูปธรรม ทั้งใน
ระยะส้ัน เช่น การกากับดูแล ให้เกิด ความถูกต้องตามกฎหมายลิขสิทธิ์ และในระยะยาว
เช่น การให้ การศึกษากับเยาวชนในคณุ ค่าของทรพั ยส์ นิ ทางปญั ญา เปน็ ตน้

(Electronic Commerce) หรือ (E - Commerce)

ประโยชนข์ องพาณชิ ยอ์ ิเล็กทรอนิกส์

(E-Commerce)

ปัจจุบันจะเหน็ ได้ว่าพาณชิ ย์อเิ ลก็ ทรอนิกส์ เป็นช่องทางการคา้ ที่น่าสนใจมาก เพราะ
นับวันก็ย่ิงมีผู้ใช้งานอินเตอร์เน็ตเพ่ิมมากข้ึนเรื่อยๆซึ่งส่งผลให้การค้าทางอินเตอร์เน็ต
ขยายตัวได้อย่าง รวดเร็วและการทาธรุ กิจบนเว็บไซต์นน้ั สามารถใช้ประโยชนจ์ ากเทคโนโลยี
ได้มากมายหลายประการ ได้แก่

1.ทาการค้าได้ตลอด 24 ชงั่ โมง และขายสนิ คา้ ได้ท่ัวโลก นักท่องอินเตอร์เน็ตจากท่ัว
ทุกมุมโลกสามารถเข้ามาในเว็บไซต์ของบริษัทได้ตลอดเวลาผู้ขายสามารถนาเสนอสินค้า
ผลิตภัณฑ์ และบรกิ ารตา่ งๆได้อย่างรวดเร็ว โดยคาสง่ั ซื้ออาจเกิดขน้ึ ตลอด 24 ช่ัวโมงและมา
จากทต่ี ่างๆกัน

2.ข้อมูลทันสมัยอยู่เสมอ และประหยัดค่าใช้จ่าย พาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์ น้ันมี
ประโยชน์ท่ีสาคัญมากอีกประการหน่ึง คือสามารถ เสนอข้อมูลที่ใหม่ล่าสุดให้กับลูกค้าได้
ทันทีซึ่งช่วยประหยัดค่าใช้จ่ายในการจัดพิมพ์เอกสาร และประหยั ดเวลาในการ
ประชาสมั พันธ์

3.ทางานแทนพนกั งานขาย และเพ่ิมประสทิ ธิภาพการขาย พาณิชยอ์ ิเล็กทรอนกิ ส์น้นั
สามารถทางานแทนพนักงานขายของคุณได้ โดยสามารถทาการค้าในรปู แบบอัตโนมัติ และ
ดาเนินการได้อย่างรวดเร็ว ซึ่งเป็นการเพิ่มประสิทธิภาพในการดาเนินการทางธุรกิจภายใน
องคก์ รน้นั ๆ

14

4.แทนหน้าร้าน หรือบูทแสดงสินค้า พาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์สามารถแสดงสินค้าท่ีมี
อยู่ให้กับลูกค้าทั่วโลกได้มองเห็นสินค้าของคุณ โดยไม่ต้องเสียค่าใช้จ่ายตกแต่งหน้าร้าน
หรือในการเดนิ ทางออกไปในบูทแสดงสนิ คา้ ในทต่ี า่ งๆ

5.เทคโนโลยีช่วยส่งเสริมผลิตภัณฑ์ให้น่าสนใจย่ิงขึ้น ปัจจุบันมีเทคโนโลยีใหม่ๆมา
ช่วยในการทาให้ผลิตภัณฑ์มีความน่าสนใจยิ่งข้ึน เช่น การแสดงสินค้าโดยผู้ชมสามารถดู
สินค้าได้ 180 องศา หรอื ลกู ค้าสามารถอา่ นหวั ข้อของหนังสือท่ีต้องการซอ้ื ก่อนได้

6.งา่ ยต่อการชาระเงิน พาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์สามารถชาระเงินได้อย่างสะดวกสบาย
โดยวิธีการตัดผ่านบัตรเครดติ หรือการโอนเงนิ เข้าบัญชีซงึ่ จะเปน็ ระบบอัตโนมตั ิ

7.เพ่ิมโอกาสทางธุรกิจ ในโลกพาณิชย์อิเล็กทรอนิกส์บริษัทขนาดเล็กสามารถมี
โอกาสทางธรุ กิจเทียบได้กับบรษิ ัทขนาดใหญ่ ซงึ่ ขึ้นอย่กู บั องค์ประกอบหลายๆอย่าง เปน็ ต้น
ว่า ช่ือ URL ของบริษัทควรจะจาง่าย การออกแบบเว็บไซต์ให้สวยงามและปรับปรุงให้
ทนั สมยั อยเู่ สมอ การสัง่ ซ้อื และการชาระเงนิ มรี ะบบรักษาความปลอดภยั ทีด่ ี เป็นตน้

8.สร้างความประทับใจและพึงพอใจได้มากกว่า ปัจจุบันการสั่งซื้อสินค้าผ่านทาง
อินเตอร์เน็ตทาได้อย่างง่ายดาย สินคา้ และบริการมีให้เลือกมากมายทาให้ไม่ต้องเสียเวลาใน
การเดินทาง และเสียเวลาไปกับการค้นหาสินค้าและบริการที่ต้องการ ลูกค้าสามารถค้นหา
สินค้าท่ีต้องการได้อย่างรวดเร็วท่ีสุด เช่น ถ้าลูกค้าต้องการซื้อของตกแต่งบ้านจากเว็บไซต์
Bangpa-in.com ลูกค้าสามารถจะค้นหาสินค้าจากประเภทของสินค้า หรือค้นหาตาม
รปู แบบทตี่ อ้ งการได้ ในกรณีทลี่ ูกค้าสั่งสนิ ค้าและได้ใหร้ ายละเอยี ดสว่ นตวั ไว้ รา้ นค้าสามารถ
บันทึก รายละเอียดของลกู ค้าไวใ้ นฐานขอ้ มลู ของเราเพ่อื ความสะดวกของลูกค้าในการส่งั ซ้ือ
สนิ ค้าคร้ังตอ่ ไป (Member System)

9.ร้แู ละแก้ปญั หาต่างๆไดท้ ันท่วงที พาณชิ ย์อิเลก็ ทรอนิกส์สามารถใหบ้ ริการหลังการ
ขายได้เช่นกัน โดยใช้ประโยชน์จากอีเมล์ในการติดต่อลูกค้า การสร้างแบบสอบถามลูกค้า
เพ่ือสอบถามความพึงพอใจต่อสินค้าและบริการทาให้ร้านค้าสามารถนาข้อมูลเหล่านี้มา
แกป้ ัญหาและตอบสนองความต้องการของลูกคา้ ได้ดีย่งิ ขึน้ และทันท่วงที