หนังสือราชการ

หนังสือราชการ

1. หนังสือภายนอก
หนงั สือภายนอก คือ หนงั สือติดต่อราชการท่ีเป็นแบบพิธีโดยใชก้ ระดาษตราครุฑเป็นหนงั สือติดต่อ
ระหวา่ งส่วนราชการ หรือส่วนราชการมีถึงหน่วยงานอื่นใดซ่ึงมิใช่ราชการ หรือท่ีมีถึงบุคคลภายนอก
กรณีที่ใชห้ นงั สือภายนอก ใชต้ ิดต่อราชการระหวา่ งกระทรวง/กรมหน่ึง หรือจงั หวดั หน่ึง หรือส่วน
ราชการแห่งใดแห่งหน่ึง กบั กระทรวงอื่น หรือกรมอื่น หรือจงั หวดั อ่ืน หรือหน่วยงานอ่ืน หรือกบั บุคคลภายนอก
รูปแบบ หนงั สือภายนอกมีรูปแบบ

2. หนังสือภายใน

หนงั สือภายใน คือ หนงั สือติดต่อราชการที่เป็นแบบพิธีนอ้ ยกวา่ หนงั สือภายนอกเป็นหนงั สือติดต่อ

ภายในกระทรวง ทบวง กรม หรือจงั หวดั เดียวกนั ใชก้ ระดาษบนั ทึกขอ้ ความ

รูปแบบ หนงั สือ ภายในมีรูปแบบ

3. หนังสือประทับตรา

คือ หนงั สือที่ใชก้ ระดาษตราครุฑจดั ทา โดยประทบั ตราแทนการลงชื่อของหวั หนา้ ส่วนราชการระดบั กรมข้ึนไป โดยให้
หวั หนา้ ส่วนราชการระดบั กอง หรือผทู้ ี่ไดร้ ับมอบหมายจากหวั หนา้ ส่วนราชการระดบั กรมข้ึนไป เป็นผรู้ ับผดิ ชอบลงช่ือยอ่
กากบั ตราหนงั สือประทบั ตราให้ใชไ้ ดท้ ้งั ระหวา่ งส่วนราชการกบั ส่วนราชการ และระหวา่ งส่วนราชการกบั บุคคลภายนอก
เฉพาะกรณีที่ไม่ใช่เร่ืองสาคญั

4. หนังสือส่ังการ
มี 3 ชนิด ไดแ้ ก่ ค าสงั่ ระเบียบ และขอ้ บงั คบั
1. คาสงั่ คือ บรรดาขอ้ ความที่ผบู้ งั คบั บญั ชาสงั่ การใหป้ ฏิบตั ิโดยชอบดว้ ยกฎหมาย
2. ระเบียบ คือ บรรดาขอ้ ความท่ีผมู้ ีอ านาจหนา้ ที่ไดว้ างไว้ โดยจะอาศยั อานาจของกฎหมาย
หรือไม่กไ็ ด้ เพ่อื ถือปฏิบตั ิเป็นการประจา
3. ขอ้ บงั คบั หรือบรรดาขอ้ ความท่ีผมู้ ีอานาจหนา้ ท่ีกาหนดใหใ้ ชโ้ ดยอาศยั อานาจของกฎหมาย
ที่บญั ญตั ิใหก้ ระทาได้

2. ระเบียบ คือ บรรดาขอ้ ความท่ีผมู้ ีอานาจหนา้ ที่ไดว้ างไว้ โดยจะอาศยั อานาจของกฎหมาย
หรือไมก่ ไ็ ด้ เพ่อื ถือปฏิบตั ิเป็นการประจา

3. ขอ้ บงั คบั หรือบรรดาขอ้ ความท่ีผมู้ ีอานาจหนา้ ที่กาหนดใหใ้ ชโ้ ดยอาศยั อานาจของกฎหมาย
ท่ีบญั ญตั ิใหก้ ระทาได้

5. หนังสือประชาสัมพนั ธ์
มี 3 ชนิด ไดแ้ ก่ ประกาศ แถลงการณ์ และขา่ ว
1. ประกาศ คือ บรรดาขอ้ ความท่ีทางราชการประกาศ หรือช้ีแจงใหท้ ราบหรือแนะแนวทางปฏิบตั ิ

2.แถลงการณ์คือ บรรดาขอ้ ความที่ทางราชการแถลงเพือ่ ความเขา้ ใจในกิจการของทางราชการ
หรือเหตุการณ์ หรือกรณีอื่น ๆ ใหท้ ราบชดั เจนทวั่ กนั

3.ขา่ ว คือ บรรดาขอ้ ความท่ีทางราชการ เห็นสมควรเผยแพร่ใหท้ ราบ

6. หนังสือทเี่ จ้าหน้าทีท่ าขึน้ หรือ รับไว้เป็ นหลกั ฐานในราชการ
หนงั สือท่ีเจา้ หนา้ ท่ีทาข้ึน หรือรับไวเ้ ป็นหลกั ฐานในราชการ คือ หนงั สือท่ีทางราชการทาข้ึน
นอกจากที่ไดก้ ล่าวมาขา้ งตน้ หรือหนงั สือท่ีหน่วยงานอ่ืนใดซ่ึงมิใช่หน่วยงานราชการหรือบุคคลภายนอก
มีมาถึงส่วนราชการ และส่วนราชการรับไวเ้ ป็นหลกั ฐานของราชการมี 4 ชนิด คือ
1. หนงั สือรับรอง คือ หนงั สือที่ส่วนราชการออกใหเ้ พ่ือรับรองแก่บุคคล นิติบุคคล หรือ
หน่วยงาน เพ่ือวตั ถุประสงคอ์ ยา่ งหน่ึงอยา่ งใดให้ปรากฏแก่บุคคลโดยทวั่ ไปไม่จาเพาะเจาะจง

2. รายงานการประชุม คือ การบนั ทึกความคิดเห็นของผมู้ าประชุม และมติของที่ประชุมไว้
เป็นหลกั ฐาน

3. บนั ทึก คือ ขอ้ ความซ่ึงผใู้ ตบ้ งั คบั บญั ชาเสนอต่อผบู้ งั คบั บญั ชาหรือผบู้ งั คบั บญั ชาสง่ั การแก่
ผใู้ ตบ้ งั คบั บญั ชา หรือขอ้ ความท่ีเจา้ หนา้ ท่ี หรือหน่วยงานระดบั ต่ากวา่ ส่วนราชการระดบั กรมติดต่อกนั
ในการปฏิบตั ิราชการ

4. หนงั สืออ่ืน ๆ คือ หนงั สือ หรือเอกสารอ่ืนใดท่ีเกิดข้ึน เน่ืองจากการปฏิบตั ิงานของ
เจา้ หนา้ ท่ีเพ่อื เป็นหลกั ฐานในทางราชการ ซ่ึงหมายรวมถึง ภาพถ่าย ฟิ ลม์ เทปบนั ทึกเสียง และเทป
บนั ทึกภาพดว้ ย หรือหนงั สือของบุคคลภายนอกที่ยนื่ ต่อเจา้ หนา้ ที่ และเจา้ หนา้ ที่ไดร้ ับทะเบียนรับ
หนงั สือของทางราชการแลว้ มีรูปแบบตามที่กระทรวง ทบวง กรม จะกาหนดข้ึนใชต้ ามความเหมาะสม
เวน้ แต่มีแบบกฎหมายเฉพาะเร่ืองใหท้ าตามแบบ เช่น โฉนด แผนที่ แบบ แผนผงั หลกั ฐานการสืบสวน
และสอบสวน และคาร้อง เป็นตน้