เลขออกซิเดชัน

เลขออกซิเดชัน

ครูซัลซาบีลา สาและ

เลขออกซิเดชัน

เป็นค่าประจุไฟฟ้ที่สมมติขึ้ นของไอออนหรืออะตอมของธาตุ
โดยคำนวณจากการรับหรือการจ่ายอิเล็กตรอนหรือการใช้

พันธะร่วมกัน ซึ่งการเขียนเลขออกซิเดชันจะเขียน
เครื่องหมาย + หรือ - ไว้หน้าตัวเลขเสมอ

การสั งเกตเลขออกซิเดชัน

กรณี สารประกอบไอออนิ ก กรณี สารประกอบโคเวเลนต์

จะสั งเกตจากจำนวน จะสั งเกตจากจำนวน
อิเล็กตรอนที่ให้หรือรับขณะ อิเล็กตรอนที่ใช้ร่วมกัน
เกิดพันธะไอออนิ ก ธาตุที่มี EN สูง จะมี ON เป็น -
ธาตุที่ให้อิเล็กตรอน จะมี ON ธาตุที่มี EN ต่ำ จะมี ON เป็น +
เป็น +
ธาตุที่รับอิเล็กตรอน จะมี ON
เป็น -

ข้อสังเกตเกี่ยวกับการกำหนดเลขออกซิเดชันของธาตุชนิดต่าง ๆ

ธาตุอิสระทุกชนิ ด ON ของไอออนของ ฟลูออรีนจะมี ON
มี ON เป็น 0 ธาตุจะมีค่าเท่ากับ เท่ากับ -1
เช่น ไอออนของธาตุนั้ น

เช่น

ข้อสังเกตเกี่ยวกับการกำหนดเลขออกซิเดชันของธาตุชนิดต่าง ๆ

กรณี ออกซิเจน

ในสารประกอบทั่วไป ในสารประกอบ ในสารประกอบ
จะมี ON = -2 ซูเปอร์ออกไซด์ ออกไซด์ของ
เช่น จะมี ON = -1/2 ฟลูออรีน
จะมี ON = +2
เช่น เช่น

ในสารประกอบ
เปอร์ออกไซด์
จะมี ON = -1

เช่น

ข้อสังเกตเกี่ยวกับการกำหนดเลขออกซิเดชันของธาตุชนิดต่าง ๆ
กรณี ไฮโดรเจน

ในสารประกอบไฮไดรด์ของ ในสารประกอบโคเวเลนต์
โลหะ จะมี ON = -1
เช่น จะมี ON = +1

เช่น

ข้อสังเกตเกี่ยวกับการกำหนดเลขออกซิเดชันของธาตุชนิดต่าง ๆ

ธาตุหมู่ 1A, 2A จะมี โลหะแทรนซิชันมี สารประกอบจะมีผล
ON เป็น +1 และ +2 ON ได้หลายค่า รวมของ ON = 0
ยกเว้น
เสมอ ตามลำดับ Ag จะมี ON = +1 กลุ่มของไอออนจะมี
Zn จะมี ON = +2 ผลรวมของ ON เป็น
ธาตุที่มีค่า EN สูง Sc จะมี ON = +3
จะมี ON เป็น - เสมอ ไอออนที่ปรากฎ

จงหาเลขออกซิเดชันของซัลเฟอร์ในสารประกอบ

ตัวอย่าง 1

จงหาเลขออกซิเดชันของซัลเฟอร์ในสารประกอบ

ตัวอย่าง 2

จงหาเลขออกซิเดชันของไนโอเบียมในสารประกอบ

ตัวอย่าง 3

จงหาเลขออกซิเดชันของ Zn ในสารประกอบ

ตัวอย่าง 4

จงหาเลขออกซิเดชันของ Mn ในสารประกอบ

ตัวอย่าง 5

จงหาเลขออกซิเดชันของ S ในสารประกอบ

ตัวอย่าง 6

จงหาเลขออกซิเดชันของธาตุทุกตัวในสารประกอบ

ตัวอย่าง 7

ปฏิกิริยารีดอกซ์

Play

ปฏิกิริยารีดอกซ์

คือ ปฏิกิริยาที่มีการเปลี่ยนแปลงเลข
ออกซิเดชันของธาตุที่อยู่ในสารประกอบ
ในสมการเคมี หรือปฏิกิริยาที่มีการรับและ

การจ่ายอิเล็กตรอน

ปฏิกิริยารีดอกซ์

มี 2 ปฏิกิริยาย่อย

1. ปฏิกิริยาออกซิเดชัน คือ ปฏิกิริยาที่มีการจ่ายอิเล็กตรอน เป็น
ปฏิกิริยาที่มี ON เพิ่มขึ้น ธาตุที่ทำหน้ าที่จ่ายอิเล็กตรอน เรียกว่า
ตัวรีดิวซ์

2. ปฏิกิริยารีดักชัน คือ ปฏิกิริยาที่มีการรับอิเล็กตรอน เป็น
ปฏิกิริยาที่มี ON ลดลง ธาตุที่ทำหน้ าที่รับอิเล็กตรอน เรียกว่า
ตัวออกซิไดส์

ปฏิกิริยานอนรีดอกซ์

คือ ปฏิกิริยาที่ไม่มีการเปลี่ยนแปลงเลข
ออกซิเดชันของธาตุที่อยู่ในสารประกอบ

ในสมการเคมี

ตัวอย่าง 1 จากปฏิกิริยารีดอกซ์ต่อไปนี้
จงระบุว่าสารใดเป็นตัวรีดิวซ์ และสารใดเป็นตัวออกซิไดส์ พร้อมทั้งบอก
เลขออกซิเดชันที่เปลี่ยนแปลง

ตัวอย่าง 2 จากปฏิกิริยารีดอกซ์ต่อไปนี้
จงระบุว่าสารใดเป็นตัวรีดิวซ์ และสารใดเป็นตัวออกซิไดส์ พร้อมทั้งบอก
เลขออกซิเดชันที่เปลี่ยนแปลง

ตัวอย่าง 2 จากปฏิกิริยารีดอกซ์ต่อไปนี้
จงระบุว่าสารใดเป็นตัวรีดิวซ์ และสารใดเป็นตัวออกซิไดส์ พร้อมทั้งบอก
เลขออกซิเดชันที่เปลี่ยนแปลง

ตัวอย่าง 4 จากปฏิกิริยารีดอกซ์ต่อไปนี้
จงระบุว่าสารใดเป็นตัวรีดิวซ์ และสารใดเป็นตัวออกซิไดส์ พร้อมทั้งบอก
เลขออกซิเดชันที่เปลี่ยนแปลง

ข้อสั งเกตเกี่ยวกับปฏิกิริยารีดอกซ์

1. สมการของปฏิกิริยารีดอกซ์ที่ดุลแล้วจะไม่มีอิเล็กตรอนแสดงอยู่ เพราะ
อิเล็กตรอนที่ให้และรับจะมีจำนวนเท่ากัน

2. การตรวจสอบว่าปฏิกิริยานั้ นเป็นปฏิกิริยารีดอกซ์หรือไม่ ให้สังเกตการ
เปลี่ยนแปลงของ ON ถ้ามีการเปลี่ยนแปลง ON จะจัดว่าเป็นปฏิกิริยารีดอกซ์

3. ปฏิกิริยาที่มีธาตุอิสระอย่างน้ อย 1 ธาตุ อยู่ในสมการ ปฏิกิริยานั้ นจัดเป็น
ปฏิกิริยารีดอกซ์เสมอ เช่น

ข้อสั งเกตเกี่ยวกับปฏิกิริยารีดอกซ์

4. ปฏิกิริยารีดอกซ์บางปฏิกิริยาอาจมรการจ่ายอิเล็กตรอนได้มากกว่า 1 ธาตุ หรือ
รับอิเล็กตรอนได้มากกว่า 1 ธาตุ

5. ปฏิกิริยารีดอกซ์บางปฏิกิริยาจะมีสารตัวเดียวกันเป็นทั้งตัวรีดิวซ์และตัวออก
ซิไดส์ เรียกว่า ปฏิกิริยาออโตรีดอกซ์

การดุลสมการรีดอกซ์

ตัวอย่าง 1 จงดุลสมการที่กำหนดต่อไปนี้

โดยใช้เลขออกซิเดชันที่เปลี่ยนแปลง

ตัวอย่าง 1 จงดุลสมการที่กำหนดต่อไปนี้

โดยใช้เลขออกซิเดชันที่เปลี่ยนแปลง

ตัวอย่าง 1 จงดุลสมการที่กำหนดต่อไปนี้

โดยใช้เลขออกซิเดชันที่เปลี่ยนแปลง

ตัวอย่าง 1 จงดุลสมการที่กำหนดต่อไปนี้

โดยใช้เลขออกซิเดชันที่เปลี่ยนแปลง

ตัวอย่าง 1 จงดุลสมการที่กำหนดต่อไปนี้

โดยใช้เลขออกซิเดชันที่เปลี่ยนแปลง

ตัวอย่าง 2 จงดุลสมการที่กำหนดต่อไปนี้
โดยใช้เลขออกซิเดชันที่เปลี่ยนแปลง

ตัวอย่าง 2 จงดุลสมการที่กำหนดต่อไปนี้
โดยใช้เลขออกซิเดชันที่เปลี่ยนแปลง

ตัวอย่าง 2 จงดุลสมการที่กำหนดต่อไปนี้
โดยใช้เลขออกซิเดชันที่เปลี่ยนแปลง

ตัวอย่าง 2 จงดุลสมการที่กำหนดต่อไปนี้
โดยใช้เลขออกซิเดชันที่เปลี่ยนแปลง

ตัวอย่าง 2 จงดุลสมการที่กำหนดต่อไปนี้
โดยใช้เลขออกซิเดชันที่เปลี่ยนแปลง

จงดุลสมการที่กำหนดต่อไปนี้

ตัวอย่าง 3

โดยใช้เลขออกซิเดชันที่เปลี่ยนแปลง

จงดุลสมการที่กำหนดต่อไปนี้

ตัวอย่าง 3

โดยใช้เลขออกซิเดชันที่เปลี่ยนแปลง

จงดุลสมการที่กำหนดต่อไปนี้

ตัวอย่าง 3

โดยใช้เลขออกซิเดชันที่เปลี่ยนแปลง

จงดุลสมการที่กำหนดต่อไปนี้

ตัวอย่าง 3

โดยใช้เลขออกซิเดชันที่เปลี่ยนแปลง

จงดุลสมการที่กำหนดต่อไปนี้

ตัวอย่าง 3

โดยใช้เลขออกซิเดชันที่เปลี่ยนแปลง

การดุลสมการรีดอกซ์

ตัวอย่าง 1 จงดุลสมการที่กำหนดต่อไปนี้
โดยใช้ครึ่งปฏิกิริยา

ตัวอย่าง 1 จงดุลสมการที่กำหนดต่อไปนี้
โดยใช้ครึ่งปฏิกิริยา

ตัวอย่าง 2 จงดุลสมการที่กำหนดต่อไปนี้
โดยใช้ครึ่งปฏิกิริยา

ตัวอย่าง 2 จงดุลสมการที่กำหนดต่อไปนี้
โดยใช้ครึ่งปฏิกิริยา

จงดุลสมการที่กำหนดต่อไปนี้

ตัวอย่าง 3

โดยใช้ครึ่งปฏิกิริยา

จงดุลสมการที่กำหนดต่อไปนี้

ตัวอย่าง 3

โดยใช้ครึ่งปฏิกิริยา