CHINH TRI NOI CONG SO_đọc thử

HBR GUIDE TO OFFICE POLITICS
Original work copyright © 2015 Harvard Business School Publishing Corporation
All rights reserved.
Published by arrangement with Harvard Business Review Press.

“CHÍNH TRỊ” NƠI CÔNG SỞ
Bản quyền tiếng Việt © Công ty Cổ phần Sách Alpha, 2017

Alpha Books – Thương hiệu sách Quản trị kinh doanh số 1 thị trường,
thuộc Công ty Cổ phần Sách Alpha – thành viên của Alpha Publishing Group.

Alpha Books tiên phong mang tới cho doanh nghiệp, doanh nhân và người lao động
nguồn tri thức về quản trị kinh doanh mới nhất, hiện đại nhất, tiên tiến nhất của thế giới.
Alpha Books tiếp tục mở mở rộng chủ đề, nội dung và chất lượng sản phẩm, hướng tới
việc xuất bản Giáo trình đại học hiện đại, các ấn phẩm của Harvard Business Press, sản
xuất và kinh doanh dữ liệu và tri thức số cho doanh nghiệp…
Alpha Books – Tri thức là sức mạnh.

Không phần nào trong xuất bản phẩm này được phép sao chép hay phát hành dưới bất
kỳ hình thức hoặc phương tiện nào mà không có sự cho phép trước bằng văn bản của
Công ty Cổ phần Sách Alpha. Chúng tôi luôn mong muốn nhận được những ý kiến đóng
góp của quý vị độc giả để sách ngày càng hoàn thiện hơn.

Biên mục trên xuất bản phẩm của Thư viện Quốc gia Việt Nam
Dillon, Karen
“Chính trị” nơi công sở = Office politics / Karen Dillon ; Mộc Quang dịch. - H. : Công
Thương ; Công ty Sách Alpha, 2021. - 228tr. ; 21cm. - (HBR guide to)(Kỹ năng quản lý
chuyên sâu dành cho người tự học)
ISBN 9786043116472

1. Công việc 2. Môi trường công sở
650.13 - dc23
COM0101p-CIP

Góp ý về sách, liên hệ về bản thảo và bản dịch: [email protected]
Liên hệ hợp tác về nội dung số: [email protected]
Liên hệ hợp tác xuất bản & truyền thông trên sách: [email protected]
Liên hệ dịch vụ tư vấn, đại diện & giao dịch bản quyền: [email protected]



Mộc Quang dịch
Tái bản lần thứ nhất

BAN CỐ VẤN
Đàm Bích Thủy - Võ Trí Thành - Nguyễn Đức Thành - Bùi Kim Thùy
Hà Thu Thanh - Đỗ Hòa - Vũ Tú Thành - Đậu Anh Tuấn - Nguyễn Danh Nguyên

ĐỘI NGŨ TRIỂN KHAI ALPHA BOOKS
Phụ trách xuất bản: Khuyên Trần
Điều phối viên: Hoài Thương
Thiết kế bìa: Mạnh Cường
Trình bày: Vũ Lê Thư
Thư ký xuất bản: Thủy Nguyễn

Mục lục

Giới thiệu...................................................................................11

PHẦN MỘT
THỬ THÁCH CHÍNH TRỊ VỚI SẾP
Kiểu sếp kìm kẹp bạn................................................................18
Kiểu sếp khích bạn đối đầu với đồng nghiệp...........................28
Kiểu sếp cuồng kiểm soát ........................................................36
“Đệ ruột” của sếp......................................................................48
Kiểu sếp thờ ơ..........................................................................57

PHẦN HAI
THỬ THÁCH CHÍNH TRỊ VỚI ĐỒNG NGHIỆP
Kiểu đồng nghiệp cực kỳ ganh đua..........................................67
Kẻ hay bắt nạt...........................................................................78
Chuyện phe phái.......................................................................88
Kẻ cướp công lao.....................................................................99
Đối phó với đồng cấp cũ hay bất mãn....................................109

PHẦN BA
THỬ THÁCH CHÍNH TRỊ TRONG CÔNG TY
Sống sót trong các hoạt động ngoài công sở........................126
Bám trụ qua các kỳ cắt giảm biên chế...................................133

PHẦN BỐN
TẠO DỰNG CÁC KỸ NĂNG
Giải quyết mâu thuẫn theo cách xây dựng.............................147
Tiến hành các cuộc trò chuyện khó khăn...............................174
Làm việc với những kẻ bạn không ưa....................................194
Củng cố các liên minh.............................................................210

6-

Bộ sách HBR Guide

Hãy trang bị cho mình những lời khuyên cần thiết để
thành công trong công việc từ thương hiệu được tin
cậy nhất trong lĩnh vực kinh doanh: Harvard Business
Review. Đúc kết những bí quyết hành động thiết yếu
nhất từ các chuyên gia hàng đầu, bộ sách HBR Guide
(Kỹ năng quản lý chuyên sâu dành cho người tự học) sẽ
mang đến cho bạn những lời giải thông minh cho hầu
hết những thách thức công việc áp lực nhất.

-7

Bộ sách HBR Guide
bao gồm:

• Viết hay không khó
• Chắp cánh ý tưởng kinh doanh
• Kèm cặp nhân viên
• Tài chính dành cho sếp
• Làm đúng việc
• Quản lý sếp và đồng cấp
• Giải tỏa áp lực
• “Chính trị” nơi công sở
• Trình bày thuyết phục
• Đưa dự án đến thành công

8-

Bạn sẽ học được gì?

Mỗi tổ chức đều có những câu chuyện chính trị để chia
sẻ: xung đột tính cách; chồng chéo kế hoạch; hàng loạt
trò chơi bẩn. Tất cả cứ thế nổ ra. Điều này có thể khiến
bạn phát điên nếu vẫn cố cắm đầu hoàn thành công
việc của mình.

Vấn đề ở đây là bạn không thể cúi đầu mãi. Bạn
cần phải làm việc hiệu quả cùng các đồng nghiệp – thậm
chí với cả những người khó chịu – vì lợi ích tốt đẹp cho
công ty và sự nghiệp của bạn.

Bạn có thể làm điều này như thế nào mà không
bước qua ranh giới mờ ám? Bằng cách thừa nhận rằng
các động cơ vì quyền lực và những quy tắc ngầm có
tồn tại – và điều chuyển chúng một cách mang tính xây
dựng. “Chiêu trò chính trị” không nhất thiết là một từ
đen tối. Bạn có thể thành công ở nơi công sở mà không
cần trở thành kẻ thâu tóm quyền lực hay “trèo cao”. Lời

-9

“Chính trị” nơi công sở

khuyên của các chuyên gia trong cuốn cẩm nang này sẽ
giúp bạn làm tốt hơn những việc sau:

• Xây dựng quan hệ với những người khó tính;
• Tranh thủ đồng minh và gây ảnh hưởng đến

những người khác;
• Vượt qua các cuộc đối thoại căng thẳng nhưng

có hiệu quả;
• Tranh cãi để có được những nguồn lực bạn cần;
• Thăng tiến mà không tạo hiềm khích;
• Đối phó với “đệ ruột” của sếp;
• Đối đầu với những kẻ hay bắt nạt và vây cánh

trong văn phòng;
• Đòi công lao xứng đáng khi đến lúc;
• Tránh những trò chơi quyền lực và các kẻ địch

nhỏ nhen;
• Hợp tác cùng những đồng nghiệp hay ganh đua.

10 -

Giới thiệu

Mỗi công ty đều là một tổ chức chính trị.
Trong nhiều năm, tôi đã ngây thơ cho rằng mình làm
việc ở một nơi không phải như thế. Tôi nhận thấy công
ty của mình ít nhiều công bằng, ít nhiều lành mạnh và
cực kỳ san sẻ – thậm chí có lẽ hơi thái quá – trong việc
ra quyết định. Mọi người cạnh tranh với chính mình,
tôi đã tự hào khi nói với các ứng viên tuyển dụng tiềm
năng như vậy. Và tôi thực sự có ý như thế.

Liệu tôi có tin vào tất cả những điều tốt đẹp nói
trên? Chúng là thật – nhưng duy có một vấn đề mà
sau này nghiệm lại tôi mới nhận ra. Chúng tôi cạnh
tranh với chính mình, nhưng cũng đối đầu với người
khác. Sếp của chúng tôi có những ưu ái và chúng tôi
chú ý đến chúng. Chúng tôi bức xúc vì những quyết
định thăng chức dường như không xứng đáng, nhiệm
vụ được giao có vẻ không công bằng. Mọi người khôn
khéo tìm cách công kích lẫn nhau để giành lấy vị trí

- 11

“Chính trị” nơi công sở

được các giám đốc cấp cao chú ý. Văn phòng chúng tôi
đầy các chiêu trò. Tất nhiên là thế rồi!

Năm 2011, theo một khảo sát do hãng tư vấn
quản lý Revelation (có trụ sở tại Anh) thực hiện, 95%
số người tham gia trả lời rằng trò thao túng và những
âm mưu ngầm ở nơi làm việc đã tác động đến chính
bản thân họ. Vì vậy, bạn đang ở trong một công ty
“điển hình” nếu những vấn đề trên khiến bạn phát điên.
Có thể một kẻ hay bắt nạt ở công ty đang làm khó dễ
bạn, một kẻ luôn tọc mạch những gì bạn làm và hạ bệ
bạn trong các cuộc họp. Hoặc đó là vị sếp hay khích
bạn đối đầu với đồng nghiệp. Hay một phe cánh sở hữu
quyền lực quá lớn trong công ty. Thậm chí, bạn có lẽ
cũng từng gặp phải những kẻ đâm bị thóc chọc bị gạo,
những kẻ hay kèn cựa với đồng nghiệp hoặc gió chiều
nào xoay chiều ấy.

Bạn không thể thoát khỏi những chiêu trò chính
trị – bất kể vai trò hay chức năng của bạn là gì. Đó là
điều mà Franke James, người sáng lập OfficePolitics.
com, đã tìm hiểu từ các nhân viên chuyên nghiệp khắp
nơi trên thế giới, những người chia sẻ bức xúc của họ
trên trang web của cô. Việc này cũng không thể tránh
khỏi dù bạn là chủ công ty. James nói: “Nếu đang đàm
phán với khách hàng thì bạn cũng đang đối mặt với trò
chính trị công sở của họ. Bạn phải giữ thể diện cho họ.
Bạn phải hiểu những động cơ phía sau của họ.”

12 -

Giới thiệu

Điều này có nghĩa là bạn phải lấy độc trị độc?
Bạn phải đồng lõa và hợp mưu? Hay bạn phải ra đòn
nhanh hơn họ? Không. Theo các chuyên gia và tư
vấn viên được nhắc đến trong cuốn cẩm nang này lập
luận, bạn có thể vượt qua – hay thậm chí tham gia
vào – chiêu trò chính trị mà không phải bán linh hồn
mình. Quan sát này của họ dựa trên nghiên cứu, công
việc làm ăn cùng khách hàng và vô số kinh nghiệm cá
nhân. Chúng cũng được hỗ trợ bằng rất nhiều ví dụ
(có thực nhưng đã ẩn danh) mà tôi dẫn chứng xuyên
suốt trong sách.

Thế thì giải pháp là gì? Đó là tham gia chiêu trò
chính trị theo cách xây dựng – hiểu được động cơ cá nhân
giữa các đồng nghiệp, hợp sức vì lợi ích chung và trên
hết là tập trung vào lợi ích dành cho công ty.

Việc gì sẽ xảy ra nếu bạn chỉ thực hiện những
gì được yêu cầu rồi thầm thì về những đồng nghiệp
hay tranh thủ lợi ích? Huấn luyện viên trưởng Beth
Weissenberger, đồng sáng lập Handel Group, cho rằng
như thế là bạn đang tự mua dây buộc mình. Cô đã
chứng kiến điều này lặp đi lặp lại trong suốt nhiều năm
huấn luyện: Những người cố hoàn toàn đứng ngoài
vòng xoáy chính trị thường đáp ứng các mục tiêu công
việc và sự nghiệp của họ kém hơn những ai dám lao vào
nó. Vì vậy, cô khuyên khách hàng của mình hãy ngừng
bất mãn về những bất công trong mọi việc, đồng thời

- 13

“Chính trị” nơi công sở

xây dựng cho bản thân mối quan hệ tích cực với đồng
nghiệp, những người sẽ giúp họ làm tốt công việc.

Ron Ashkenas, đồng sự quản lý tại Schaffer
Consulting, đồng tình. Anh phát biểu: “Rất dễ dùng các
chiêu trò chính trị như cái cớ để biện minh cho thành
tích kém hoặc làm lối thoát cho sự chán nản của bạn.
Nhưng sẽ hiệu quả hơn nhiều nếu bạn sử dụng chính các
chiêu trò đó như cách để hoàn thành công việc.” Cuốn
cẩm nang này sẽ giúp bạn làm điều đó. Sẽ là không thực
tế nếu quả quyết bạn có thể biến tất cả các mối quan hệ
công việc trở nên thân thiết và gần gũi. Hãy đối mặt
với điều đó, có những người bạn làm việc cùng chỉ là lũ
khốn và không lời khuyên nào có thể thay đổi điều đó.
Nhưng thiếu chiến lược để đối mặt với họ lại càng tồi tệ
hơn. Và bạn có thể kiểm soát nhiều thứ hơn mình nghĩ.
Sau đây là một số cách xử lý phổ biến mà bạn nên lưu ý:

• Tự hỏi phản ứng của bạn: Khi mọi người có vẻ
như đang chơi trò chính trị, chúng ta thường
nghĩ mình đã biết nước đi của họ rồi, nhưng
thỉnh thoảng lại mất dấu. Hãy lùi lại và đánh giá
lần nữa: Có điều gì khác dẫn đến hành động đó
không? Có thể đó không vì mục đích trả thù như
vẻ ngoài – hoặc thậm chí không có chủ đích.

• Cố gắng tách mình ra khỏi bối cảnh: Mọi người
đều đưa những lời châm biếm, nỗi lo và áp lực

14 -

Giới thiệu

vào công việc. Những gì bạn cho là công kích cá
nhân có thể hoàn toàn chẳng liên quan đến bạn.

• Chấp nhận rằng không phải mọi mâu thuẫn
đều xấu: Thành tích xuất sắc có thể là do một
đồng nghiệp hiếu thắng thách thức hoặc bị ép
phải phối hợp cùng ai đó mà bạn không chịu
đựng nổi. Chúng ta có thể và thường tự mình
vươn lên đối mặt với thách thức. Đừng cho rằng
cứ “không thoải mái” nghĩa là xấu.

• Chịu trách nhiệm cho số phận của mình: Cho
dù sân chơi không bằng phẳng thì bạn cũng
chẳng được gì khi phàn nàn về nó. Hãy chịu trách
nhiệm cho sự tiến bộ của bạn. Đừng để quản lý
của bạn và người khác có bất kỳ lý do nào đó để
quy rằng bạn là kẻ hay than vãn.

• Giữ vững tinh thần: Những kẻ bắt nạt nơi công
sở hoặc những kẻ lắm trò khác sẽ chiến thắng
mỗi lần họ nhận thấy đã khiến bạn chật vật.
Đừng bao giờ thỏa mãn họ – bạn chỉ khiến vấn
đề kéo dài mãi. Hãy cứ điềm tĩnh, rồi họ sẽ mất
đi sức mạnh đó.

Khi được đề nghị viết cuốn sách này, tôi đã nắm
ngay lấy cơ hội. Kể từ khi hiểu được những thách thức
mà mọi người gặp phải, tôi đã tiếp cận vấn đề bằng sự
cảm thông. Nhưng trong sâu thẳm, tôi cũng cảm thấy

- 15

“Chính trị” nơi công sở

chút tự mãn – vì cho rằng mình đã điều chuyển thành
công hầu hết những kịch bản chính trị trong sự nghiệp.
Thế rồi, sau khi phỏng vấn khoảng 20 chuyên gia và
tổng hợp lời khuyên của họ về rất nhiều nan đề, tôi mới
nhận ra một số sai lầm mình vấp phải trong nhiều năm
qua: mặc kệ bất công, đấu tranh sai vấn đề, biến vấn đề
thành chuyện cá nhân khi không cần thiết. Giờ đây khi
nhìn lại những lần đó, tôi ước gì đã tiến hành nghiên
cứu chủ đề này sớm hơn.

Nhưng không bao giờ quá trễ để học hỏi – cảm ơn
Chúa vì điều đó!

Vậy điểm chính cần rút ra là gì nếu tôi phải tóm
lại còn duy nhất một vấn đề? Theo chuyên gia nhân sự
và phát triển tổ chức Susan Heathfield, đừng cố gắng
trở thành “đệ ruột” của sếp – mà hãy là “đệ ruột” của
tất cả mọi người. Nghĩa là hãy cống hiến năng lượng
của bạn để trở thành một nhân viên và đồng nghiệp
xuất sắc. Bạn sẽ nhận ra mình ít bận tâm đến những trò
ganh đua đang diễn ra quanh mình – và tập trung hơn
vào các mục tiêu tích cực cần theo đuổi như thành tích,
tăng trưởng và cảm giác hoàn thành.

16 -

PHẦN MỘT

Thử thách
chính trị
với sếp

- 17

Kiểu sếp kìm kẹp bạn

Vấn đề
Bạn âm thầm thể hiện cho sếp thấy những ràng buộc
trong một thời gian dài. Ông ấy phụ thuộc vào bạn rất
nhiều về mọi thứ, từ việc diễn giải các báo cáo hằng
tháng cho đến phát triển quy mô nhu cầu thị trường
nhằm xoa dịu các cổ đông gàn dở. Tuy nhiên, chỉ có tên
ông ấy xuất hiện trên các e-mail cập nhật cho các lãnh
đạo cấp cao về dự án của bạn. Bạn cảm thấy mình như
một nhân viên hậu đài đứng sau tấm rèm nhung – bạn
đang biểu diễn, nhưng ông ấy mới là người xuất hiện
trên sân khấu, đang giương cao cánh cung dài.

Tại sao xảy ra việc này?
Khi một ai đó lẽ ra nên là người hướng dẫn và động
viên bạn trong công ty, nhưng lại che giấu những đóng
góp khôn ngoan của bạn dưới lớp vỏ bọc, thì tất nhiên

18 -

Kiểu sếp kìm kẹp bạn

bạn không cảm thấy được xem trọng. Ngay cả khi ông
ấy không cố ý hạ thấp hay kìm kẹp, thì bạn cũng khó
mà giữ được động lực – sau tất cả, bạn biết những nỗ
lực của mình sẽ không được công nhận.

Đơn giản là một số vị sếp không thích chia sẻ ánh
hào quang. Một số khác cảm thấy lo lắng khi những
thiếu sót của họ bỗng chốc hiện ra bởi sức mạnh của
nhân viên trực tiếp dưới quyền họ. Bạn có thể rơi vào
hoàn cảnh như thế với một vị sếp bất kỳ, như một vị
sếp mới cảm thấy bị đe dọa bởi vốn kiến thức quản
lý sâu rộng và những mối quan hệ nội bộ thân thiết
của bạn. Hoặc trong một đợt sáp nhập và tái cơ cấu,
người quản lý khám phá ra bạn đang mang đến những
kỹ năng mới thiết yếu cho nhóm của ông ta – thứ mà
mọi người đều đinh ninh ông ta đã có rồi.

Làm gì trong trường hợp này?

Bạn có thể nghĩ tới chuyện “nhảy” việc, nhưng có thể
bạn không cần đến cách đó. Bạn có thể cải thiện mối
quan hệ hằng ngày với người quản lý của bạn – nhưng
chính bạn phải là người dẫn dắt sự biến đổi.

Làm chủ vấn đề
Jessica Pryce-Jones, CEO của hãng tư vấn lãnh đạo
iOpener có trụ sở ở Anh và là tác giả cuốn sách Happiness

- 19

“Chính trị” nơi công sở

at Work (tạm dịch: Hạnh phúc nơi công sở), cho rằng mọi
người thường quá vội gán thất bại với quan hệ công
việc trước khi kịp nhận ra phần trách nhiệm của mình
là phải sửa chữa nó.

Vậy làm sao để hoàn thành phần trách nhiệm của
bạn? Hãy nhớ rằng sếp của bạn cũng muốn thành công
trong công việc nhiều như bạn muốn. Điều đó sẽ giúp
bạn áp dụng tư duy mang tính xây dựng để vượt qua
sự bất mãn của mình và cải thiện động lực. Hãy nghĩ
đến những điểm tương đồng giữa bạn với sếp thay vì
những điểm bất đồng. Theo Pryce-Jonas, nếu chỉ có
những cuộc trao đổi theo kiểu “giao dịch”, thì bạn và
sếp sẽ khó mà kết thân được với nhau. Nhưng tìm kiếm
những điểm chung giữa hai cá nhân sẽ giúp bạn kết nối
dễ hơn trong công việc. Các bạn có sinh trưởng ở vùng
quê không? Có ngưỡng mộ cùng một người không?

Việc tìm ra nền tảng chung sẽ giúp bạn nhìn
nhận tích cực hơn về những sự kiện hay những tiếp
xúc giữa bạn và sếp. Có cách giải thích hợp lý nào khác
cho những dấu hiệu mà bạn cho là tiêu cực hay không?
Chẳng hạn, sếp của bạn dường như muốn ngăn bạn có
mặt trong những cuộc họp quan trọng giữa ông ta với
sếp lớn – nhưng thực sự là do ông ấy cảm thấy họp giữa
hai người sẽ hiệu quả hơn, chứ không phải vì muốn
ngăn bạn tiến bộ hay phát triển.

20 -

Kiểu sếp kìm kẹp bạn

Khi đã thấy rõ quan điểm của ông ta, bạn có thể
bắt đầu đối xử với ông ta như cách bạn muốn được đối
xử: Tìm những cơ hội đúng nghĩa để giúp ông ta nở mặt.
“Hãy nói với ai đó mà ông ta tôn trọng – có thể là với
đồng cấp của ông ta – về thông tin mà ông ta chia sẻ với
bạn, hoặc về thành tích nào đó của ông ta mà bạn ngưỡng
mộ”, Pryce-Jones khuyên. Hãy bày tỏ sự cảm kích của
bạn sau khi ông ấy giúp bạn đạt được một mục tiêu quan
trọng hoặc giải quyết một vấn đề khó. Bạn không cần
phải làm quá. Hãy chỉ cần thật lòng thừa nhận những
gì ông ta đã làm cho bạn. Cuối cùng, bạn sẽ hạ thấp bức
tường phòng thủ của ông ấy. Lý tưởng nhất là bạn sẽ trở
thành một tấm gương tử tế mà ông ấy muốn noi theo.

THOÁT KHỎI GÔNG CÙM: CÂU CHUYỆN CỦA ALEXY

Tình huống:
Quản lý của tôi cứ như một “quả bom nổ chậm”. Ông ta biến
mất cả tuần và rất ít liên lạc, cho đến khi loáng thoáng nghe
được tôi tham gia một dự án nào đó. Sau đó, ông ta đột
ngột xuất hiện rồi đòi hỏi báo cáo, chi tiết công việc và tất
cả những thông tin mà ông ấy có thể lấy được. Những yêu
cầu gấp gáp này được gửi từ những e-mail lúc 10 giờ đêm
hoặc có khi muộn hơn. Ông ta thường dùng câu trả lời của
tôi trong các cuộc họp ban giám đốc, rồi nghiễm nhiên bảo
rằng chính ông ta đã làm. Sau đó, ông ta lại “giảng” cho tôi
rằng phải cập nhật cho ông ta tất tần tật mọi thứ.

- 21

“Chính trị” nơi công sở

Việc tôi đã làm:
Tôi đã cố gắng cập nhật cho sếp, nhưng ông ta bỏ lơ chúng
rồi vẫn tỏ ra bất ngờ khi biết được. Thế nên, tôi gửi e-mail
hoặc các bản ghi nhớ cho ông ta sớm hơn vài tuần, nhưng
chỉ khiến sếp tôi thêm bực mình. Tôi bắt đầu thấy lạc lõng
với mọi người trong công ty, thế nên tôi đã liên hệ đến các
quản lý cấp cao hơn ông ta, hỏi xem tôi có thể hỗ trợ cho các
sáng kiến liên phòng ban của họ được hay không. Như thế,
khi sếp tôi quay lại và đòi được biết chuyện gì đang diễn ra,
tôi có thể nói: “Thế này, thế này và hết”, rồi ông ta phải chấp
nhận nó. Tôi cũng bắt đầu cho mọi người biết những ý tưởng
và đóng góp nào là của mình, vì ông ta nhận công lao cho
mọi thứ. Tôi gửi kèm những người quan trọng vào trong các
e-mail cập nhật cho ông ấy, phát biểu nhiều hơn trong các
cuộc họp, đưa ra những bình luận có vẻ tự phát nhưng lại cho
thấy kiến thức sâu rộng của tôi, đồng thời đề tên mình trong
những tài liệu soạn gửi cho ông ta.

Alexy có làm đúng không?
Rất khó tạo được sự hài hòa lành mạnh với một người sếp lúc
nào cũng đòi hỏi, thờ ơ và cấm bạn liên hệ với những người
khác. Alexy đã khôn khéo đề tên trong những đóng góp của
mình, đồng thời tạo liên minh với các quản lý cấp cao khác –
nếu không, anh vẫn sẽ phải chịu sự cô lập và ức chế – nhưng
có lẽ đó không phải là ý hay nhất khi hành động sau lưng một
vị sếp hoang tưởng (hoặc vượt cấp). Điều này càng củng cố
thêm quan điểm rằng anh ta có thể là người không đáng tin
cậy về tính độc lập và tầm nhìn xa.

22 -