หน่วยการเรียนรู้ท่ี 7
ความขดั แย้งและความร่วมมือของโลก
ในคริสต์ศตวรรษท่ี 20 ถงึ ปัจจุบนั
สงครามโลกคร้ังที่ 1 (ค.ศ. 1914-1919)
ชนวนของสงคราม
เหตุการณ์ลอบปลงพระชนมอ์ าร์ชดุ๊ก ฟรานซิส เฟอร์ดินานด์ มกฎุ ราชกมุ าร
แห่งจกั รวรรดิออสเตรีย-ฮงั การีและพระชายา ขณะเสด็จเยอื นกรุงซาราเยโว เมืองหลวง
ของแควน้ บอสเนียเม่ือวนั ที่ 28 มิถุนายน ค.ศ. 1914 ทาใหเ้ กิดความขดั แยง้ ข้ึนระหวา่ งรัฐบาล
ออสเตรีย-ฮงั การีกบั เซอร์เบีย และขยายตวั กลายเป็นสงครามไปยงั ดินแดนส่วนต่างๆ ของโลก
ในที่สุด
อาร์ชดุ๊ก ฟรานซิส เฟอร์ดินานด์ และพระชายา
ขณะเสดจ็ เยอื นกรุงซาราเยโว
สาเหตุของสงคราม
1. ลัทธิชาตินิยม
2. ลทั ธิจกั รวรรดนิ ิยม
3. ลทั ธินิยมทหาร
4. การแบ่งเป็ น 2 ค่าย
• กลุ่มสนธิสัญญาไตรภาคี
• กลุ่มสนธิสัญญาพนั ธมิตรไตรภาคี
ลักษณะการรบในสงคราม ลกั ษณะสนามเพลาะของกองทพั รัสเซีย
ที่ใชใ้ นการสู้รบและป้องกนั อาวธุ
1. เป็ นสงครามในสนามเพลาะ ซ่ึงส่วนใหญ่รบกนั
ในพ้นื ที่ของทวปี ยโุ รป มีท้งั การรบทางอากาศ จากฝ่ ายตรงขา้ ม
ทางบก และทางเรือ ซ่ึงร่วมรบกนั อยา่ งเป็น
เอกภาพ โดยใชร้ ะยะเวลาในการรบยาวนาน
ถึง 4 ปี
2. มีการแข่งขนั กนั ประดษิ ฐ์และผลติ อาวุธ
ยุทโธปกรณ์ใหม่ๆ ของประเทศคู่สงคราม ซ่ึงมี
อานาจในการทาลายลา้ งสูงหลายประเภท เช่น
เคร่ืองบินต่อสู้ รถถงั หุม้ เกราะ เรือดาน้า ปื นกล
แก๊สพษิ เป็นตน้
ความเสียหายจากสงคราม สภาพความเสียหายของประเทศในยโุ รป
ภายหลงั จากสงครามโลกคร้ังที่ 1 สิ้นสุด
1. มีทหารเสียชีวติ จากสงครามประมาณ
13 ลา้ นคน บาดเจบ็ กวา่ 20 ลา้ นคน
และอีกกวา่ 9 ลา้ นคนตอ้ งทุพพลภาพ
2. มีพลเรือนเสียชีวติ ประมาณ 9 ลา้ นคน
และอีก 9 ลา้ นคนเสียชีวติ โดยตรง
ในสงคราม
3. มีทรัพยส์ ินที่เสียหายจากสงครามในประเทศ
ต่างๆ รวมกนั เป็นมูลค่ากวา่ 300,000 ลา้ น
ดอลลาร์สหรัฐ และระบบเศรษฐกิจ
ของประเทศต่างๆ ตอ้ งพงั พนิ าศ
4. จกั รวรรดิยงิ่ ใหญ่ 4 จกั รวรรดิของยโุ รป
ล่มสลายลง
ผลของสงคราม
1. เกิดการจดั ต้งั องคก์ ารสันนิบาตชาติ (The League of Nations) ข้ึนเพอื่ ทาหนา้ ที่ประสาน
ผลประโยชน์และแกไ้ ขขอ้ ขดั แยง้ ระหวา่ งประเทศ พร้อมท้งั สร้างสันติภาพและความ
ร่วมมือระหวา่ งชาติเพอ่ื ป้องกนั การเกิดสงครามข้ึนซ้าอีก นบั เป็นองคก์ ารระหวา่ งประเทศ
องคก์ ารแรกของโลก
2. เกิดประเทศข้ึนใหม่ในยโุ รปตะวนั ออก
7 ประเทศ ไดแ้ ก่ เชโกสโลวะเกีย โปแลนด์
ฮงั การี บลั แกเรีย โรมาเนีย แอลเบเนีย
และยโู กสลาเวยี
การประชุมสนั ติภาพที่กรุงปารีส ค.ศ. 1919
ของฝ่ ายพนั ธมิตร และมีการทาสนธิสญั ญาแวร์ซาย
สงครามโลกคร้ังที่ 2 (ค.ศ. 1939-1945)
ชนวนของสงคราม ภาพเหตุการณ์ขณะเยอรมนีบกุ โปแลนด์
เม่ือ ค.ศ. 1939
สงครามเกิดข้ึนเม่ือเยอรมนีบุกโปแลนด์
ในวนั ท่ี 3 กนั ยายน ค.ศ. 1939 ทาใหอ้ งั กฤษ
และฝรั่งเศสซ่ึงสนบั สนุนโปแลนดป์ ระกาศ
สงครามต่อเยอรมนี สงครามในยโุ รป
จึงขยายตวั และภายในระยะเวลาอนั ส้ัน
นานาประเทศกถ็ ูกดึงใหเ้ ขา้ ร่วมในสงคราม
กลายเป็ นสงครามโลกท่ีมีประเทศสาคญั
อยา่ งญ่ีป่ ุนและสหรัฐอเมริกาเขา้ ร่วมดว้ ย
สาเหตุของสงคราม
1. ความไม่เป็ นธรรมของ
สนธิสัญญาสันติภาพ
2. ความล้มเหลวของ
องค์การสันนิบาตชาติ
3. การขยายตัวของลัทธิ
ฟาสซิสต์และลทั ธินาซี
4. การมีบทบาทมากขนึ้ ของลัทธินิยม
ทหารและการแข่งขันทางเศรษฐกจิ
การรบในสงคราม
• เยอรมนีบุกครอง ค.ศ. 1941 • ญี่ป่ ุนบุกยดึ
ยโุ รปไดท้ ้งั หมด สิงคโปร์ซ่ึงเป็ น
ยกเวน้ องั กฤษ • เยอรมนีบุกสหภาพโซเวยี ต ฐานทพั สาคญั
• ญี่ป่ ุนบุกโจมตีอ่าวเพิร์ล ขององั กฤษ
ค.ศ. 1939 - 1940
ท่ีหมู่เกาะฮาวาย ทาใหส้ หรัฐ ค.ศ. 1941
อเมริกาประกาศสงคราม
กบั ญี่ป่ ุน
• ฝ่ ายพนั ธมิตรยกพลข้ึนบก ค.ศ. 1945
ในวนั ดี-เดย์
• เยอรมนียอมแพแ้ ละยตุ ิสงคราม
ค.ศ. 1944 ในทวปี ยโุ รป
• สหรัฐอเมริกาทิ้งระเบิดปรมณูถล่ม
เมืองฮิโระชิมะและนะงะซะกิ ทาใหญ้ ่ีป่ ุน
ยอมแพ้ สงครามจึงยตุ ิลง
ผลของสงคราม
1. ประเทศมหาอานาจยโุ รปสูญเสียสถานภาพความเป็นประเทศมหาอานาจ สหรัฐอเมริกา
และสหภาพโซเวยี ตกลายเป็นประเทศอภิมหาอานาจท่ีมีบทบาทและอิทธิพลในยโุ รป
2. การแข่งขนั กนั ขยายอิทธิพลและอุดมการณ์ทางการเมืองของสหรัฐเอมริกาและสหภาพ
โซเวยี ต ทาใหย้ โุ รปถูกแบ่งออกเป็น 2 ส่วน คือ ยโุ รปตะวนั ตกกบั ยโุ รปตะวนั ออก
สภาพความเสียหายของเมืองฮิโระชิมะ ประเทศญ่ปี ่ นุ
หลงั จากสหรัฐอเมริกาทิง้ ระเบิดปรมาณูในเดือนสิงหาคม ค.ศ. 1945
3. ประเทศพนั ธมิตรที่ชนะสงครามจดั การพจิ ารณาความผดิ ของผนู้ าพรรคนาซี
ที่เมืองนูเรมเบิร์ก ประเทศเยอรมนี และตดั สินวา่ ผนู้ าพรรคนาซีมีความผดิ ดว้ ยการ
ก่ออาชญากรรมต่อสนั ติภาพและก่อสงคราม และพจิ ารณาวา่ องคก์ ารของพรรคนาซี
เป็นองคก์ ารอาชญากรสงคราม
4. มีการจดั ต้งั องคก์ ารสหประชาชาติ
(United Nations) ข้ึนเพอื่ เป็นองคก์ าร
ระหวา่ งประเทศ ทาหนา้ ที่รักษาสันติภาพ
และเสริมสร้างความร่วมมือระหวา่ ง
ประเทศระดบั โลก
การพจิ ารณาคดีนูเรมเบริ ์กทป่ี ระเทศเยอรมนี
ระหวา่ ง ค.ศ. 1945 - 1949