หน่วยที่ 1 การบัญชีสำหรับธุรกิจบริการ

บทที่ 1
การบัญชสี ำหรบั ธุรกจิ บรกิ าร

สาระสำคญั
จากการเรียนรายวิซาการบญั ชีเบื้องตน้ 1 ท่ีผ่านมานกั เรียนสามารถจดั ทำบัญชีสำหรับธุรกิจบริการได้

จนครบวงจรบัญชแี ล้วดว้ ยภาษาไทย แต่ในรายวิชาน้สี ามารถพัฒนาปรับปรงุ รายละเอยี ดต่าง ๆ โดยบันทกึ เป็น
ภาษาองั กฤษได้ โดยเรยี งลำดับตามวงจรบัญชีดงั ต่อไปนี้คือ วิเคราะห์รายการคา้ บันทึกรายการในสมุดรายวัน
ทั่วไป ผ่านรายการไปบัญชีแยกประเภท หายอดคงเหลือด้วยดินสอ จัดทำงบทดลอง จัดทำกระดาษทำการ
จัดทำงบการเงิน ปิดบัญชีในสมุดรายวันทั่วไป ผ่านรายการไปบัญชีแยกประเภท และจัดทำงบทดลองหลังปิด
บญั ชี

1. การบนั ทกึ รายการในสมุดรายวนั เปน็ ภาษาองั กฤษ

1. การบันทึกรายได้มหี ลักการดังน้ี

กรณที ่ี 1 รบั รายได้เปน็ เงินสด เช่น

Debit Cash (1) XXX

Credit Service Revenue Earned (4) XXX
XXX
Commission Revenue Earned (4) XXX
XXX
Interest Revenue Earned (4) XXX
XXX
กรณที ี่ 2 รายไดท้ ี่ยังไม่ได้รบั เปน็ เงินสด เชน่ XXX

Debit Accounts Receivable (1) XXX

Credit Service Revenue Earned (4) XXX

Commission Revenue Earned (4)

Interest Revenue Earned (4)

2. การบนั ทกึ คา่ ใช้จ่ายมีหลักการดังนี้

กรณีท่ี 1 คา่ ใช้จา่ ยท่จี ่ายเป็นเงนิ สด เช่น

Debit Advertising Expense (5) XXX

Interest Expense (5) XXX

Vtilities Expense (5) XXX

Electricity Expense (5) XXX

Credit Cash (1)

กรณที ี่ 2 ค่าใช้จ่ายทย่ี ังไมไ่ ดจ้ ่ายเปน็ เงนิ สด เช่น

Debit Advertising Expense (5) XXX

Interest Expense (5) XXX

Utilities Expense (5) XXX

Electricity Expense (5) XXX

Credit Accounts Payable (2)

ตวั อยา่ งที่1 Mr. Wanchai has opened the "Wanchai Treading" since January 25x1; moreover,
transactions are listed as follows:

(นายวนั ชัย เปดี กิจการช่ือ วนั ชัยการคา้ เม่อื เดอื น มกราคม 25x 1 มีรายการคา้ ระหว่างเดือนดังนี้)
25x1
Jan. 1 Mr.Wanchai spends a cash of 50,000 baht, cash in bank of 70,000 baht, equipment of

60,000 baht, building of 500,000 baht and accounts payable of 70,000 baht.
(นายวันชัยเปิดรา้ นซ่อมเครื่องใช้ไฟฟ้า โดยลงทุนเป็น เงินสด 50,000 บาท เงินฝากธนาคาร 70,000 บาท
อุปกรณ์ 60,000 บาท อาคาร 500,000 บาท และเจ้าหนี้ 70,000 บาท)
6 Theentrepreneur earns a cash of40,000 baht taken from television repair service.
(ได้รับค่าซอ่ มโทรทัศน์เป็นเงนิ จำนวน 40,000 บาท)
9 The entrepreneur spends a credit of 13,000 baht on purchasing equipment from Manee
Shop.
(ซอ้ื อปุ กรณใ์ นการซ่อมเปน็ เงินเชื่อจากรา้ นมาณี ราคา 13,000 บาท)
12 A cash of 13,000 baht is paid for rent expense.
(จ่ายค่าเช่าร้านจำนวน 13,000 บาท)
17 The entrepreneur send a bill of fan-repair service with 36,000 baht to Miss B.
(สง่ บิลเรยี กเกบ็ เงินค่าบริการซ่อมพดั ลมให้ นางสาว บี จำนวน 36,000 บาท ลกู คา้ ยังไม่ไดช้ ำระเงนิ ให)้
21 Debt of 30,000 baht are repaid by Miss B
(ไดร้ บั ชำระเงนิ ค่าซ่อมพดั ลมจากนางสาว บี จำนวน 30,000 บาท)
24 The entrepreneur paid 10,000 baht for equipments purchased on January 9th.
(จา่ ยชำระหนใี้ หร้ า้ นมาณจี ำนวน 10,000 บาท)
26 The entrepreneur earns a cash of 90,000 baht taken from loans- Krungthai Bank
(ก้เู งนิ จากธนาคารกรุงไทยจำนวน 90,000 บาท)
28 Mr.Wanchai withdrew a cash of 15,000 baht, spending it on his personal purposes.
(นายวันชัยถอนเงนิ จากธนาคารไปใชส้ ว่ นตัวจำนวน 15,000 บาท)
31 A cash of 29,000 baht is paid for workers' wages.
(จา่ ยเงินเดอื นให้ลูกจา้ งจำนวน 29,000 บาท)

ใหท้ ำ
Recorded in the general journal are as follow.
(บนั ทึกรายการในสมุดรายวนั ท่วั ไปดังน้ี)





2. การผ่านรายการจากสมุดรายวนั ทัว่ ไปไปบัญชแี ยกประเภทดว้ ยภาษาอังกฤษ
หลังจากที่ได้บันทึกรายการค้าต่าง ' ที่เกิดขึ้นในแต่ละวันลงในสมุดรายวันทั่วไป (General Journal)

เรียบร้อยแลว้ ต่อจากนั้นก็จะผา่ นรายการไปยงั บญั ชีแยกประเกท (General Ledger) ตามหลักการทีน่ ักเรยี น
ได้เรียนมาในวิชาการบัญชีเบื้องต้น 1 กล่าวคือ ผ่านจากสมุดรายวันทั่วไป ด้านเดบิต ไปยังบัญชีแยกประเภท
ด้านเดบติ และผ่านจากสมุดรายวันทัว่ ไปดา้ นเครดิต ไปยังบัญชีแยกประเภทด้านเครดิตเชน่ กนั โดยใช้ชื่อบัญชี
ตรงข้ามไปเซียนในช่องรายการ (Transaction) ของบัญชีแยกประเภท ส่วนการจัดทำผังบัญชีก็ยังคงให้เลขที่
บญั ชีเหมอื นเดิม เพ่ือเป็นการจัดลำดับและความสะดวกรวดเรว็ ในการบันทึกบัญชี

2.1 รปู แบบของบัญชแี ยกประเภท (General Ledger) ภาษาอังกฤษ

2.2 การผ่านรายการจากสมุดรายวันทั่วไป (General Journal) ให้ไปยังบัญชีแยกประเภททั่วไป
(General Ledger)
ตวั อย่างที่ 2





3. การหายอดคงเหลอื ดว้ ยดินสอแล้วจดั ทำงบทดลองด้วยภาษาอังกฤษ
หลังจากผ่านรายการจากสมุดรายวันทั่วไป ไปยังบัญชีแยกประเภทเรียบร้อยแล้ว กิจการจะต้องทำการ

พิสูจน์ความถูกต้องของการบันทึกบัญชีด้วยการหายอดคงเหลือด้วยดินสอ (Pencil Footing) แล้วนำยอดตัง
กล่าวไปจัดทำงบทดลอง (Trial Balance)

3.1 รปู แบบงบทดลองภาษาองั กฤษ

จากตัวอยา่ งที่ 2 การหายอดคงเหลือดว้ ยดนิ สอในบญั ชีแยกประเภทมขี ้ันตอนดงั ต่อไปนี้
1. รวมยอดดา้ นเดบิต และรวมยอดดา้ นเครดิตของบญั ชีแยกประเภททกุ บัญชี
2. หาผลต่างท้ังสองด้าน ดา้ นไหนมียอดมากกว่า ให้นำไปเขียนไว้ตรงที่เหน็ ไดช้ ัดเจนดว้ ยดินสอเท่าน้ัน

เพราะหลังจากเสร็จสนิ้ กิจกรรมจำเปน็ ต้องลบท้งิ แต่ถ้ามยี อดดา้ นเดียวถอื เป็นยอดคงเหลอื ได้เลย
3. นำผลต่างทเ่ี ป็นยอดคงเหลอื ด้วยดินสอ ไปบนั ทึกลงในงบทดลอง (Trial Balance)

จากตวั อยา่ งท่ี 2 หลังจากหายอดคงเหลือดว้ ยดินสอบัญชีแยกประเภทแล้วสามารถนำมาจัดทำงบทดลอง
(Trial Balance) ได้ดงั นี้

ตัวอยา่ งท่ี 3

4. การจัดทำกระดาษทำการและงบการเงนิ ดว้ ยภาษาอังกฤษ
หลงั จากได้จดั ทำงบการเงนิ แลว้ พสิ จู น์ความถูกต้องของกระบวนการจดั ทำบญั ชีตั้งแต่เริม่ ต้น เม่ืองบทดลอง

ลงตัวแล้ว ขั้นตอนต่อไปกิจการต้องการทราบผลการดำเนินงานในรอบระยะเวลาหลังจากได้จัดทำงบทุดลอง
เพื่อพิสูจน์ความถูกต้องของกระบวนการจัดทำบัญชีตั้งแต่เริ่มต้นบัญชีหนึ่ง สามารถกระทำได้โดยการเตรียม
ข้อมูลในกระดาษทำการ (Working Paper หรือ Work Sheet) ซึ่งกระดาษทำการที่จัดทำนี้ ไม่ได้อยู่ในวงจร
บัญชี กิจการจะทำหรอื ไม่ก็ได้ แต่การทำกระดาษทำการสามารถอำนวยความสะดวกในการจดั ทำงบการเงินให้
ง่าย ถูกต้องและแม่นยำกว่าไม่จัดทำ ซึ่งกระดาษทำการมีหลายรูปแบบ เช่น กระดาษทำการ 6 ช่อง 8 ช่อง
หรือ 10 ช่องในบทเรียนนี้จะเสนอแค่กระดาษทำการ 6 ช่องเท่านั้น ส่วนรูปแบบอื่นจะได้นำเสนอในบทเรียน
ถดั ไป

4.1 กระดาษทำการชนิด 6 ชอ่ งภาษาองั กฤษ

ข้นั ตอนในการจดั ทำกระดาษทำการมีดังต่อไปนี้
1. ลอก Trial Balance ลงในซอ่ งTrial Balance ใน Working Paper
2. หมวดบัญชีที่ 1 สินทรัพย์ หมวดที่ 2 หนี้สิน และหมวดที่ 3 ทุน ให้ออกยอดในช่องStatement of

Financial Position
3. หมวดบัญชีที่ 4 รายไดแ้ ละหมวดที่ 5 คา่ ใช้จา่ ย ให้ออกยอดในชอ่ ง Income Statement
4. รวมยอดทุกชอ่ งทั้ง Debit และ Credit ของ Income Statement และ Statement of

Financial Position แลว้ หาผลตา่ งระหวา่ ง Income Statement และ Statement of Financial
Position ถ้าถูกตอ้ ง ผลตา่ งท้ังสองชอ่ งตอ้ งเทา่ กนั

จากตัวอย่างที่ 3 สามารถนำตวั เลขขอ้ มลู จาก Tial Balance มาจดั ทำกระดาษทำการไดด้ งั ตอ่ ไปนี้

4.2 งบการเงนิ
เมื่อจัดทำกระดาษทำการเสร็จเรียบร้อยแล้ว ข้อมูลในกระดาษทั้งหมดสามารถนำไปจัดทำงบการเงินได้

โดยสะดวก ซง่ึ งบการเงินประกอบดว้ ย
4.2.1 งบกำไรขาดทุน (Income Statement) เป็นงบที่แสดงผลการดำเนินงานในรอบระยะเวลาบัญชี

หนง่ึ
4.2.2 งบแสดงฐานะการเงิน (Statement of Finaleial Position) หมายถึง งบที่แสดงถึงฐานะของ

กิจการ ณ วันใดวันหน่งึ ว่ามีสนิ ทรพั ย์ หน้ีสิน และทนุ เป็นจำนวนเท่าไหร่

งบกำไรขาดทุนมี 2 รปู แบบ คอื แบบรายงาน และ แบบบัญชี ในเอกสารเลม่ น้จี ะแสดง
ในรูปแบบรายงานเท่านนั้ เพราะเป็นรปู แบบทนี่ ิยมปฏบิ ัติกัน

งบแสดงฐานะการเงนิ มี 2 รูปแบบเช่นกนั คือ รปู แบบรายงาน และรปู แบบบัญชีโดยปกตแิ ลว้ ถา้ จัดทำงบ
กำไรขาดทุนรูปแบบใด งบแสดงฐานะการเงินก็ควรจะเป็นรูปแบบเดียวกัน ดังนั้น ในหนังสือเล่มนี้ ก็จะแสดง
งบฐานะการเงินในรปู แบบรายงานเช่นกนั ซึ่งมีรปู แบบ ดังตอ่ ไปนี้



5. การปดิ บญั ชดี ว้ ยภาษาอังกฤษ
เมื่อจัดทำงบการเงินคืองบกำไรขาดทุน และงบแสดงฐานะการเงินเรียบร้อยแล้ว ในวันสิ้นงวดบัญชี

กิจการต้องดำเนินการปิดบัญชีเพื่อจะได้เริ่มต้นงวดบัญชีรอบใหม่ โดยทำการปิดบัญชีในหมวดที่ 4 คือรายได้
และหมวดที่ 5 คือค่าใช้จ่าย ปิดบัญชีในสมุดรายวันทั่วไปและผ่านรายการปิดบัญชีไปบัญชีแยกประเภทแบบ
ปกติ ซึ่งบัญชีที่ปิดแล้วจะมีค่าเท่ากับศูนย์ และต้องเปิดบัญชีแยกประเภทใหม่ขึ้นมาอีกหนึ่งบัญชีคือ บัญชี
สรุปผลกำไรขาดทุน (Profit and Loss)

5.1 ขั้นตอนในการปดิ บญั ชี มดี ังตอ่ ไปน้ี











6. การจดั ทำงบทดลองหลงั ปดิ บญั ชี (Closing Trial Balance) ด้วยภาษาองั กฤษ
เมื่อทำการปิดบัญชีหมวดรายได้ค่าใช้จ่ายเป็นที่เรียบร้อยแล้ว จะทำให้บัญชีดังกล่าวมีค่าเท่ากับศูนย์

ส่วนหมวดสินทรัพย์ หนี้สิน และทุน ต้องทำการปิดบัญชีโดยหายอดคงเหลือยกไป(Ending Balance) และ
ยอดคงเหลือยกมา (Beginning Balance) แล้วนำไปจัดทำงบทดลองหลังปิดบัญชี (Closing Trial Balance)
ซึ่งงบนี้จะเหลือเพียงแค่ 3 หมวดเท่านั้นคือ สินทรัพย์ หนี้สิน และทุน และจะเป็นยอดคงเหลือที่ยกไปในงวด
บัญชีถัดไป ดังตวั อย่างตอ่ ไปนี้

ตวั อย่างท่ี 8 จากบัญชีแยกประเภทตามตัวอยา่ งที่ 7 สามารถนำมาจัดทำงบทดลองหลงั ปิดบัญชี ไดด้ ังน้ี