หน่วยที่ 3 รายการปรับปรุงทางบัญชี

หนว่ ยท่ี 3
รายการปรับปรงุ ทางบญั ชี

สาระสำคญั

ในวันสิ้นงวดบัญชี เมื่อกิจการได้จัดทำงบทดลองเสร็จเรียบร้อยแล้ว ก่อนที่จะจัดทำงบการเงินได้แก่
งบกำไรขาดทุนและงบแสดงฐานะทางการเงิน กิจการต้องปรับปรุงรายการบางรายการก่อน ทั้งนี้เพราะอาจมี
บางรายการที่ยังไม่ถูกตอ้ งหรอื ยังไม่สมบูรณ์

รายการปรับปรุงจะบันทึกในสมุดรายวันทั่วไป และผ่านรายการไปบญั ชแี ยกประเภททั่วไปจะมีผลทำ
ให้ยอดคงเหลือในบัญชีบางบัญชีเปลี่ยนแปลง การปรับปรุงรายการในวันสิ้นงวดบัญชีดังกล่าวจะทำให้งบ
การเงนิ ที่กิจการทำขนึ้ แสดงผลการดำเนินงานและฐานะการเงนิ ถูกตอ้ งใกลเ้ คยี งความเปน็ จริงมากทส่ี ุด

1. ความหมายและวัตถุประสงค์ของการปรบั ปรงุ ทางบัญชี
รายการปรบั ปรงุ (Adjusting Entries) หมายถึง รายการท่ีบันทกึ การปรับปรงุ รายการในบญั ชีสินทรัพย์ หน้ีสิน
รายได้ และค่าใช้จ่ายในวันสิน้ งวดบัญชี โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อปรบั ปรุงรายได้และคำใช้จ่ายให้ใกล้เคียงความ
จรงิ และสอดคลอ้ งกบั หลักการบัญชีท่ีรับรองทั่วไป ก่อนทีจ่ ะจัดทำงบการเงนิ และปิดบัญชี ซึ่งเป็นไปตามเกณฑ์
คงค้าง
2. เกณฑ์การบันทีกรายได้และค่าใชจ้ า่ ย
2.1 เกณฑ์เงินสด (Cash Basis) ตามเกณฑ์เงินสดธุรกิจจะไม่มีการปรับปรุงบัญชีรายได้และบัญชีค่าใช้จ่าย
รายได้ถือว่าเกิดขึ้นเมื่อธุรกิจได้รับชำระเงินสดโดยไม่คำนึงถึงรายได้ค้างรับและรายได้รับล่วงหน้า ค่าใช้จ่าย
พิจารณาจากเงนิ สดทั้งหมดทธี่ ุรกจิ จา่ ยไปโดยไม่คำนึงถึงคา่ ใชจ้ ่ายค้างจ่ายหรือค่าใช้จ่ายลว่ งหน้าอื่น ๆ การหา
ผลการดำเนนิ งานจะนำเงนิ สดรับและเงินสดจ่ายมาหกั กันซึ่งจะเปน็ กำไรหรือขาดทนุ ในงวดนัน้
2.2 เกณฑ์คงค้าง หรือเกณฑ์พึ่งรับพึงจ่าย หรือเกณฑ์สิทธิ (Accrual Basis) หลักการจับคู่รายได้กับค่าใช้จ่าย
(Matching Concept) ในการคำนวณกำไรขาดทุนของงวดบัญชีใดก็ตามนักบัญชีจะพิจารณารายได้ทีเ่ ป็นของ
งวดบัญชีนั้นก่อน โดยพิจารณาจากกระบวนการก่อให้เกิดรายไดว้ า่ สำเร็จลงหรอื ยัง แล้วจึงกำหนดค่าใชจ้ ่ายท่ี
ก่อให้เกดิ รายได้นั้น ๆ ดงั น้นั การบันทกี รายการเกี่ยวกบั รายได้และคำใชจ้ ่ายจงึ ต้องใช้หลักเงินค้าง หรือเกณฑ์
พึง่ รับพึง่ จ่าย ซึ่งจำเปน็ ตอ้ งปรับปรงุ รายการต่าง ๆ ในวนั สนิ้ งวดให้ถูกต้องเพื่อจะไดท้ ราบรายได้และค่าใช้จ่าย
ที่ควรจะเป็นจริงในงวดนั้น รายการที่ต้องปรับปรุงในการคำนวณรายได้ ได้แก่ รายได้รับล่วงหน้า และรายได้
ค้างรับ ส่วนค่าใช้จ่ายต่าง ๆที่ต้องคำนึงถึง เช่น รายการหนี้สงสัยจะสูญหรือหนี้สูญ วัสดุสิ้นเปลืองใช้ไป ค่า
เสื่อมราคาสินทรัพย์ค่าใช้จ่ายล่วงหน้า คำาใช้จ่ายค้างจ่าย และค่าใช้จ่ายตั้งพักหรือค่าใช้จ่ายรอตัดบัญชี เป็น
ต้น ตามเกณฑ์พึงรับพึงจ่าย ผลการดำเนินงานของธุรกิจจะแสดงใกล้เคียงความเป็นจริงมากขึ้นจากเกณฑ์
ข้างต้น กิจการจึงจำเป็นต้องปรับปรุงรายการ ณ วันสิ้นงวดบัญชี เพื่อให้งบการเงินที่จัดทำขึ้นสอดคล้องกับ
หลักการบญั ชที รี่ บั รองทั่วไป
ข้ันตอนในการปรับปรุงรายการในวนั สิน้ งวด
ขน้ั ที่ 1 บันทกึ รายการปรบั ปรุงในสมตุ รายวันทัว่ ไปในวนั ส้ินงวดบัญชี
ขน้ั ที่ 2 ผ่านรายการปรับปรงุ จากสมุดรายวันทว่ั ไป ไปบัญชีแยกประเภท
ขนั้ ที่ 3 หายอดคงเหลือในบัญชแี ยกประเภทดว้ ยดนิ สอใหม่อีกครง้ั แลว้ จดั ทำงบ
ทดลอง งบทดลองใหมท่ เ่ี กดิ ขน้ึ เรยี กว่า "งบทดลองหลงั รายการปรับปรุง"

3. การบันทึกรายการปรับปรุง การผ่านรายการไปบัญชีแยกประเภทและการแสดงรายการในงบการเงิน

ดว้ ยภาษาองั กฤษ

รายการปรับปรุงบัญชีจะบันทึกก่อนจะคำนวณหากำไรหรือขาดทุนสุทธิของกิจการ โดยจะบันทึกรายการ

ปรับปรงุ ในวนั สิน้ งวดบญั ชี รายการปรับปรุงจำแนกเปน็ การปรับปรุงบญั ชปี ระเภทรายไดแ้ ละค่าใช้จ่าย ได้แก่

3.1 การปรบั ปรุงรายได้

3.1.1 รายได้คา้ งรับ (Accrued Revenue)

3.1.2 รายไดร้ ับลว่ งหน้า (Unearned Revenue)

3.2 การปรบั ปรงุ คา่ ใช้จา่ ย

3.2.1 คา่ ใช้จา่ ยคา้ งจา่ ย (Accrued Expense )

3.2.2 ค่าใชจ้ ่ายจา่ ยลว่ งหน้า (Prepaid Expense)

3.3 การปรบั มูลค่าบญั ชีสินทรพั ย์

3.3.1 ค่าเส่อื มราคา (Depreciation Expense)

3.3.2 หนส้ี งสยั จะสูญ (Doubtful Expense)

3.3.3 วสั ดสุ ำนักงานใชไ้ ป (Supplies Expense or Supplies Used)

3.1 การปรับปรงุ รายได้

3.1.1 รายได้ค้างรับ (Accrued Revenue) หมายถึง รายได้ที่ไม่ได้เกิดจากการดำเนินงานตามปกติของ

กจิ การ เป็นรายไดท้ เ่ี กิดข้ึนแล้วในงวดปัจจุบัน แตก่ จิ การยงั ไม่ได้รับชำระไมว่ ่าด้วยเงินสดหรือสินทรัพย์อื่นใดก็

ตาม ทั้งนี้อาจเป็นเพราะยังไม่ถึงกำหนดเวลาชำระเงิน ตัวอย่างเช่น ดอกเบี้ยค้างรับ ค่าเช่าค้างรับ เงินปันผล

ค้างรับ เปน็ ต้น

ถา้ เป็นรายได้ที่เกดิ จากการดำเนินงานตามปกติของกิจการ แต่กิจการยังไม่ได้รบั ชำระเรียกว่า "ลูกหน้ี

การค้า" (Accounts Receivable) กอ่ นทจ่ี ะทำการปรับปรุงรายการรายได้ค้างรบั กิจการยังไมไ่ ด้รบั รู้รายได้ค้าง

รับที่เกิดขึ้นเป็นรายได้ของกิจการในงวดปัจจุบัน ดังนั้นการปรับปรุงรายได้ค้างรับที่เกิดขึ้น ทำให้รายได้ของ

กิจการในงวดบัญชีปัจจุบันตรงกับความเป็นจริงมากขึ้น มีหลักการในการปรับปรุงรายการ คือ เดิมคำว่า

"Receivable" ตามหลงั ประเภทของรายได้โดย

Debit Revenues Receivable (1) XXX

Credit Revenues Earned (4) XXX

ตวั อยา่ งที่ 1

25x1 Oct. 1 Mr.n loans of 50,000 baht. interest rate of 12% per year from the

entrepreneur, by agreeing to pay interest every 6 month period.The

entrepreneur will receive the interest revenue earn on March of 3 1st.

and closes of account on December of 31st, in every year.

(กิจการให้ นาย ก กู้เงินไป จำนวน 50,000 บาท อัตราดอกเบี้ย 12% ต่อปีโดยตกลงจ่าย
ดอกเบี้ยทุกงวด 6 เตือน กิจการจะได้รับดอกเบี้ยงวดแรกเมื่อ 31มีนาคม 25x2 กิจการปิด
บญั ชีในวันท่ี 31 ธันวาคม ของทกุ ป)ี
วิธีคำนวณดอกเบ้ียคา้ งรับ
ดอกเบีย้ ค้างรับเป็นรายไดข้ องงวดบัญชปี จั จบุ นั (1 ต.ค.- 31 ธ.ค. 25x1) เปน็ เวลา 3 เดอื นเป็นเงิน 1,500 บาท
นาย ก กู้เงินไปตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคม 25x1 กิจการยังไม่ได้รับดอกเบี้ย เพราะตามเงื่อนไขกิจการจะได้รับ
ดอกเบ้ียในวนั ท่ี 31 มนี าคม 25x2
การบันทกึ รายการปรบั ปรุงรายได้ค้างรับในสมดุ รายวนั ทัว่ ไปเปน็ ดงั นี้

การแสดงรายการในงบการเงิน
บัญชีดอกเบี้ยค้างรับ ถือเป็นสินทรัพย์หมุนเวียน ในวันสิ้นงวดบัญชีต้องคำนวณหายอดคงเหลือ เพื่อ

ยกยอดไปงวดบัญชถี ัดไป (25x2) และนำยอดคงเหลือ ไปแสดงเป็นสนิ ทรัพย์ในงบแสดงฐานะการเงนิ ของงวด
บญั ชีปจั จุบนั ดังน้ี

Trade Name
Statement of Financial Position

December 31, 25x1

Assets XXX.-
Current Assets XXX.-
XXX.-
Cash 1,500.-
Cash in Bank
Accounts Receivable
Interest Receivable

บัญชีดอกเบี้ยรับ ถือเป็นรายได้ของกิจการ ในสิ้นงวดบัญชีต้องคำนวณหายอดคงเหลือ แล้วโอนปิดไปบัญชี

สรุปผลกำไรขาดทนุ และนำยอดคงเหลอื ไปแสดงเป็นรายได้อน่ื ๆ ในงบกำไรขาดทุนดังนี้

Trade Name

Income Statement

December 31, 25x1

Other Revenues

………………………………. XXX.-

Interest Revenue Earned 1,500.- XXX.-

Profit/(Loss) Net XXX.-

3.1.2 รายได้รับล่วงหน้า (Unearned Revenue) หมายถึง เงินสดที่กิจการได้รับล่วงหน้าจากลูกค้า
โดยที่กิจการยังไม่ได้ส่งมอบสินค้าหรือยังไม่ได้ให้บริกรแก่ลูกค้าเสร็จสมบูรณ์ด้วยเหตุนี้ จึงทำให้จำนวนเงินที่
กิจการได้รบั มายงั ไม่ถือเป็นรายได้ของกิจการ แต่ถือเป็นหน้ีสินของกิจการ ทำให้กิจการมีภาระผกู พันที่ต้องส่ง
มอบสินคา้ หรอื ให้บริการแกล่ ูกค้าในอนาคต เมือ่ กจิ การไดด้ ำเนินการสง่ มอบสินคา้ หรือใหบ้ ริการลูกค้เรียบร้อย
แล้ว ให้โอนรายได้รับล่วงหน้าที่ถือเป็นหนี้สินนั้นมาเป็นรายได้ของกิจการ ตัวอย่างรายได้รับล่วงหน้า เช่น
รายได้ค่าเช่ารับล่วงหน้าเงินมัดจำรับล่วงหน้า รายได้ค่าสมาชิกวารสารรับล่วงหน้า เป็นต้น การบันทึกบัญชี
รายได้รับล่วงหนา้ มี 2 กรณี คือ

กรณที ่ี 1 บนั ทึกบญั ชเี ปน็ รายได้

เมอื่ กิจการได้รับเงนิ รายได้ล่วงหน้าถา้ บันทกึ จำนวนเงินน้นั ไว้ในบัญชรี ายได้ ณ วนั สิ้นงวด กิจการต้อง

ปรับปรุงบัญชีรายได้ เป็นบัญชีรายได้รับล่วงหน้าในสัดส่วนที่กิจการยังไม่ได้ส่งมอบสินค้าหรือบริการแก่ลูกค้า

หลกั การบันทกึ บญั ชี และปรบั ปรงุ รายการ คอื เตมิ "Unearned"ไวข้ า้ งหน้าของประเภทรายไดโ้ ดย

(1) เมื่อรบั เงินสดและบนั ทกึ เป็นรายได้

Debit Cash (1) XXX

Credit …………… Revenue Earned (4) XXX

(2) เมื่อปรับปรงุ วันสน้ิ งวดบัญชี

Debit ……….. Revenue Earned (4) XXX

Credit Unearned……….. Revenue (1) XXX

ตัวอย่างท่ี 2

25x1 Jun. 1 The entrepreneur received a rental of 12,000 baht for a period of one year, the

entrepreneur has recorded as rental income all amount and close of account

on December of 31st, in every year.

(กิจการได้รับค่าเช่าร้าน เป็นเงิน 12,000 บาท สำหรับระยะเวลาเช่า 1 ปี กิจการได้บันทึก

เปน็ รายได้คา่ เชา่ ทงั้ จำนวน กิจการปดิ บญั ชีทกุ วันท่ี 31 ธนั วาคม)

วธิ กี ารคำนวณรายได้รับลว่ งหน้า ของงวดบญั ชปี ัจจุบัน

รายไดค้ ่าเช่าทไี่ ดร้ บั เงนิ สด ระยะเวลา 1 ปี = 12,000 บาท

หกั รายไดค้ า่ เชา่ ส่วนที่ เปน็ ของงวดบัญชปี จั จบุ ัน 7 เดือน

(1 มิ.ย. - 31 ธ.ค.) 7 เดอื น x 1,000 บาท = 7,000 บาท

รายได้ค่าเชา่ ส่วนทร่ี บั ไว้ของงวดบญั ชถี ัดไป (25x2) = 5,000 บาท

หรือรายได้ค่าเชา่ รบั ลว่ งหน้า 5 เดือน (1 ม.ค. - 31 พ.ค. 25x2) 1,000 บาท x 5 เดือน = 5,000 บาท

บันทกึ รายการปรบั ปรุงในสมุดรายวันทั่วไปดงั น้ี
ผา่ นรายการไปบัญชแี ยกประเภท ดงั น้ี

กรณีที่ 2 บันทึกบญั ชเี ปน็ หนสี้ ิน

ถ้ากิจการบันทึกจำนวนเงินที่กิจการได้รับล่วงหน้าในบัญชีรายได้รับล่วงหน้า ซึ่งเป็นบัญชีประเภทหนี้สิน

กจิ การต้องทำการปรบั ปรงุ บัญชรี ายไดร้ ับล่วงหน้า เปน็ รายไดใ้ นงบกำไรขาดทุน ตามสดั สวนท่กี ิจการได้สง่ มอบ

สนิ ค้าหรือให้บริการแก่ลกู ค้าแล้ว หลักการในการบนั ทึกบัญชี และปรบั ปรงุ รายการมดี งั น้ี

(1) เมอื่ รบั เงินสดและบนั ทึกเปน็ หนส้ี ิน

Debit Cash (1) XXX

Credit Unearned………….Revenue XXX

(2) ปรบั ปรงุ หนสี้ ินเป็นรายไดต้ อนส้นิ งวด

Debit Unearned…………..Revenues (2) XXX

Credit…………..Revenue Earned (4) XXX

จากตัวอย่างเดิม (กรณีท่ี 1) บนั ทึกรายการในสมุดรายวันทวั่ ไปดังนี้

การแสดงรายการในงบการเงนิ ทั้ง 2 กรณี

บัญชีรายไดค้ ่าเชา่ รับล่วงหน้ามียอดคงเหลือในบัญชีแยกประเภท 5,000 บาท ทัง้ 2 กรณีมีสถานภาพ

เป็นหนีส้ นิ ของกิจการภายใตห้ วั ขอ้ "หนี้สนิ หมนุ เวยี น" ดังน้ี

Trade Name

Statement of Financial Position

December 31,25x1

Assets

Current Assets

……………………… XXX.-

……………………… XXX.- XXX.-

Liabilities and Capital

Current Liabilities

……………………… XXX.-

……………………… XXX.-

Unearned Rent Revenues 5,000.- XXX.-

บัญชีรายได้ค่าเช่ามียอดคงเหลือในบัญชีแยกประเภทหลังปรับปรุงรายการจำนวน7,000 บาท ทั้ง 2 กรณี

รายได้ของกิจการจะปิดไปเข้าบัญชีสรุปผลกำไรขาดทุน เมื่อวันสิ้นงวดบัญชีและต้องนำยอดคงเหลือไปแสดง

รายการเป็นรายไดอ้ ืน่ ๆ ในงบกำไรขาดทุน ดังตอ่ ไปน้ี

Trade Name

Income Statement

December 31,25x1

Other Revenues

……………………… XXX.-

Rent Revenue Earned 7,000.- XXX.-

Profit / loss Net XXX.-

3.2 การปรบั ปรงุ คา่ ใช้จ่าย

3.2.1 ค่าใช้จ่ายค้างจ่าย (Accrued Expense) หมายถึง ค่าใช้จ่ายที่กิจการได้รับประโยชน์ไปแล้วใน

ระหว่างงวดบัญชีปัจจุบัน แต่กิจการยังไม่ได้ชำระเงินและยังไม่ได้บันทึกบัญชีตัวอย่างเช่น ค่าเช่าค้างจ่าย ค่า

สาธารณูปโภคค้างจ่าย ภาษีเงินได้ค้างจ่าย ค่าแรงงานค้างจ่ายดอกเบี้ยค้างจ่าย เป็นต้น กิจการต้องปรับปรุง

ค่าใช้จ่ายให้ใกล้เคียงความจริงมากที่สุด เพื่อให้สอดคล้องกับเกณฑ์คงค้าง หลักเกณฑ์การปรับปรุงค่าใช้จ่าย

ค้างจา่ ย คือ เติมคำว่า "Payable" ไว้ข้างหลงั ของประเภทค่าใชจ้ ่ายโดย

Debit Expenses (5) XXX

Credit Expense Payable (2) XXX

ตวั อยา่ งที่ 3

25x1 Sep. 1 The entrepreneur loans from bank 200,000 baht, interest rate of 12% per year

by agreeing to pay interest every 3 months for the first installment paid on

November 30th, 25x 1 and closing of account on December 31st, in ever year.

(กิจการกู้เงินจากธนาคารจำนวน 200,000 บาท อัตราดอกเบี้ย 12% ต่อปี โดยตกลงจ่าย

ดอกเบี้ยทุกงวด 3 เดือน สำหรับงวดแรกจ่ายไปแล้วเมื่อ 30 พฤศจิกายน 25x1 กิจการปิด

บญั ชีวันท่ี 31 ธนั วาคมของทุกป)ี

คา่ ใชจ้ า่ ยของงวดบัญชปี ัจจบุ นั

วิธีคำนวณ
ดอกเบ้ยี จ่ายของงวดบัญชีปัจจุบัน 1 ก.ย. ถงึ 31 ธ.ค.251
หักดอกเบ้ยี ที่จ่ายไปแลว้ 1 ก.ย. ถงึ 30 พ.ย.

Recorded in the general journal are as follow.
(บันทึกรายการในสมุดรายวนั ทว่ั ไปดงั น้ี)

ผา่ นรายการไปบัญชแี ยกประเภททีเ่ กีย่ วข้อง ดงั นี้

การแสดงรายการในงบการเงิน

บญั ชีดอกเบีย้ คา้ งจา่ ย มยี อดคงเหลอื เม่ือวนั ส้ินงวดจำนวน 2,000 บาท ตอ้ งนำไปแสดง ไวใ้ นงบแสดง

ฐานะการเงิน ปีปัจจุบนั ภายใต้หวั ข้อ “หนส้ี ินหมนุ เวียน” ดังตอ่ ไปนี้

Trade Name

Statement of Financial Position

December 31,25x1

Assets

Current Assets

……………………… XXX.-

……………………… XXX.- XXX.-

Liabilities and Capital

Current Liabilities

……………………… XXX.-

……………………… XXX.-

Interest Payable 2,000.- XXX.-

บัญชีดอกเบี้ยจ่าย มียอดคงเหลือ บาท เมื่อวันสิ้นงวดบัญชี โอนปิดไปเข้าบัญชีสรุปผลกำไรขาดทุน เนื่องจาก

เปน็ คา่ ใช้จา่ ยของกจิ การ และนำไปแสดงไว้ในกำไรขาดทุนเปน็ ค่าใชจ้ า่ ยอน่ื ๆ ดังนี้

Trade Name

Income Statement

December 31,25x1

Other Expenses

……………………… XXX.-

……………………… XXX.-

Interest Expense 8,000.- XXX.-

3.2.2 ค่าใช้จ่ายจ่ายล่วงหน้า (Prepaid Expense) หมายถึง จำนวนเงินที่กิจการจ่ายไปล่วงหน้า โดยที่กิจการ
จะได้รับประโยชนเ์ ชิงเศรษฐกจิ ในอนาคต ตัวอย่างเช่น คา่ โฆษณาจ่ายล่วงหน้า ค่าเบี้ยประกนั จ่ายล่วงหน้า ค่า
สมาชิกหนงั สือพมิ พจ์ ่ายล่วงหน้า เปน็ ต้น ทั้งน้ีในการบนั ทกึ จำนวนเงินท่จี า่ ยล่วงหนา้ สามารถบนั ทกึ บญั ชีได้ 2
กรณี คอื กรณีที่ 1 บนั ทึกบญั ชเี ป็นค่าใช้จ่าย
เม่ือกจิ การได้จา่ ยค่าใชจ้ ่ายล่วงหนา้ กจิ การจะบันทึกไว้ในบญั ชีค่าใชจ้ ่าย เมอ่ื ถึงวนั ส้นิ งวดบญั ชี กจิ การยังไม่ได้
รับประโยชน์จากค่าใช้จ่ายล่วงหน้านั้นครบถ้วน กิจการต้องทำการปรับปรุงบัญชีคำใช้จ่ายเป็นบัญชีค่าใช้จ่าย
จ่ายล่วงหน้าตามสัดส่วนที่กิจการยังไม่ได้รับประโยชน์จากรายการนั้น หลักการบันทึกบัญชีและปรับปรุง
รายการ คือ เตมิ คำวา่ "Prepaid" ไวข้ ้างหน้าประเภทค่าใชจ้ า่ ยโดย

(1) เม่ือจ่ายเงินสด และบันทึกค่าใช้จา่ ย

Debit………Expense (5) XXX

Credit Cash (1) XXX

(2) เมื่อปรับปรุงวันสน้ิ งวดบญั ชี

Debit Prepaid………….Expenses (1) XXX

Credit……….Expenses (5) XXX

ตัวอยา่ งท่ี 4

25x1 Aug. 1 The entrepreneur pays 24,000 baht insurance expense, life insurance 1 year

and closing of account on December of 31st, in every year.

(กจิ การจา่ ยคา่ เบ้ยี ประกันภยั จำนวน 24,000 บาท อายุกรมธรรม์ 1 ปี กจิ การปดิ บัญชีทุก

วนั ท่ี 31 ธนั วาคม ของทุกปี)

การคำนวณคา่ ใช้จ่ายของงวดบญั ชปี ัจจบุ นั

บนั ทึกรายการปรบั ปรงุ ในสมุดรายวนั ทั่วไป ดงั น้ี

กรณีที่ 2 บันทึกรายการเปน็ สนิ ทรัพย์

ถ้ากิจการบันทึกจำนวนเงินที่กิจการจ่ายล่วงหน้าไว้ในบัญชีค่าใช้จ่ายจ่ายล่วงหน้า ซึ่งถือเป็นบัญชี

ประเภทสินทรัพย์ กิจการต้องปรับปรุงบัญชคี ่าใช้จ่ายจ่ายล่วงหน้าโอนมาเป็นค่าใช้จ่ายในงบกำไรขาดทุนตาม

สัดส่วนท่ีกจิ การไดร้ ับประโยชนใ์ นรอบบญั ชปี จั จุบัน หลกั การบันทึกบัญชีและปรับปรงุ รายการเป็นดงั น้ี

(1) เม่อื จ่ายเงินสด และบันทกึ เป็นสินทรัพย์

Debit Prepaid……….Expense (1) XXX

Credit Cash (1) XXX

(2) เมื่อปรับปรงุ รายการวนั สน้ิ งวดบญั ชี

Debit…..…..Expense (5) XXX

Credit Prepaid………….Expense (1) XXX

บนั ทึกรายการในสมดุ รายวนั ท่วั ไป ดังน้ี

ผา่ นรายการไปบญั ชแี ยกประเภทท่เี กี่ยวข้อง ดงั น้ี

การแสดงรายการในงบการเงิน
บัญชีค่าเบย้ี ประกนั จ่ายลว่ งหนา้ ให้ปิดยอดคงเหลือยกไปและนำไปแสดงในงบแสดงฐานะการเงิน ด้าน

สนิ ทรัพย์ ภายใต้หวั ข้อ "สนิ ทรัพยห์ มนุ เวยี น" ดงั นี้

Assets Trade Name XXX.-
Current Assets Statement of Financial Position
………………………
Prepaid Insurance Expense December 31,25x1

XXX.-
XXX.-
14,000.-

บัญชีค่าเบี้ยประกันภัยมียอดคงเหลือของงวดบัญชีปัจจุบันให้ปิดไปบัญชีสรุปผลกำไรขาดทุนและแสดงเป็น

ค่าใชจ้ า่ ยในงบกำไรขาดทนุ เป็นค่าใช้จ่ายในการดำเนนิ งาน ดังนี้

Trade Name

Income Statement

December 31,25x1

Operating Expenses

……………………… XXX.-

……………………… XXX.-

Insurance Expense 10,000.- XXX.-

3.3 การปรบั มูลคา่ บญั ชสี ินทรัพย์
3.3.1 ค่าเสื่อมราคา (Depreciation Expense) สภาวิชาชีพบัญชีได้ให้คำนิยามของค่าเสื่อมราคา

(Depreciation) ไว้ว่า "การปันส่วนมูลค่าเสื่อมสภาพของสินทรัพย์อย่างมีระบบตลอดอายุการใช้งานที่ได้
ประมาณไว"้ ตามหลกั การบญั ชไี ด้กำหนดให้มีการคิดคา่ เส่ือมราคาสำหรับสินทรัพย์ไมห่ มุนเวียนท่มี ตี วั ตน และ
เสื่อมสภาพเมื่อใช้งาน เช่น รถยนต์ อาคารสำนักงาน โรงงานเครื่องจักรผลิตสิ นค้า คอมพิวเตอร์ และ
เฟอร์นิเจอร์ เป็นต้น ยกเว้นที่ดิน ไม่ต้องคิดค่าเสื่อมราคาเพราะเหตุว่า ที่ดินเป็นสินทรัพย์ที่มีอายุการให้
ประโยชน์เชิงเศรษฐกิจไม่จำกัด และเป็นสินทรัพย์ที่ไม่มีการเสื่อมสภาพจากการใช้งานการคำนวณค่าเสื่อม
ราคาของสนิ ทรพั ย์นน้ั กจิ การจำเปน็ ต้องมขี ้อมูลตอ่ ไปนี้
1. ต้นทุนของสินทรัพย์ (Cost of Assets) ในวันที่กิจการได้สินทรัพย์นั้น กิจการต้องบันทึกบัญชีจำนวนเงินท่ี
กิจการได้จ่ายไป หรือมูลค่ายุติธรรมของสิ่งอื่นที่กิจการนำไปแลกเพื่อให้ได้มาซึ่งสินทรัพย์นั้น เป็นต้นทุนของ
สินทรัพย์ เนื่องจากสินทรพั ยน์ นั้ ให้ประโยชน์เชงิ เศรษฐกจิ ใน
2. มูลค่าคงเหลือ (Residual Value) หมายถึง ราคาปัจจุบันของสินทรัพย์ที่คาดว่าจะขายได้ในสภาพของ
สนิ ทรัพย์เมือ่ สิ้นสดุ อายกุ ารใช้งานหกั ด้วยค่าใช้จา่ ยท่คี าดว่าจะเกิดขึน้ จากการจำหนา่ ยสินทรัพย์
3. อายุการใช้งานของสินทรัพย์ (Estimated Useful Life) หมายถึง ระยะเวลาหรือจำนวนผลผลิตที่กิจการ
คาดว่าจะได้รบั จากการใชส้ ินทรพั ย์ เชน่ จำนวนหน่วยผลผลิต จำนวนชวั่ โมงการทำงาน เป็นต้น

4. มลู คา่ ตามบัญชี (Book Value) หมายถงึ ราคาทุนของสนิ ทรัพย์ หลังหักค่าเสื่อมราคาสะสม และค่าเผ่ือการ
ด้อยค่าสะสมของสนิ ทรัพย์
5. วธิ ีคำนวณคา่ เสื่อมราคา (Depreciation Method) มหี ลายวิธี ซง่ึ แต่ละวิธจี ะทำให้กิจการมคี ่าเสื่อมราคาไม่
เท่ากัน แต่ทั้งนี้กิจการเลือกใช้วิธีคำนวณค่าเชื่อมราคาให้สอดคล้องกับรูปแบบของประโยชน์เชิงเศรษฐกิจที่
กิจการคาดว่าจะได้รับจากสินทรัพย์นั้น และหากกิจการเลือกใช้วิธีใดก็ต้องใช้วิธีนั้นอย่างสม่ำเสมอตลอดอายุ
การใช้งานของสินทรัพย์นั้น เว้นแต่รูปแบบการให้ประโยชน์เชิงเศรษฐกิจของสินทรัพย์นั้นเปลี่ยนป ลงไป ซ่ึง
วิธีการคำนวณค่าเสือ่ มราคามีหลายวิธีไดแ้ ก่

5.1 วิธีเส้นตรง (Straight Line Method) การคิดคำเสื่อมราคาตามวิธีนี้จะเป็นการปันส่วนหรือกระจาย
มูลค่าของสินทรัพย์ถาวรให้เป็นค่าใช้จ่ายในแต่ละปี ที่มีจำนวนเท่าๆ กันทุกปีตลอดอายุการใช้งานของ
สินทรัพยน์ ัน้

5.2 วิธีคำนวณหนว่ ยผลผลิต (Units of Production Method) วธิ ีนจ้ี ะคิดคา่ เสอ่ื มราคาตามจำนวนผลผลิต
ที่ได้ในระหว่างปี กล่าวคือ ถ้าได้ผลผลิตมากก็จะคิดค่าเสื่อมราคามาก แต่ถ้าได้ผลผลิตน้อยก็จะคิดค่าเสื่อม
ราคาน้อย เช่น ค่าเส่ือมราคาเครือ่ งจักร เป็นตน้

5.3 วิธีอัตราลดลง (Decreasing Charge Method) วิธีนีจ้ ะคดิ ค่าเสื่อมราคาในแต่ละปีจะไม่เท่ากัน โดยใช้
หลักเกณฑ์ที่ว่าในปีแรกที่ได้สินทรัพย์ถาวรนั้นมาจะมีการใช้สินทรัพย์นั้นมาก ดังนั้นค่าเสื่อมราคาในปีแรกจะ
มาก และลดลงเรือ่ ย ๆ ในปีตอ่ มา

5.4 วิธีผลรวมจำนวนปี (Sum of the Years Digits Method) จะมีหลักการเดียวกันกับวิธีอัตราลดลง โดย
ถือว่าปีแรกกิจการมีการใช้สนิ ทรพั ยม์ าก ดงั นัน้ ค่าเสือ่ มราคาในปแี รกจะมากในปตี อ่ ๆ ไปจะลดลงไปเรือ่ ย ๆ
ในบทเรยี นท่ี 3 น้ีจะกล่าวเฉพาะวธิ ีการคิดค่าเส่อื มราคาด้วยวธิ ีเสน้ ตรงเทา่ น้นั เพราะเปน็ วิธีทงี่ า่ ย สะดวก และ
เข้าใจง่าย ส่วนวิธีการคิดค่าเส่ือมราคาตามวิธีอ่ืน นักเรียนจะได้เรียนในระดับที่สูงข้ึนการคดิ ค่าเสื่อมราคาด้วย
วธิ เี สน้ ตรง มหี ลกั การที่สงั เกตไดซ้ ัดเจนก็คือ คา่ เสอื่ มราคาที่ถือเป็นค่าใช้จ่ายจะต้องมีจำนวนเทา่ ๆ กันทุกปี มี
วธิ ีคิด 2 วธิ ีดังน้ี
1. การนำตนั ทนุ ของสนิ ทรพั ยห์ ักดว้ ยมูลค่าคงเหลือ (ถ้ามี) หารดว้ ยอายุการใช้งานดังนี้

ค่าเสื่อมราคา = ตน้ ทุนของสนิ ทรัพย์ − มลู ค่าคงเหลอื
อายกุ ารทำงาน

เม่ือคำนวณค่าเสื่อมราคาได้แลว้ หลักการบนั ทกึ บญั ชใี นสมุดรายวนั ทั่วมดี งั น้ี

Debit Depreciation Expense - Name of Assets (5) XXX

Credit Accumulated Depreciation - Name of Assets (1) XXX

ตัวอยา่ งที่ 5
25x1 Jul. 1 The entrepreneur buy a car for about 800,000 baht. Estimated useful life

10 year and residual value 10,000 baht and closing of account on December
of 31st, in very year.
(กจิ การซ้ือรถยนต์ ราคา 800,000 บาท ประมาณวา่ จะใช้งาน 10 ปี เมอ่ื หมดอายุการใช้งาน
จะขายได้เงิน 10,000 บาท กิจการปิดบัญชีทุกวันที่ 31 ธันวาคม ทุกปีค่าเสื่อมราคารถยนต์
ในวันสิ้นงวดบญั ชี 31 ธนั วาคม 25x1 คำนวณได้ดังน้ี)
คา่ เสื่อมราคา = 800,000−10,000 = 79,000 บาท ต่อ 1 ปี

10

กิจการซ้ือรถยนตใ์ นวันที่ 1 กรกฎาคม ดังนน้ั ค่าเสือ่ มราคาจะคิดตงั้ แต่วันทซ่ี ือ้ ถึงวนั สิ้นงวดบญั ชี
เป็นระยะเวลา 6 เดอื น ค่าเส่ือมราคา - รถยนต์ = 79,000 x 6 = 39,500 บาท

12

บันทึกรายการปรับปรุงในสมดุ รายวันท่วั ไป ดังน้ี

ผ่านรายการไปบญั ชแี ยกประเภททเ่ี กย่ี วข้อง ดังน้ี

2. การคิดคา่ เสื่อมราคาสินทรัพยถ์ าวรเป็นอตั รารอ้ ยละตามนโยบายของกจิ การ
ตวั อยา่ งท่ี 6
25x1 Aug. 1 The entrepreneur purchased office equipment 120,000 baht, depreciation rate

of 20% per year and closing of account on December of 31st, in every year.
(กิจการซื้ออุปกรณ์สำนักงาน ราคา 120,000 บาท กิจการคิดค่าเสื่อมราคาในอัตรา 20% ต่อปี
กจิ การปิดบญั ชี ทุกวันที่ 31 ธนั วาคมของทกุ ปี)
การคำนวณคา่ เสือ่ มราคาอปุ กรณ์สำนักงาน คำนวณไดด้ งั นี้
ค่าเสื่อมราคา = 120,000 x 20

100

= 24,000
ค่าเสื่อมราคา จำนวน 24,000 บาท เป็นค่าใชจ้ ่ายสำหรับระยะเวลา 1 ปี เพราะอัตราค่าเสื่อมราคาท่ี
กำหนดเปน็ ตอ่ ปี กจิ การซอื้ อุปกรณส์ ำนักงานในวันท่ี 1 สงิ หาคม ระยะเวลาทคี่ ิดค่าเสื่อมราคา คิดจากวันที่ซื้อ
คอื 1 สงิ หาคม จนถงึ วนั สิ้นงวดบัญชี คอื 31 ชันวาคม ดังน้ัน
คา่ เสอื่ มราคาที่ถอื เป็นคา่ ใชจ้ ่ายในงวดบัญชปี ัจจุบันจะคำนวณเพียง 5 เดือน คำนวณได้ดงั น้ี
ค่าเส่อื มราคา = 24,000 x 5

12

= 10,000 บาท
หรือ 120,000 x 20 x 5

100 12

= 10,000 บาท
Recorded in the general journal are as follow.
(บนั ทึกรายการในสมดุ รายวันทวั่ ไปดังน้ี)

การแสดงรายการในงบการเงิน

บัญชีค่าเสื่อมราคาสะสม ให้ปิดยอดคงเหลือยกไป และนำไปแสดงในงบแสดงฐานะการเงินด้าน

สนิ ทรัพย์ ภายใต้หวั ขอ้ สนิ ทรัพยไ์ มห่ มุนเวียน โดยหกั จากยอดสนิ ทรัพย์ตามประเภททค่ี ดิ ค่าเสื่อมราคานน้ั

Trade Name

Statement of Financial Position

December 31, 25x1

Assets

Current Assets

……………………… XXX. -

……………………… XXX.-

……………………… XXX -

Non-Current Assets

Car 800,000.-

Less Accumulated Depreciation -Car 39.500.- 760,500.-

Office equipment 120,000.-

Less Accumulated Depreciation - Office 10.000.- 110.000-

equipment

Building XXX.-

Less Accumulated Depreciation XXX.- XXX.- XXX.-

Building

บัญชีค่าเสื่อมราคา ที่เป็นค่าใช้จ่ายในงวดบัญชีปัจจุบันให้ปิดไปบัญชีสรุปผลกำไรขาดทุนและแสดง

เป็นค่าใชจ้ ่ายในงบกำไรขาดทนุ เปน็ ค่าใชจ้ ่ายในการดำเนินงานดังน้ี

Trade Name

Income Statement

December 31.25x1

Operating Expenses

……………………… XXX.-

……………………… XXX.-

Depreciation Expense – Car 39,500.-

Depreciation Expense - Office equipment 10.000.- XXX.-

การแสดงรายการในงบการเงิน
บัญชีค่าเสื่อมราคาสะสมของสินทรัพย์ทั้งสองประเภทให้ปิดยอดคงเหลือยกไป และนำไปแสดงในงบ

แสดงฐานะการเงิน ด้านสนิ ทรพั ยภ์ ายใต้หัวข้อ สนิ ทรัพย์ไม่หมนุ เวยี น โดยหกั จากยอดสนิ ทรัพย์ตามประเภทที่
คิดค่าเสื่อมราคา ค่าเสื่อมราคาสะสม จะมียอดเพิ่มขึ้นทุกปี ทำให้มูลค่าสินทรัพย์นั้น เสดงคำาใกล้เคียงกับ
ความเป็นจริง เมื่อหักค่าเสื่อมราคาสะสม จนราคาตามบัญชีของสินทรัพย์ประเภทนั้นหมดค่าหรือเท่ากับศนู ย์
แต่ยังใช้งานได้อยู่ เช่น รถยนต์ เครื่องจักรหรืออุปกรณ์เป็นต้น ในปีสุดท้ายให้เหลอื มูลค่าไว้อย่างน้อย 1 บาท
เพ่อื แสดงมูลคา่ ของสินทรพั ย์ทก่ี ิจการยงั ใชง้ านอยู่ จนกว่าจะเลกิ ใชง้ านหรือจำหน่ายออกไป
3.3.2 หนสี้ งสยั จะสญู (Doubtful Expense) จากนิยามศัพทข์ องสภาวิชาชีพบัญชตี ามมาตรฐานการบัญชีฉบับ
ที่ 101 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2557) เรื่อง หน้ีสงสยั จะสูญ ได้ใหค้ วามหมายดังน้ี

ลูกหนี้การค้า (Trade account receivable) หมายถึง ลูกหนี้ที่เกิดจากการดำเนินการค้าตามปกติ
ของกิจการ

หนี้สูญ (Bad debt) หมายถึง ลูกหนี้ที่ได้ติดตามทวงถามจนถึงที่สุด แต่ไม่ได้รับชำระหนี้จากลูกหน้ี
และไดต้ ดั จำหนา่ ยออกจากบญั ชี

หนี้สงสัยจะสูญ (Doubtful Accounts) หมายถึง ลูกหนี้ที่คาดว่าจะเรียกเก็บเงินไม่ได้ และถือเป็น
คา่ ใช้จ่ายของรอบระยะเวลาบัญชีนนั้ แต่ไมถ่ อื เปน็ ค่าใชจ้ า่ ยตามประมวลรัษฎากร

คา่ เผ่อื หน้สี งสยั จะสูญ (Allowance for Doubtful Accounts) หมายถึง จำนวนทก่ี ันไว้สำหรบั ลกู หนี้
ที่คาดว่าจะเรียกเก็บเงินไม่ได้ และถือเป็นบัญชีปรับมูลค่าที่ตั้งขึ้น เพื่อแสดงเป็นรายการหักจากบัญชีลูกหน้ี
การค้าในงบแสดงฐานะการเงนิ เพอ่ื ใหย้ อดคงเหลอื เปน็ มูลคา่ สทุ ธขิ องลกู หน้ีการค้าที่คาดหมายวา่ จะเกบ็ เงินได้
ลูกหนีท้ ี่ไม่สามารถเรยี กเก็บเงนิ ได้

ในปัจจุบันการขายสินค้าเป็นเงินเชื่อได้รับความนิยมเป็นอย่างมาก ทำให้เกิดลูกหนี้การค้าตามมา
ถึงแม้วา่ กิจการจะคดั เลือกและพจิ ารณาลูกหนี้ทมี่ ีคุณภาพ แต่บางครงั้ กจิ การตอ้ งตดั ลกู หนีบ้ างรายทิ้งไปเพราะ
ลูกหนีต้ าย หายสาบสญู หรือล้มละลาย โดยกิจการต้องบันทึกลูกหนี้ทต่ี ัดออกไปเป็นค่าใชจ้ า่ ยในปีนน้ั

การตัดลกู หน้ที เี่ รียกเก็บเงนิ ไม่ได้เปน็ คา่ ใชจ้ า่ ยทำได้ 2 วธิ ี คือ
1. วธิ ีตัดจำหน่ายโดยตรง (Direct Write off Method) กจิ การจะบันทึกบญั ชีตามวิธีนี้เม่ือเกิดหนี้สูญ

จริง ซึ่งสอดคล้องกับการคำนวณกำไรสุทธิเพื่อเสียภาษี เนื่องจากกฎหมายกำหนดว่า กิจการจะนำหนี้สูญมา
เป็นค่าใช้จ่ายเพื่อคำนวณกำไรสุทธิและเสียภาษีจะต้องเป็นจำนวนหนี้สญู ที่เกิดขึ้นจริงแล้วเท่านั้น ลูกหนี้ไม่มี
ความสามารถชำระหนี้ได้จริง เป็นวิธีที่ง่ายและสะดวกแต่ไม่เป็นที่ยอมรับ เพราะยังบกพร่องในหลักการบัญชี
คือ การเปรียบเทียบรายได้และค่าใช้จ่าย ซง่ึ ถือวา่ รายได้เกิดขึ้นปใี ด คา่ ใช้จา่ ยก็ควรจะเกิดขน้ึ ในปีน้ันด้วย เช่น
มีการขายสินค้าเป็นเงนิ เชือ่ ในปี 25x 1 เกดิ ลูกหน้ีขนึ้ และเกิดรายได้ขึน้ แต่ลูกหน้ีเป็นหนี้สูญในปี 25x2 ถือเป็น
ค่าใช้จา่ ยในปี 25x2
ตัวอย่างท่ี 7
25x1 Jan. 1 The entrepreneur had accounts receivable balance the amount of 12,000 baht

in total consisting of Mr.A 7,000 baht and Mr.B 5,000 baht.
(กิจการมียอดลูกหนี้คงเหลือยกมา จำนวน 12,000 บาท ในจำนวนนี้ประกอบด้วยนาย A
จำนวน 7,000 บาท และนาย B จำนวน 5,000 บาท)
Oct.1 The court ordered Mr.B who is bankrupt. The entrepreneur to direct write
off as bad debt to Mr.B
(ศาลสง่ั ให้ นาย B เป็นบคุ คลล้มละลาย กจิ การจงึ ตดั จำหน่าย ลูกหน้ี นาย Bเปน็ หน้ีสูญ)
Recorded in the general journal are as follow.
(บนั ทึกรายการในสมุดรายวนั ท่ัวไปดังน้ี)

การแสดงรายการในงบการเงนิ

บัญชีลูกหนี้ให้ปิดยอดคงเหลือยกไป และนำไปแสดงในงบแสดงฐานะการเงินด้านสินทรัพย์ภายใต้

หัวข้อ "สนิ ทรัพยห์ มนุ เวียน" ดงั ตัวอยา่ งตอ่ ไปนี้

Trade Name

Statement of Financial Position

December 31,25x1

Assets

Current Assets

……………………… XXX.-

……………………… XXX.-

Accounts Receivable 7,000.-

บัญชีหนี้สูญให้ปิดไปบัญชีสรุปผลกำไรขาดทุน ในวันสิ้นงวดบัญชี และแสดงเป็นค่าใช้จ่ายในงบกำไรขาดทุน

ดงั นี้

Trade Name

Income Statement

December 31. 25x1

Operating Expenses

……………………… XXX.-

……………………… XXX.-

Bad Debt 5,000.- XXX.-

2. วิธีการตั้งค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ (Allowance for Doubtful Accounts) เป็นวิธีที่ประมาณจำนวนหนี้ท่ี
กิจการคาดว่าจะเรียกก็บเงินไม่ได้ และตั้งเป็นคำใช้จ่ายประจำงวด ซึ่งถือว่าถูกต้องตามหลักการเปรียบเทียบ
การเกดิ รายได้และค่าใชจ้ า่ ย แม้วา่ จะยงั ไมเ่ กิดหน้สี ูญข้ึนกต็ ามและเปน็ วิธีท่ีวดั มูลคำของลูกหน้ีให้แสดงมูลค่าท่ี
คาดว่าจะเรียกเก็บเงินได้สุทธิหลังจากหักค่าเผ่ือหนี้สงสัยจะสญู ออกในงบแสดงฐานะการเงินได้ใกล้เคียงความ

เป็นจริงที่สุด สำหรับการกำหนดอัตราค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญนั้น ขึ้นอยู่กับนโยบายของกิจการ ซึ่งจำเป็นต้อง

วเิ คราะห์ข้อมูลทางเศรษฐกิจและข้อมลู ในอดีตของลูกหน้ีประกอบการวิเคราะห์ด้วย หลังจากวิเคราะห์แล้วจะ

มีหลกั การบันทกึ รายการในสมดุ รายวนั ทวั่ ไปดังนี้

Debit Doubtful Accounts Expense (5) XXX

Credit Allowance for Doubtful Accounts (1) XXX

วิธปี ระมาณการคา่ เผอ่ื หนี้สงสัยจะสญู มี 2 วธิ ี

1. ประมาณการจากยอดขาย ปกติจะใช้ประมาณการจากยอดขายเชื่อ วิธีนี้จะประมาณการจากยอดขายหรือ

บริการเป็นเงินเชื่อทั้งจำนวน โดยไม่ต้องคำนึงว่าในปีก่อนหรืองวดบัญชีก่อนนัน้ มีการประมาณการค่าเผื่อหนี้

สงสัยจะสูญไวบ้ ้างหรือไม่ ดังตวั อยา่ งตอ่ ไปนี้

ตัวอย่างท่ี 8

In 25x1 the entrepreneur has all sales credit of 100,000 baht. There is estimated

allowance for doubtful accounts of 1% from the sale credit.

(ในปี 25x1 กิจการมยี อดขายเชือ่ ทงั้ สน้ิ 100,000 บาท กิจการมนี โยบายประมาณการหน้ี

สงสัยจะสูญ 1% จากยอดขายเชอื่ )

วธิ ีคำนวณ คา่ เผอื่ หนี้สงสยั จะสญู = 100,000 x 1

100

= 1,000 บาท

Recorded in the general journal are as follow.

(บันทกึ รายการในสมดุ รายวันทว่ั ไปดงั น้)ี

ผ่านรายการไปบัญชแี ยกประเภททเ่ี กี่ยวข้อง ดงั น้ี

การแสดงรายการในงบการเงิน

บัญชีคำเผื่อหนี้สงสัยจะสูญเป็นบัญชีปรับมูลค่าสินทรัพย์ จะแสดงยอดเป็นรายการหักจากบัญชีลูกหนี้ในงบ

แสดงฐานะการเงนิ ดังน้ี

Trade Name

Statement of Financial position

December 31,25x1

Assets

Current Assets

……………………… XXX.-

……………………… XXX.-

Accounts Receivable 107,000.-

Less Allowance for Doubtful Accounts 1,000.- 106,000.-

……………………… XXX.- XXX.-

บัญชีหนี้สงสัยจะสูญจะถูกปิดไปบัญชสี รุปผลกำไรขาดทุน ในวันสิ้นงวดบัญชีและแสดงเป็นค่าใช้จ่าย

ในงบกำไรขาดทนุ ดังนี้

Trade Name

Income Statement

December 31, 25x1

Operating Expenses

……………………… XXX.-

……………………… XXX.-

Doubtful Accounts Expense 1,000.- XXX.-

หมายเหตุ วิธีประมาณจากยอดขายกำลังจะถูกยกเลิก รอมาตรฐานการบญั ชีประกาศ

2. ประมาณการจากยอดลูกหนี้ วิธีนี้จะคำนวณ โดยกำหนดเป็นอัตราร้อยละของยอดลูกหนี้คงเหลือ

ณ วันสนิ้ งวด ซึง่ จะตอ้ งคำนงึ ถงึ บญั ชีค่าเผ่ือหนี้สงสัยจะสญู ที่ตั้งไว้ก่อนหน้านี้ ก่อนทจ่ี ะปรับปรุงทุกครั้ง เพ่ือให้

ได้ยอดตามทกี่ จิ การได้กำหนดนโยบายเอาไว้ ตังตัวอยา่ งต่อไปนี้

ตัวอยา่ งที่ 9

On December 31st, 25x1, The entrepreneur has accounts receivable balances of 70,000

baht and its has approximately allowance for doubtful account 3 % from ending accounts

receivable.

(ในวันที่ 31 ธันวาคม 25x1 กิจการมียอดลูกหนี้คงเหลือ 70,000 บาท กิจการมีนโยบายประมาณค่า

เผือ่ หนี้สงสัยจะสญู 3% ของยอดลกู หน้ีสนิ้ ป)ี

วิธีคำนวณ ค่าเผื่อหน้สี งสยั จะสญู = 70,000 x 3

100

= 2,100 บาท

Recorded in the general journal are as follow.

(บันทึกรายการในสมุดรายวนั ทวั่ ไปดงั นี้)

ผา่ นรายการไปบัญชีแยกประเภทที่เกีย่ วข้อง ดงั น้ี

การแสดงรายการในงบแสดงฐานะการเงนิ

Trade Name

Statement of Financial Position

December 31,25x1

Assets

Current Assets

……………………… XXX.-
XXX.-
………………………
67,900.-
Accounts Receivable 70,000.- XXX.-

Less Allowance for Doubtful Accounts 2,100.-

……………………… XXX.-

การแสดงรายการในงบกำไรขาดทุน Trade Name
Income Statement
Operating Expenses December 31, 25x1
………………………
……………………… XXX.- XXX.-
XXX.-
Doubtful Accounts Expense 2.100.-

ตวั อยา่ งที่ 10 (ตอ่ เนื่องจากตัวอย่างท่ี 9)
In 25x2 (year 2), the entreprenuer's accounts receivable balance at December 31st,

of 100,000 baht and its estimated allowance for doubtful account 3% from ending accounts
receivable.

(ในปี 25x2 (ปีที่ 2) กิจการมียอดลูกหนี้คงเหลือ ณ วันที่ 31 ธันวาคม 25x2 จำนวน 100,000 บาท
และกิจการมีนโยบายประมาณการค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญ 39 ของยอดลูกหนี้สิ้นปี) วิธีการคำนวณ ค่าเผื่อหนี้
สงสยั จะสูญ = 100.000 x 3

100

= 3,000 บาท
เนื่องจากกิจการมีบัญชีค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญยกมาจากงวดบัญชีก่อน (25x1) จำนวน2,100 บาท
ดังนั้น เพื่อให้ยอดบัญชีค่าเผื่อหนี้สงสัยจะสูญเป็นไปตามนโยบายของกิจการ คือ ให้มีจำนวน 3,000 บาท
จะต้องต้งั คา่ เผ่อื หนสี้ งสยั จะสญู เพ่มิ อกี 900 บาท
Recorded in the general journal are as follow.
(บนั ทกึ รายการในสมตุ รายวันทั่วไปดงั น)ี้

ผา่ นรายการไปบญั ชแี ยกประเภททีเ่ กีย่ วข้อง ดงั นี้

การแสดงรายการในงบแสดงฐานะการเงนิ

Trades Name

Statement of Financial Position

December 31, 25x2

Assets

Current Assets

……………………… XXX.-
XXX.-
………………………
97,000.-
Accounts Receivable 100,000.- XXX.-

Less Allowance for Doubtful Accounts 3,000.-

……………………… XXX.-

การแสดงรายการในงบกำไรขาดทนุ XXX.-
Trade Name XXX.-
900.-
Income Statement XXX.- XXX.-
December 31, 25x2
Operating Expenses
………………………
………………………
Doubtful Accounts Expense
………………………

การตัดจำหนา่ ยหนสี้ ญู โดยวิธีตัง้ ค่าเผอื่ หนีส้ งสัยจะสญู

ในกรณีที่กิจการใด้ติดตามทวงถามจนถึงที่สุดแล้วลูกหนี้ไม่สามารถชำระหนี้ให้ กิจการจึงต้องตัด

จำหนา่ ยลกู หน้ีเป็นหนสี้ ญู แตใ่ นการตดั จำหนา่ ยหนส้ี ูญนน้ั มี 2 กรณี คอื

1. หนี้สูญที่ตัดจำหน่ายถือเป็นค่าใช้จ่ายได้ตามกฎหมายภาษอี ากร ซึ่งมีเงื่อนไขตามประมวลรัษฎากร

เช่น วงเงินทจี่ ะตัดเป็นหน้ีสูญ หรือศาลมคี ำสง่ั ซ่งึ ในเบือ้ งตน้ จะไมก่ ล่าวถึงนกั เรียนจะได้เรยี นในระดับท่ีสงู ขน้ึ

2. หนี้สูญที่ตัดจำหน่ายโดยไม่อาจถือเป็นค่าใช้จ่ายตามกฎหมายภาษีอากร์ได้เป็นเพียงรายการทาง

บัญชี ซึ่งในรายวิชาการบญั ชเี บ้ืองต้น 2 น้ี จะให้รายละเอยี ดดงั ต่อไปน้ี

ในการตัดจำหน่ายหนี้สูญที่เป็นเพียงรายการทางบัญชี ไม่อาจถือเป็นค่าใช้จ่ายตามกฎหมายภาษีอากรนั้น มี

หลักการบันทกึ รายการปรับปรุงดังน้ี

Debit Allowance for Doubtful Accounts (1) XXX

Credit Accounts Receivable (1) XXX