เนื้อเยื่อพืช ชีววิทยา ม.5

เนื้อเยื่อพืช
Plant tissues

นางสาวอภิญญารักษ์ วงษ์ทิพย์
โรงเรียนเฉลิมคุณพครรูอะเเดกลีีนยพรัลตเิมอ๖ร์ส๐ตันพรรษา
สำนักงานเขตพื้ นที่การศึกษามัธยมศึกษาปทุมธานี

โครงสรางและการเจริญเตบิ โตของพืชดอก

• เนอื้ เยอ่ื พืช
• โครงสรางและการเจริญเตบิ โตของราก
• โครงสรางและการเจรญิ เตบิ โตของลาํ ตน
• โครงสรา งและการเจริญเติบโตของใบ

1

How plants grow ?

https://images.unsplash.com/photo-1466692476868-aef1dfb1e735?ixlib=rb-1.2.1&ixid=eyJhcHBfaWQiOjEyMDd9&w=1000&q=80 2

Plant 3
tissue

https://i.pinimg.com/564x/2d/02/5a/2d025a1cd4bea55eee5fa2efae065ef0.jpg

เนือ้ เยอื่ พชื (plant tissue)

คือ กลุมของเซลลพืช

•ทาํ หนาท่เี ฉพาะ
•ลกั ษณะตา งกนั
•มจี ุดรวม  “มีผนังเซลล (cell wall)”

4

ผนงั เซลล (cell wall)

http://botanystudies.com/wp-content/uploads/2017/03/c6.jpg 5

https://lh3.googleusercontent.com/PidkKFm0VplraLtvTDOnxllDlZ7fsJjL4ncN7RL4vbuIo6TB4okeXqrphnDtj0mw1Wi12XLthgAX_FoBLy55ixoe0F7NgcMASkbJ1lUGP3g8oj0rc9oDAcH1tw 6

ผนังเซลล (cell wall) 7

•Middle lamella
•Primary cell wall
•Secondary cell wall

https://public.ornl.gov/site/gallery/originals/Overview_of_Plant_Cell_Walls_-_original.jpg

1. Middle lamella

ผนังเซลลแรกหลังจากแบงเซลล
ดว ยแผนกน้ั เซลล (cell plate)

องคประกอบหลัก = pectin

http://iws.collin.edu 8

https://preuniversity.grkraj.org/html/3_PLANT_ANATOMY_files/image004.jpg 2. ผนงั เซลลป ฐมภมู ิ
(primary cell wall)

ถัดจาก middle lamella เขามาดานใน
พบไดในเซลลพ ชื ทกุ ชนดิ
องคประกอบหลกั = cellulose

9

3. ผนงั เซลลท ตุ ยิ ภมู ิ
(secondary cell wall)

ถัดเขา มาดานในของ primary cell wall
พบไดใ นเซลลพ ชื บางชนดิ

ประกอบดว ย แข็งแรง
- Cellulose เพิ่มความแขง็ แรง
- Lignin ปองกันนา้ํ ระเหย
- Suberin

https://www2.estrellamountain.edu/faculty/farabee/biobk/groundtsc.jpg 10

11

12

http://irrecenvhort.ifas.ufl.edu/plant-prop-glossary/images/01-biology/02-cell-types/celltypescellwall/image13.png 13

14

http://irrecenvhort.ifas.ufl.edu/plant-prop-glossary/01-biology/02-cell-types/02-celltypes-cellwall.html 15

เนือ้ เย่ือเจริญ แบงเน้อื เยื่อพชื
ตามความสามารถ

เนือ้ เย่อื ถาวร

https://www.flexiprep.com/NIOS-Notes/Biology/posts/NIOS-Biology-Ch-5-Tissue-and-Other-Levels-of-Organization-Part-1/Image-showing-classification-of-plant-tissues.png 16

เนอ้ื เย่ือเจริญ (meristematic tissue, meristem)

https://tonybloglabreports.files.wordpress.com/2015/01/photo-5-2.jpg ประกอบดวย :
เซลลเจรญิ (meristematic cell)
…แบง เซลลแ บบ mitosis ไดต ลอดชีวติ

ลักษณะ
• Primary wall บาง
• หนาสม่ําเสมอ
• นิวเคลียสดูใหญ

17

เนื้อเยอ่ื เจริญ (meristematic tissue, meristem)

แบงเซลลแบบ mitosis เพ่อื เพิม่ จํานวน Meristematic
ไดต ลอดชวี ติ Meristematic daughter cells

daughter cells differentiated
daughter cells
Parent differentiated
meristem daughter cells

differentiated differentiated
daughter cells daughter cells 19

เนือ้ เย่ือเจรญิ (meristematic tissue, meristem)

แบงตามตําแหนง ท่อี ยไู ด 3 ประเภท
• เน้อื เยอ่ื เจริญสว นปลาย (apical meristem)
• เน้ือเย่ือเจรญิ ดา นขา ง (lateral meristem)
• เน้ือเยื่อเจรญิ เหนอื ขอ (intercalary meristem)

20

1. เนอ้ื เยอ่ื เจรญิ สวนปลาย (apical meristem)

อยู 2 บรเิ วณ
• ทีป่ ลายยอด เรยี ก เนอื้ เยือ่ เจรญิ ปลายยอด (apical shoot meristem)
• ท่ปี ลายราก เรียก เนื้อเยอื่ เจริญปลายราก (apical root meristem)

21

1. เน้อื เย่อื เจรญิ สวนปลาย (apical meristem)

แบงเซลล แบงเซลล
สรางลาํ ตน ก่ิง ใบ ใหร ากยาวข้นึ

https://i.pinimg.com/originals/61/5e/da/615eda0cebec1bb5b6b410d910b05c95.jpg 22

เน้ือเยื่อเจรญิ ปลายยอด 23
(apical shoot meristem)

http://www.sbs.utexas.edu/mauseth/weblab/webchap3par/web3.2-4.jpg

เนอ้ื เย่ือเจรญิ ปลายราก 24
(apical root meristem)

http://www1.biologie.uni-hamburg.de/b-online/library/webb/BOT311/Roots/RotHyacinthRAMMM300.jpg

เปน การเติบโตปฐมภูมิ 25
(primary growth)

https://moodle.clsd.k12.pa.us/district_videos/Biology/ebook/products/0-13-115540-7/sb4314f1.png

2. เนอ้ื เยื่อเจรญิ ดานขาง (lateral meristem)

•เปนแนวขนานกบั เสนรอบวง
•ขยายขนาดดา นขาง
•เปนการเจริญแบบทตุ ิยภูมิ (secondary growth)
•พบในพืชใบเลย้ี งคูท ่วั ไป

https://biology4isc.weebly.com/uploads/9/0/8/0/9080078/1332487905.jpg เน้อื เยือ่ เจริญดา นขาง เรียก แคมเบียม (cambium)

26

2. เนื้อเยอ่ื เจรญิ ดานขาง (lateral meristem)

Cambium แบง ได 2 ประเภท (ตามการทําหนา ท่)ี
• Vascular cambium
- แบงเซลลทําใหเกิดเนื้อเย่อื ทอลาํ เลยี ง (vascular tissue)
- @ ระหวา งเน้อื เยอ่ื ทอ ลําเลยี งนาํ้ และทอลาํ เลยี งอาหาร
• Cork cambium
- แบง เซลลใหคอรก (cork) และเน้ือเย่ืออ่นื 27
- สรา งเพ่อื ใหท าํ หนา ทีแ่ ทนเย่ือผวิ เดิม
- พบไดในพชื บางชนดิ
- @ ถัดจากคอรก เขามาดานใน

https://images.slideplayer.com/26/8712201/slides/slide_6.jpg

http://bodell.mtchs.org/OnlineBio/BIOCD/text/chapter20/20images/20-15.gif เปน การเติบโตทตุ ยิ ภูมิ
(secondary growth)

28

Cork cambium

Vascular cambium

https://sites.google.com/site/structureflower/_/rsrc/1348192972043/khorngsrang-laea-hnathi-khxng-phuch-dxk/latn/%E0%B8%A3%E0%B8%B9%E0%B8%9B%E0%B8%A0%E0%B8%B2%E0%B8%9E8.png?height=206&width=400 29

3. เน้อื เยอ่ื เจรญิ เหนอื ขอ (intercalary meristem)

•แบงเซลลเพ่มิ จาํ นวน
ทําใหป ลอ งพชื ยืดยาวขนึ้
@ โคนปลอง/เหนือขอ
•พบในลาํ ตน พชื ใบเลีย้ งเดย่ี วทั่วไป

https://s3mn.mnimgs.com/img/shared/content_ck_images/ck_596b8d831d1c6.gif 37

เนื้อเยื่อเจรญิ เหนือขอ 38
(intercaraly meristem)

เปน การเตบิ โตปฐมภมู ิ
(primary growth)

http://www.nana-bio.com/e-learning/image/p3.jpg

เนือ้ เย่ือเจริญ แบงเน้อื เยื่อพชื
ตามความสามารถ

เนือ้ เย่อื ถาวร

https://www.flexiprep.com/NIOS-Notes/Biology/posts/NIOS-Biology-Ch-5-Tissue-and-Other-Levels-of-Organization-Part-1/Image-showing-classification-of-plant-tissues.png 42

https://cdn-images-1.medium.com/max/1600/1*IuygcWQiwjQcKbubAQ1mQw.gif 43

https://img1.southernliving.timeinc.net/sites/default/files/styles/4_3_horizontal_inbody_900x506/public/image/2018/06/main/gettyimages-676681247.jpeg?itok=LwRWc4CG&1529439260 44

เน้ือเยือ่ ถาวร 45
(permanent tissue)

แบง ตามหนา ที่ได 3 ระบบ
• ระบบเน้อื เยอ่ื ผวิ (dermal tissue system)
• ระบบเนือ้ เยื่อพ้นื (ground tissue system /

fundamental tissue system)
• ระบบเนอ้ื เยื่อทอลาํ เลยี ง (vascular tissue system)

http://www.nana-bio.com/e-learning/image%20e-learning/tissue.jpg

1. ระบบเน้ือเยอ่ื ผิว (dermal tissue system) 47

ทาํ หนาที่ ปอ งกนั
ประกอบดวย
• เอพิเดอรม สิ (epidermis)
• เพริเดริ ม (periderm)

…เจริญมาแทน epidermis

http://www1.biologie.uni-hamburg.de/b-online/library/webb/BOT410/MonoSec/CordEarlyPeri240Lab.jpg

2. ระบบเน้ือเยอ่ื พ้ืน 48
(ground tissue system /fundamental tissue system)

ประกอบดวย
เน้อื เย่อื อื่นทีไ่ มใ ชเนื้อเย่อื ผวิ และ

เนือ้ เย่อื ทอลาํ เลยี ง
ไดแก

• พาเรงคิมา (parenchyma)
• คอลเลงคิมา (collenchyma)
• สเกลอเรงคมิ า (sclerenchyma)

http://www.nana-bio.com/e-learning/image%20e-learning/tissue.jpg
http://www.bio.miami.edu/dana/pix/plantcells.jpg

3. ระบบเน้ือเยอ่ื ทอ ลาํ เลียง (vascular tissue system) 49
ประกอบดว ย
• ไซเลม็ (xylem) :

ลาํ เลียงนํ้า & ธาตอุ าหาร
• โฟลเอ็ม (phloem) :

ลาํ เลียงอาหาร

https://study.com/cimages/videopreview/videopreview-full/vascular-cambium-function-definition-quiz_01005019_111422.jpg

Permanent tissue ที่สําคญั ตอ การดาํ รงชวี ิตพชื เชน

1. Epidermis
2. Parenchyma
3. Collenchyma
4. Sclerenchyma
5. Xylem
6. Phloem

50

1. Epidermis 51

•เปนเน้อื เยือ่ ช้นั ผวิ (dermal tissue)
•เปน เนอ้ื เยือ่ ชั้นนอกสุดของพชื
•ทําหนาท่ี ปองกันเนอ้ื เยอ่ื ดา นใน
•ประกอบดว ยเซลลห ลายชนดิ
เชน -เซลลผ ิว (epidermal cell)

-เซลลคมุ (guard cell)
-เซลลขนราก (root hair cell)

http://www.bio.miami.edu/dana/pix/plantcells.jpg

1. Epidermis บรเิ วณลาํ ตน
บรเิ วณลําตน
-(eเpซiลdลeผrmิว al cell ) บริเวณราก
บริเวณใ5บ2
@ใบ,ลาํ ตน
มักเรยี งหนา 1 ชน้ั
มซชีึ่งปั้นกคดวิ .ทสิเาครลิ คิว(cทuินti(cclue)tin)
เเพคลื่อือลบดผกิวารดรา ะนเสหมัยผนัสาํ้ อากาศ
@ราก
เรียงเพยี ง 1 ช้ัน
และมี cutin เคลือบแคบ างๆ

https://mmegias.webs.uvigo.es/02-english/1-vegetal/v-imagenes-grandes/proteccion_epidermis.php

1. Epidermis 53

-เซลลค มุ (guard cell)

รปู รางเหมอื นเมล็ดถวั่ แดง
วางประกอบกนั มีรูตรงกลาง
“รูปากใบ (stomatal pore)”

Guard cell มคี ลอโรพลาสต

เรียกรวม เซลลค ุม+รูปากใบ วา
“ปากใบ (stoma)”

https://cellndevelopmentalbio.files.wordpress.com/2013/09/pic-9.jpg
https://lima.osu.edu/assets/lima/uploads/Departments/Biology/unsorted/clivia3.jpg

1. Epidermis 54

-เซลลข นราก (root hair cell)

พบท่รี าก
เปน ผนงั ดา นนอกยื่นยาวออกไปคลา ยขน
เพมิ่ พ้นื ทีก่ ารดูดน้ําและธาตอุ าหาร

สว นที่ยื่นออกไปเปน ขน ไมม ี cutin เคลือบ
มักขาดและหลดุ ไดง าย

https://images.reference.com/amg-cms-reference-images/prod/function-root-hair-cell_3d918a7c283e9d33.jpg?width=760&height=411&fit=crop
http://www-plb.ucdavis.edu/labs/rost/rice/Roots/Root%2005buu.gif

http://www.nana-bio.com/e-learning/image%20e-learning/mm.gif 55

2. Parenchyma 56

เปน เนื้อเย่ือพ้นื (ground tissue) พบทวั่ ไปในพืช
ปกด. เซลลพ าเรงคิมา (parenchyma cell)
•มักพบเฉพาะผนังเซลลป ฐมภูมิ (primary wall)
•ผนังบางสมา่ํ เสมอ
•รหปู ลราายงเหหลลาี่ยกมหจลนาเกยอื เบชกนลม ยาว เปน แฉก
• เ(รinียtงeตrัวcเeกlิดluชlอ aงrวsา pงaรcะeห)วางเซลลhttp://www.nana-bio.com/e-learning/image%20e-learning/mm.gif

https://thumbs.dreamstime.com/z/cell-microscopic-vicia-faba-cut-root-young-horse-bean-young-root-science-background-cells-legumes-view-annual-plants-85577111.jpg

2. Parenchyma 57

•สังเคราะหด วยแสงได. ..ถา ในเซลลม ีคลอโรพลาสต
(เรียกเซลลน ีว้ า “chlorenchyma”)
•สะสมอาหาร
•เกบ็ ผลึก

https://orbitbiotech.com/wp-content/uploads/2018/02/protoplast-isolation-Orbit-Biotech-Training.jpg
http://www.madsci.org/posts/archives/2008-12/1230048772.Cb.2.jpg

3. Collenchyma collenchyma cell

เซลลคอลเลงคิมา (collenchyma cell) 58
เซลลที่มชี ีวติ
อยูบรเิ วณถดั จาก epidermis
…ลําตนท่อี อ น/กานใบ/เสนกลางใบ

https://www.easybiologyclass.com/wp-content/uploads/2016/12/what_is_simple_tissue_easybiologyclass.jpg

3. Collenchyma collenchyma cell

ลักษณะคลาย parenchyma 59
แตผนงั เซลลป ฐมภูมิ
หนาไมสม่ําเสมอกัน
ทาํ หนา ที่
พยงุ และเพิม่ ความแขง็ แรง

https://www.easybiologyclass.com/wp-content/uploads/2016/12/what_is_simple_tissue_easybiologyclass.jpg

4. Sclerenchyma 60

พบในเนื้อเยอื่ พน้ื ของ ลําตน /ใบ/ผล/เปลอื กไม/เปลือกผล/เปลอื กเมล็ด
ปกด. เซลลสเกลอเรงคิมา

(sclerenchyma cell)
ซ่งึ เปน เซลลไ มมีชวี ติ *
มีผนังเซลลทตุ ยิ ภมู หิ นา
ทําใหเ กิดความแข็งแรง

https://cdn.britannica.com/s:300x300/85/26385-004-5F9D84AC.jpg

4. Sclerenchyma

ปกด.เซลล 2 ชนดิ (อาจแยกกนั หรือรวมเปนกลุมกนั กไ็ ด)
•เซลลเสนใย (fiber) : ยาวเรียว หัวทายแหลม
•สเกลอรีด (sclereid) : รูปรา งหลายแบบ (เชน หลายเหลี่ยม ดาว)

https://slideplayer.com/slide/4310607/14/images/14/Sclerenchyma.jpg 61
https://1.bp.blogspot.com/-hXgo2ng6cCY/VxMZ3E8DRaI/AAAAAAAADqE/eJsSBNGwj200nGEoTry8yDi9F5d8oTN7QCK4B/s1600/Different%2Btypes%2Bof%2Bsclerieds.jpg