MODUL MANDIRI SPM

Petikan ini mengandungi tiga belas kesalahan bahasa. Senaraikan dan betulkan
kesalahan-kesalahan itu. Anda tidak boleh menyenaraikan lebih daripada tiga belas
kesalahan yang terdapat dalam petikan. Anda tidak perlu menyalin petikan tersebut.

Sejak kebelakangan ini, pihak berkenaan telah mengadakan pelbagai pekej
pelancongan yang menarik untuk menjanakan industri pelancongan di negara kita. Salah
satu prodok pelancongan yang menarik ialah eko-pelancongan kerana Malaysia kaya
dengan sumber alam semula, iaitu di hutan tropika terdapat beribu jenis spesis yang unit.
Para pelancong-pelancong domestik dan luar negara pasti akan terpesona pandangan yang
indah di negara kita. Alam sekitar yang bersih perlu ditanggung oleh kita agar supaya
pelancong akan berulang datang ke destinasi peranginan di negara kita.

[13 markah]
JAWAPAN ANDA :

51

SOALAN 4: BAHASA MELAYU STANDARD

Mata pelajaran Bahasa Melayu
Sasaran Potensi Lulus
Tajuk / Tema Prosa Tradisional: Kepimpinan Melalui Teladan
Standard Kandungan 2.2 Membaca untuk memahami makna perkataan,
rangkai kata, istilah, serta ungkapan dan ayat dalam
Standard Pembelajaran pelbagai bahan.
2.2.1 Membaca, mengenal pasti dan menjelaskan
maklumat tersurat dan tersirat dengan betul daripada
pelbagai bahan primer.

Objektif Pembelajaran Pada akhir pembelajaran, murid dapat:
1. Membaca secara kuat dengan mementingkan sebutan
Tempoh pelaksanaan
Nota huruf dan bunyi, membaca mengikut intonasi, nada
Aktiviti dan tekanan yang betul dan sesuai daripada bahan.
2. Mengenal pasti maklumat penting daripada petikan.
3. Menerangkan makna perkataan, rangkai kata, istilah
serta ungkapan berdasarkan petikan asli /bahan
primer
30 minit
Rujuk Lampiran Nota yang disediakan
1. Murid diminta membaca dan memahami petikan
2. Seterusnya murid diarahkan agar memberikan
tumpuan terhadap isu utama dalam petikan.
3. Murid diminta menggariskan perkataan Melayu Klasik
yang perlu ditukarkan kepada Bahasa Melayu
Standard dan menulis catatan tentang watak-watak,
latar tempat dan peristiwa yang berlaku dalam petikan
4. Murid dikehendaki menukar petikan teks klasik
kepada Bahasa Melayu Standard
5. Guru meminta beberapa orang murid membaca
petikan yang siap ditukar secara kuat dan sebutan
yang betul.

Pentaksiran Pentaksiran secara lisan

52

Baca petikan Bahasa Melayu klasik di bawah dengan teliti. Kemudian, tulis semula petikan
tersebut dalam bahasa Melayu standard tanpa mengubah bentuk dan maksud asalnya

Sebermula maka Kertala Sari pun masuk ke dalam. Maka dilihatnya oleh Kertala Sari
orang berkawal terlalu banyak dengan alat senjatanya. Maka Kertala Sari pun membaca
pustakanya lalu berjalan ke tengah orang banyak itu. Maka ia pun pergi ke rumah sorang
kaya.

Maka dicurinya harta yang kemas-kemas itu lalu dibawanya kembali dan bini orang
kaya-kaya itu dicabulinya. Maka ia pun kembali ke tempatnya.

Dipetik daripada:
Kepimpinan Melalui Teladan
Dalam antologi Jaket Kulit Kijang dari Istanbul,
Kementerian Pendidikan Malaysia

(6 markah)
JAWAPAN ANDA :

53

SOALAN 5: PERIBAHASA Bahasa Melayu
Mata pelajaran Sederhana/ Potensi Lulus
Sasaran Tema 5: Pendidikan Untuk Semua
Tajuk / Tema Aspek Peribahasa
Standard Kandungan 2.3 Membaca untuk memproses maklumat daripada
Standard Pembelajaran pelbagai bahan
2.3.1 membaca dan menilai bentuk dan kandungan teks
Objektif Pembelajaran daripada pelbagai bahan dengan betul dan tepat
4.2.1 Memahami dan menggunakan perbandingan
Tempoh pelaksanaan semacam, kata-kata hikmat, kiasan, madah pujangga dan
Nota bahasa berirama dengan betul mengikut konteks.
Aktiviti Pada akhir pembelajaran, murid dapat:
1.Membaca dan memahami maksud ayat yang digunakan
Pentaksiran dalam petikan.
2.Menggunakan dua perbandingan semacam, kata- kata
hikmat, kiasan, madah pujangga dan bahasa berirama
dengan betul mengikut konteks
30 minit
Rujuk Lampiran Nota yang disediakan
1.Murid dikehendaki membaca dan memahami arahan
soalan secara senyap.
2. Beberapa orang murid diminta memberikan pendapat
tentang maksud ayat berkenaan.
3.Murid lain memberi penilaian tentang jawapan tersebut
2.Seterusnya murid diminta mengenal pasti dua
peribahasa yang terdapat dalam petikan.
3.Berdasarkan pengetahuan sedia ada, guru meminta
murid menyenaraikan peribahasa yang hampir sama
maksud dengan peribahasa yang terdapat dalam petikan
4.Murid dikehendaki menulis dua peribahasa yang tepat
berdasarkan perbincangan dengan guru dan dua orang
murid membaca jawapan tersebut.
Pentaksiran secara pemerhatian dan lisan

54

Petikan di bawah mengandungi beberapa peribahasa. Senaraikan dua peribahasa dan
berikan peribahasa lain yang sama maksud atau hampir sama maksud dengan
peribahasa tersebut

Murid yang mahu berjaya dalam pelajaran haruslah berusaha dengan bersungguh-
sungguh untuk mencapai kejayaan cemerlang pada masa hadapan kerana usaha tangga
kejayaan. Oleh itu, sikap melepaskan batok di tangga atau kurang berusaha dan tidak
serius terhadap pelajaran haruslah dibuang daripada sanubari murid sekiranya mereka ingin
berjaya. Segala nasihat dan tunjuk ajar daripada guru janganlah disia-siakan.
Sikap seperti mencurahkan air ke daun keladi perlulah dihindari.

[6 markah]
JAWAPAN ANDA :

55

SOALAN 6: PETIKAN UMUM

Mata Pelajaran Bahasa Melayu
Sasaran
Tajuk/Tema Sejarah dan Warisan
Standard Kandungan 2.2 Membaca untuk memahami makna perkataan, rangkai kata,
Standard Pembelajaran
Objektif Pembelajaran istilah, serta ungkapan dan ayat dalam pelbagai bahan.
2.2.1 Membaca untuk mengenal pasti persamaan dan
Tempoh Pelaksanaan
Nota perbezaan maklumat daripada bahan dan sumber yang
Aktiviti berbeza dengan betu menggunakan pelbagai teknik
bacaan
Pentaksiran Pada akhir pembelajaran, murid dapat:
1. Menulis maksud kata, istilah dan ungkapan.
2. Menyenaraikan tiga isi jawapan untuk soalan(ii) berdasarkan
petikan.
3. Membina ayat dengan betul mengikut konteks dan gramatis.
1 Jam
Rujuk panduan untuk menjawab soalan
1. Murid diminta membaca arahan soalan dan semua soalan
pemahaman untuk memahami kehendak soalan.
2. Murid perlu membaca semua bahan yang diberi dengan teliti
dan menggariskan ayat-ayat yang membantu penulisan
jawapan kepada soalan pemahaman nombor (i) dan (ii).
3. Murid disarankan agar berfikir di luar kotak dan kaitkan
penulisan jawapan dengan kehidupan dan persekitaran.
[soalan (iii) dan (iv)]
4. Markah yang berada dalam kurungan bagi setiap soalan
menjadi panduan kepada jumlah isi jawapan yang perlu
ditulis.
5. Penulisan jawapan perlulah dalam ayat yang lengkap dan
gramatis.
6. Hasil tugasan anda hendaklah diserahkan kepada guru anda
apabila bersemuka/ secara bergambar/ melalui aplikasi
whatsapp/ telegram mata pelajaran
Anda akan dinilai berdasarkan jawapan yang anda berikan

56

Baca Bahan 1 dan Bahan 2 yang diberikan dengan teliti. Kemudian, jawab soalan-soalan
yang berikutnya dengan menggunakan ayat sendiri.

Bahan 1

Permainan tradisional seperti batu seremban, yo-yo cina, dan kho-kho merupakan
permainan warisan budaya yang menjadi kebanggaan masyarakat silam. Gelanggangnya
pula sama ada di serambi, di halaman rumah, atau di kawasan tanah lapang yang tidak
memerlukan belanja tetapi mereka dapat berkongsi keriangan dan kegembiraan.
Permainan warisan itu jelas membawa bersama-samanya pelbagai kelebihan
termasuklah memupuk semangat berpasukan dan mengisi masa lapang.

Suatu ketika dahulu kanak-kanak yang menghabiskan masa bermain permainan
tradisional memerlukan pergerakan fizikal dan ketajaman mental. Secara tidak langsung,
permainan ini dapat melatih kekuatan fizikal dan mental mereka ketika bermain.
Malangnya, permainan tersebut kian hilang peminatnya apabila berlaku pertembungan
antara permainan tradisional dengan permainan moden yang canggih pada masa ini.

Dipetik dan diubah suai daripada
„Melestarikan Permainan Tradisional Warisan Negara‟

Oleh Samat Buang, Dewan Siswa, Bil.9/2016

Bahan 2

Realitinya, permainan tradisional seperti guli, baling selipar, tarik upih, dan tingting
dimainkan untuk mengisi masa lapang masyarakat pada zaman nenek moyang.
Permainan ini melambangkan keagungan warisan bangsa dan negara tercinta. Oleh sebab
rakyat negara ini berbilang kaum, permainan tradisional merupakan salah satu cara rakyat
tanpa mengira kaum mengisi masa lapang. Tanpa melihat warna kulit mahupun agama,
permainan tradisional dilihat sebagai permainan rakyat yang dapat menghidupkan
kesuburan norma kehidupan murni.

Daripada persepsi cendekiawan, permainan tradisional merupakan sejenis
pendidikan tidak formal yang amat tinggi nilainya. Hal ini dikatakan demikian kerana kita
dapat mematangkan pemikiran di samping membijakkan otak untuk berfikir secara kritis
dan kreatif semasa memainkan permainan tradisional. Sebagai contoh, permainan
congkak menguji kebijaksanaan dan kesabaran pemainnya kerana pemain perlu
memasukkan biji guli ke dalam „rumah‟ dan „kampung‟ pada papan congkak
(i) Berdasarkan Bahan 2, berikan maksud persepsi cendeDkiipaewtiaknd.an diubah sua(2i dmaarirakpaahd)a

http://cikgutancl.blogspot.com/2008

57

Rangka Jawapan

Maksud persepsi = ……………………………..
Maksud cendekiawan = ……………………………..

Jawapan Lengkap

Berdasarkan Bahan 2, maksud persepsi cendekiawan ialah _______________________
_______________________________________________________________________

(ii) Merujuk Bahan 1 dan Bahan 2, nyatakan persamaan dan perbezaan kepentingan-
kepentingan mempertahankan permainan tradisional dalam kalangan masyarakat.
(3 markah)

Rangka Jawapan

Persamaan berdasar Bahan 1 dan Bahan 2

- sebagai lambang ………………………………......dan ………………………….. (isi 1)

- untuk mengisi ………………………………… (isi 2)

Perbezaan berdasar Bahan 1

- untuk melatih ………………………………………………dan mental …………………….

………………………… (Isi 1)
- untuk memupuk …………………………………………………. (Isi 2)

Perbezaan berdasar Bahan 2

- dapat menghidupkan…………………………………………………………,mematangkan
pemikiran dan membijakkan……………………………………………………………(isi 3)

Jawapan Lengkap

_______________________________________________________________________
_______________________________________________________________________
_______________________________________________________________________
_______________________________________________________________________
_______________________________________________________________________
_______________________________________________________________________
_______________________________________________________________________
_______________________________________________________________________
_______________________________________________________________________

(iii) Permainan tradisional harus dilestarikan supaya terus diminati oleh generasi muda.

Pada pendapat anda, apakah halangan-halangan untuk mempertahankan permainan

tradisional di negara kita pada hari ini? (3 markah)

58

Rangka Jawapan

Halangan-halangan untuk mempertahankan permainan tradisional di negara kita
pada hari ini ialah:

- persaingan …………………………………………………………………………… (isi 1)
- sikap generasi muda yang menganggap ………………………………………… (isi 2)

- ………………………………………………………… di kawasan tertentu sahaja (Isi 3)

- …………………………………………………………………pelancong asing (isi 4)

Jawapan Lengkap

____________________________________________________________________

____________________________________________________________________

____________________________________________________________________

____________________________________________________________________

____________________________________________________________________

____________________________________________________________________

____________________________________________________________________

____________________________________________________________________

____________________________________________________________________

(iv) Generasi muda tidak harus meminggirkan permainan tradisional meskipun mereka

dibesarkan dengan permainan moden yang lebih menyeronokkan.

Cadangkan usaha-usaha anda untuk menyuburkan kembali permainan tradisional

dalam kalangan remaja sebaya anda (4

markah)

Rangka Jawapan

Usaha-usaha untuk menyuburkan kembali permainan tradisional dalam kalangan
remaja sebaya saya ialah:
- menceritakan kepada mereka ………………………………………………………..(isi 1)
- akan memujuk …………………………………………………………………………(isi 2)
- …………………………………………………………………..pada masa lapang (isi 3)
- Menukarkan permainan teknologi moden …………………………………………..(isi 4)

59

Jawapan Lengkap
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________

60

SOALAN 7: PETIKAN SASTERA

Baca bahan-bahan di bawah ini dengan telitinya, kemudian jawab soalan-soalan yang
berikutnya dengan menggunakan ayat anda sendiri

Bahan 1

Keindahan yang Hilang

I
Sayup-sayup undan tua berlagu hiba
terbang beriring di rembang petang
renik-renik mengirai bulu carik
melayang satu-satu berbaur debu
lesu berapungan di air lalu

Daun-daun menghijau alangkah segar
kemilau danau disinar mentari
kali tenang betapa lambut mengalir ke muara
kedamaian melingkar rimba
lalu tumpah kasih nan jernih
erat bertaut cinta kasih

Malam hiba dadanya ungu luka
pungguk tersedu pilu di atas batu
bulan tiada lagi mendandan wajah
bintang malam pudar sinarnya

II
Orang bicara bulan bintang di makmal
pada buku, data dan computer
lalu bulan dan cakerawal bias diteroka
bisa kembara di planet dan angkasa

Unda patah sayap gugur bulunya bertaburan
Suara siapa parau mendera di malam lara
Kali tenang tiba-tiba airnya bengis melanda
Kepada siapa anak-anak kota desa berhutang nyawa?

III
Bulan kini bukan menara kasih jernih

bintang-bintang bukan lagi saksi sumpah kasih

Shamsuddin Jaafar
Antalogi Kerusi
Dewan Bahasa dan Pustaka

61

Bahan 2

Aku tidak nampak praktikalnya jaket itu untuk kegunaan harian di Malaysia. Memakainya pasti

akan membuat diri berasa panas dalam cuaca terik di tanah air. Jika keluar negara, jaket itu

cuma sesuai dipakai pada musim sejuk.

Menjaganya pasti memerlukan kerapian. Tidak boleh dibasuh. Tidak boleh dilipat

sembarangan. Walaupun harganya mahal, jaket kulit bukanya sesuatu yang tahan lasak.

Kainnya mudah carik dan jika koyak, tidak dapat dijahit dengan benang.

Lebih penting lagi, seekor atau lebih daripada seekor kijang telah dibunuh untuk

mendapatkan sehelai jaket kulit. Sebab itu, tidak ada jaket kulit yang murah. Harganya mahal

disebabkan ada nyawa yang terpaksa dikorbankan! Aku merasakan bahawa jaket kulit

sebenarnya lambang kemegahan dan kemewahan. Jaket kulit itu seperti lambang

pendewaan dan pemujaan diri.

Dipetik daripada cerpen „Jaket Kulit Kijang dari Istanbul‟
Oleg Maskiah Haji Masrom

Antologi Jaket Kulit Kijang dari Istanbul, KPM

Bahan 3 Bumiku yang kian pudar
Lagu Hijau – Nyanyian :Zainal Abidin Siapa yang melihat
Bumi yang tiada rimba Di kala kita tersedar
Seumpama hamba Mungkinkah terlewat
Dia dicemar manusia Korupsi, oppressi, obsessi diri
Yang jahil ketawa Polussi, depressi di bumi kini
Bumi yang tiada udara
Bagai tiada nyawa Oo… anok-anok
Pasti hilang suatu hari Tok leh meghaso mandi laok
Tanpa disedari Bersaing main ghama-ghama

Bumi tanpa lautan Ale lo ni tuo omornyo berjoto
Akan kehausan Koto usoho jauh ke daghi malo petako
Pasti lambat laun hilang Ozon lo ni koho nipih nak nak aghi
Duniaku yang malang Keno make asak hok biso, weh
Dewasa ini kita saling merayakan Pase maknusio
Kejayaan yang akhirnya membinasakan Seghemo bendo-bendo di dunio
Apalah gunanya kematangan fikiran
Bila dijiwa kita masih lagi muda dan mentah Tok leh tahe
Ku lihat hijau Sapa bilo-bilo

62

(i) Berdasarkan Bahan 1, berikan maksud tanaman komoditi (2 markah)
Rangka Jawapan
Maksud tanaman = ………………………………………
Maksud komoditi = ……………………………………….

Jawapan Lengkap

Berdasarkan Bahan 2, maksud tanaman komoditi ialah

______________________________________________________________________

______________________________________________________________________

(ii) Berdasarkan Bahan 2, berikan maksud lambang kemegahan. (2 markah)

Rangka Jawapan

Maksud lambang = …………………………………..
Maksud kemegahan = …………………………………..

Jawapan Lengkap

Berdasarkan Bahan 2, maksud lambang kemegahan ialah
______________________________________________________________________
______________________________________________________________________

(iii) Berdasarkan semua bahan, nyatakan kesan-kesan kemusnahan alam sekitar yang

disebabkan oleh kegiatan manusia (4

markah)

Rangka Jawapan

Kesan-kesan kemusnahan alam sekitar yang disebabkan oleh kegiatan manusia:

- pencemaran ………………………………….dan………………………………….(isi 1)

- kepupusan ……………………………………dan …………………………………(isi 2)

- ……………………………….haiwan liar (isi 3)

- ……………………………… hutan (Isi 4)

Jawapan Lengkap
______________________________________________________________________
______________________________________________________________________
______________________________________________________________________

63

______________________________________________________________________
______________________________________________________________________
______________________________________________________________________
______________________________________________________________________
______________________________________________________________________
______________________________________________________________________
__________________

(iii) Peningkatan kes pencemaran alam berpunca daripada sikap masyarakat yang

mementingkan keuntungan semata-mata tanpa memikirkan kesan terhadap alam

sekitar.

Pada pendapat anda, apakah usaha-usaha yang patut diambil untuk mengatasi

masalah pencemaran alam sekitar? (3 markah )

Rangka Jawapan

Usaha-usaha untuk mengatasi masalah pencemaran alam sekitar:

- Menggalakkan menjual ………………………………………………………kepada

peniaga barang terpakai (isi 1)

- Menyiarkan …………………………………………dalam televisyen dan radio (isi 2)
- ……………………………………………………...........didapati bersalah membuat

pencemaran alam sekitar (isi 3)

- Memperkenalkan …………………………………...………murid-murid sekolah (isi 4)

Jawapan Lengkap
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________
____________________________________________________________________

64

(iv) Pada suatu hari, anda bersama dengan rakan-rakan anda telah pergi mengikuti aktiviti

perkhemahan di kawasan hutan berhampiran dengan sungai. Semasa aktiviti

perkhemahan itu dijalankan, anda melihat beberapa orang peserta perkhemahan

membuang sampah seperti botol plastik minuman dan bekas polisterina ke dalam

sungai.

Sebagai seorang pelajar yang peka akan kelestarian alam sekitar, apakah tindakan-

tindakan anda untuk mengatasi masalah ini? (4 markah)

Rangka Jawapan

Tindakan-tindakan saya untuk mengatasi masalah pembuangan sampah oleh peserta
perkhemahan ialah:

- menegur …………………………………………………….secara berhemah (isi 1)

- menasihati mereka………………………………………………………………. (isi 2)

- …………………………………………………selepas tamat aktiviti perkhemahan (isi 3)

- ………………………………………………untuk dikenakan tindakan yang tegas (isi 4)

Jawapan Lengkap

_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________

65

SOALAN 8: NOVEL

Mata pelajaran Bahasa Melayu
Sasaran
Tajuk / Tema Sederhana /potensi lulus
Standard Kandungan
Standard Pembelajaran Novel Bimasakti Menari
Objektif Pembelajaran
4.1 Memahami dan mengapresiasi karya sastera.
Tempoh pelaksanaan
Nota 4.1.1Memahami dan mengapresisasi untuk menghubung kait
Aktiviti 1 soalan 8 (i) aspek yang menarik dalam prosa moden dan prosa
tradisional.
Aktiviti 2 soalan 8 (ii)
Pada akhir pembelajaran, murid dapat :
Pentaksiran 3. Mentafsir dan menghayati petikan teks novel serta menjawab

soalan pemahaman
4. Menyatakan pengajaran dan peristiwa yang dapat memberi

kesedaran.

1 jam

Sila lihat lampiran teknik menjawab soalan novel.

6. Anda diminta membaca petikan novel yang diberikan dan
fahami isi kandungan petikan.

7. Anda diminta menjawab soalan pemahaman (pindah
maklumat)

8. Anda diminta mengisi maklumat yang terdapat dalam rangka
jawapan

9. Anda diminta menulis jawapan yang lengkap dengan
menggunakan ayat yang gramatis.

10. Hasil tugasan anda hendaklah diserahkan kepada guru anda
apabila bersemuka / secara bergambar melalui aplikasi
whatsapp / telegram mata pelajaran.

6. Anda diminta membaca novel Bimasakti Menari.
7. Anda diminta menjawab soalan komponen sastera peristiwa

yang dapat memberi kesedaran kepada pembaca.
8. Anda diminta mengisi maklumat dalam rangka jawapan.
9. Anda diminta menulis jawapan yang lengkap dengan

menggunakan ayat yang gramatis mengikut format / teknik
penulisan jawapan novel.
10. Hasil tugasan anda hendaklah diserahkan kepada guru anda
apabila bersemuka / secara bergambar melalui aplikasi
whatsapp / telegram mata pelajaran.

Anda akan dinilai berdasarkan latihan yang telah dihasilkan.

66

(ii) Baca petikan novel di bawah dengan telitinya, kemudian jawab soalan yang
berikutnya dengan menggunakan ayat anda sendiri.

Dari satu sudut di luar pandangan mata pegawai sains yang bertugas di Balai
Cerap Sultan Salahuddin, Muhammad Taufik sedang memerhatikan gadis itu
berhadapan dengan serangan daripada kumpulan pemerhati bintang cilik itu dan
pengiring-pengiring mereka. Gadis itu sederhana tinggi. Susuk tubuhnya tidak terlalu
kurus dan tidak pula berisi. Tubuhnya sedang-sedang sahaja. Ada bayang-bayang
lasak walaupun gadis itu mengenakan baju kurung dan blazer kerana dia masih
dalam suasana bekerja. Dia tahu bentuk kening gadis itu. Matanya berbentuk nipis
tetapi irisnya besar. Kulitnya sawo matang tetapi nampak cerah sedikit apabila
bersolek. Satu perkara yang paling disukainya, selendang hitam yang dipakai oleh
Nurul Hafsa. Selendang berwarna hitam dengan manik-manik kristal dengan biasan
tujuh warna pelangi yang bergemerlapan dalam gelap.

Dipetik daripada novel Bimasakti Menari
karya Sri Rahayu Mohd Yusop

Kementerian Pendidikan Malaysia
Nyatakan ciri-ciri fizikal yang dimiliki oleh Nurul Hafsa berdasarkan petikan di atas.

(4 markah)

Arahan kepada calon:
1. Jawapan mesti diambil daripada petikan (pindah maklumat).
2. Jawapan mesti dalam bentuk ayat gramatis.
3. Bilangan isi mesti cukup (4 isi).

Rangka jawapan.
Ciri-ciri fizikal yang dimiliki oleh Nurul Hafsa seperti yang digambarkan dalam petikan
ialah sederhana………………………………………………………………………… (isi 1)
Selain itu, susuk tubuhnya ……………………………………………………………. . (isi 2)
tetapi …………………………………………………………………………………….. (isi 3)
Seterusnya, mata Nurul Hafsa berbentuk ……………………………………………. ( isi 4)

67

Jawapan Lengkap

_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
______________________________

(iii) Jawab soalan di bawah berdasarkan novel-novel tersebut.

(c) Pantai kasih karya Azmah Nordin
(d) Bima Sakti Menari karya Sri Rahayu Mohd Yusop

Berdasarkan sebuah novel yang anda pelajari, jelaskan dua peristiwa dalam novel tersebut

yang dapat memberikan kesedaran kepada pembaca. (6 markah)

Arahan kepada calon:

1. Mengemukakan 2 peristiwa yang memberi kesedaran kepada pembaca.

2. Peristiwa memberi kesedaran (isi) = (2 markah) dan huraian/penjelasan = (1 markah).

3. Buat 2 perenggan.

4. Ayat mesti gramatis.

68

Rangka jawapan:

Berdasarkan novel .......................................................
karya .......................................................Peristiwa yang boleh memberi kesedaran kepada
pembaca ialah peristiwa .........................................................................................................
.............................. ....................................................................................................................
...................................................................................................................................................
.................................................................................................................................. (peristiwa)
Peristiwa ini menimbulkan kesedaran kepada pembaca tentang ............................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
....................... (huraian/penjelasan)

Peristiwa lain ialah peristiwa .........................................................................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
........................................................................................ (peristiwa)
Peristiwa ini dapat menimbulkan kesedaran kepada pembaca tentang ..................................
...................................................................................................................................................
...................................................................................................................................................
................(huraian/penjelasan)

Jawapan Lengkap

_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________________________________________________
_________________________________

69

SOALAN 9 : RUMUSAN

Baca petikan dan teliti bahan grafik yang disertakan di bawah, kemudian buat satu
rumusan yang panjangnya tidak melebihi 120 patah perkataan. Anda digalakkan supaya
menggunakan ayat anda sendiri tanpa mengubah maksud asal petikan dan bahan grafik.

Bahan 1 - Petikan

Cuka didefinisikan sebagai cecair masam yang disebabkan oleh kehadiran asid asetik
( HC²H³O² ) dalam kumpulan asid organik. Asid asetik merupakan asid organik yang utama
dan sebatian lain bergantung pada bahan asas yang digunakan sama ada daripada buah-
buahan ( nanas, kelapa, anggur, dan epal ) atau bijirin ( barli dan beras ). Cuka dihasilkan
daripada proses yang dikenali sebagai fermentasi atau penapaian menggunakan
mikroorganisma terpilih. Pada hari ini, pelbagai jenis cuka dihasilkan daripada proses
fermentasi dengan menggunakan yis dan bakteria asid asetik.

Institut Penyelidikan dan Kemajuan Pertanian Malaysia atau Malaysian Agricultural
Research and Development Institute ( MARDI ) telah berjaya menemukan bahan asas yang
murah untuk menghasilkan cuka. Menurut Dr. Musaalbakri bin Abdul Manan, MARDI telah
membangunkan proses penghasilan cuka melalui proses fermentasi yang telah ditambah
baik menggunakan air kelapa matang. Dalam industri pemprosesan kelapa, terutamanya
dalam pemprosesan kelapa matang bagi industri santan, terdapat penghasilan air kelapa
matang yang dikategorikan sebagai sisa. Pada kebiasaannya, air kelapa matang ini akan
dibuang begitu sahaja. Air kelapa matang ini mempunyai rasa yang tidak enak tetapi masih
mempunyai nilai nutrisi yang tinggi. Melalui proses fermentasi menggunakan
mikroorganisma terpilih, nilai air kelapa matang ini akan ditambah baik kepada sesuatu yang
mempunyai nilai yang tinggi baik dari segi nutrien dan harga. Air kelapa matang yang
merupakan substrat utama akan ditapis, dimaniskan dengan gula, dipasteur sebelum
diinokulasikan dengan mikroorganisma. Proses fermentasi ini dijalankan secara aseptik.
Proses fermentasi cuka pada dasarnya terdiri daripada dua proses. Pertama, fermentasi
gula kepada etanol oleh yis ( Saccharomyces cereviasiae ), diikuti dengan pengoksidaan
etanol kepada asid asetik oleh mikroorganisma bakteria asid asetik ( Acetobacter acetii ).
Sepanjang proses ini berlaku, kandungan asid asetik akan meningkat dan kandungan etanol
akan menurun. Umumnya, proses fermentasi cuka mengambil masa antara 30 hingga 90
hari dan kualiti cuka yang dihasilkan mempunyai tahap keasidan yang berbeza-beza.

70

Berdasarkan hasil kajian MARDI, produk cuka diberikan nafas baharu dengan formulasi
yang inovatif dan memberikan manfaat kepada kesihatan dengan tambahan nilai kefungsian
seperti tinggi kandungan antioksidan, tiada bahan pengawet, tiada bahan pewarna sintetik
dan tidak toksik. Di samping itu, daripada kajian in vivo, cuka air kelapa matang
menunjukkan potensi untuk bertindak sebagai agen terapeutik untuk mengawal berat badan
dan terbukti menurunkan lemak dan kolesterol pada tikus. Kesimpulannya, selain digunakan
sebagai ramuan di dalam masakan, cuka air kelapa matang boleh diambil sebagai makanan
tambahan untuk penjagaan kesihatan diri.

( Sumber : Institut Penyelidikan dan Kemajuan Pertanian Malaysia )

71

Bahan 2

Proses Penghasilan Cuka Air Kelapa Matang

01 02 03

Air kelapa Gula ditambah Pempasteuran ( 90ᵒC selama 20
matang ( Air sehingga larutan minit )
kelapa tua ) mencapai brix
ditapis dengan 14ᵒ. Air kelapa yang telah dipasteur
menggunakan dimasukkan ke dalam balang
kain kasa kaca yang sesuai dan disejukkan
pada suhu bilik

08

Cuka air kelapa
matang

CUKA 04

Inokulasi dengan 10% yis
( Saccharomyces cereviasiae ) .
Balang ditutup dengan kain dan
diikat dengan kemasnya.

07 06 05
Bahan diinokulasi
Fermentasi asid asetik lagi dengan 10% Fermentasi etanol
bakteria
Bahan dieramkan pada Acetobacter acetii Bahan yang telah
suhu bilik selama 2 ( di dalam balang diinokulasi
bulan ( sehingga yang sama ). dieramkan pada suhu
keasidan mencapai bilik selama 7-10
kepekatan 2.45 – 72 hari. ( sehingga
4.36% ( selepas 4 kepekatan etanol
minggu ) dan 4.55- mencapai 5-7% dan
5.34% selepas 8 pH 5.0 – 5.15 ).
minggu , pH2.58 – 3.64
( selepas 4 minggu )
dan pH 3.01 – 3.23
( selepas 8 minggu )

PENULISAN RUMUSAN MENGGUNAKAN BINGKAI FOTEM
PENDAHULUAN

BAHAN 1 FOKUS 2
FOKUS 1

BAHAN 2 FOKUS 2
FOKUS 1

73

KESIMPULAN

RUMUSAN LENGKAP
Rumusan membincangkan __________________________________________ (fokus 1)
dan ________________________________________________________ Fokus 2)
_____________________________________(Fokus1) ialah
_________________________ (Isi 1). Di samping itu,
__________________________________________________ (Isi 2). Seterusnya
________________________________________ ( Isi 3)
Antara _______________________________________________________ (fokus 2)
adalah _____________________________________________________(isi 4). Seterusnya
____________________________________________________________ (isi 5). Selain
itu, ______________________________________________________________ (isi 6) dan
____________________________________________________________________(isi7).
___________________________________________________________________ (isi 8)
Kesimpulannya, ________________________________________________________
____________________________________________________________ ___________
________________________________________________________________________

(……… patah perkataan)

74