เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ ช ุ ดกิจกรรมการเร ี ยนร ู ้ เร ื อ ่ ง การประเมินความน ่ าเช ื อ่ถ ื อของข ้ อม ู ล กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 เล่มที่ 1 โรงเรียนเทพา ต าบลเทพา อ าเภอเทพา จังหวัดสงขลา ส านักงานเขตพื้นที่การศึกษามัธยมศึกษาสงขลา สตูล ส านักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐาน กระทรวงศึกษาธิการ นางสาวพินันทา วงศ์จินดา ต าแหน่ง ครู วิทยฐานะ ครูช านาญการ

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ อย่ าง รู้เท่ าทัน เ ล่มที่ 1 ก า รป ร ะเมินค ว ามน่ าเชื่ อถือของข้อมูล ได้ จัดท า ขึ้น ตามสาระการเรียนรู้ กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หลักสูตรแกนกลาง การศึกษาขั้นพื้นฐาน พุทธศักราช 2551 (ฉบับปรับปรุง พ.ศ. 2560) ระดับมัธยมศึกษา ตอนต้น ในสาระที่ 4 เทคโนโลยี มาตรฐาน ว 4.2 ประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล วิเคราะห์สื่อและผลกระทบจากการให้ข่าวสารผิด เพื่อการใช้งานอย่างรู้เท่าทัน เพื่อประกอบกิจกรรมการเรียนรู้ รายวิชา เทคโนโลยี(วิทยาการค านวณ) รหัสวิชา ว23103 เป็นการจัดกิจกรรมที่เน้นผู้เรียนเป็นส าคัญ เพื่อช่วยให้ผู้เรียนเรียนรู้ไปตามล าดับขั้นตอน โดยการพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ จ านวน 6 เล่ม ดังนี้ เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล เล่มที่ 2 เหตุผลวิบัติ เล่มที่ 3 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างปลอดภัย เล่มที่ 4 กฎหมายเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์และการใช้ลิขสิทธิ์ที่เป็นธรรม เล่มที่ 5 การพัฒนาแอปพลิเคชัน เล่มที่ 6 การประมวลผลข้อมูล ผู้จัดท าหวังเป็นอย่างยิ่งว่า การพัฒนาชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิทยาการค านวณ ชุดนี้ จะเป็นประโยชน์ต่อการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ได้เป็นอย่างดี และเป็นประโยชน์ต่อผู้สนใจ ที่จะน าไปเป็นแนวทางในการปรับปรุงการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ต่อไป พินันทา วงศ์จินดา ครู วิทยฐานะ ครูช านาญการ ค าน า ก

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ หน้า ค าน า สารบัญ แผนผังแสดงขั้นตอนการเรียนโดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ 1 ค าชี้แจงส าหรับครู 2 ค าชี้แจงส าหรับนักเรียน 3 บทบาทของนักเรียน 4 ตัวชี้วัด 4 จุดประสงค์การเรียนรู้ 4 สาระส าคัญ 4 สมรรถนะส าคัญ 5 จุดประสงค์การเรียนรู้ 5 แบบทดสอบก่อนเรียน 6 กระดาษค าตอบแบบทดสอบก่อนเรียน 9 ใบกิจกรรมที่ 1.1 ทบทวนความรู้ก่อนเรียน 10 ใบกิจกรรมที่ 1.2 ค าถามนี้มีค าตอบ 11 ใบความรู้ที่ 1.1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล 12 ใบกิจกรรมที่ 1.3 วิเคราะห์หลักการ PROMPT 17 แบบทดสอบหลังเรียน 18 กระดาษค าตอบแบบทดสอบหลังเรียน 21 บรรณานุกรม 22 ภาคผนวก เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน 24 เฉลยใบกิจกรรมที่ 1.1 ทบทวนความรู้ก่อนเรียน 25 เฉลยใบกิจกรรมที่ 1.2 ค าถามนี้มีค าตอบ 26 เฉลยใบกิจกรรมที่ 1.3 วิเคราะห์หลักการ PROMPT 28 เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน 31 สารบัญ ข

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ แผนผังแสดงขั้นตอนการเรียน โดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ เริ่มต้น อ่านค าแนะน าการใช้ชุด กิจกรรมการเรียนรู้ ท าแบบทดสอบก่อนเรียน ศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้โดย - ท าใบกิจกรรม 1.1 - ท าใบกิจกรรม 1.2 - ศึกษาใบความรู้ 1.1 - ใบกิจกรรม 1.3 - ท าแบบทดสอบหลังเรียน ตรวจค าตอบ ใบกิจกรรม และแบบทดสอบหลังเรียน จากเฉลย ผ่านเกณฑ์ 80% หรือไม่? ศึกษาชุดกิจกรรมการเรียนรู้ชุดต่อไป ใช่ ไม่ใช่ 1

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ อย่างรู้เท่าทัน เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล ให้นักเรียนปฏิบัติตามขั้นตอน ด้วยความซื่อสัตย์ และตั้งใจ ดังนี้ 1. ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ อย่างรู้เท่าทัน เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล ใช้เวลา 2 ชั่วโมง 2. นักเรียนศึกษาโครงสร้างของชุดกิจกรรม เพื่อทราบสาระการเรียนรู้ มาตรฐาน การเรียนรู้ ตัวชี้วัด จุดประสงค์การเรียนรู้ สมรรถนะ และ เกณฑ์การวัดประเมินผล 3. นักเรียนศึกษาและปฏิบัติกิจกรรมต่าง ๆ ด้วยความตั้งใจ รอบคอบ ท าอย่างเต็ม ความสามารถ และเสร็จทันเวลา 4. นักเรียนต้องบริหารเวลาเพื่อให้กิจกรรมการเรียนรู้เสร็จลุล่วงตามเวลาที่ก าหนด 5. นักเรียนท าแบบทดสอบก่อนเรียน จ านวน 10 ข้อ 6. นักเรียนลงมือปฏิบัติกิจกรรมตามขั้นตอนในชุดกิจกรรมการเรียนรู้ 7. ในกรณีเป็นกิจกรรมกลุ่ม นักเรียนต้องร่วมแสดงความคิดเห็น และร่วมท างาน ในกลุ่มอย่างเต็มที่ 8. นักเรียนตรวจสอบผลงานการเรียนรู้จากเฉลยหลังจากท ากิจกรรมเสร็จ 9. นักเรียนท าแบบทดสอบหลังเรียน จ านวน 10 ข้อ และตรวจค าตอบ 10. นักเรียนต้องท าแบบทดสอบให้ได้ จ านวน 8 คะแนนขึ้นไป จึงจะผ่านเกณฑ์ และถ้านักเรียนไม่ผ่านเกณฑ์ตามที่ก าหนดให้ทบทวนเนื้อหาและท าแบบฝึกใหม่อีกครั้ง หมายเหตุ เมื่อนักเรียนสงสัยหรือมีปัญหาที่ไม่เข้าใจ สามารถขอค าปรึกษาและค าแนะน า จากครูผู้สอนได้ตลอดเวลา ค าแนะน าในการใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ส าหรับนักเรียน 2

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ เมื่อครูผู้สอนน าชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ หน่วยที่ 1 การใช้ เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล ไปจัดกิจกรรมการเรียนการสอน ควรมีแนวปฏิบัติ ดังนี้ 1.ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ อย่างรู้เท่าทัน เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล ใช้เป็นสื่อการจัดกิจกรรมการ เรียนการสอนประกอบกับ แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1 2. ครูต้องชี้แจงขั้นตอนการเรียนโดยใช้ชุดกิจกรรมการเรียนรู้เล่มนี้ตั้งแต่ต้นจนจบให้ เข้าใจก่อนด าเนินกิจกรรมต่าง ๆ 3. ขณะปฏิบัติกิจกรรม ครูคอยกระตุ้นให้นักเรียนเรียนรู้อย่างตั้งใจ และเปิดโอกาสให้ นักเรียนซักถามข้อสงสัย ในเนื้อหาที่ไม่เข้าใจ และครูคอยอธิบายเพิ่มเติมอย่างใกล้ชิด 4. ทดสอบความรู้ของนักเรียนหลังการเรียนรู้โดยใช้แบบทดสอบก่อนเรียนและหลังเรียน 5. หากนักเรียนบางคนเรียนไม่ทัน หรือขาดเรียน อาจมาบหมายงานหรือเอกสารให้ ศึกษาเพิ่มเติมนอกเวลาได้ 6. การตรวจนับคะแนนแบบทดสอบหลังเรียน ใช้เกณฑ์ร้อยละ 80 ถ้านักเรียนท าคะแนน ได้น้อยกว่า ร้อยละ 80 ควรให้ค าแนะน า และจัดสอนซ่อมเสริม ค าแนะการใช้ชุดกิจกรรมน าส าหรับครู 3

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ สาระที่ 4 เทคโนโลยี โครงสร้างชุดกิจกรรม สาระ ว 4.2 เข้าใจและใช้แนวคิดเชิงค านวณในการแก้ปัญหาที่พบในชีวิตจริง อย่างเป็นขั้นตอนและเป็นระบบ ใช้เทคโนโลยีสารสนเทศและการสื่อสาร ในการเรียนรู้การท างาน และการแก้ปัญหาได้อย่างมีประสิทธิภาพ รู้เท่าทัน และมีจริยธรรม มาตรฐานการเรียนรู้ ว 4.2 ตัวชี้วัด ม.3/3 ประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล วิเคราะห์สื่อ และผลกระทบจากการให้ข่าวสารผิด เพื่อการใช้งานอย่างรู้เท่าทัน ตัวชี้วัด การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล คือ การน าข้อมูลมาใช้ ในการเรียน การท างานและการตัดสินใจต่าง ๆ จะต้องพิจารณาความถูกต้อง ของข้อมูลที่น ามาจากหลายแหล่งข้อมูลโดยต้องเป็นแหล่งข้อมูลที่มีความ น่าเชื่อถือมีความถูกต้องสมบูรณ์ สอดคล้องตรงตามความต้องการและมีความ ทันสมัย สาระส าคัญ 4

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ โครงสร้างชุดกิจกรรม 1. ความสามารถในการคิด 2. ความสามารถในการสื่อสาร 3. ความสามารถในการใช้เทคโนโลยี สมรรถนะส าคัญ ด้านความรู้ (Knowledge : K) 1. อธิบายขั้นตอนการประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูลได้ 2. อธิบายการตรวจสอบความน่าเชื่อถือของแหล่งที่มาของข้อมูลได้ ด้านทักษะกระบวนการ (Process : P) 1. สืบค้นข้อมูล อภิปรายและอธิบาย วิธีการประเมินความน่าเชื่อถือของ ข้อมูลด้วยหลักการ “พรอมท์” (PROMPT) ด้านคุณลักษณะอันพึงประสงค์ (Attitude : A) 1. ซื่อสัตย์สุจริต 2. ใฝ่เรียนรู้ 3. มุ่งมั่นในการท างาน จุดประสงค์การเรียนรู้ 5

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ แบบทดสอบก่อนเรียน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เล่มที่ 1 เรื่อง การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล ค าชี้แจง 1. แบบทดสอบก่อนเรียนนี้เป็นข้อสอบปรนัย มี 4 ตัวเลือก จ านวน 10 ข้อ คะแนนเต็ม 10 คะแนน 2. จงเลือกค าตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงค าตอบเดียว แล้วท าเครื่องหมาย X ลงในกระดาษค าตอบ 1. การที่เราจะประเมินว่าข้อมูลนั้นมีความน่าเชื่อถือเพียงใดสามารถพิจารณาจากสิ่งใดได้บ้าง ก. การน าเสนอ (Presentation) ข. ความสัมพันธ์ (Relevance) ค. วัตถุประสงค์ (Objectivity) ง. ถูกทุกข้อ 2. จากสถานการณ์ต่อไปนี้ข้อมูลใดไม่มีเจตนาแอบแฝง ก. สสส.ออกมาแนะน าวิธีออกก าลังกายลดพุง ข. นางแบบชื่อดังโพสต์ภาพตอนถ่ายแบบพร้อมถือยาสระผม ค. นายแบบชื่อดังเผยแพร่ตารางการออกก าลังกายแต่แฝงโฆษณาอาหารเสริมในตาราง ง. นักวิจัยเผยแพร่ผลงานวิจัยที่เอื้อกับบริษัทที่สนับสนุนทุนวิจัย 3. ร้านขายเสื้อผ้าปล่อยโฆษณาเสื้อผ้าตามเทรนด์แฟชั่นใหม่ๆในเฟสบุ๊ค ทุก 1 ชั่วโมง แสดงว่าร้านนี้มี วัตถุประสงค์ใด ก. สื่อสารด้วยอารมณ์เชิงบวกหรือลบ ข. มีโฆษณาแอบแฝง ค. มีส่วนได้ส่วนเสียในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง ง. สื่อสารด้วยข้อมูลด้านเดียว 4. การตัดสินใจว่าข้อมูลข่าวสารที่เรารับมาช่องทางต่าง ๆ เช่น Social โทรทัศน์ ฯลฯ จะต้องพิจารณาจาก อะไรบ้าง ก. วิธีการได้มาของข้อมูล ข. แหล่งที่มาต้องระบุชัดเจนและเชื่อถือได้ ค. เวลาต้องเป็นปัจจุบัน ง. ถูกทุกข้อ 6

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ 5.ข้อใดไม่ใช่วิธีการตรวจสอบความน่าเชื่อถือของแหล่งที่มาข้อมูล ก. ตรวจสอบจากเว็บไซต์เดียวก็พอ ข. เว็บไซต์หรือแหล่งที่มาของข้อมูลต้องบอกวัตถุประสงค์ในการสร้างเว็บชัดเจน ค. การน าเสนอเนื้อหาต้องตรงตามวัตถุประสงค์ในการสร้างหรือเผยแพร่เว็บไซต์ ง. เนื้อหาในเว็บไซต์ต้องไม่ขัดต่อกฎหมาย ศีลธรรมและจริยธรรม 6.ข้อใดไม่ใช่วิธีการตรวจสอบความน่าเชื่อถือของแหล่งที่มาข้อมูล ก. มีการระบุชื่อผู้เขียนบทความหรือผู้ให้ข้อมูลบนเว็บไซต์ ข. มีการอ้างอิงแหล่งที่มาหรือแหล่งต้นตอของข้อมูลที่มีเนื้อหาปรากฏบนเว็บไซต์ ค. มีการแชร์กันในไลน์กลุ่มหรือเฟสบุ๊คกลุ่ม ยอดlike หรือคนติดตามจ านวนมาก ง. สามารถเชื่องโยงลิงค์ ไปเว็บอื่นที่อ้างอิงถึงเพื่อตรวจสอบแหล่งต้นตอของข้อมูล 7. เราสามารถตรวจสอบข้อมูลเบื้องต้นได้โดยการดูข้อมูลจากการจัดทะเบียนโดเมน จากเว็บไซต์ใด ก. www.Domain.com ข. www.yahoo.com ค. www.whois.domaintools.com ง. www.uninet.com 8. จากสถานการณ์นี้เป็นข้อเท็จจริงหรือข้อคิดเห็น “การวิ่งออกก าลังกายไม่ได้ท าให้เจ็บเข่า นอกเสียจากว่าจะวิ่งด้วยท่าวิ่งที่ไม่ถูกต้อง” ก. เป็นข้อเท็จจริง ข. เป็นการคาดเดา ค. เป็นข้อเสนอแนะ ง. เป็นความรู้สึก 9. จากสถานการณ์นี้เป็นข้อเท็จจริงหรือข้อคิดเห็น"เสาวรสมีวิตามินซี ถ้าอยากสดชื่นและดีต่อสุขภาพให้กิน ไอศกรีมเสาวรสทุกวัน" ก. เป็นข้อเท็จจริง ข. เป็นการคาดเดา ค. เป็นข้อเสนอแนะ ง. เป็นความรู้สึก 7

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ 10. พิจารณาสถานการณ์ต่อไปนี้ว่าตรงกับข้อใด "มะนาวมีวิตามินซีและมีประโยชน์ ถ้ากินคู่กับโซดาจะมีประสิทธิภาพสูงสุด" ก. เป็นข้อเท็จจริง ข. เป็นข้อเสนอแนะ ค. เป็นการคาดเดา ง. เป็นความรู้สึก ยากจังเลย! 8

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ เรื่อง การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล จ านวน 10 ข้อ รายวิชา เทคโนโลยี(วิทยาการค านวณ) รหัสวิชา ว23103 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 ชื่อ.............................................................................เลขที่..................ชั้น............. ข้อที่ ตัวเลือก ก ข ค ง 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1. เกณฑ์การประเมิน 1. ตอบถูกต้อง ให้ข้อละ 1 คะแนน 2. ตอบไม่ถูกต้อง ให้ข้อละ 0 คะแนน 2. แปลผลการประเมิน ดี ได้คะแนน 8-10 คะแนน พอใช้ ได้คะแนน 5-7 คะแนน ปรับปรุง ได้คะแนน 0-4 คะแนน คะแนนเต็ม 10 คะแนน ได้คะแนน 8 คะแนนขึ้นไป ถือว่า ผ่าน ได้คะแนนต่ ากว่า 8 คะแนน ถือว่า ไม่ผ่าน 3. สรุปผลการประเมิน แบบบันทึกคะแนน แบบทดสอบ คะแนนเต็ม คะแนนที่ได้ ผลประเมิน ก่อนเรียน ผ่าน ไม่ผ่าน แบบบันทึกคะแนนแบบทดสอบก่อนเรียน 9

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ ใบกิจกรรมที่ 1.1 ทบทวนความรู้ก่อนเรียน ค าชี้แจง ให้นักเรียนเขียนเครื่องหมาย ✓หน้าข้อความที่คิดว่าถูกต้อง (คะแนนเต็ม 10 คะแนน) เมื่อโดนเพื่อนกลั่นแกล้งทางสื่อสังคมออนไลน์เราควรรายงานผู้ให้ บริการ (2 คะแนน) การน ารูปถ่ายที่เพื่อนโพสต์ลงสื่อสังคมออนไลน์ไปใช้โดย ไม่ขออนุญาตถือว่าละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา (2 คะแนน) เมื่อมีอีเมลจากคนที่เราไม่รู้จักส่งเข้ามาเราควรกดเปิดดูทันที (2 คะแนน) ข่าวสารที่ปรากฏบนสื่อสังคมออนไลน์จะเชื่อถือได้เมื่อมีคนแชร์จ านวน มากเท่านั้น (2 คะแนน) การซื้อสินค้าออนไลน์ก่อนตัดสินในซื้อควรดูรีวิว และตรวจสอบข้อมูล ผู้ขายก่อน (2 คะแนน) 10

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ กลุ่มที่............สมาชิกเลขที่..................................................... ใบกิจกรรมที่ 1.2 ค าถามนี้มีค าตอบ ค าชี้แจง ให้แต่ละกลุ่มสืบค้นข้อมูลต่อไปนี้แล้วเติมค าตอบลงในช่องว่างดูนะคะ (คะแนนเต็ม 10 คะแนน) 1. ข้อมูลที่น ามาจากอินเทอร์เน็ตเพื่อท า รายงานหรือสร้างชิ้นงานในรายวิชาต่าง ๆ เชื่อถือได้หรือไม่ (3 คะแนน) ตอบ........................................................... .................................................................. .................................................................. .................................................................. .................................................................. .................................................................. .................................................................. 2. เราทราบได้อย่างไรว่าข้อมูลที่น ามาท า รายงานน่าเชื่อถือ (3 คะแนน) ตอบ........................................................... .................................................................. .................................................................. .................................................................. 3. ให้นักเรียนสืบค้นข้อมูลต่อไปนี้จาก แหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือที่สุด (3 คะแนน) 3.1 จังหวัดสงขลามีประชากรเท่าไร ตอบ........................................................... แหล่งข้อมูลจาก ตอบ........................................................... 3.2 อ าเภอเทพามีประชากรเท่าไร แหล่งข้อมูลจาก ตอบ........................................................... 4. เพราะเหตุใดนักเรียนจึงคิดว่า แหล่งข้อมูลที่สืบค้นในข้อ 3 จึงมีความ น่าเชื่อถือ (1 คะแนน) ตอบ........................................................... .................................................................. .................................................................. .................................................................. 11

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ ใบความรู้ที่ 1.1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล ในปัจจุบันการเข้าถึงข้อมูลสารสนเทศได้ง่าย ดังนั้น การใช้เทคโนโลยี สา รสนเทศจึงเป็นเรื่องที่เกี่ยวข้องกับทุกคน ซึ่งจ าเป็นต้องมีคว ามรู้ ความรอบคอบ เข้าใจเทคโนโลยี และศึกษาเงื่อนไขในการใช้งานไม่ว่าจะเป็นการ ใช้สมาร์ตโฟน เครื่องคอมพิวเตอร์ การใช้งานแอปพลิเคชัน ทุกคนจึงควรเรียนรู้ และติดตามการเปลี่ยนแปลงของเทคโนโลยี ในบทเรียนนี้นักเรียนจะได้เรียนรู้ เกี่ยวกับความน่าเชื่อถือของข้อมูล เพื่อน าไปใช้ในการตรวจสอบข้อมูลต่าง ๆ ก่อนที่เราจะตัดสินใจเชื่อข้อมูลเหล่านั้น การน าข้อมูลมาใช้ในการเรียน การท างาน และการตัดสินใจต่าง ๆ จะต้องพิจารณาความถูกต้องของข้อมูลที่น ามาจากหลายแหล่งข้อมูลโดยต้อง เป็นแหล่งข้อมูลที่มีความน่าเชื่อถือ มีความถูกต้องสมบูรณ์ สอดคล้องตรงตาม ความต้องการและมีความทันสมัย เพื่อให้ได้ข้อมูลที่มีคุณภาพ นักเรียนอาจใช้การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูลโดย ใช้ประเด็นการพิจารณาของ “พรอมท์” ได้แก่ การน าเสนอ ความสัมพันธ์ วัตถุประสงค์ วิธีการ แหล่งที่มา และเวลา (Presentation, Relevance, Objectivity, Method, Provenance, Timeliness : PROMPT) เอ๊ะ! แล้วหลักการ PROMT รายละเอียดเป็นอย่างไรนะ? 12

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล 1) การน าเสนอ (Presentation) 2) ความสัมพันธ์ (Relevance) 3) วัตถุประสงค์ (Objectivity) การน าเสนอข้อมูลที่ดีจะต้องมีการวางเค้าโครงที่เหมาะสม มีรายละเอียด ชัดเจน ไม่คลุมเครือ ใช้ภาษาและส านวนถูกต้อง มีข้อมูลตรงตามที่ต้องการ เนื้อหามี ความกระชับ สามารถจับใจความหรือประเด็นส าคัญได้ การพิจารณาประเด็นเกี่ยวกับความสัมพันธ์จะต้องค านึงถึงความสอดคล้องของ ข้อมูลกับสิ่งที่ต้องการ ถึงแม้ว่าข้อมูลนั้นอาจมีคุณภาพมาก แต่ถ้าไม่สัมพันธ์หรือ สอดคล้องกับวัตถุประสงค์ ก็ไม่สามารถน าไปใช้ได้ เช่น นักเรียนจะไปเที่ยวเกาะภูเก็ต ซึ่งอยู่ทะเลฝั่งอันดามันแต่ค้นหาข้อมูลเกี่ยวกับฝั่งอ่าวไทย ข้อมูลที่จะน ามาใช้ต้องมีวัตถุประสงค์ที่ชัดเจนไม่ใช่ข้อมูลที่เป็นการแสดงความ คิดเห็น หรือมีเจตนาแอบแฝง ตัวอย่างข้อมูลที่มีเจตนาแอบแฝง เช่น > สื่อสารด้วยการให้ข้อมูลด้านเดียว โดยมีวัตถุประสงค์อื่น พยายาม ปิดบังข้อมูลที่อาจส่งผลกระทบต่อตนเอง > สื่อสารด้วยอารมณ์เชิงบวกหรือลบ > มีการโฆษณาแอบแฝง เช่น นายแบบชื่อดังเผยแพร่ตารางการออก ก าลังกาย แต่แฝงอาหารเสริมลดความอ้วน > มีส่วนได้ส่วนเสียในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง เช่น นักวิจัยเผยแพร่ ผลงานวิจัยที่เอื้อกับบริษัทที่สนับสนุนทุนวิจัย 13

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ 4) วิธีการ (Method) 6) เวลา (Timeliness) ข้อมูลที่น ามาใช้ เป็นข้อมูลที่มีการวางแผนการเก็บรวบรวมข้อมูลอย่างเป็น ระบบ เช่น หากนักเรียนต้องการใช้แอปพลิเคชันตรวจสอบล าดับคะแนนสอบวิชา วิทย ากา รค านวณของตนว่ าอยู่ในระดับใดของโ รงเ รียน แอปพลิเคชันนั้น ควรมีการเตรียมข้อมูลดังนี้ 1. เก็บข้อมูลคะแนนสอบวิชาวิทยาการค านวณของนักเรียนทั้งหมด 2. น าข้อมูลมาจัดเรียงล าดับจากมากไปน้อย 3. ใช้ค่าทางสถิติเปอร์เซ็นไทล์ 5) แหล่งที่มา (Provenance) ข้ อ มู ล ที่ น่ า เ ชื่ อ ถื อ จ ะ ต้ อง มี ก า ร ร ะ บุ แ ห ล่ง ที่ ม า อ ย่ าง ชั ด เ จ น และเป็นแหล่งข้อมูลที่เชื่อถือได้ ข้อมูลที่มีคุณภ าพจ ะต้ องมีค ว ามเป็นปั จ จุบันห รือมีค ว ามทันส มั ย และมีการระบุช่วงเวลาในการสร้างข้อมูลที่ตรงกับความเป็นจริง PROMPT เวลา (Timeliness) ความสัมพันธ์ (Relevance) การน าเสนอ (Presentation) วัตถุประสงค์ (Objectivity) แหล่งที่มา (Provenance) วิธีการ (Method) 14

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ เว็บไซต์หรือแหล่งที่มาของข้อมูลต้อง บอกวัตถุประสงค์ในการสร้างหรือ เผยแพร่ข้อมูลในเว็บไซต์อย่างชัดเจน การตรวจสอบความน่าเชื่อถือของแหล่งที่มาของข้อมูล ในการค้นหาข้อมูลจากเว็บไซต์ หรือแหล่งที่มาของข้อมูล เพื่อน าไปใช้งาน และอ้างอิง จ าเป็นต้องมีการตรวจสอบความน่าเชื่อถือของแหล่งที่มาของข้อมูลก่อน ไม่เช่นนั้นอาจจะสร้างความเสียหายได้ วิธีการตรวจสอบความน่าเชื่อถือของแหล่งข้อมูล สามารถท าได้ดังนี้ สามารถเชื่อมโยง (link) ไปเว็บไซต์อื่นที่ อ้างถึงเพื่อตรวจสอบแหล่งต้นตอของ ข้อมูลได้ ก า รน าเ สน อเนื้ อห าต้ องต รงต าม วัตถุประสงค์ในการสร้างหรือเผยแพร่ ข้อมูลของเว็บไซต์ มีการระบุวันเวลาในการเผยแพร่ข้อมูล บนเว็บไซต์ เนื้อห าเ ว็บไซต์ไม่ขัดต่อกฎหม าย ศีลธรรม และจริยธรรม มีการให้ที่อยู่อีเมล ที่ผู้อ่านสามารถ ติดต่อผู้ดูแลเว็บไซต์ได้ มีการระบุชื่อผู้เขียนบทความหรือผู้ให้ ข้อมูลบนเว็บไซต์ มีช่องทางให้ผู้อ่านแสดงความคิดเห็น มีการอ้างอิงแหล่งที่มาหรือแหล่งต้นตอ ของข้อมูล ที่มีเนื้อหาปรากฏบนเว็บไซต์ มีข้อความเตือนผู้อ่านให้ใช้วิจารณญาณ ในการตัดสินใจใช้ข้อมูลที่ปรากฏบน เว็บไซต์ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 15

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ บางเว็บไซต์อาจใช้ชื่อที่คล้ายกับหน่วยงานราชการที่เป็นแหล่งข้อมูล ที่เชื่อถือได้ หรือมีส่วนที่แตกต่างกันเล็กน้อย ซึ่งเว็บไซต์เหล่านี้อาจให้ข้อมูล ที่คลาดเคลื่อนจากความเป็นจริง หากผู้ใช้งานไม่ได้สังเกตให้รอบคอบ อาจท าให้ เข้าใจผิดว่าเว็บไซต์เหล่านี้เป็นแหล่งต้นตอของข้อมูลผู้ใช้สามารถตรวจสอบเบื้องต้นได้ โดยดูข้อมูลจากการจดทะเบียนชื่อโดเมน ว่าเป็นหมายเลขไอพีเดียวกับหน่วยงานที่รู้จัก และมีความน่าเชื่อถือหรือไม่ ซึ่งมีเว็บไซต์ที่ให้บริการตรวจสอบชื่อโดเมน และข้อมูลอื่น ๆ ของเว็บไซต์ เช่น www.whois.domaintools.com ตัวอย่างเว็บไซต์ whois.domaintools.com 16

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ กลุ่มที่............สมาชิกเลขที่.................................................................... ใบกิจกรรมที่ 1.3 วิเคราะห์หลักการ PROMPT ค าชี้แจง ให้นักเรียนศึกษาใบความรู้ที่ 1.1 เรื่อง การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล แล้วสืบค้นข้อมูลใน ประเด็นส าคัญหรือประเด็นที่เกี่ยวข้องกับนักเรียน หรือสิ่งที่นักเรียนสนใจ แล้ววิเคราะห์ตามหลักการ PROMPT (คะแนนเต็ม 10 คะแนน) 1. แหล่งข้อมูลที่เลือกมา (2 คะแนน) 1.1 ชื่อเรื่อง…………………………………………….……………………………………..…..............................… 1.2 แหล่งอ้างอิง (ให้ระบุURL) ……………….…………...............................……………………………...… 2. ตรวจสอบรายการย่อยและประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล ว่าแต่ละประเด็นผ่านการประเมินตาม หลักการ PROMPT หรือไม่ พร้อมทั้งบอกเหตุผล (8 คะแนน) ประเด็น ตรวจสอบรายละเอียด ผลการ ประเมิน เหตุผล ผ่าน ไม่ผ่าน 1) การน าเสนอ (Presentation) ชัดเจน ไม่คลุมเครือ ใช้ภาษาถูกต้อง ตรงกับความต้องการ เนื้อหากระชับ 2) ความสัมพันธ์ (Relevance) สอดคล้องกับหัวข้อที่สืบค้น น าข้อมูลไปใช้ได้ทันที 3) วัตถุประสงค์ (Objectivity) เป็นข้อเท็จจริง ไม่มีเจตนาอื่นแอบแฝง 4) วิธีการ (Method) สอดคล้องกับจุดประสงค์ของ เว็บไซต์ เป็นระบบ 5) แหล่งที่มา (Provenance) ชัดเจน เชื่อถือได้ 6) เวลา (Timeliness) ระบุช่วงเวลา เป็นปัจจุบัน จากการประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล พบว่า ผ่าน ไม่ผ่าน การประเมิน เนื่องจาก.…...……………………………………………………............................................................................... 17

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ แบบทดสอบหลังเรียน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้ เล่มที่ 1 เรื่อง การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล ค าชี้แจง 1. แบบทดสอบหลังเรียนนี้เป็นข้อสอบปรนัย มี 4 ตัวเลือก จ านวน 10 ข้อ คะแนนเต็ม 10 คะแนน 2. จงเลือกค าตอบที่ถูกต้องที่สุดเพียงค าตอบเดียว แล้วท าเครื่องหมาย X ลงในกระดาษค าตอบ 1. การที่เราจะประเมินว่าข้อมูลนั้นมีความน่าเชื่อถือเพียงใดสามารถพิจารณาจากสิ่งใดได้บ้าง ก. การน าเสนอ (Presentation) ข. ความสัมพันธ์ (Relevance) ค. วัตถุประสงค์ (Objectivity) ง. ถูกทุกข้อ 2. จากสถานการณ์ต่อไปนี้ข้อมูลใดไม่มีเจตนาแอบแฝง ก. สสส.ออกมาแนะน าวิธีออกก าลังกายลดพุง ข. นางแบบชื่อดังโพสต์ภาพตอนถ่ายแบบพร้อมถือยาสระผม ค. นายแบบชื่อดังเผยแพร่ตารางการออกก าลังกายแต่แฝงโฆษณาอาหารเสริมในตาราง ง. นักวิจัยเผยแพร่ผลงานวิจัยที่เอื้อกับบริษัทที่สนับสนุนทุนวิจัย 3. ร้านขายเสื้อผ้าปล่อยโฆษณาเสื้อผ้าตามเทรนด์แฟชั่นใหม่ๆในเฟสบุ๊ค ทุก 1 ชั่วโมง แสดงว่าร้านนี้มี วัตถุประสงค์ใด ก. สื่อสารด้วยอารมณ์เชิงบวกหรือลบ ข. มีโฆษณาแอบแฝง ค. มีส่วนได้ส่วนเสียในเรื่องใดเรื่องหนึ่ง ง. สื่อสารด้วยข้อมูลด้านเดียว 4. การตัดสินใจว่าข้อมูลข่าวสารที่เรารับมาช่องทางต่าง ๆ เช่น Social โทรทัศน์ ฯลฯ จะต้องพิจารณาจาก อะไรบ้าง ก. วิธีการได้มาของข้อมูล ข. แหล่งที่มาต้องระบุชัดเจนและเชื่อถือได้ ค. เวลาต้องเป็นปัจจุบัน ง. ถูกทุกข้อ 18

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ 5.ข้อใดไม่ใช่วิธีการตรวจสอบความน่าเชื่อถือของแหล่งที่มาข้อมูล ก. ตรวจสอบจากเว็บไซต์เดียวก็พอ ข. เว็บไซต์หรือแหล่งที่มาของข้อมูลต้องบอกวัตถุประสงค์ในการสร้างเว็บชัดเจน ค. การน าเสนอเนื้อหาต้องตรงตามวัตถุประสงค์ในการสร้างหรือเผยแพร่เว็บไซต์ ง. เนื้อหาในเว็บไซต์ต้องไม่ขัดต่อกฎหมาย ศีลธรรมและจริยธรรม 6.ข้อใดไม่ใช่วิธีการตรวจสอบความน่าเชื่อถือของแหล่งที่มาข้อมูล ก. มีการระบุชื่อผู้เขียนบทความหรือผู้ให้ข้อมูลบนเว็บไซต์ ข. มีการอ้างอิงแหล่งที่มาหรือแหล่งต้นตอของข้อมูลที่มีเนื้อหาปรากฏบนเว็บไซต์ ค. มีการแชร์กันในไลน์กลุ่มหรือเฟสบุ๊คกลุ่ม ยอดlike หรือคนติดตามจ านวนมาก ง. สามารถเชื่องโยงลิงค์ ไปเว็บอื่นที่อ้างอิงถึงเพื่อตรวจสอบแหล่งต้นตอของข้อมูล 7. เราสามารถตรวจสอบข้อมูลเบื้องต้นได้โดยการดูข้อมูลจากการจัดทะเบียนโดเมน จากเว็บไซต์ใด ก. www.Domain.com ข. www.yahoo.com ค. www.whois.domaintools.com ง. www.uninet.com 8. จากสถานการณ์นี้เป็นข้อเท็จจริงหรือข้อคิดเห็น “การวิ่งออกก าลังกายไม่ได้ท าให้เจ็บเข่า นอกเสียจากว่าจะวิ่งด้วยท่าวิ่งที่ไม่ถูกต้อง” ก. เป็นข้อเท็จจริง ข. เป็นการคาดเดา ค. เป็นข้อเสนอแนะ ง. เป็นความรู้สึก 9. จากสถานการณ์นี้เป็นข้อเท็จจริงหรือข้อคิดเห็น"เสาวรสมีวิตามินซี ถ้าอยากสดชื่นและดีต่อสุขภาพให้กิน ไอศกรีมเสาวรสทุกวัน" ก. เป็นข้อเท็จจริง ข. เป็นการคาดเดา ค. เป็นข้อเสนอแนะ ง. เป็นความรู้สึก 19

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ 10. พิจารณาสถานการณ์ต่อไปนี้ว่าตรงกับข้อใด "มะนาวมีวิตามินซีและมีประโยชน์ ถ้ากินคู่กับโซดาจะมีประสิทธิภาพสูงสุด" ก. เป็นข้อเท็จจริง ข. เป็นข้อเสนอแนะ ค. เป็นการคาดเดา ง. เป็นความรู้สึก ท าเสร็จแล้วตรวจค าตอบจากเฉลย แบบทดสอบหลังเรียนได้เลยนะคะ 20

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ เรื่อง การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล จ านวน 10 ข้อ รายวิชา เทคโนโลยี(วิทยาการค านวณ) รหัสวิชา ว23103 ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 แบบบันทึกคะแนนแบบทดสอบหลังเรียน ชื่อ.............................................................................เลขที่..................ชั้น............. ข้อที่ ตัวเลือก ก ข ค ง 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1. เกณฑ์การประเมิน 1. ตอบถูกต้อง ให้ข้อละ 1 คะแนน 2. ตอบไม่ถูกต้อง ให้ข้อละ 0 คะแนน 2. แปลผลการประเมิน ดี ได้คะแนน 8-10 คะแนน พอใช้ ได้คะแนน 5-7 คะแนน ปรับปรุง ได้คะแนน 0-4 คะแนน คะแนนเต็ม 10 คะแนน ได้คะแนน 8 คะแนนขึ้นไป ถือว่า ผ่าน ได้คะแนนต่ ากว่า 8 คะแนน ถือว่า ไม่ผ่าน 3. สรุปผลการประเมิน แบบบันทึกคะแนน แบบทดสอบ คะแนนเต็ม คะแนนที่ได้ ผลประเมิน หลังเรียน ผ่าน ไม่ผ่าน 21

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ บรรณานุกรม สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กระทรวงศึกษาธิการ. หนังสือเรียน วิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เทคโนโลยี (วิทยาการค านวณ) ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 .(2563). กรุงเทพฯ : สกสค. (พิมพ์ครั้งที่ 1). สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กระทรวงศึกษาธิการ. ตัวชี้วัดและ สาระการเรียนรู้แกนกลาง กลุ่มสาระการเรียนรู้วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี (ฉบับปรับปรุง2560). (2560). กรุงเทพฯ : ชุมนุมสหกรณ์การเกษตรแห่ง ประเทศไทย จ ากัด. (พิมพ์ครั้งที่ 1). สถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี กระทรวงศึกษาธิการ. คู่มือครู รายวิชาพื้นฐานวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี เทคโนโลยี (วิทยาการค านวณ) ชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 3 .(2563). กรุงเทพฯ : สกสค. (พิมพ์ครั้งที่ 1). 22

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ ภาคผนวก

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ เฉลยแบบทดสอบก่อนเรียน ข้อที่ ตัวเลือก ก ข ค ง 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 24

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ เฉลยใบกิจกรรมที่ 1.1 ทบทวนความรู้ก่อนเรียน ค าชี้แจง ให้นักเรียนเขียนเครื่องหมาย ✓หน้าข้อความที่คิดว่าถูกต้อง เมื่อโดนเพื่อนกลั่นแกล้งทางสื่อสังคมออนไลน์ เราควรรายงานผู้ให้บริการ (2 คะแนน) การน ารูปถ่ายที่เพื่อนโพสต์ลงสื่อสังคมออนไลน์ไปใช้ โดยไม่ขออนุญาตถือว่าละเมิดทรัพย์สินทางปัญญา (2 คะแนน) เมื่อมีอีเมลจากคนที่เราไม่รู้จักส่งเข้ามาเราควรกดเปิดดูทันที (2 คะแนน) ข่าวสารที่ปรากฏบนสื่อสังคมออนไลน์จะเชื่อถือได้ เมื่อมีคนแชร์จ านวนมากเท่านั้น (2 คะแนน) การซื้อสินค้าออนไลน์ก่อนตัดสินในซื้อควรดูรีวิว และตรวจสอบข้อมูลผู้ขายก่อน (2 คะแนน) เกณฑ์การประเมิน ช่วงคะแนน 9-10 คะแนน อยู่ในระดับคุณภาพ ดีมาก ช่วงคะแนน 7-8 คะแนน อยู่ในระดับคุณภาพ ดี ช่วงคะแนน 5-6 คะแนน อยู่ในระดับคุณภาพ พอใช้ ช่วงคะแนน 1-4 คะแนน อยู่ในระดับคุณภาพ ปรับปรุง เกณฑ์การตัดสิน ผู้เรียนต้องได้คุณภาพ ระดับดี จึงจะถือว่าผ่านเกณฑ์ 80% 25

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ กลุ่มที่............สมาชิกเลขที่..................................................... เฉลยใบกิจกรรมที่ 1.2 ค าถามนี้มีค าตอบ ค าชี้แจง ให้แต่ละกลุ่มสืบค้นข้อมูลต่อไปนี้แล้วเติมค าตอบลงในช่องว่างดูนะคะ 1. ข้อมูลที่น ามาจากอินเทอร์เน็ต เพื่อท ารายงานหรือสร้างชิ้นงานใน รายวิชาต่าง ๆ เชื่อถือได้หรือไม่ (3 คะแนน) แนวการตอบ เชื่อถือได้บางเว็บไซต์ โดยเราต้อง ตรวจสอบให้ดีก่อน 2. เราทราบได้อย่างไรว่าข้อมูลที่ น ามาท ารายงานน่าเชื่อถือ (3 คะแนน) แนวการตอบ 1. ตรวจสอบที่มาของข้อมูลให้ชัดเจน ได้แก่ ชื่อเว็บไซต์ หน่วยงานที่เผยแพร่ ชื่อผู้เผยแพร่ ข้อมูล ประวัติผู้ให้ข้อมูล ฯลฯ 2. หาข้อมูลจากหลายๆเว็บไซต์เพื่อดูว่าแต่ ละเว็บไซต์มีข้อเท็จจริงเหมือนหรือต่างกันอย่างไร 3. แหล่งข้อมูลต้องมีวันที่เผยแพร่ข้อมูล และชื่อผู้ให้ข้อมูล และต้องเป็นเว็บไซต์ที่เชื่อถือได้ 3. ให้นักเรียนสืบค้นข้อมูลต่อไปนี้ จากแหล่งข้อมูลที่น่าเชื่อถือที่สุด (3 คะแนน) 3.1 จังหวัดสงขลามีประชากรเท่าไร ตอบ1,436,202 คน แหล่งข้อมูลจาก ตอบhttps://www.songkhla.go.th/files/com_news _guarantee/2020-10_7c186e7dc0a64d4.pdf สืบค้นเมื่อ 15 มีนาคม 2565 3.2 อ าเภอเทพามีประชากรเท่าไร 70,971 คน แหล่งข้อมูลจาก ตอบข้อมูลปี พ.ศ.2553 4. เพราะเหตุใดนักเรียนจึงคิดว่า แหล่งข้อมูลที่สืบค้นในข้อ 3 จึงมี ความน่าเชื่อถือ (1 คะแนน) ตอบเป็นหน่วยงานราชการ ซึ่งดูจากเว็บไซต์ลงท้ายด้วย .go.th และบอกวันเดือนปีที่เผยแพร่ข้อมูลชัดเจน 26

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ เฉลยใบกิจกรรมที่ 1.2 ค าถามนี้มีค าตอบ เกณฑ์การประเมิน ช่วงคะแนน 9-10 คะแนน อยู่ในระดับคุณภาพ ดีมาก ช่วงคะแนน 7-8 คะแนน อยู่ในระดับคุณภาพ ดี ช่วงคะแนน 5-6 คะแนน อยู่ในระดับคุณภาพ พอใช้ ช่วงคะแนน 1-4 คะแนน อยู่ในระดับคุณภาพ ปรับปรุง เกณฑ์การตัดสิน ผู้เรียนต้องได้คุณภาพ ระดับดี จึงจะถือว่าผ่านเกณฑ์ 80% 27

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ กลุ่มที่............สมาชิกเลขที่.................................................................... ใบกิจกรรมที่ 1.3 วิเคราะห์หลักการ PROMPT ค าชี้แจง ให้นักเรียนศึกษาใบความรู้ที่ 1.1 เรื่อง การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล แล้วสืบค้นข้อมูลใน ประเด็นส าคัญหรือประเด็นที่เกี่ยวข้องกับนักเรียน หรือสิ่งที่นักเรียนสนใจ แล้ววิเคราะห์ตามหลักการPROMPT 1. แหล่งข้อมูลที่เลือกมา (2 คะแนน) 1.1 ชื่อเรื่อง60 จังหวัดยังติดเชื้อเกิน 100 ราย ตายยังพุ่ง 70 ศพ หายแล้ว 3 ล้านคน 1.2 แหล่งอ้างอิง (ให้ระบุURL) https://www.khaosod.co.th/covid-19/news_6944767 2. ตรวจสอบรายการย่อยและประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล ว่าแต่ละประเด็นผ่านการประเมินตาม หลักการ PROMPT หรือไม่ พร้อมทั้งบอกเหตุผล ประเด็น ตรวจสอบรายละเอียด ผลการ ประเมิน เหตุผล ผ่าน ไม่ผ่าน 1) การน าเสนอ (Presentation) (1 คะแนน) ชัดเจน ไม่คลุมเครือ ใช้ภาษาถูกต้อง ตรงกับความต้องการ เนื้อหากระชับ ✓ อธิบายได้ชัดเจนทุก ข้อ 2) ความสัมพันธ์ (Relevance) (1 คะแนน) สอดคล้องกับหัวข้อที่สืบค้น น าข้อมูลไปใช้ได้ทันที ✓ เมื่อสืบค้นแล้ว ข้อมูลสอดคล้องกับ หัวข้อที่เราสืบค้น และสามารถ น าไปใช้ได้ทันที เพราะแหล่งข้อมูล เชื่อถือได้ 3) วัตถุประสงค์ (Objectivity) (1 คะแนน) เป็นข้อเท็จจริง ไม่มีเจตนาอื่นแอบแฝง ✓ ในเนื้อหาเว็บไซต์มี การแปะโฆษณาคั่น เนื้อหาเป็นระยะ ส่งผลให้รบกวน สายตามาก 28

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ ประเด็น ตรวจสอบรายละเอียด ผลการ ประเมิน เหตุผล ผ่าน ไม่ผ่าน 4) วิธีการ (Method) (1 คะแนน) สอดคล้องกับจุดประสงค์ของ เว็บไซต์ เป็นระบบ ✓ สอดคล้องกับ วัตถุประสงค์ของ เว็บไซต์ คือเป็น เว็บไซต์เผยแพร่ ข่าวสาร และจัดการ ข้อมูลเป็นระบบ มี ล าดับชั้นเจน 5) แหล่งที่มา (Provenance) (1 คะแนน) ชัดเจน เชื่อถือได้ ✓ แหล่งอ้างอิงที่ เว็บไซต์นี้น ามา เผยแพร่ข้อมูลคือ เว็บไซต์ ศบค.ซึ่ง เป็นศูนย์บริหาร สถานการณ์แพร่ ระบาดของโรคติด เชื้อไวรัสโคโรนา 2019 จึงเป็นข้อมูล ที่เชื่อถือได้ 6) เวลา (Timeliness) (1 คะแนน) ระบุช่วงเวลา เป็นปัจจุบัน ✓ ระบุวันเวลาของ ข้อมูลชัดเจนและ เป็นปัจจุบัน ณ วันที่สืบค้น จากการประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล(2 คะแนน) พบว่า ผ่าน ไม่ผ่าน การประเมิน เนื่องจากตรวจสอบตามหลังการ PROMPT แล้วสอดคล้องทุกข้อ จึงสามารถเชื่อถือได้ 29

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ เฉลยใบกิจกรรมที่ 1.3 วิเคราะห์หลักการ PROMPT เกณฑ์การประเมิน ช่วงคะแนน 9-10 คะแนน อยู่ในระดับคุณภาพ ดีมาก ช่วงคะแนน 7-8 คะแนน อยู่ในระดับคุณภาพ ดี ช่วงคะแนน 5-6 คะแนน อยู่ในระดับคุณภาพ พอใช้ ช่วงคะแนน 1-4 คะแนน อยู่ในระดับคุณภาพ ปรับปรุง เกณฑ์การตัดสิน ผู้เรียนต้องได้คุณภาพ ระดับดี จึงจะถือว่าผ่านเกณฑ์ 80% 30

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ เฉลยแบบทดสอบหลังเรียน ข้อที่ ตัวเลือก ก ข ค ง 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 31

เล่มที่ 1 การประเมินความน่าเชื่อถือของข้อมูล หน่วยที่ 1 การใช้เทคโนโลยีสารสนเทศอย่างรู้เท่าทัน ชุดกิจกรรมการเรียนรู้วิชาวิทยาการค านวณ