เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
การเขียนสารคดี หมายถึง “ เรื่องที่เขียนขึ้นจาก เค้าความจริง ไม่ใช่เรื่อง ที่เกิดจากจินตนาการ ” เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
ลักษณะของสารคดี มีความเป็นอัตวิสัย “ความนึกคิดของตน” มีสาระ มีความคิดสร้างสรรค์ มีความบันเทิง มีความไม่ล้าสมัย เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
ประเภทของสารคดี - สารคดีเกี่ยวกับบุคคล - สารคดีโอกาสพิเศษ - สารคดีประวัติศาสตร์ - สารคดีท่องเที่ยว - สารคดีแนะนํา - สารคดีเด็ก - สารคดีสตรี - สารคดีเกี่ยวกับสัตว์ - สารคดีความทรงจํา - สารคดีจดหมายเหตุ เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
หลักการเขียนสารคดี ๑. การเตรียมตัว ผู้เขียนจะต้องศึกษาเหตุการณ์ เรื่องราว จากเอกสาร หนังสือ หรือการทดลอง เพื่อหาข้อเท็จจริง และเตรียมข้อมูล เพื่อที่จะเลือกเรื่องที่จะเขียน เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
หลักการเขียนสารคดี ๒. การหาข้อมูล แหล่งความรู้ในการเขียนสารคดี ได้แก่ หนังสือ สารานุกรม นิตยสาร วารสาร วิทยุ โทรทัศน์ อินเทอร์เน็ต การสัมภาษณ์ การสนทนา และการเก็บข้อมูลภาคสนาม เป็นต้น เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
วิธีเลือกเขียนสารคดี - อยู่ในความสนใจ หรือทันสมัย - หากเป็นเรื่องทั่ว ๆ ไป หรือเรื่องในอดีต นําเสนอด้วย มุมมองที่แปลกใหม่เพื่อเพิ่มความน่าสนใจในงานเขียน - ข้อมูลต้องมีประโยชน์แก่ผู้อ่าน เป็นความรู้ ความคิด จากเรื่องจริง เหตุการณ์จริง - จะต้องเขียนให้อ่านเพลิดเพลิน มีอรรถรส เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
หลักการเขียนสารคดี ๓. กําหนดจุดมุ่งหมาย อาจตั้งคําถามว่า - ต้องการเขียนให้ใครอ่าน - ต้องการให้ผู้อ่านคิด/ ทําอย่างไร ผู้เขียน ต้องกําหนดแนวคิดให้ชัดเจนว่า สารคดีเรื่องนี้ ต้องการจะเสนอแนวคิดสําคัญอะไร มีแก่นเรื่อง อะไรนําเสนอแก่ผู้อ่าน เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
หลักการเขียนสารคดี ๔. การวางโครงเรื่อง ผู้เขียนต้องวางโครงเรื่องก่อนเขียน เพื่อเป็นแนวทางในการเขียน ว่าจะนําเสนอสาระสําคัญ แยกเป็นกี่ประเด็น ประเด็นใหญ่ ๆ และประเด็นย่อย ๆ มีอะไรบ้าง เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
หลักการเขียนสารคดี ๕. การตั้งชื่อเรื่อง - ควรตั้งชื่อเรื่องให้ผู้อ่านเกิดความสนใจ สะดุดหู สะดุดตา - ควรเป็นชื่อที่เข้ายุคเข้าสมัย - ควรหาคําที่มีความหมายกว้าง ๆ เพื่อให้ ครอบคลุมเนื้อหา เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
แนวทางการตั้งชื่อเรื่อง - แบบคําถาม เช่น “จริงหรือที่เขาว่าหัวหินสิ้นมนต์ขลัง” เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม - แบบชี้นําเนื้อหา โดยการนําความสําคัญของเนื้อหามาสรุปเป็นความคิด รวบยอด เช่น “ครูไทย...ภารกิจที่ไม่มีวันเสร็จสิ้น, ยาบ้ามหาภัย” - แบบสําบัดสํานวน นําสํานวนแปลก ๆ มาใช้เช่น “สยึ๋มกึ๋ย สยิวกิ๊ว” - แบบคนคุ้นเคย เช่น “มาช่วยกันป้องกันเหตุร้ายกันเถอะ” - แบบชวนฉงน เช่น “ตายแล้วฟื้น, ตายแล้วไป.... ”
หลักการเขียนสารคดี ๖. การลงมือเขียน สารคดีมีองค์ประกอบเช่นเดียวกับความเรียงทั่วไป คือ - ความนํา / การเปิดเรื่อง - เนื้อเรื่อง / การดําเนินเรื่อง - ความลงท้าย / การปิดเรื่อง เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
องค์ประกอบของเรื่อง เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม ๑. ความนํา / การเปิดเรื่อง เพื่อชักจูงให้ผู้อ่านสนใจ เช่น - แบบสรุปเนื้อหาให้ผู้อ่านรู้ว่า ใคร ทําอะไร ที่ไหน เมื่อไร ทําไม - เรื่องในสังคมที่คนกําลังสนใจ - คําพูดของบุคคลสําคัญ หรือ ยกสุภาษิต คําพังเพย กวี นิพนธ์ คําคม - เหตุการณ์สําคัญ หรือใช้ประโยคสําคัญในเนื้อเรื่องมากล่าว - ใช้คําถาม - ยกเหตุการณ์เปรียบเทียบ - พรรณนา - ย้อนอดีต โยงเข้าสู่เหตุการณ์ปัจจุบัน
องค์ประกอบของเรื่อง เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม ๒. เนื้อเรื่อง / การดําเนินเรื่องอาจเป็น - การเล่าเรื่องผ่านมุมมองของผู้เขียน - ผู้เขียนอาจจะสอดแทรกความคิดเห็นของตนในเนื้อเรื่องด้วย แต่เนื้อเรื่องต้องมีส่วนที่เป็นใจความหลัก - ส่วนขยายความให้เนื้อหาชัดเจนขึ้น เช่น การเสนอข้อมูลแสดงสถิติ แสดงการเปรียบเทียบ ตัวอย่างประกอบ **แต่ไม่ควรให้มากเกินไป
องค์ประกอบของเรื่อง เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม ๒. เนื้อเรื่อง / การดําเนินเรื่องอาจเป็น - การเล่าเรื่องผ่านมุมมองของผู้เขียน - ผู้เขียนอาจจะสอดแทรกความคิดเห็นของตนในเนื้อเรื่องด้วย แต่เนื้อเรื่องต้องมีส่วนที่เป็นใจความหลัก - ส่วนขยายความให้เนื้อหาชัดเจนขึ้น เช่น การเสนอข้อมูลแสดงสถิติ แสดงการเปรียบเทียบ ตัวอย่างประกอบ **แต่ไม่ควรให้มากเกินไป
องค์ประกอบของเรื่อง เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม ๓. ความลงท้าย / การปิดเรื่อง เป็นส่วนทําให้ผู้อ่านประทับใจ ควรเขียนให้กะทัดรัดจับใจผู้อ่าน - โดยการสรุปข้อมูล ข้อคิด แสดงข้อคิดเห็น คําแนะนํา วิธีแก้ปัญหาของผู้เขียนอย่างสร้างสรรค์ - โน้มน้าวให้เกิดความร่วมมือ - สรุปให้เกิดความตระหนัก
หลักการเขียนสารคดี ๗. ความยาวของสารคดี ไม่ควรมีความยาวมากเกินไป เพราะสารคดี มีลักษณะเป็นบทเป็นตอน ไม่ใช่ตําราหรือ หนังสืออ้างอิง จึงควรมีความยาวในการอ่าน ประมาณ ๑๕ นาทีต่อ ๑ ตอน เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
หลักการเขียนสารคดี ๘. การใช้ภาษา - ควรใช้ภาษาที่ชัดเจน ถูกต้องตามหลักเข้าใจง่าย หากเป็นการใช้ศัพท์เฉพาะหรือภาษาถิ่นควรอธิบาย - ควรใช้โวหาร สํานวน ภาพพจน์ ให้เหมาะสม กับเนื้อเรื่อง จะเขียนแบบ พรรณนา บรรยาย อธิบาย หรือ โน้มน้าว เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
หลักการเขียนสารคดี ๙. มีลีลาการเขียนเฉพาะตัว ลีลาการเขียนจะเลือกแบบใดก็ได้ **แต่อย่าลืมว่าผู้เขียนได้ดีต้องเป็นนักอ่าน ที่ดีมาก่อน แล้วจึงเลือกหาแนวถนัดของตนเอง โดยไม่เลียนแบบผู้อื่น เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
หลักการเขียนสารคดี ๑๐.ทบทวนและปรับปรุง เมื่อจบเรื่องควรทบทวนดูสาระของเรื่องว่า ตรงกับชื่อเรื่องที่ตั้งไว้หรือไม่ จากนั้นอ่าน ตรวจทานอีกครั้งและตรวจสอบการใช้คําให้ ถูกต้อง เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม
ภาพประกอบสารคดี ควรมีลักษณะ ดังนี้ - มีความคมชัด เสริมให้เนื้อหาเด่น - ภาพกับเนื้อหาเป็นเรื่องเดียวกัน - เป็นภาพถ่ายจากแหล่งข้อมูลโดยตรง - มีมุมถ่ายหลายมุม ถ้าใช้ภาพเขียน ต้องให้ถูกต้องตามความเป็นจริง - ภาพถ่ายมีทั้งแนวตั้ง และแนวนอน เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม - มีคําบรรยายภาพที่ถูกต้อง ชัดเจน
เพจภาษาไทยไม่จั๊กเดียม จบ