3-1 สบู่สมุนไพร

รายงานศกึ ษาคน้ คว้าดว้ ยตนเอง (Independent Study : IS) เรอ่ื ง
สบู่สมนุ ไพร

จดั ทำโดย

เด็กหญงิ จิรัชยา โรจนะแสงสวา่ ง เลขท่2ี 9

เด็กหญงิ พิมพอ์ ักษิพร พรหมชนะ เลขท่ี 37

เด็กหญงิ วภิ วานี ศรที อง เลขที่41

เดก็ หญงิ อชริ ญาณ์ อนิ นา เลขท4ี่ 7

ชั้นมัธยมศึกษาปที ี่ 3/1

เสนอ
คณุ ครู ศรีวรรณ โชระเวก

รายงานฉบับนเ้ี ป็นสว่ นหน่ึงของการศกึ ษารายวชิ าการศกึ ษาคน้ ควา้ ดว้ ยตนเอง (IS3) I23901
โรงเรียนวิสทุ ธรังษี จงั หวัดกาญจนบุรี
ภาคเรยี นที่ 2 ปกี ารศกึ ษา 2564

ชือ่ เรอ่ื ง สบ่สู มนุ ไพร
คณะผจู้ ัดทำ
เด็กหญิง จริ ชั ยา โรจนะแสงสวา่ ง เลขที่29
อาจารยท์ ่ีปรกึ ษา
โรงเรียน เด็กหญงิ พมิ พอ์ ักษิพร พรหมชนะ เลขที่ 37
ปกี ารศกึ ษา
เดก็ หญงิ วิภวานี ศรีทอง เลขท4ี่ 1

เด็กหญงิ อชิรญาณ์ อนิ นา เลขที4่ 7

ชัน้ มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 3/1

คณุ ครู ศรวี รรณ โชระเวก

วสิ ทุ ธรังษี จงั หวดั กาญจนบุรี

2564

บทคดั ย่อ
การศึกษาคน้ ควา้ ดว้ ยตนเอง เร่ือง สบู่สมุนไพร เป็นรายงานการศกึ ษา โดยมีวัตถปุ ระสงค์การศกึ ษา
เพ่ือศึกษาชนดิ ของสมุนไพรท่นี ำมาทำสบู่ เพอื่ ศกึ ษาสรรพคุณของสมุนไพรทเ่ี หมาะแกก่ ารทำสบู่ และ เพอื่

ศกึ ษาขัน้ ตอนการทำสบู่
ดำเนินการศึกษาโดยการดำเนินงานศึกษาค้นคว้าและเรยี บเรยี ง เรื่อง สบู่สมุนไพร ซึ่งมีขั้นตอนการ

ดำเนินงานดังน้ี 1) ประชุมวางแผนการดำเนินงาน คิดและเลือกหัวข้อเรื่อง 2) เขียนเค้าโครงของโครงงาน
และปฏิบัติโครงงาน ตามแผนงาน (ศึกษาเอกสารที่เกี่ยวข้องจากหนังสือ สิ่งพิมพ์ และสื่อออนไลน์ จัดพิมพ์
ขอ้ มลู รูปแบบรายงาน 3) ตรวจสอบความต้องของข้อมูลและรูปเล่มรายงาน 4) ผลิตสือ่ ความรู้ พร้อมรูปแบบ

การนำเสนอผลงานการศึกษาคน้ คว้า
ผลการศกึ ษาพบว่า

ผลการศกึ ษาค้นคว้าบรรลตุ ามวตั ถุประสงค์ทีต่ ้งั ไว้ คอื ผลการศึกษาค้นคว้าบรรลตุ าม
วัตถุประสงค์ที่ตั้งไว้ คือ สบู่สมุนไพรมีการใช้สมุนไพรที่แตกต่างกันในแต่ละสูตร ซึ่งสมุนไพรแต่ละชนิดมี
สรรพคุณท่แี ตกตา่ งกัน จากการค้นคว้าชนิดและสรรพคุณของสมุนไพรท่ใี ช้ทำสบู่ จงึ ทำใหร้ ้วู า่ สมุนไพรแต่ละ

ชนิดมีสรรพคุณตามชนิดของสมุนไพรนั้นๆ เช่น ขมิ้นชันมีสรรพคุณช่วยบำรงุ ผิวพรรณให้เนียนนุ่ม ขาวเปลั่ง
ปลงั่ ดสู ขุ ภาพดี และช่วยแก้ผดผื่นคนั ได้ มะเขอื เทศ มสี รรพคณุ ชว่ ยกระชับรูขุมขน ชะลอวยั รักษาปัญหาสิว

ขจัดความมันบนใบหน้า บรรเทาอาการผิวไหม้จากแสงแดด และช่วยขจัดเซลล์ผิวที่ตายแล้ว มะขามเปียกมี
สรรพคุณช่วยกำจัดรอยหมองคล้ำบนผิว ลดเลือนริ้วรอย และกำจัดเอาเซลล์ผิวเสื่อมสภาพ กระตุ้นการเกิด
เซลล์ผวิ ใหม่ นำ้ ผงึ้ ชว่ ยทำใหผ้ ิวชุ่มชืน่ เปล่งปล่งั ดอู อ่ นเยาวแ์ ละลดปัญหาสวิ เสี้ยน

สมุนไพรทีน่ ำมาใชท้ ำสบ่จู งึ ทำให้สบมู่ ีสรรพคณุ ตามสมนุ ไพรท่นี ำมาใช้ ซ่ึงตรงตามสมมตฐิ านท่ตี ั้งไว้
เนื่องจากสบู่สมนุ ไพรมีหลากหลายชนิด สรรพคุณของสมุนไพรแตกต่างกนั และมีขั้นตอนการทำหลายวิธีตาม

ชนิดของสบู่
จากการทำแบบสอบถามเพอ่ื ดูความต้องการเฉล่ียของนักเรยี นชน้ั มธั ยมศกึ ษาปที ่ี 3/1 พบวา่

นกั เรยี นโดยส่วนใหญม่ ีแนวโน้มท่ชี อบและใช้สบู่สมุนไพรต้องการสรรพคุณทีท่ ำให้ผวิ ขาวใส ลดรอยสิว จุดด่าง

ดำและไม่มกี ลิน่ ฉนุ ไม่เกิดอาการแพ้และระคายเคอื ง แสดงใหเ้ หน็ ว่านกั เรียนตอ้ งการสรรพคณุ สบู่สมุนไพรท่ีดี
เปน็ อยา่ งมาก

ข้อเสนอแนะ
1. ควรมกี ารทดลองสูตรสบู่สมุนไพรใหม่ๆ เชน่ ขม้นิ ชัน แตงกวา นมถัว่ เหลือง ดอกกุหลาบ ฯลฯ

2. ควรใช้เทคโนโลยีในการเผยแพรว่ ิธีการทำสบู่ เช่น PowerPoint ,Website,Animation
3. ควรให้สมาชิกในกลุ่มทดลองใชส้ บู่เพอื่ ให้มั่นใจไดว้ ่าสบูน่ ้นั ปลอดภยั และมีสรรพคุณท่ีดี

กติ ติกรรมประกาศ

รายงานการศึกษาค้นคว้าด้วยตนเอง ฉบับนี้สำเร็จลุล่วงได้ด้วยความกรุณาช่วยเหลือ แนะนำ ให้
คำปรกึ ษา ตรวจสอบแกไ้ ขข้อบกพรอ่ งต่าง ๆ ดว้ ยความเอาใจใสอ่ ยา่ งดียิง่ จาก คุณครู ศรีวรรณ โชระเวก
ครผู สู้ อนรายวชิ า การศึกษาค้นควา้ ด้วยตนเอง ผู้จัดทำ ใครข่ อกราบขอบพระคุณเปน็ อย่าสงู ไว้ ณ โอกาส น้ี

ขอขอบพระคุณครู ศรวี รรณ โชระเวก กลุม่ สาระการเรียนรู้วิชาภาษาไทย โรงเรียนวิสุทธรงั ษี จงั หวัด
กาญจนบุรีที่กรณุ าให้คำแนะนำในการค้นควา้ ขอ้ มูล ความรูใ้ นด้านตา่ ง ๆ ทช่ี ่วยในการสบื ค้นข้อมลู แลกเปลี่ยน
ความร้คู วามคิด และใหก้ ำลงั ใจในการศึกษาค้นคว้าตลอดมา ขอบคุณ คุณครูบรรณารักษ์ห้องสมุดโรงเรียนที่
ใหค้ วามอนเุ คราะห์และความสะดวกในการค้นคว้าหาข้อมูล ขอขอบคุณ คุณพ่อ คุณแม่ และญาติพ่นี ้องทกุ คน
ทช่ี ว่ ยเหลอื สนบั สนุนท้ังดา้ นกำลังใจและกำลงั ทรพั ย์ดว้ ยดตี ลอดมา

ท้ายท่ีสดุ น้ี คุณประโยชน์ทีไ่ ดจ้ ากรายงานทางวิชาการฉบบั น้ี ผู้ศกึ ษาค้นคว้าขอมอบให้แด่ผู้มะระคุณ
ทุกท่านและขอขอบคุณผู้เป็นเจ้าของแนวคิดและทฤษฎตี ่างๆ ที่ผู้ศึกษาได้นำมาอ้างอิงในการทำรายงานทาง
วชิ าการ โครงงาน ฉบบั นไี้ ว้ ณ โอกาสนี้ด้วย

คณะผู้จัดทำ
สบ่สู มนุ ไพร

คำนำ

รายงานการศึกษาค้นคว้าด้วยต้นเอง เรื่อง สบู่สมุนไพร เป็นส่วนหนึ่งของการศึกษาวิชา การศึกษา
ค้นคว้าด้วยตนเอง รหัส I23901 จัดทำขึ้นเพื่อได้รับความรู้และได้ศึกษาสรรพคุณของสมุนไพรที่เหมาะที่จะ
นำมาจดั ทำสบแู่ ละเพือ่ ทราบขน้ั ตอนต่างๆในการจดั ทำ

เนื้อหาของรายงานประกอบดว้ ย ทม่ี า ความสำคญั ของปญั หา มกี ารศึกษาค้นควา้ เอกสารท่ีเก่ียวข้อง
มาสนับสนุนการศึกษา โดยวางแผนลงมือปฏิบัติตามขั้นตอน บันทึกผลการศึกษาค้นคว้า สรุปผลการศึกษา
ค้นคว้า ประโยชนแ์ ละข้อเสนอแนะในการศกึ ษาค้นคว้า เปน็ ต้น

ผู้จัดทำขอขอบคุณ คุณครูศรีวรรณ โชระเวก และ ทุกคนที่เกี่ยวข้อง ที่กรุณาให้ความรู้และ
ข้อเสนอแนะ และหวังเปน็ อย่างย่ิงวา่ รายงานฉบับนีจ้ ะใหค้ วามรู้และเปน็ ประโยชน์แก่ผอู้ ่านทกุ ๆท่าน

คณะผู้จัดทำ
สบูส่ มนุ ไพร
12 ธนั วาคม 2560

สารบญั

ปกใน……………………………………………………………………………………………………………………………………. หนา้
บทคัดยอ่ ………………………………………………………………………………………………………………………………
กติ ตกิ รรมประกาศ…………………………………………………………………………………………………………………. ก
ข
คำนำ...................................................................................................................................................... ค
สารบญั ………………………………………………………………………………………………………………………………
ง
บทท่ี 1 ความเปน็ มาและความสำคญั ของปญั หา จ
วัตถุประสงคก์ ารศึกษา ......................................................……………………........................
ขอบเขตของการศกึ ษา……...……………………………………………….….................……………….……

สมมตฐิ านของการศกึ ษา……………………………………….................…………………………….…..…..
ประโยชนท์ ่ีคาดวา่ จะไดร้ ับ......................................................................................................

บทที่ 2 เอกสารและงานวจิ ยั ทเี่ ก่ียวขอ้ ง
เนือ้ หาท่เี กีย่ วขอ้ ง...................................................................................................................
โครงงานท่ีเกีย่ วขอ้ ง.................................................................................................................

บทที่ 3 วธิ ีดำเนนิ การศกึ ษา…………………………………………….................………….…………………………..
บทท่ี 4 ผลการศึกษาคน้ คว้า..………………………………………...................………….…………….……………..

บทท่ี 5 สรปุ ผลการศึกษา และขอ้ เสนอแนะ………………………....................……………………….…………
บรรณานกุ รม………………………………………………………………………....................………………………….…....
ภาคผนวก

ประวตั ผิ ู้ศกึ ษาคน้ ควา้
ภาพประกอบขั้นตอนการดำเนินงาน

เค้าโครงของโครงงาน

บทที่ 1
บทนำ

ความเปน็ มาและความสำคญั ของปัญหา
สบู่ เป็นเคร่ืองสำอางชนิดหนึ่งที่ใช้ในการทำความสะอาดรา่ งกาย เดิมใชเ้ พื่อทำความสะอาดร่างกาย

เทา่ น้ัน เราจึงได้ศึกษาเรอ่ื งสบู่สมุนไพรเพื่อนำไปสู่การทดลองทำสบู่สมุนไพรวา่ มีสรรพคุณท่ีดีอย่างไรและไม่ว่าจะ
เปน็ เพศไหน วัยไหน ก็สามารถใช้ไดท้ ัง้ นน้ั

ปัจจุบันนิยมใช้พืชสมุนไพรท่ีมีอยู่ในธรรมชาติมาเป็นส่วนผสมเพิ่มเติมในสบู่ แทนการใช้สารเคมี
สงั เคราะห์ พืชสมนุ ไพรท่ใี ช้ มีสาระสำคัญและมีสรรพคุณทางยา เช่น มีนำ้ มันหอมระเหยท่ีมีกลนิ่ เฉพาะใช้ในการ
บำบัดโรค มีสีสันสวยงาม หาง่ายราคาถูก ประหยัด ปลอดภัย ไร้สารสังเคราะห์ และไม่มีพิษตกค้าง ทำให้สบู่
สมุนไพรที่ผลิตขึน้ จากผลิตภณั ฑ์ธรรมชาติมีคณุ ลักษณะเฉพาะท่ีหลากหลาย สบู่สมุนไพรนั้นนอกจากจะช่วยเร่ือง
สารพษิ บริเวณร่างกายแลว้ ยงั สามารถเปน็ การอนุรกั ษภ์ ูมิปญั ญาไทยใหค้ งอยอู่ กี ดว้ ย สมนุ ไพรท่นี ำมาทำสบมู่ หี ลาย
ชนดิ เชน่ นำ้ ผ้งึ ขม้ินชัน ดอกกหุ ลาบ สม้ มะเฟอื ง มะเขือเทศ แตงกวา ว่านหางจระเข้ อะโวคาโด เป็นต้น

ดังน้ัน ผู้จัดทำมีความสนใจที่จะจัดทำสบู่สมุนไพรเพ่ือเป็นการรักษาสุขภาพผิวพรรณ และรู้ลึกไปถึง
สรรพคุณของสมุนไพรท่ีนำมาทำสบู่ หวังว่าการศึกษาในคร้ังนี้จะเป็นประโยชน์ต่อทุกคนที่ได้ร่วมมือกันค้นคว้า
และประสบความสำเร็จในการทำทำสบูส่ มนุ ไพร

วัตถุประสงคข์ องการศกึ ษา
1. เพอ่ื ศึกษาชนดิ ของสมนุ ไพรทน่ี ำมาทำสบู่
2. เพอ่ื ศึกษาสรรพคุณของสมุนไพรท่ีเหมาะแก่การทำสบู่
3. เพอื่ ศกึ ษาขนั้ ตอนการทำ

สมมติฐานการศกึ ษา
1. สบู่สมนุ ไพรมีหลายชนิด
2. สรรพคุณทางสมนุ ไพรแตกต่างกัน
3. ขัน้ ตอนการทำน้ันมีหลายวิธี

ขอบเขตของการศกึ ษา
1. ศึกษาสมนุ ไพร สรรพคุณสมุนไพรทีใ่ ช้ทำสบู่และขน้ั ตอนการทำสบู่
2. จัดทำสบู่สมุนไพรจากมะเขอื เทศ และ น้ำผงึ้
3. ศกึ ษาตง้ั แต่ ชนดิ ของสมุนไพรทีใ่ ชท้ ำสบ่ถู งึ ขัน้ ตอนการทำสบู่

นิยามศพั ท์เฉพาะของโครงงาน
“เบสสบู่กลีเซอรนี “ คือ เบสธรรมชาตทิ ีไ่ ม่จำเป็นต้องเติมสารเพิ่มฟองใดๆ ใหก้ ับสบู่ เพราะเบสชนดิ นี้

ผลติ จากไขมันพชื และน้ำด่างกอ่ นนำเข้าสกู่ ระบวนการผสานกบั สตู รผสมที่ลงตัว จนกลายเปน็ “สบู่กลีเซอรนี แบบ
ธรรมชาต”ิ ที่มคี ุณภาพมากกว่าอ่อนโยนตอ่ ผิวผู้ใช้อยา่ งเห็นได้ชดั มคี ณุ สมบัติชว่ ยชะล้างส่ิงสกปรกทำความสะอาด
ผวิ ไดเ้ ป็นอยา่ งดี

ประโยชนท์ ี่คาดว่าจะได้รบั
1. ได้รบั ความรู้เกย่ี วกบั ชนิดของสมนุ ไพรท่นี ำมาทำสบู่ สรรพคุณของสมนุ ไพรที่นำมาทำสบู่
2. ไดแ้ นวทางในการเรยี นรู้ขัน้ ตอนการทำสบู่

บทท่ี 2
เอกสารและงานวิจยั ทเี่ ก่ียวข้อง

แนวความคิดและเอกสารที่เกีย่ วขอ้ งกับการศกึ ษา มีดังนี้
1. ศึกษาชนิดของสมุนไพรท่นี ำมาทำสบู่
2.ศกึ ษาสรรพคณุ ของสมนุ ไพรทเ่ี หมาะแกก่ ารทำสบู่
3.ศกึ ษาข้ันตอนการทำสบู่สมุนไพร

ทฤษฎที เี่ กย่ี วขอ้ ง รายละเอียดแตล่ ะหัวขอ้
1.ชนิดของสมนุ ไพรทีน่ ำมาทำสบู่
สมนุ ไพรท่ีสามารถนำมาทำสบไู่ ด้มหี ลากหลายชนดิ เชน่ ขมน้ิ ชนั แตงกวา นมถ่วั เหลอื ง ครมี ขาว ใบบวบ ดอก
กหุ ลาบ ส้ม น้ำผงึ้ ฟ้าทะลายโจร พญาลอ วา่ นหางจระเข้ มะขามเปยี กมะละกอ กล้วยน้ำวา้ อาโวกาโด สับปะรด
เสาวรส แตงโม ฯลฯ

ท้งั นี้เราจะยกตวั อย่างชนิดของสมนุ ไพรท่ีนิยมนำมาทำสบู่ เช่น

ขม้นิ ชนั
ขม้นิ ชนั เปน็ พืชล้มลกุ ในวงศ์ขิง มีถิ่นกำเนดิ ในเอเชยี ตะวนั ออกเฉยี งใต้ มเี หงา้ อยูใ่ ตด้ นิ เนอื้ ในของเหงา้ เปน็ สี

เหลอื ง มีกลน่ิ หอมเฉพาะตวั มีสเี หลืองเข้ม จนสแี สดจดั มชี อ่ื สามญั อ่นื อกี คือ ขม้นิ แกง ขมิน้ ชนั ขมิ้นหยอก ขมน้ิ
หัว ขมี้ น้ิ ตายอ สะยอ และ หม้นิ

มะขาม
มะขาม เป็นไม้เขตรอ้ น มถี ิ่นกำเนิดอยใู่ นทวีปแอฟรกิ าแถบประเทศซูดาน, ประเทศแคเมอรนู , ประเทศ

ไนจีเรีย, ประเทศเคนยา, ประเทศแซมเบีย, และประเทศแทนซาเนีย ตอ่ มามีการนำเข้ามาในแถบประเทศเขตร้อน
ของเอเชียและประเทศแถบลาตินอเมรกิ า และในปัจจบุ ันมีมากในประเทศเมก็ ซิโก

มะขามในไทยมีสองชนิดคือมะขามเปรีย้ วและมะขามหวาน โดยมะขามหวานมหี ลายพันธ์เุ ช่น พันธนุ์ ้ำผึ้ง
อินทผลมั หม่ืนจง สที อง ในบางคร้งั จะเรยี กมะขามตามลกั ษณะของฝกั เช่น มะขามขี้แมว คือมะขามฝกั กลม
มะขามกระดาน คอื มะขามฝกั แบน มะขามขอ้ เดียวคอื มะขามท่ีฝักมขี ้อเดียวออกกลมป้อม

ทานาคา
ทานาคาเป็นพืชทมี่ ถี น่ิ กำเนดิ ในเขตรอ้ นชื้นของทวปี เอเชยี เชน่ ใน ประเทศพม่าและไทย แล้วต่อมาจึง

กระจายพันธไ์ุ ปยงั บรเิ วณใกล้เคยี ง ได้แก่ อินเดีย บงั คลาเทศ ปากสี ถาน ศรีลงั กา ลาว และในมณฑลยนู นานของ
จีนเปน็ ตน้

สำหรบั ในประเทศไทยพบมากทางภาคเหนือรวมถงึ ภาคตะวนั ตกท่มี ชี ายแดนตดิ กับประเทศพมา่ โดยจะพบ
มากตามป่าเบญจพรรณ ปา่ ดิบแลง้ ป่าเตง็ รงั ท่มี ี ความสงู จากระดับน้ำทะเล100 - 400 ม.

มะเขือเทศ
มะเขอื เทศ เปน็ พชื ชนดิ หน่งึ ในตระกลู ผลมเี น้อื หลายเมล็ด อุดมไปดว้ ยคุณค่าทางอาหาร มะเขือเทศขนาด

ปานกลางจะมีปรมิ าณวติ ามนิ ซีครง่ึ หนึง่ ของสม้ โอทง้ั ผล มะเขือเทศผลหนง่ึ จะมีวติ ามนิ เอราว 1 ใน 3 ของวติ ามินเอ
ที่รา่ งกายตอ้ งการในหนงึ่ วนั นอกจากนมี้ ะเขือเทศยงั มีโปแทสเซยี ม ฟอสฟอรสั แมกนเี ซียมและแร่ธาตอุ ื่นๆ อีก
หลายชนิด

ส้ม
สม้ เปน็ ไมพ้ ุ่มหรอื ไมต้ น้ ขนาดเลก็ หลายชนิด เป็นพชื ใบเล้ียงคู่ สกลุ Citrus วงศ์ Rutaceae มีดว้ ยกันนับร้อย

ชนิด เติบโตกระจายอยู่ทั่วโลก โดยมากจะมนี ำ้ มนั หอมระเหยในใบ ดอก และผล และมีกลนิ่ ฉนุ หากนำใบขึ้นสอ่ ง
กบั แสงแดด จะเหน็ จุดเลก็ ๆ เตม็ ไปหมด ซง่ึ จดุ เหล่าน้นั ก็คือแหล่งน้ำมัน มแี คลเซียม โปแทสเซยี ม วิตามินเอ และ
วิตามนิ ซี มากเปน็ พเิ ศษ

นำ้ ผ้ึง
น้ำผง้ึ คือผลผลติ ของน้ำหวานจากดอกไม้และจากแหลง่ อ่ืน ๆ ทีผ่ ้งึ งานนำมาเกบ็ สะสมไว้ โดยผ่านขั้นตอน

การเปลีย่ นแปลงทางกายภาพและทางเคมีแล้วสะสมไวใ้ นรังผงึ้ ซึ่งปกตแิ ล้วน้ำผงึ้ จะมีกลน่ิ รส สี ที่ต่างกันออกไป
ตามชนิดของพืชนั้น ๆ จึงทำให้สามารถระบุชนิดของน้ำผึ้งตามชนิดของพืชน้ันได้ ๆ เช่น น้ำผึ้งจากดอกส้ม ดอก
ลำไย ดอกลิน้ จี่ ก็จะแตกต่างกันออกไป ซง่ึ นิยมนำมาใช้เป็นสารใหค้ วามหวานในอาหารหรอื เครอ่ื งดื่มนานาชนดิ

น้ำผึ้งมีส่วนผสมของนำ้ ตาลและสารประกอบอื่น ๆ ซึ่งส่วนใหญ่จะเป็นฟรักโทสกับกลูโคส และมีวิตามนิ
และแร่ธาตุผสมอยูด่ ้วย เช่น วิตามินเอ วิตามินบี 2 วิตามินบี 3 วิตามินบี 5 วิตามินบี 6 กรดโฟลิก วิตามินซี ธาตุ
แคลเซยี ม ธาตุแมกนีเซียม ธาตุโซเดียม ธาตโุ พแทสเซียม ธาตุฟอสฟอรัส ธาตเุ หล็ก ธาตุทองแดง ธาตุสงั กะสี เป็น
ตน้ สำหรับสารประกอบอื่น ๆ ทีม่ อี ย่ใู นปรมิ าณเพียงนอ้ ยนิดนั้นจะเปน็ สารทีท่ ำหน้าที่ชว่ ยต่อต้านอนุมูลอิสระเป็น
หลกั

ฟ้าทลายโจร
ฟา้ ทะลายโจร เปน็ พชื ลม้ ลุกฤดเู ดยี ว ในตระกลู Acanthaceae มถี ิ่นกำเนดิ ในอินเดยี และศรลี งั กา โดยใน

ตำรายาโบราณของไทย จัดให้เปน็ สมนุ ไพรพื้นบ้านท่ีสามารถหามารบั ประทานแก้โรคได้เอง สูงประมาณ 30-70
ซม. ลำต้นเป็นสีเ่ หลีย่ ม แตกกิ่งมาก ใบรียาว ปลายใบแหลม ดอกขนาดเล็กสีขาว มีรอยกระสีมว่ งแดง ลักษณะเป็น
หลอด ฝกั คล้ายฝกั ต้อยต่ิง เมลด็ สีน้ำตาลออ่ น ใบมีสารประกอบแลกโตน ซ่งึ มีฤทธ์ิเปน็ ยาแก้ไข้ โรคทางเดนิ หายใจ
แก้เจ็บคอ แต่บางคนอาจเกดิ อาการแพไ้ ด้ ซึ่งต้องหยุดยาทนั ที

แตงกวา
แตงกวา (ชือ่ วิทยาศาสตร์คอื Cucumis Sativus) เป็นผลของไม้เล้ือยที่มีหลายพันธ์ุต่างกันตามถ่ินกำเนิด

ไม่ได้มีแต่เพยี งแตงสเี ขียว รูปทรงรียาว บางสายพนั ธก์ุ ส็ น้ั กลม มีเปลอื กหนา ผวิ ขรุขระ สเี หลือง สีส้ม หรือสีขาว
แตกต่างกนั ไป คนนยิ มรบั ประทานแตงกวาทงั้ แบบแตงกวาสด หรือนำไปปรงุ สุกประกอบอาหารชนดิ ตา่ ง ๆ

ว่านหางจระเข้
ว่านหางจระเข้ เป็นต้นพืชที่มีเนื้ออิ่มอวบ จัดอยู่ในตระกูลมิเลียม(Lilium) แหล่งกำเนิดดั้งเดิมอยู่ใน

คาบสมุทรอาหรับ สายพันธุ์ของว่านหางจระเข้มีมากกว่า 300 สายพันธุ์ ซึ่งมีทั้งพันธุ์ที่มขี นาดใหญ่มากจนไปถงึ
พนั ธ์ทุ ่ีมีขนาดเล็กกวา่ 10 เซนติเมตร ลกั ษณะพเิ ศษของวา่ นหางจระเขก้ ค็ อื มีใบแหลมคลา้ ยกบั เข็ม เนอื้ หนา และ
เนื้อในมีนำ้ เมือกเหนียว ว่านหางจระเข้ผลิดอกในช่วงฤดูหนาว ดอกจะมีสีแตกต่างกัน เช่น เหลือง ขาว และแดง
เป็นตน้

ใบบวั บก
ใบบวั บกเป็นพืชสมุนไพรทอ่ี ย่ใู นแถบเอเชีย ใบบัวบกสามารถชว่ ยรกั ษาแผลให้หายได้เร็วขนึ้ และยังช่วยลด

อาการอักเสบของแผลได้ดี เพราะมีกรดมาเดคาสสกิ กรดอะเซียตกิ และสารอะเซยี ตโิ คไซด์ ยาแผนปจั จบุ ันทำเป็น
รปู ครมี ผงโรยแผล ยาเมด็ รับประทาน เพือ่ ใช้รักษาแผลสดและแผลผ่าตัด ไม่วา่ จะเปน็ แผลไฟไหม้ หรอื แผลฝหี นอง
หรอื แผลสด โดยใชใ้ บและตน้ สดตำละเอยี ดค้ันนำ้ ทานวนั ละ 3 - 4 ครัง้ หรืออาจใชก้ ากพอกบริเวณแผลดว้ ย

2.สรรพคุณของสมุนไพรทีเ่ หมาะแกก่ ารทำสบู่
สมนุ ไพรท่ีนำมาทำสบมู่ ีสรรพคุณท่ีแตกต่างกันไปตามชนดิ ของสมุนไพร บางชนิดอาจทำให้เกดิ อาการแพ้

หรือคนั เพราะฉะนั้นควรเลือกสมุนไพรท่ีเหมาะแก่การทำสบูเ่ พอ่ื ให้เปน็ สบู่สมนุ ไพรทีใ่ ชไ้ ดท้ ง้ั ผวิ หน้าและผวิ กาย
ไมก่ อ่ ให้เกดิ อาการแพ้ เป็นผืน่ คัน

สมนุ ไพรแตล่ ะชนดิ มีสรรพคณุ ที่แตกตา่ งกนั ควรเลือกท่ีเหมาะกับสภาพผวิ และสรรพคุณทตี่ ้องการ เชน่
ผิวแห้ง ผวิ คล่ำ รกั ษาสวิ ลดจุดด่างดำและรอยสวิ

สรรพคุณของสมนุ ไพรทเ่ี หมาะแกก่ ารทำสบู่
ยกตัวอย่างเช่น

- ขมน้ิ นิยมนำมาขดั ผวิ และพอกหน้า มีสรรพคณุ ช่วยบำรงุ ผิวพรรณใหเ้ นียนนุ่ม ขาวเปลง่ั ปลงั่ แลดสู ุขภาพ
ดี และยงั ช่วยแก้ผดผ่ืนคนั ได้

- มะเขือเทศ สรรพคุณความงามของมะเขือเทศ คือช่วยกระชับรูขุมขน ชะลอวัย รักษาปัญหาสิว ขจัด
ความมนั บนใบหนา้ บรรเทาอาการผวิ ไหม้จากแสงแดด และชว่ ยขจัดเซลล์ผวิ ท่ีตายแล้ว

- วา่ นหา่ งจระเขช้ ่วยรักษาสิวจุดด่างดำ บำรงุ ผิวกาย ชว่ ยเตมิ น้ำใหผ้ ิว ยบั ย้งั การตดิ เช้อื และมีกรดอ่อนๆ
ชว่ ยลดความมันบนใบหนา้ ได้

- แตงกวามีสรรพคณุ ช่วยเพิม่ ความชุม่ ช้ืนให้ผิว และช่วยลดอาการตาบวม รอยคล้ำใต้ตา ผิวระคายเคือง
อีกท้งั ยงั ชว่ ยลดเลือนรว้ิ รอยได้ดี ยังชว่ ยฟนื้ ฟูผวิ ท่ีถูกทำร้ายจากแสงแดดได้ เพราะแตงกวาอดุ มไปดว้ ยวติ ามนิ ซี ซึ่ง
เปน็ สารต้านอนุมลู อิสระ

- มะขามเปียกมีสรรพคุณที่ช่วยกำจัดรอยหมองคล้ำบนผิว ช่วยลดเลือนริ้วรอย และกำจัดเอาเซลล์ผิว
เสอื่ มสภาพให้หลุดลอกออกไป กระตุ้นการเกิดเซลล์ผิวใหม่ทีม่ ีความขาวและเนยี นนุม่ มากกวา่ โดยเราสามารถนำ
น้ำมะขามเปียกมามาสก์ ได้ทัง้ ใบหน้าและลำตัว

- ทานาคามสี ว่ นที่ช่วยปรับสภาพผวิ ท่หี มองคลำ้ ใหเ้ รียบเนียนใสข้ึน ลดปญั หาความมนั บนใบหน้าไดด้ ี ทั้ง
ยังชว่ ยขจดั แบคทีเรียบนผวิ หนา้ ป้องกันการเกดิ สิวใหม่ รักษารอยจดุ ด่างดำ ลดร้ิวรอย ช่วยรักษาผดผ่ืนคันได้

- นำ้ ผึง้ เปน็ สมนุ ไพรข้ึนช่ือของการใช้ผสมในเครือ่ งสำอาง เพราะช่วยทำใหผ้ วิ ชุ่มช่ืนเปลง่ ปลั่ง ดูอ่อนเยาว์
และลดปญั หาสวิ เสีย้ นแถมยังมคี ณุ ประโยชน์อืน่ ๆอีกมากมาย

3.ข้นั ตอนการทำสบู่สมุนไพร
1. เริม่ ดว้ ยการนำน้ำคัน้ สมุนไพรท่ตี ้องการจะทำ และพกั ไว้ก่อน
2. นำกลีเซอรีนใสห่ มอ้ ตง้ั ไฟออ่ นๆให้ละลายจนหมด
3. ใส่นำ้ คนั้ สมุนไพรท่เี ราต้องการจะทำลงไปและคนใหเ้ ข้ากัน
4. ตักใส่แมพ่ มิ พ์ ทิง้ ใหส้ บ่แู ขง็ ตัวเต็มท่ี
5. แกะสบู่ออกจากพมิ พ์ พรอ้ มใช้

โครงงานหรอื งานวิจยั ท่เี ก่ียวขอ้ ง

โครงงาน สบู่สมนุ ไพรว่านหางจระเข้จากกลีเซอรนี ธรรมชาติ โดย นางสาวณัฐรจุ า ลาคำเสน

สรุปผลการทำโครงงาน
กลีเซอลีนธรรมชาติสามารสนำมาผสมกบั สมุนไพรชนดิ ต่าง ๆ ได้เพื่อให้ได้สบู่สมุนไพรตามความตอ้ งการ

ของผู้ใช้ โดยที่ปราศจากสารเคมีต่างๆ ที่เป็นอันตรายต่อร่างกายในระยะยาว ผิวหนังของคนเราต่างกันเราจึง
เลอื กใช้สบทู่ ตี่ ่างชนิดกนั จงึ มีสบ่หู ลากหลายให้คณุ ได้เลอื กใช้ บางคนกช็ อบใช้ขม้ิน บางคนกช็ อบใช้วา่ นหางจระเข้
ดงั นั้น เราจงึ สามารถทำเองได้โดยใช้กลเี ซอรนี จากธรรมชาตินี้ สมุนไพรทใี่ ชก้ ็หาไดง้ า่ ยในทอ้ งถ่นิ ราคาไม่แพงและ
ยงั ใหป้ ระโยชนต์ อ่ ผวิ เราไดด้ อี ีกด้วย
ข้อเสนอแนะ

1. ใช้แอลกอฮอล์ 95% ฉีดหลงั จากเทสบู่ลงแบบพิมพ์เพอื่ ไล่ฟองอากาศ
2. นำสมุนไพรชนดิ อื่นทช่ี นื่ ชอบมาผสมลงในสบู่ เช่น ขมิ้น
3. สบู่ทแ่ี กะออกจากแม่พิมพแ์ ล้วไมค่ วรปลอ่ ยใหโ้ ดยลมเพราะจะทำให้สบู่มฟี องนอ้ ยลงจึงควรรบี หอ่ บรรจุ
ภณั ฑ์ที

ประโยชน์ทีไ่ ด้รับ
1. ไดท้ ำสบู่สมนุ ไพรขน้ึ มาจากกลเี ซอรนี ธรรมชาติ
2. ได้รถู้ ึงวิธกี ารทำสบู่อยา่ งถกู ต้องโดยละเอียด
3. ไดล้ งมอื ค้นควา้ หาขอ้ มูลและปฏิบัตจิ รงิ

4. ไดร้ บั ความรู้และประสบการณจ์ ากการทำสบู่
5. ไดส้ บูม่ าเปน็ หนทางหารายไดแ้ ละนำไปประกอบธุรกิจในขั้นต่อไปได้
6. ได้ฝกึ การปฏิบัตงิ านร่วมกนั อย่างเปน็ หม่คู ณะ

7. ไดฝ้ ึกทักษะกระบวนการคิดวิเคราะหแ์ ละการแกป้ ญั หาดว้ ยวธิ กี ารทางวทิ ยาศาสตร์
8. ได้รู้สรรพคุณของพืชสมุนไพรชนดิ ตา่ งๆทส่ี ามารถนำมาทำสบ่ไู ด้

9. ไดส้ บทู่ ่ีทำจากสมนุ ไพรซง่ึ ปราศจากสารตกคา้ ง และสามารถนำมาใช้เองได้

บทที่ 3
วิธีดำเนินการศึกษา

ในการศึกษาครง้ั น้ี ผศู้ ึกษาได้ดำเนินตามข้นั ตอน

สมาชกิ กลุ่มและหนา้ ทีร่ บั ผิดชอบ

ช่อื -นามสกุล หน้าที่ประจำกลมุ่
เดก็ หญิง พมิ พอ์ กั ษิพร พรหมชนะ ประธานกลุ่ม(หวั หนา้ กลุ่ม)
เดก็ หญงิ วภิ วานี ศรีทอง รองประธานกลมุ่ (รองหัวหน้ากล่มุ )
เด็กหญิง อชิรญาณ์ อินนา สมาชกิ กลมุ่
เดก็ หญิง จิรชั ยา โรจนะแสงสว่าง เลขานกุ ารกลุ่ม

ตารางขั้นตอนการดำเนนิ งาน

รายการดำเนินงาน วนั /เดอื น/ปี ผ้ทู ่รี ับผิดชอบงาน
1. ประชุมกลมุ่ วางแผนการดำเนินงาน 23/สิงหาคม2564 ทุกคน
2. ลงมอื ปฏิบตั ิตามแผนงาน 26/สิงหาคม/2564 ทุกคน
28/สงิ หาคม/2564
2.1 เขยี นเค้าโครงของโครงงาน เด็กหญิง จิรัชยา โรจนะแสง
7-9/กนั ยายน/2564 สวา่ ง
2.2 รวบรวมข้อมูลจากคน้ หาหนังสือและสือ่ เดก็ หญิง พมิ พ์อกั ษพิ ร
ออนไลน์ 30/กนั ยายน/2564 พรหมชนะ
เดก็ หญิง วิภวานี ศรีทอง
2.3 วสั ดุอปุ กรณแ์ ละสรุปผลการศึกษาค้นคว้า 10/ตลุ าคม/2564 เด็กหญิง จริ ัชยา โรจนะ
แสงสว่าง
2.4 พิมพข์ อ้ มูลในรูปเล่มรายงาน 5 บท 27-30/ตลุ าคม/2564 เดก็ หญิง อชิรญาณ์ อินนา
8/ธันวาคม/2564 เดก็ หญิง จิรชั ยา โรจนะแสง
2.5 ผลิตสอื่ ความรู้ สวา่ ง
2.6 นำเสนอในรูปแบบ Power Point หรอื บอร์ด 15/ธนั วาคม/2564
นำเสนอโครงงาน ทกุ คน
3. ตรวจสอบความต้องของขอ้ มูลและรูปเลม่ 12/มกราคม/2565 ทุกคน
รายงาน
4. ความสมบรู ณข์ องรปู เลม่ รายงาน/ส่อื ความร/ู้ ทุกคน
สมาชกิ กลุ่ม
ทกุ คน

รายละเอยี ด ดังนี้

1. ประชุมกลุ่มวางแผนการดำเนินงาน Plan = P

การประชุมวางแผนในการกำหนดหวั ข้อเรือ่ ง การวางเคา้ โครงของโครงงานเพ่ือวางแผนและแบง่ หน้าที่
รับผิดชอบการทำงานในหวั ข้อนนั้ ๆ

1)ศึกษาสรรพคุณของสมนุ ไพรชนดิ นน้ั ๆและศึกษาขัน้ ตอนการจดั ทำเพือ่ สามารถจัดทำได้ถูกวิธแี ละถกู ต้อง
2)จัดทำสบู่สมุนไพรจากมะเขอื เทศ และ สบสู่ บู่สมนุ ไพรจากนำ้ ผึง้

2.ลงมือปฏิบตั ติ ามแผนงาน DO = D

สมาชิกในกลมุ่ ปฏบิ ัติงานตามหัวขอ้ และหนา้ ท่ที ีต่ นรบั ผิดชอบได้ดี ตามที่ตกลงและพูดคุยกันไว้ ขณะที่
ประชุม ลงมอื เขยี นเคา้ โครงของโครงงาน รวบรวมขอ้ มูลจากคน้ หาหนังสอื และส่ือออนไลน์ วสั ดุอุปกรณแ์ ละ
สรปุ ผลการศกึ ษาคน้ คว้า แบ่งหน้าที่พิมพข์ อ้ มูลในรูปเล่มรายงาน 5 บท ผลิตส่อื ความรู้ และ นำเสนอในรปู แบบ
Power Point หรอื บอร์ดนำเสนอโครงงาน

3. ตรวจสอบความตอ้ งของข้อมลู และรปู เล่มรายงาน Check = C
มกี ารตรวจสอบและดรู ายละเอยี ดโครงงานวชิ าการ PowerPoit ที่จัดทำขึ้นมาอยา่ งละเอยี ดและ

รอบคอบและจัดทำออกมาเปน็ รูปเล่มสมบรู ณ์

4. ผลิตสอื่ ความรู้ พร้อมรูปแบบการนำเสนอผลงานการศกึ ษาคน้ คว้า Action = A
นำข้อมูลที่ได้ศึกษาค้นคว้า มาเผยแพร่ในรปู แบบของสอื่ ความรู้ /Power Point /หรอื บอร์ดนำเสนอ

โครงงานสบู่สมนุ ไพร

ข้ันตอนการดำเนนิ งานของสบู่สมุนไพรสตู รท่1ี (สูตรมะเขือเทศ)

ส่วนประกอบ
- กลเี ซอรนี 1 / 2 กโิ ลกรัม (กลีเซอรีน คือ ส่วนผสมท่เี ป็นพน้ื ฐานในการทำสบู่ เคร่อื งสำอาง และน้ำยาทำ
ความสะอาดต่างๆ หาซื้อไดต้ ามร้านขายอปุ กรณ์ทำสบู่ รา้ นขายวสั ดภุ ัณฑท์ ่ีเกยี่ วกบั การเกษตร หรอื ร้านค้า
ออนไลน)์
- น้ำคนั้ มะเขือเทศเข้มข้น
- สารสกัดจากสมุนไพรอน่ื ๆเล็กน้อย
- แม่พิมพ์สบโู่ ดยเฉพาะ
ขน้ั ตอนการทำ
-นำมะเขือเทศมาคน้ั ใหเ้ ปน็ เนอื้ ละเอียด
-นำนำ้ คั้นทไ่ี ดม้ าผสมกับสารสกดั จากสมุนไพรอ่นื ๆเพื่อเพ่ิมประสิทธิภาพ และทำการพกั ไว้กอ่ น
- นำกลเี ซอรีนใส่หม้อ ต้ังไฟออ่ นๆให้ละลายจนหมด
- ใส่นำ้ คนั้ จากมะเขอื เทศเขม้ ข้นทส่ี ารสกัดจากสมุนไพรอนื่ ๆลงไป คนให้เข้ากนั
- ตักใสแ่ มพ่ ิมพ์ ทง้ิ ให้สบแู่ ข็งตวั เต็มที่
- แกะสบอู่ อกจากพิมพ์ พรอ้ มใช้

ข้ันตอนการดำเนินงานของสบู่สมนุ ไพรสูตรท2่ี (สตู รนำ้ ผง้ึ )

สว่ นประกอบ
- กลีเซอรนี 1 / 2 กโิ ลกรมั (กลีเซอรีน คอื สว่ นผสมทีเ่ ปน็ พ้นื ฐานในการทำสบู่ เครื่องสำอาง และนำ้ ยาทำ
ความสะอาดต่างๆ หาซือ้ ไดต้ ามรา้ นขายอปุ กรณ์ทำสบู่ รา้ นขายวัสดภุ ณั ฑท์ ่ีเกีย่ วกบั การเกษตร หรอื รา้ นค้า
ออนไลน์)
- นำ้ ผง้ึ แท้
- สารสกัดจากสมุนไพรอน่ื ๆเล็กนอ้ ย
- แมพ่ มิ พ์สบโู่ ดยเฉพาะ
ขนั้ ตอนการทำ
-นำนำ้ ผง้ึ มาผสมกับสารสกัดจากสมนุ ไพรอ่ืนๆเพื่อเพ่ิมประสทิ ธภิ าพ และทำการพักไวก้ อ่ น
- นำกลเี ซอรีนใสห่ ม้อ ต้ังไฟอ่อนๆให้ละลายจนหมด
- ใสน่ ้ำผึง้ ที่ผสมกบั สารสกัดจากสมุนไพรอืน่ ๆลงไปในหมอ้ และคนให้เขา้ กนั
- ตักใส่แม่พิมพ์ ทิ้งให้สบูแ่ ข็งตัวเต็มท่ี
- แกะสบอู่ อกจากพิมพ์ พรอ้ มใช้

เครือ่ งมือ แบบสำรวจ/แบบสอบ

แบบสอบถาม/แบบสำรวจ
เร่ือง สรรพคณุ และความต้องการในการใช้สบสู่ มุนไพร

แบบทดสอบออนไลน์ google from

https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSdjeoSp4aUk23OKdn0oOj1GuS128Cs_EKJWjj86Qdegwc1Oig/viewfo
rm

ขน้ั ตอนการรวบรวมขอ้ มลู
1. สถิตทิ ี่ใช้ในการวเิ คราะหข์ อ้ มลู
คา่ ร้อยละ

2. ตารางสรุปการการวิเคราะหข์ อ้ มลู

บทท่ี 4
ผลการวเิ คราะห์ข้อมลู /การทดลอง

ผลการทดลอง โครงงานเร่อื ง สบู่สมุนไพร มรี ายละเอยี ดที่จะศึกษา ตามวัตถปุ ระสงค์ คอื
1. เพอื่ ศึกษาชนดิ ของสมนุ ไพรทนี่ ำมาทำสบู่ 2. เพื่อศึกษาสรรพคณุ ของสมุนไพรท่ีเหมาะแกก่ ารทำสบู่ และ 3.
เพอื่ ศึกษาขน้ั ตอนการทำ

ผลการทดลอง พบวา่
ผลการทดลองทำสบู่สมนุ ไพร

สูตรที่ 1 มะเขือเทศ
คณะผจู้ ัดทำไดท้ ดลองทำสบู่สมุนไพรสูตรมะเขอื เทศตามสตู รจากบทที่3 ดังน้ี
สว่ นผสมสบู่มะเขือเทศ

1. กลเี ซอรีน 1 / 2 กิโลกรมั (กลเี ซอรนี คอื ส่วนผสมทีเ่ ปน็ พน้ื ฐานในการทำสบู่ เครื่องสำอาง และ
น้ำยาทำความสะอาดตา่ งๆ หาซอ้ื ได้ตามร้านขายอุปกรณ์ทำสบู่ รา้ นขายวัสดุภัณฑ์ทเ่ี กยี่ วกับการเกษตร หรือ
ร้านคา้ ออนไลน์ ราคากิโลละรอ้ ยกวา่ บาทเท่าน้นั )

2. นำ้ คนั้ มะเขอื เทศเข้มข้น 1 ขีด (นำมะเขือเทศไปตำหรือปนั่ โดยใสน่ ้ำลงไปเล็กนอ้ ย กรองน้ำมาใช)้
3. น้ำผึ้งแท้ 10 มิลลิลิตร
4. แมพ่ มิ พ์สบโู่ ดยเฉพาะ ถว้ ย หรือจะใช้ถาดก็ได้ (หากใช้ถาดต้องตดั สบู่เปน็ กอ้ นๆ คะ่ )
วิธีการทำสบมู่ ะเขอื เทศ
1. เรม่ิ ด้วยการนำนำ้ ค้ันมะเขอื เทศผสมกับนำ้ ผ้ึงแท้ พักไว้ก่อน
2. นำกลีเซอรนี ใสห่ มอ้ ต้ังไฟออ่ นๆให้ละลายจนหมด
3. ใส่นำ้ ค้นั มะเขือเทศเขม้ ขน้ ที่ผสมนำ้ ผ้งึ แท้ลงไป คนใหเ้ ข้ากัน
4. ตักใส่แมพ่ ิมพ์ ทง้ิ ใหส้ บ่แู ข็งตัวเตม็ ที่
5. แกะสบู่ออกจากพิมพ์ พร้อมใช้
สรรพคุณ ไดแ้ ก่ ทำให้ผวิ กระจ่างใส ลดสวิ และชว่ ยปลอมประโลมผิวคล้ำเสียจากแสงแดดได้

ผลการทดลองทำสบู่สมนุ ไพร
สตู รที่ 2 น้ำผึ้ง

คณะผูจ้ ัดทำได้ทดลองทำสบู่สมุนไพรสตู รน้ำผ้งึ ตามสูตรจากบทท่ี3 ดงั นี้
ส่วนผสมสบ่นู ำ้ ผงึ้

1. กลเี ซอรีน 1 กโิ ลกรัม
2. ขมิน้ ผง 2 ชอ้ นชา
3. น้ำผง้ึ 1 ช้อนโตะ๊

4. หวั น้ำหอม 1 ออนซ์
5. ถาดสำหรับใส่สบู่ 1 ถาด

วิธที ำสบ่นู ำ้ ผงึ้
1. ผสมส่วนผสม นำ้ ผ้ึง ขมิ้นผง หวั นำ้ หอม เข้ากนั
2. นำกลีเซอรนี หนั่ เปน็ ช้นิ เลก็ ๆ แล้วนำไปตั้งไฟออ่ น

3. กวนจนกลเี ซอรีนละลาย
4. เตมิ ส่วนผสมทงั้ หมดท่ีผสมไวแ้ ล้วลงไป

5. กวนตอ่ จนทกุ อย่างเข้ากันเปน็ เนือ้ เดียว
6. เทใส่ถาดพิมพ์ที่เตรยี มไว้
7. ตัดแบง่ ให้ไดข้ นาดตามตอ้ งการ

สรรพคุณ ไดแ้ ก่ ชว่ ยเพิ่มความสดชน่ื ให้แกร่ ่างกาย มสี ารต่อต้านอนุมูลอิสระ ชว่ ยชะลอวยั ชว่ ยลดและปอ้ งกนั
การเกิดริ้วรอยแห่งวัย

จากการทดลองพบวา่ สบสู่ มนุ ไพรสูตรมะเขอื เทศและสูตรน้ำผง้ึ มีรูปร่างสวยงาม ไมม่ ีสารอันตราย ผิวนุ่ม
ชุ่มช่ืน ไมแ่ ห้ง ไม่กอ่ ใหเ้ กิดอาการแพ้ ไมเ่ กดิ ผ่ืนคนั ชว่ ยให้ผวิ ขาวกระจา่ งใส ลดรว้ิ รอยตา่ งๆ เหมาะกับการ
ใช้ไดท้ กุ วันเปน็ ประจำ

ตารางค่าเฉลย่ี ผลการทดลองของสบู่สมนุ ไพร

สรรพคุณและความต้องการใน การตอบกลบั ของนักเรียนส่วนใหญ่ ค่าเฉลี่ย
การใช้สบู่สมนุ ไพร ในชว่ งอายุ 14-15 ปี
74.1%
1.ใช้สบู่สมนุ ไพรหรือไม่ ใชเ้ ปน็ บางครง้ั 51.9%
77.8%
2.สรรพคุณที่ตอ้ งการจากสบ่สู มุนไพร ผวิ ขาวใส ลดรอยสวิ จดุ ดา่ งดำ 63%
77.8%
3.ลกั ษณะของสบทุ่ ต่ี อ้ งการ สบ่กู อ้ นใส 55.6%
85.2%
4.ความชอบในการใช้สบู่ ชอบ

5.ท่บี า้ นมีสบู่สมุนไพร มี

6.แพก็ เกจ็ ท่ีตอ้ งการใช้ แบบซองกระดาษ

7.สบสู่ มุนไพรที่ดใี นความคิดของนกั เรยี น กลิน่ ไม่ฉุน ใชแ้ ล้วผิวไม่แหง้ ตงึ
ไมก่ ่อใหเ้ กิดการระคายเคอื ง

จากตารางพบว่าสรรพคณุ และความตอ้ งการเฉลย่ี ของนกั เรียนชั้นมธั ยมศกึ ษาปที ่ี3 ซึ่งผวู้ ิจยั สรา้ ง
แบบสอบถาม นักเรยี นโดยส่วนใหญม่ แี นวโนม้ ที่ชอบและใช้สบ่สู มุนไพรตอ้ งการสรรพคณุ ทที่ ำใหผ้ ิวขาวใส ลด

รอยสิว จดุ ดา่ งดำและไม่มีกลิน่ ฉุน ไมเ่ กดิ อาการแพแ้ ละระคายเคือง แสดงให้เห็นวา่ นกั เรียนต้องการสรรพคุณสบู่
สมุนไพรที่ดเี ป็นอยา่ งมา

บทที่ 5
สรุป อภิปราย และขอ้ เสนอแนะ

สรุปผลการศึกษาค้นควา้
การศกึ ษาคน้ ควา้ เรอื่ ง สบสู่ มนุ ไพร มีวตั ถปุ ระสงคเ์ พื่อศึกษา ชนดิ ของสมนุ ไพรทีน่ ำมาทำสบู่ เพ่ือศกึ ษา

สรรพคณุ ของสมนุ ไพรที่เหมาะแกก่ ารทำสบู่ เพือ่ ศึกษาข้ันตอนการทำ
วัสดุอุปกรณห์ รอื เคร่อื งในการเก็บขอ้ มลู ขนั้ ตอนการดำเนนิ งานของสบูส่ มุนไพรสูตรที่1 (สูตรมะเขอื เทศ)
ส่วนประกอบ กลีเซอรีน 1 / 2 กิโลกรัม น้ำคั้นมะเขือเทศเข้มข้น สารสกัดจากสมุนไพรอื่นๆเล็กน้อย

แม่พมิ พ์สบโู่ ดยเฉพาะ
ข้นั ตอนการทำ นำมะเขอื เทศมาคัน้ ให้เปน็ เนือ้ ละเอยี ด นำนำ้ คั้นทไ่ี ด้มาผสมกับสารสกัดจากสมนุ ไพรอื่นๆ

เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ และทำการพักไว้ก่อน นำกลีเซอรีนใส่หม้อ ตั้งไฟอ่อนๆให้ละลายจนหมด ใส่น้ำคั้นจาก
มะเขือเทศเขม้ ขน้ ทสี่ ารสกัดจากสมนุ ไพรอื่นๆลงไป คนใหเ้ ข้ากัน ตกั ใสแ่ ม่พมิ พ์ ทิง้ ให้สบู่แข็งตัวเต็มท่ี แล้วแกะ
สบูอ่ อกจากพิมพ์ พร้อมใช้

ขนั้ ตอนการดำเนนิ งานของสบสู่ มนุ ไพรสูตรท่2ี (สตู รนำ้ ผึง้ )
ส่วนประกอบ กลีเซอรีน 1 / 2 กิโลกรัม น้ำผึ้งแท้ สารสกัดจากสมุนไพรอื่นๆเล็กน้อย แม่พิมพ์สบู่
โดยเฉพาะ
ขัน้ ตอนการทำ นำน้ำผ้ึงมาผสมกับสารสกดั จากสมุนไพรอ่นื ๆเพือ่ เพมิ่ ประสทิ ธิภาพ และทำการพักไว้ก่อน
นำกลเี ซอรีนใส่หม้อ ต้งั ไฟออ่ นๆใหล้ ะลายจนหมด ใส่น้ำผ้งึ ทผี่ สมกับสารสกดั จากสมุนไพรอ่ืนๆลงไปในหม้อและ
คนให้เข้ากนั ตกั ใส่แมพ่ ิมพ์ ทิ้งใหส้ บู่แขง็ ตวั เตม็ ที่ แลว้ แกะสบูอ่ อกจากพมิ พพ์ รอ้ มใช้
เครอื่ งมอื แบบสอบถาม/แบบสำรวจ เรอ่ื ง สรรพคณุ และความตอ้ งการในการใชส้ บ่สู มนุ ไพร
แบบทดสอบออนไลน์ google from

อภปิ รายผล
จาการศึกษาเร่อื ง สบสู่ มนุ ไพร สามารถอภิปรายผลไดด้ งั น้ี
ผลการศกึ ษาค้นควา้ บรรลุตามวัตถปุ ระสงคท์ ีต่ ัง้ ไว้ คอื ผลการศกึ ษาคน้ ควา้ บรรลุตามวตั ถปุ ระสงค์ทตี่ ้งั ไว้

คือ สบู่สมุนไพรมกี ารใช้สมนุ ไพรที่แตกต่างกันในแต่ละสูตร ซึ่งสมุนไพรแต่ละชนิดมีสรรพคุณที่แตกต่างกัน จาก
การค้นคว้าชนิดและสรรพคุณของสมุนไพรที่ใช้ทำสบู่ จึงทำให้รู้ว่า สมุนไพรแต่ละชนิดมีสรรพคุณตามชนิดของ
สมุนไพรน้ันๆ เชน่ ขมิน้ ชันมีสรรพคณุ ชว่ ยบำรงุ ผิวพรรณให้เนียนนุ่ม ขาวเปลัง่ ปลั่ง ดูสขุ ภาพดี และช่วยแก้ผดผ่ืน
คันได้ มะเขือเทศ มีสรรพคุณช่วยกระชับรูขุมขน ชะลอวัย รักษาปัญหาสิว ขจัดความมันบนใบหน้า บรรเทา
อาการผิวไหมจ้ ากแสงแดด และช่วยขจัดเซลลผ์ วิ ที่ตายแล้ว มะขามเปยี กมสี รรพคณุ ช่วยกำจดั รอยหมองคลำ้ บน
ผิว ลดเลอื นริ้วรอย และกำจดั เอาเซลล์ผิวเส่ือมสภาพ กระตุน้ การเกิดเซลลผ์ ิวใหม่ น้ำผึง้ ช่วยทำใหผ้ วิ ชมุ่ ชน่ื เปล่ง
ปลง่ั ดูอ่อนเยาวแ์ ละลดปัญหาสิวเส้ยี น

สมนุ ไพรท่ีนำมาใช้ทำสบ่จู ึงทำใหส้ บ่มู สี รรพคุณตามสมุนไพรทีน่ ำมาใช้ ซ่ึงตรงตามสมมติฐานทตี่ ัง้ ไว้
เนอ่ื งจากสบูส่ มนุ ไพรมีหลากหลายชนิด สรรพคุณของสมุนไพรแตกต่างกัน และมขี ้นั ตอนการทำหลายวิธีตามชนิด
ของสบู่

จากการทำแบบสอบถามเพือ่ ดคู วามต้องการเฉล่ยี ของนกั เรยี นชนั้ มธั ยมศกึ ษาปที ี่ 3/1 พบวา่ นกั เรียน
โดยส่วนใหญ่มแี นวโน้มท่ีชอบและใช้สบู่สมนุ ไพรตอ้ งการสรรพคุณที่ทำให้ผิวขาวใส ลดรอยสิว จุดด่างดำและไม่มี
กลน่ิ ฉนุ ไมเ่ กดิ อาการแพ้และระคายเคอื ง แสดงให้เหน็ ว่านกั เรียนตอ้ งการสรรพคุณสบสู่ มุนไพรท่ดี ีเปน็ อย่างมาก

ขอ้ เสนอแนะ
1. ควรมีการทดลองสูตรสบู่สมนุ ไพรใหม่ๆ เชน่ ขม้นิ ชนั แตงกวา นมถว่ั เหลอื ง ดอกกุหลาบ ฯลฯ
2. ควรใชเ้ ทคโนโลยีในการเผยแพรว่ ธิ ีการทำสบู่ เช่น PowerPoint ,Website,Animation
3. ควรใหส้ มาชกิ ในกลุ่มทดลองใช้สบเู่ พ่อื ให้มน่ั ใจได้วา่ สบนู่ ั้นปลอดภัยและมีสรรพคุณท่ดี ี