การเคลื่อนที่ของดวงอาทิตย์

วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี ช้นั ประถมศกึ ษาปีท่ี ๓

วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปีท่ี ๓

วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปีท่ี ๓

หน่วยการเรียนรทู้ ี่ ๗

การเคลอ่ื นทข่ี องดวงอาทิตย์

วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ช้ันประถมศึกษาปที ่ี ๓

๑. แบบรูปเสน้ ทางการข้ึนและตกของดวงอาทติ ย์

เม่ือเรามองขึ้นไปบนท้องฟ้าในเวลากลางวัน เราจะเห็นดวง อาทิตย์
เป็นดาวดวงใหญ่ที่เปล่งแสงสว่างให้เรามองเห็นส่ิงต่าง ๆ บนโลกได้อย่างชัดเจน
ดวงอาทิตย์จะหายไปในเวลากลางคืน ปรากฏดวงจันทร์เป็นดาวดวงใหญ่ที่สุด
บนท้องฟา้ ตอนกลางคนื

วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ช้นั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓

รู้หรือไมว่ ่า ภาพใดเปน็ ช่วงเชา้ และภาพใดเป็นชว่ งหวั ค่ํา

ภาพ ก ภาพ ข

วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ช้ันประถมศึกษาปที ี่ ๓

ดวงอาทติ ยข์ ้นึ จากขอบฟา้ ด้านหนง่ึ และตกทางขอบฟ้าอีกดา้ นหน่ึง

วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ช้ันประถมศึกษาปีท่ี ๓

ยามเช้าตรู่ของทุก ๆ วัน เราจะ
เห็นดวงอาทิตย์ขึ้นทางขอบฟ้าทิศ
ตะวันออก และเคล่ือนท่ีขึ้นไปบน
ท้องฟ้าจนอยู่สูงที่สุด ในเวลาเที่ยงวัน
เม่ือเวลาช่วงบ่ายผ่านไป ดวงอาทิตย์
จะค่อย ๆ เคลื่อนที่ลดต่ําลงไปจนสุด
ขอบฟ้าทางทิศตะวันตก เส้นทางการ
เคล่ือนที่ของดวงอาทิตย์ในแต่ละวันจึง
มลี กั ษณะเปน็ เส้นโคง้ รปู คร่ึงวงกลม

แบบรปู เสน้ ทางการขึ้นและตกของดวงอาทิตย์

วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชน้ั ประถมศึกษาปที ่ี ๓

๒. กลางวนั กลางคนื

การศึกษาจากหลักฐานทางวิทยาศาสตร์ทําให้เช่ือได้ว่า
โลกถือกําเนิดข้ึน เมื่อราว ๔,๕๐๐ ล้านปีมาแล้ว นักวิทยาศาสตร์
จาํ นวนมากอธบิ ายกาํ เนิดของโลกไว้หลายแนวคิด แนวคิดหน่ึงเชื่อว่า
โลกเกิดจากการรวมตัวของกลุ่มแก๊สร้อนและฝุ่นละอองในอวกาศท่ี
หมุนวนไปรอบ ๆ ดวงอาทิตย์ต่อมากลุ่มแก๊สนั้นค่อย ๆ เย็นตัวลง
กลายเป็นโลกซึ่งประกอบด้วย ภาคพื้นดิน หิน แร่ ภาคพื้นนํ้า
และบรรยากาศท่ีหอ่ หุ้มโลก

วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ชั้นประถมศึกษาปีที่ ๓

โลกมีลักษณะเป็นทรงกลม โลกเป็นดาวเคราะห์บริวารดวง
หน่ึงของดวงอาทิตย์ โคจรรอบดวงอาทิตย์ในระยะห่างจาก
ดวงอาทติ ย์ประมาณ ๑๕๐ ล้านกโิ ลเมตร ขณะท่โี ลกโคจรรอบ
ดวงอาทิตย์ใช้เวลาประมาณ ๓๖๕ วัน โลกก็หมุนรอบตัวเอง
ไปด้วยใช้เวลาประมาณ ๒๔ ช่ัวโมง หรอื ๑ วนั

วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชั้นประถมศกึ ษาปที ่ี ๓

กลางคนื แสงอาทติ ย์ โ ล ก ห มุ น ร อ บ
ตั ว เ อ ง อ ยู่ ต ล อ ด เ ว ล า
กลางวัน ในขณะที่โคจรรอบดวง
อาทิตย์บริเวณต่าง ๆ บนพื้นผิวโลก
จึงได้รับแสงสว่างจากดวงอาทิตย์ไม่
เท่ากันบริเวณที่ได้รับแสงสว่างก็จะ
เป็นช่วงเวลา กลางวัน ซึ่งเป็ น
ช่วงเวลาต้ังแต่ดวงอาทิตย์ข้ึนตอน
เช้า จนลับขอบฟ้าไปในตอนเย็น
ส่วนบริเวณที่ไม่ได้รับแสงก็จะเป็น
ช่วงเวลากลางคนื

วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ชน้ั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๓

๓. ทิศ

กรณีที่เราไม่มีเขม็ ทิศ ซง่ึ เปน็ อปุ กรณ์ช่วยบอกทศิ เราสามารถใช้ตําแหน่งของ
ดวงอาทิตย์เป็นหลักในการบอกทิศได้ เช่น ในตอนเช้าให้เรายืนกางแขนและหันหน้า
เข้าหาดวงอาทิตย์ ซ่ึงเป็นทิศตะวันออกทิศท่ีอยู่ทางด้านหลังของเราจะเป็นทิศ
ตะวนั ตก แขนขวาของนักเรียนจะช้ไี ปทางทิศใต้ สว่ นแขนซา้ ยจะชไ้ี ปทางทิศเหนือ

วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ชัน้ ประถมศึกษาปที ่ี ๓

ตัวอย่างการใชด้ วงอาทติ ย์
เป็นหลกั ในการบอกทศิ

วิทยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ชัน้ ประถมศึกษาปที ่ี ๓

๔. ความสาคญั ของดวงอาทิตย์

ขนาดของโลก
เมื่อเปรียบเทียบกบั ดวงอาทิตย์

วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชัน้ ประถมศึกษาปีที่ ๓

โลกเป็นดาวเคราะห์ที่มีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลาง
ประมาณ ๑๒,๗๕๖ กิโลเมตร เล็กกว่าดวงอาทิตย์ซึ่งเป็นดาว
ฤกษ์ท่ีมีขนาดเส้นผ่านศูนย์กลางประมาณ ๑,๓๙๒,๕๓๐
กโิ ลเมตร หรอื ประมาณ ๑๐๙ เทา่

วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี ชนั้ ประถมศึกษาปีท่ี ๓

ดวงอาทิตย์เป็นแหล่งพลังงานสําคัญของโลก เม่ือพลังงานความร้อนผ่านเข้ามา
ยังโลก ช้ันบรรยากาศและพ้ืนผิวโลกจะดูดพลังงานความร้อนไว้ทําให้อุณหภูมิของโลก
ระหว่างกลางวันกับกลางคืนไม่แตกต่างกันมากนักส่ิงมีชีวิตต่าง ๆ จึงสามารถดํารงชีวิต
อยู่ได้

วทิ ยาศาสตร์และเทคโนโลยี ช้นั ประถมศึกษาปีท่ี ๓

พลังงานแสงเป็นต้นกําเนิดของพลังงานเคมีท่ีส่ิงมีชีวิตต่าง ๆ นําไปใช้ใน
การทํากิจกรรมต่าง ๆ ของชีวิต โดยพืชเป็นส่ิงมีชีวิตท่ีสามารถดึงพลังงานแสงมาใช้ใน
การสังเคราะห์ด้วยแสง โดยเปลี่ยนพลังงานแสงให้เป็นพลังงานเคมีทส่ี ะสมอยู่ในอาหารที่
พชื สรา้ งข้ึน

วทิ ยาศาสตรแ์ ละเทคโนโลยี ชัน้ ประถมศึกษาปีท่ี ๓