พระธรรมโกศาจารย์

พระธรรมโกศาจารย์
(พุทธทาสภิกขุ)

นัชชา มนัสนันทะ ม.5/3 เลขที่ 5

ประวัติ

ท่านพุ ทธทาสภิกขุ มีนามเดิมว่า “เงื่อม พานิช“ เกิดเมื่อวันอาทิตย์
ขึ้น7ค่ำ เดือน7 หรือ วันที่27 พฤษภาคม พ.ศ.2449 ในสกุลของพ่อค้า
ที่ตลาดพุ มเรียง อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี ช่วงปลายรัชสมัย
พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว
ซึ่งขณะนั้นพุ มเรียงยังเป็นที่ตั้งของตัวเมืองไชยา หรือ จังหวัดไชยา
ก่อนที่จะกลายมาเป็นจังหวัดสุราษฎร์ธานีในปัจจุบัน

บิดาของท่านพุ ทธทาสภิกขุชื่อ เซี้ยง พานิช ประกอบอาชีพหลัก คือ
การค้าขายของชำ เนื่องจากบิดาของท่านพุ ทธทาสภิกขุเป็นคนไทยเชื้อสายจีน
และปู่ของท่านอพยพจากมณฑลฝูเจี้ยน ประเทศจีน มาเป็นช่างเขียนภาพสี
บนกระจกที่เมืองไชยา
ย่าของท่านพุ ทธทาสภิกขุ ชื่อ “ส้มจีน” ซึ่งเชื้อสายของย่าอพยพจาก
อำเภอปากพนัง จังหวัดนครศรีธรรมราช มาอยู่เมืองไชยาตั้งแต่สมัย
ต้นกรุงรัตนโกสินทร์ แต่เดิมบิดาของท่านพุ ทธทาสภิกขุใช้แซ่โข่ว หรือ แซ่ข่อ
(หรือโค้วในภาษาแต้จิ๋ว)
ต่อมาเมื่อมีพระราชบัญญัตินามสกุลในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระมงกุฎเกล้า
เจ้าอยู่หัว ทางราชการจึงเปลี่ยนนามสกุลของบิดาท่านพุ ทธทาสภิกขุเป็น
”พานิช” เพราะตอนนั้นมีเพียงครอบครัวของท่านเท่านั้นที่ทำการค้าขาย
ท่านเป็นภิกษุไทยรูปแรกที่บุกเบิกการใช้โสตทัศนูปกรณ์สมัยใหม่สำหรับ
การเผยแพร่ธรรมะ และท่านมีสหายธรรมคนสำคัญ คือ ปัญญานันทภิกขุ
วัดชลประทานรังสฤษฎ์ และท่าน บ.ช. เขมาภิรัต

บ้านที่ท่านพุ ทธทาสภิกขุเกิด
ภาพนี้ถ่ายเมื่อปี พ.ศ. 2529 ซึ่งไม่เหลือเค้าเดิมมากนัก โดยบ้านเดิมนั้นเป็นพื้นดิน และหลังคามุงจาก

ผลงาน

1.) ผลงานด้านการเขียน/การแต่งหนังสือ
ท่านได้เผยแผ่ธรรมะด้วยการเขียนหนังสืออีกหลายเล่มที่เกี่ยวข้องกับ

หลักธรรมที่ท่านได้ทดลองและปฏิบัติ เช่น ตามรอยพระอรหันต์ คู่มือมนุษย์
ธัมมิกกสังคม แก่นพุ ทธศาสน์ เป็นต้น

2.) ผลงานด้านสถาปัตยกรรม
สวนโมกขพลาราม หรือชื่อเรียกทางการว่า “วัดธารน้ำไหล” ตั้งอยู่ที่

เขาพุ ทธทอง อำเภอไชยา จังหวัดสุราษฎร์ธานี เพื่อให้เป็นสถานที่ปฏิบัติธรรม
และสถานที่เผยแผ่พระพุ ทธศาสนาที่มีชื่อเสียงในประเทศและไปทั่วโลก
ตามประวัติการก่อตั้ง สวนโมกขพลาราม เดิมที่ได้สร้างขึ้นในวัดตระพังจิก ซึ่ง
เป็นวัดร้าง ณ หมู่บ้านพุ มเรียง ต. พุ มเรียง อ. ไชยา จ. สุราษฎร์ธานี
ท่านเข้ามาอยู่ที่นี้เมื่อวันวิสาขบูชา วันที่ 12 พฤษภาคม พ.ศ.2548 ต่อมา
ได้ย้ายเข้ามาสร้างใหม่ที่เขาพุ ทธทอง(จุดที่ตั้งปัจจุบัน)วัดแห่งนี้ผู้คนนิยม
เรียกสั้นๆ ว่าสวนโมกข์ ตามความหมายที่ปรากฏบนแผ่นป้ายของวัด
อธิบายว่า “ต้นโมก ต้นพลา มีชื่อพ้องกับสวนโมกขพลาราม
โมกะ แปลว่าหลุดพ้น, พละ แปลว่า กำลัง, อาราม แปลว่า ที่ร่มรื่น ที่รื่นรมย์
สวนป่าอันเป็นกำลังหลุดพ้ น”

ผลงาน

3.) ผลงานที่ได้รับรางวัล/การยกย่อง

หนังสือแก่นพุ ทธศาสน์ได้รับรางวัลชนะเลิศ หนังสือดีประจำปี พ.ศ. 2508
จากองค์การยูเนสโก
พ.ศ.2527ท่านได้รับคัดเลือกเป็น “บุคคลทำประโยชน์ฝ่ายบรรพชิต” เนื่อง
ในโอกาสสมโภชน์กรุงรัตนโกสินทร์ 200 ปี ได้รับรางวัลเป็นสัญลักษณ์เสา
อโศก และเงินสดจำนวน 10,000 บาท
พ.ศ.2537คุรุสภาประกาศยกย่องเชิดชูว่าท่านเป็นผู้ทำคุณประโยชน์อย่าง
สูงยิ่งต่อการศึกษาชาติเนื่องในโอกาสครบรอบ100ปีกระทรวงศึกษาธิการ
20 ตุลาคม พ.ศ.2548 องค์การยูเนสโก (UNESCO) ประกาศยกย่อง ให้
ท่านพุ ทธทาสภิกขุ เป็นบุคคลสำคัญของโลก ด้านส่งเสริมขันติธรรม สันติ
ธรรม วัฒนธรรม ความสัมพันธ์และความเข้าใจอันดีของมวลมนุษย์

คุณธรรมที่เป็นตัวอย่าง

1.) ปฏิเสธวัตถุนิยม ท่านปฏิเสธลาภยศและการเสพติดทางวัตถุไปอยู่ป่า
กินอยู่อย่างง่ายๆท่านจะเน้นเรื่อง “กินข้าวจานแมว อาบน้ำในคู เป็นอยู่เหมือน
ตายแล้ว” จึงทำให้ท่านได้สัมผัสกับธรรมชาติ มีเวลาคิดค้นศึกษามาก
“ลานหินโค้ง” ที่สวนโมกข์เป็นสถานที่อเนกประสงค์ พระนั่งฉันกับพื้นทราย
ญาติโยมนั่งตามพื้ นตามโคนต้นไม้ท่านกล่าวเสมอว่า
“พระพุ ทธเจ้าประสูติที่พื้นดิน (สวนลุมพินี) ตรัสรู้ที่พื้นดิน (ใต้ต้นโพธิ์)
และ ปรินิพพานที่พื้นดิน (ระหว่างต้นรังคู่) โบสถ์ของสวนโมกข์ไม่มีอาคาร เป็น
ที่กลางแจ้ง มีผู้สร้างห้องน้ำถวายท่านไม่ใช้ ท่านสรงน้ำในโอ่งข้างนอก และ
นอนที่แคร่เล็กๆ ปณิธานอย่างหนึ่งของท่านคือ
“นำเพื่อนมนุษย์ออกจากวัตถุนิยม” เป็นวิธีการช่วยให้คนพ้นทุกข์ได้ง่าย

2.) พุ ทธจริต ท่านพุ ทธทาสภิกขุชอบศึกษาค้นคว้าเรื่องต่างๆอย่างกว้างขวาง
ทั้งพระไตรปิฎก คำสอนมหานิกายศาสนาอื่นๆ วิทยาศาสตร์ เรื่องสังคมต่างๆ
และดนตรี ทำให้ท่านมีความรู้กว้างขวางเชื่อมโยง ท่านสามารถแสดงธรรม
ที่สอดคล้องกับชีวิตและสังคมได้ทุกแง่มุม

คุณธรรมที่เป็นตัวอย่าง

1.) เป็นแบบอย่างที่ดี ท่านมีความรู้และความสามารถที่จะทำให้ผู้อื่นเชื่อถือ
ในสิ่งที่ท่านเทศน์หรือปฏิบัติ และท่านมีวิธีการเผยแผ่หลักธรรมที่หลากหลาย
ทำให้มีคนหลากหลายกลุ่มมีความเชื่อ

2.) ไม่เชื่อคนง่าย เนื่องจากท่านหมั่นศึกษาหาความรู้จากหลากหลายแหล่งที่มา
หลากหลายแขนง ทำให้ท่านสามารถใช้ความรู้เหล่านั้นมาใช้แก้ปัญหาต่างๆ
ที่เกิดขึ้นและมีความคิดริเริ่มสิ่งใหม่ๆได้

อ้างอิง

https://th.wikipedia.org/wiki/พระธรรมโกศาจารย์_(เงื่อม_อินฺ
ทปญฺโญ)
https://sites.google.com/site/class23102/phra-thr-rm-
kos-a-car-y
https://www.finearts.go.th/chaiyamuseum/view/26417-
องค์ความรู้เรื่อง-สวนโมกขพลาราม-หรือชื่อเรียกทางการว่า--วัดธาร
น้ำไหล-
http://brainbank.nesdc.go.th/tabid/222/articleType/Artic
leView/articleId/279/.aspx