รักพี่มอญ

เร่อื ง ยาคมุ กาเนดิ

คำนำของยำคมุ กำเนดิ

หนังสอื เล่มน้จี ัดขนึ้ มาเพื่อให้ความรู้เก่ียวกบั ยา
คุมกาเนิดเม่ือเวลาท้องอาจจะชว่ ยได้บา้ งในเรอ่ื ง
ของยาคมุ และคนทอ่ี ยากจะเปน็ สาวประเภทสองก็
ที่จะสามารถรู้เร่ืองเกี่ยวกับยาคมุ ไดเ้ พือ่ ทจี่ ะทาให้
เราทเ่ี ปน็ สาวประเภทสองจากผชู้ ายกลายมาเป็น

ผ้หู ญิงได้ค่ะ

สารบญั

1.ท่ีมำของยำคุม
2.ใครเป็นคนที่คิดค้นยำคมุ
3.ยำคมุ มกี ป่ี ระเภท
4.ผลดแี ละผลเสยี ของยำคมุ
5.กินยำคุมแลว้ จะเกิดอำกำรอะไรบำ้ ง

ทีม่ าของยาคมุ กาเนิด

การคมุ กาเนิดฮอรโ์ มน หมายถึง การคมุ กาเนดิ ดว้ ยวธิ กี ารทางระบบตอ่ มไรท้ อ่ ซึง่ เกือบทุกวธิ ี
จะประกอบดว้ ยฮอรโ์ มนสเตยี รอยดช์ นิดตา่ ง ๆ ยาเมด็ คมุ กาเนิด เปน็ วิธกี ารคมุ กาเนดิ วิธแี รก
ทไ่ี ด้รับการพฒั นาขึน้ มา และเริ่มมีการจาหนา่ ยตัง้ แตป่ ี 1960 และในชว่ งหลายทศวรรษท่ี
ผา่ นมา ก็ไดม้ ีการพฒั นารูปแบบวธิ กี ารคมุ กาเนิดชนิดอื่น ๆ ขึ้น และวธิ ีท่เี ป็นทนี่ ยิ มมากที่สุด

ไดแ้ กย่ าเมด็ และยาฉดี คุมกาเนิด

นับตั้งแตม่ ีการคน้ พบสารประกอบ ethinyl estradiol ในปี 1938 ท่ใี หฤ้ ทธิ์
ของเอสโตรเจน และหลงั จากนนั้ กม็ ีการคิดคน้ สารประกอบของเทสโทสเตอโรนทีอ่ อกฤทธไ์ิ ด้
จรงิ (Ethisterone) กเ็ ร่ิมมีการนาความรู้เหลา่ นี้ไปใช้ในดา้ นการคมุ กาเนิดและพัฒนา

มาเร่ือย ๆ ปจั จบุ ันมรี ูปแบบของยาคุมกาเนดิ หลายรูปแบบ เม่อื ให้สามารถปรบั ใช้ไดก้ ับ
ผหู้ ญิงทกุ คน และยาคุมกาเนิดร่นุ ใหม่ ๆ ก็มีการพัฒนา และพยายามลดขนาดของฮอรโ์ มนที่

ใช้ เพอ่ื ลดผลข้างเคยี ง และภาวะแทรกซอ้ นทางระบบหัวใจและหลอดเลือด

ใครเปน็ คิดคน้ เก่ียวกบั ยาคมุ

คารล์ เจอราสซ่ี เป็นอกี คนหน่งึ ทม่ี ีความสาคัญต่อการถือกาเนดิ ของยาเม็ดคุมกาเนดิ โดยเขา

ไดร้ ับการยกยอ่ งว่าเป็น “บิดาของยาคุมกาเนิด” คารล์ มีเช้อื สายยิว ย้ายถนิ่ ฐานจากออสเตรียมาอยู่
สหรัฐฯ ตอนอายุ 16 ปี เขาเป็นคนท่ียากจนขน้ แค้น แต่มีความขยนั หม่ันเพยี รและม่ันใจในตัวเองมาก
เขาไดเ้ ขยี นจดหมายไปขอความชว่ ยเหลือจาก อีลีนอร์ รสู เวลท์ สตรหี มายเลขหนง่ึ ในสมัยน้นั ทาใหเ้ ขา
ไดร้ ับทนุ ไปเรยี นต่อในมหาวิทยาลัย จนไดเ้ ป็นนักเคมชี ้ันยอด เปน็ ศาสตราจารยช์ ัน้ เยี่ยม เปน็ นักปฏิรูป
กล้าเสยี่ ง กล้าลงทนุ เขาไดป้ ระดษิ ฐย์ าแกแ้ พ้ เปน็ นกั เขยี นนวนยิ าย เขยี นบทละคร ฯลฯ แต่ท่ีเด่นท่ีสดุ
ในชีวติ เขาคอื ไดร้ ับเกียรติใหเ้ ปน็ บิดาของยาคมุ กาเนิด เป็นผ้ปู ลดปล่อยให้ผหู้ ญิงมเี สรีภาพในการ

วางแผนครอบครวั ทางานนอกบ้าน เป็นสาวโรงงาน สาวออฟฟิศ เปน็ นักวิชาการ อาจารย์

มหาวิทยาลยั เปน็ ผู้หญิงเป็นใหญ่ (feminist) แทบจะเรียกว่าทาให้สตรีมเี สรภี าพทางกายและใจ
มากกว่า ที่ไดร้ ับจากบทบัญญตั ขิ องกฎหมายรฐั ธรรมนญู ทกุ ฉบับในโลกนร้ี วมกนั (จากคาไวอาลยั ของ

การจากไปของเขาเมอ่ื 30 มกราคม 2558 สิรริ วมอายุ 91 ป)ี

ยาคมุ มกี ่ปี ระเภท

1. ยาเมด็ คมุ กาเนิดแบบฉุกเฉิน

เปน็ ยาเม็ดคุมกาเนิดทใ่ี ช้ในกรณฉี กุ เฉนิ เช่นหลังการมีเพศสมั พนั ธ์แบบไมไ่ ด้ป้องกนั เกดิ การรวั่ ของ
ถุงยางอนามัย หรอื ห่วงอนามัยหลุด เปน็ ตน้ ยาคมุ ฉกุ เฉนิ จะมาในรปู แบบแผง 2 เม็ด โดยควรกินให้
เรว็ ท่สี ุด และไมเ่ กิน 72 ชว่ั โมงหลังจากมเี พศสัมพันธ์ แตต่ ้องบอกกอ่ นวา่ ประสทิ ธิภาพของยาคุม
แบบฉกุ เฉนิ จะสู้ยาคมุ รายเดอื นชนิดฮอรโ์ มนรวมไมไ่ ด้นะคะ เนอื่ งจาก ประสทิ ธิภาพขน้ึ อย่กู ับ
ระยะเวลาทีร่ ีบกินยา เพราะฉะนั้นควรจะใชแ้ ค่เวลาฉกุ เฉนิ จรงิ ๆคะ่ ยาคมุ ฉกุ เฉินมีวธิ ีกนิ 2 แบบคอื

1. แบ่งกิน 2 ชว่ ง โดยเมด็ แรกทานเร็วท่ีสดุ หลังจากมเี พศสมั พันธ์ ส่วนอกี เม็ดกนิ อีกที 12 ชวั่ โมงถดั ไป
2. กินพรอ้ มกัน 2 เมด็ เรว็ ทสี่ ดุ หลังจากมเี พศสัมพันธ์

2. ยาเม็ดคมุ กาเนดิ ชนดิ รายเดือน

ยาเม็ดคมุ กาเนดิ แบบรายเดอื น เหมาะสาหรบั ผ้ทู ต่ี ้องคุมกาเนดิ อยู่เปน็ ประจา หรือต้องการคมุ รอบเดือนใหม้ าปกติ รวมถงึ ชว่ ยเรอ่ื งผิวพรรณ และลด
สวิ ถกู แบง่ ยอ่ ยออกเปน็ 3 สตู รคอื

1. ยาเมด็ คุมกาเนดิ ชนดิ ฮอรโ์ มนรวม

เป็นชนดิ ทีน่ ิยมมากท่ีสุด ตวั ยาจะประกอบดว้ ยฮอรโ์ มน 2 ตัว คือ ฮอรโ์ มนเอสโตรเจน และฮอรโ์ มนโปรเจสโตรเจน ซ่งึ เป็นฮอรโ์ มนเพศหญงิ ทางาน
รว่ มกนั ป้องกันการตกไข่ นอกจากนั้นยงั ชว่ ยลดฮอรโ์ มนเพศชายซึ่งจะชว่ ยลดสิวได้อกี ด้วย2. ยาเม็ดคุมกาเนิดชนิดฮอรโ์ มนต่า

เปน็ อกี หน่งึ ทางเลอื กของสาวๆท่ีอยากหลกี เลีย่ งอาการแพ้ หรือเพ่ิงเริม่ กินเปน็ แผงแรกๆ หรือต้องการปรับฮอรโ์ มนให้สมดลุ โดยจะป้องกนั อาการแพ้
อาเจียน เวยี นศีรษะ ฝ้า ไม่สง่ ผลต่อนา้ หนกั และไมบ่ วมนา้

3. ยาเม็ดคมุ กาเนิดชนิดฮอร์โมนโปรเจสโตรเจนเด่ียว

เหมาะสาหรบั สาวๆที่แพ้ฮอรโ์ มนเอสโตรเจน รวมถึงคุณแม่ทต่ี อ้ งให้นมบุตร เนอ่ื งจากไมม่ ีผลตอ่ ปรมิ าณ และคณุ ภาพของนา้ นม แตป่ ระสิทธภิ าพการ
คุมกาเนดิ อาจจะไม่ เท่ากบั แบบฮอร์โมนรวม
ยาคุมแบบรายเดอื นมที ั้งแบบ 21 เม็ด และแบบ 28 เม็ด ซึง่ ท้ัง 2 ชนิดควรกินใหต้ รงเวลาทกุ วนั โดยมวี ิธกี นิ แตกตา่ งกันไปดังนี้

แบบ 21 เมด็
มลี กั ษณะเปน็ สเี ดียวกนั ขนาดและปริมาณยาเทา่ กัน โดยให้เร่ิมกินตัง้ แต่วันท่ี 1-5 ของการมีประจาเดอื น โดยใหว้ นั ทีเ่ ริม่
กิน ตรงกบั วันที่ระบุอยู่หลงั แผง แลว้ ไลไ่ ปตามลูกศร เชน่ ประจาเดอื นมาวันพธุ กเ็ รม่ิ ตง้ั แต่เมด็ ที่ดา้ นหลงั เขียนว่า พ. หรือ
Wed จากน้นั หยดุ กิน 7 วัน แล้วค่อยเริม่ แผงใหม่ เมอื่ ถึงกาหนด 7 วนั ไมว่ ่าประจาเดอื นจะหมด หรอื ไม่ก็ตามกใ็ ห้เร่มิ
กนิ แผงใหมไ่ ด้เลยคะ่

– แบบ 28 เมด็

ในแผงยาจะมี 2 สี โดยจะเป็นตวั ยาทีเ่ ปน็ ฮอร์โมน 21 เม็ด ส่วนอกี 7 เมด็ เปน็ เม็ดแป้ง ด้านหลังแผงจะมีตัวเลขกากับอยู่
เรมิ่ กนิ ได้ตง้ั แตว่ ันท่ี 1-5 ของรอบเดอื น โดยใหเ้ รมิ่ กนิ เม็ดทเี่ ขยี นวา่ 1 แล้วไลไ่ ปตามเลขไปเร่ือยๆจนครบ พอหมดแผงก็
เร่มิ กนิ แผงใหมไ่ ดเ้ ลยในวันถดั ไป

เห็นมั้ยคะว่า ถ้าเราเข้าใจยาคมุ แตล่ ะประเภท และทานใหต้ รงกบั จุดประสงคข์ องเรา การคุมกาเนิดก็ไม่ใช่เรอ่ื งยากเลย
สาวๆคนไหนท่เี รมิ่ ทานยาคมุ แลว้ รสู้ กึ ว่ามอี าการแพ้ หรือพบผลข้างเคียงตา่ งๆ ลองปรกึ ษาคณุ หมอ หรอื เภสชั กร เพ่อื
ปรบั ชนดิ ของยาคุม หรือหาแนวทางแกไ้ ขไปด้วยกนั นะคะ

ผลดีและผลเสยี ของยาคุม

ยาคมุ กาเนิดชนิดฮอรโ์ มนรวม ประกอบด้วยฮอรโ์ มนเอสโตรเจนและโปรเจสตนิ ทาหน้าทีย่ ับย้ัง
การตกไข่ ทาให้มกู ชอ่ งคลอดขน้ ข้ึน ปอ้ งกันอสจุ เิ คลอื่ นตัวผา่ นปากมดลกู และทาให้ผนงั มดลูกไม่
เหมาะกับการฝังตวั

ขอ้ ดี เหมาะสาหรับผหู้ ญงิ ทีไ่ ม่ชอบวธิ กี ารคุมกาเนดิ รูปแบบอืน่ ๆ ทีต่ ้องใส่หรือฝงั ภายในรา่ งกาย
และช่วยบรรเทาความรุนแรงของกลุ่มอาการประจาเดอื นไดด้ ว้ ย
ขอ้ เสยี จาเปน็ ตอ้ งรับประทานยาเมด็ คมุ กาเนดิ ตรงเวลาและเปน็ ประจาทกุ วนั หากลมื รับประทาน
ยา ต้องใช้วธิ กี ารคุมกาเนิดรูปแบบอน่ื ร่วมดว้ ย และอาจมอี าการข้างเคยี งจากการใช้ยา เช่น ปวด
ศีรษะ ปวดทอ้ ง อารมณ์แปรปรวน ประจาเดือนมาไมป่ กติ ความดันโลหติ สูง นา้ หนกั ข้ึน แมม้ ี
โอกาสเกดิ ข้นึ น้อยมาก แตอ่ าจเสี่ยงเกิดลม่ิ เลอื ด โรคหลอดเลือดสมอง และภาวะหัวใจวาย
โดยเฉพาะผู้ท่สี บู บหุ ร่ีหรือมีอายุ 35 ปขี ึน้ ไป อาจเสยี่ งเกดิ ผลขา้ งเคยี งได้มากขน้ึ
ประสทิ ธภิ าพของการคุมกาเนิด 92 เปอร์เซ็นต์ แต่หากใชถ้ ูกวธิ ีและใช้อยา่ งตอ่ เนอื่ ง อาจช่วย
คมุ กาเนิดได้มากกว่า 99 เปอรเ์ ซน็ ต์

ยาคมุ กาเนดิ ชนิดฮอรโ์ มนเดีย่ ว เปน็ ยาคุมทมี่ ีฮอร์โมนโปรเจสตินเพยี งอยา่ งเดยี ว โดยยาคุมชนดิ น้จี ะส่งผล
ต่อการตกไข่ ชว่ ยให้มูกช่องคลอดขน้ ขึ้น ป้องกันหอ้ สุจิเคลื่อนตวั ผ่านปากมดลกู และทาใหผ้ นังมดลกู ไม่
เหมาะแก่การฝังตัว

ขอ้ ดี เหมาะสาหรบั ผ้ทู ี่ไมช่ อบวธิ ีการคมุ กาเนิดรปู แบบอืน่ เชน่ วิธที ่ีต้องใส่หรอื ฝงั ภายในรา่ งกาย
ข้อเสยี มปี ระสิทธิภาพนอ้ ยกว่ายาคุมกาเนิดชนดิ ฮอร์โมนรวม จาเปน็ ต้องรับประทานยาเมด็ คุมกาเนดิ ตรง
เวลาเปน็ ประจาทุกวัน หากลืมรับประทานต้องใชว้ ิธกี ารคุมกาเนดิ รปู แบบอน่ื รว่ มด้วย และอาจทาให้เกดิ
อาการขา้ งเคียง เช่น ปวดศีรษะ เจบ็ หน้าอก นา้ หนกั ขนึ้ เป็นต้น
ประสิทธิภาพของการคมุ กาเนดิ 90-97 เปอร์เซน็ ต์ แต่หากใชถ้ ูกวธิ ีและใช้อย่างตอ่ เนอ่ื ง อาจชว่ ย
คุมกาเนิดได้มากกวา่ 99 เปอร์เซ็นต์
มกี ารศกึ ษาคน้ คว้าทแี่ นะนาวา่ การรบั ประทานยาคมุ กาเนดิ ชนิดฮอร์โมนทงั้ 2 แบบ อาจชว่ ยลดความเสยี่ ง
ต่อการเกิดมะเรง็ เยอื่ บโุ พรงมดลูกและมะเรง็ รงั ไขไ่ ดเ้ ล็กน้อย แต่ก็อาจเพ่มิ ความเสี่ยงเป็นมะเรง็ เต้านม
มะเรง็ ปากมดลกู และมะเร็งตับไดเ้ ล็กน้อยเช่นกัน อย่างไรก็ตาม นอกจากยาคุมกาเนดิ เหล่าน้ี อาจมปี จั จยั
อนื่ อีกมากมายทีท่ าใหเ้ กิดมะเรง็ ได้

ยาคุมฉุกเฉนิ เป็นวธิ ปี ้องกนั การตงั้ ครรภ์หลงั มเี พศสัมพันธโ์ ดยไมป่ ้องกนั รวมถงึ เมอื่ เกดิ สถานการณท์ ่ไี มค่ าดคดิ เช่น ถงุ ยาง

ร่วั ถกู ขม่ ขืน หรือลมื รบั ประทานยาคมุ กาเนิดตามปกติ เปน็ ต้น แมจ้ ะเป็นการคมุ กาเนิดรปู แบบหนงึ่ แตอ่ าจมปี ระสทิ ธภิ าพไม่
เท่ากบั วธิ กี ารอ่ืน ๆ โดยยาคุมฉุกเฉนิ มี 2 ชนิด คือ ลีโวนอร์เจสเตรล 1.5 มลิ ลกิ รมั และอลั ลพิ ริสตลั อซเิ ตท 30 มลิ ลกิ รมั ซงึ่ อาจ
ปอ้ งกนั การตั้งครรภด์ ้วยการยับย้ังการตกไขช่ ว่ั คราว ป้องกันการปฏิสนธิ หรือไมใ่ ห้ไขท่ ปี่ ฏสิ นธแิ ลว้ ฝงั ตัวในมดลกู

ข้อดี ข้นั ตอนไม่ย่งุ ยาก เพยี งไปตามกาหนดท่แี พทยน์ ัดหมาย อาจช่วยคมุ กาเนดิ ไดส้ ูงสดุ 1 ปี นับจากการฉีดยาคมุ กาเนดิ ครง้ั
สุดทา้ ย ขนึ้ อยกู่ บั ชนดิ ของยาคมุ กาเนิดท่ใี ช้
ขอ้ เสยี อาจทาใหเ้ กดิ ผลขา้ งเคียง เช่น ประจาเดอื นมาไม่ปกติ มเี ลือดออกระหวา่ งรอบเดอื น คลื่นไส้ ปวดศรี ษะ รูส้ ึกซมึ เศร้า
โดยเฉพาะผูท้ ส่ี ูบบหุ ร่ีอาจพบผลข้างเคียงได้มากขึ้น หากใช้ยาฉดี คมุ กาเนดิ เปน็ เวลานาน อาจสง่ ผลลบต่อความหนาแนน่ ของ
กระดูก ซ่ึงอาจเป็นสาเหตุของโรคกระดูกพรุนได้
ประสทิ ธิภาพของการคมุ กาเนิด 97 เปอรเ์ ซน็ ต์ แต่หากใชถ้ ูกวิธแี ละใชอ้ ย่างตอ่ เนื่อง อาจชว่ ยคมุ กาเนิดไดม้ ากกว่า 99
เปอรเ์ ซน็ ต์

กนิ ยาคมุ แลว้ จะเกดิ อไรขึน้ บ้าง

1. คล่ืนไส้อาเจยี น

2. ความต้องการทางเพศลดลง
3. คัดหนา้ อก ปวดหัว และเวียนศรี ษะ
4. อารมณแ์ ปรปรวน ฉนุ เฉียว
5. นา้ หนักข้นึ ตัวบวม
6. ประจาเดือนมานอ้ ยกว่าปกติ
7. เลอื ดออกกะปรดิ กะปรอยระหว่างรอบเดอื น

จบแลว้
คา่ ๆๆๆๆๆๆๆ
ขอบคณุ ค่ะ