บทที่ 11 เศรษฐศาสตร์ระหว่างประเทศ

บทที่ 11
เศรษฐศาสตรร์ ะหว่างประเทศ

การค้าระหว่างประเทศ

กา รแลก เป ล่ีย นสิ นค้ าแล ะ บ ริ ก ารระ หว่ าง ประเ ทศ
เกิดขึ้นได้ เนื่ องจากแต่ ละประเทศมีทรั พยากรและปั จจัยการ
ผลิตที่แตกต่างกันทาให้มีความสามารถในการผลิตสินค้าและ
บริการแตกต่างกนั

2

ทฤษฎีการคา้ ระหวา่ งประเทศ

(International Trade Theory)

ทฤษฎคี วามได้เปรียบเชิงสมบูรณ์(Absolute Advantage )

เมื่อการค้าเป็ นไปอย่างเสรี แต่ละประเทศก็จะทาการผลิตด้วยความรู้ความ
ชานาญเป็ นพิเศษเฉพาะสินค้าที่ประเทศมีความได้เปรียบโดยสมบูรณ์ ( ถ้าประเทศน้ัน
สามารถผลิตสินค้าชนิดหนึ่งได้มากกว่าอีกประเทศหน่ึงด้วยปัจจัยการผลิตจานวนท่ี
เท่ากนั ) และนาเข้าสินค้าทม่ี คี วามเสียเปรียบโดยสมบูรณ์ ดงั น้ัน การค้าระหว่างประเทศ
จึงเกิดขึน้ จากการท่ีต่างฝ่ ายได้เปรียบโดยเด็ดขาดจากการผลิตสินค้าคนละชนิดแล้วมา
แลกเปลย่ี นกนั

3

ตวั อย่างเช่น
ประเทศไทยกับประเทศสหรัฐอเมริกา สมมติว่าในการผลิตสินค้าท้ัง 2

ประเทศ ต่างก็ผลิตสินค้า 2 อย่างเหมือนกัน คือ ข้าวและคอมพิวเตอร์ และสมมติว่าใน
การผลติ สินค้าท้งั 2 ชนดิ นี้ ได้ใช้แรงงานเป็ นปัจจัยการผลติ เพยี งอย่างเดียว ดังน้ันมูลค่า
ของสินค้าท้งั 2 ชนดิ นี้ จงึ คดิ จากจานวนแรงงานทีใ่ ช้ไปในการผลติ

สินคา้ ผลผลิตของแรงงาน 1 วัน

ไทย สหรัฐอเมริกา

ข้าว (เกวยี น) 15 2
คอมพวิ เตอร์ (เคร่ือง) 5 20

4

ทฤษฎคี วามได้เปรียบเชิงเปรียบเทยี บ

ประเทศที่ไม่มีความได้เปรียบโดยสมบูรณ์ในการผลิตสินค้าทุกๆอย่างกับ
ประเทศอ่ืน ยังคงสามารถทาการค้าท่ีก่อให้เกดิ ประโยชน์แก่ทุกฝ่ ายได้ ประเทศที่ด้อย
ประสิ ทธิภาพควรผลิตและส่ งออกเฉพาะสินค้าที่ประเทศตนมีความเสียเปรียบ โดย
สมบูรณ์น้อยกว่า ถือได้ว่าสินค้านี้เป็ นสินค้าที่ประเทศผลิตด้วยความได้เปรียบโดย
เปรียบเทยี บ

5

สินค้า ผลผลิตของแรงงาน 1 วัน

ไทย สหรัฐอเมริกา

ข้าว (เกวยี น) 15 40
คอมพวิ เตอร์ (เครื่อง) 5 20

จะเห็นได้ว่าประเทศไทยมีความเสียเปรียบโดยสมบูรณ์เม่ือเทียบกับประเทศสหรัฐฯ ในการผลิต
ข้าวและคอมพวิ เตอร์ แต่การผลติ ข้าวเสียเปรียบน้อยกว่า ด้วยเหตุนี้ไทยจึงมีความได้เปรียบโดยเปรียบเทียบ
ในการผลติ ข้าวและเสียเปรียบโดยเปรียบเทียบในการผลิตคอมพวิ เตอร์ ซ่ึงตรงกันข้ามกับสหรั ฐฯ ที่มีความ
ได้เปรียบโดยสมบูรณ์ในการผลิตสินค้าท้ังสองชนิด แต่ความได้เปรียบในการผลิตคอมพวิ เตอร์ ( 20 ต่อ 5 )
มากกว่าในการผลิตข้าว ( 40 ต่อ 15 ) ดังน้ัน สหรัฐฯ จึงมีความได้เปรียบโดยเปรียบเทียบในการผลิต
คอมพวิ เตอร์ การค้าเพ่ือประโยชน์ร่วมกันท้ังสองฝ่ ายจึงควรอยู่ในลักษณะที่ไทยขายข้าวให้แก่สหรัฐฯ และ
ซื้อคอมพวิ เตอร์จากสหรัฐฯ นั่นเอง

6

คือ การเปรียบเทียบ ดลุ การคา้
ระหว่ างผลต่ างมูลค่ าการ (Trade Balance )
นาเข้ าสิ นค้ ากับมูลค่ าการ
ส่ งออกและมูลค่าในแต่ ละปี

7

ประเภทของดลุ การค้า

1. เกินดุลการคา้ (Surplus Balance of Trade) คือ มลู ค่าส่งออก
มากกว่ามลู ค่านาเขา้ ใชแ้ กป้ ัญหาเงินฝื ด

2. ขาดดุลการคา้ (Deficit Balance of Trade) คือ มูลค่าการนาเขา้
สินคา้ มากกวา่ มลู ค่าการส่งออก ใชแ้ กป้ ัญหาเงินเฟ้อ

3. ดุลการคา้ สมดุล (Equilibrium Balance of Trade) คือ ภาวะท่ี
ประเทศมีรายรบั รวมเท่ากบั รายจ่ายรวมจากการแลกเปล่ียนสินคา้ และ

บริการระหวา่ งประเทศ

โครงสรา้ งสินคา้ ออกของไทย

หมายถึง ประเภทสินคา้ สาคญั ที่ประเทศสามารถผลิตและ
ส่งออกไปจาหน่ายยงั ต่างประเทศประกอบดว้ ยสินคา้ 4 ประเภท คือ
1. สินคา้ เกษตรกรรม
2. สินคา้ อุตสาหกรรมการเกษตร
3. สินคา้ อุตสาหกรรม
4. สินคา้ แร่และเช้ือเพลิง

9

ตลาดส่งออกสาคญั ของไทย

คือ ประเทศคู่คา้ สาคญั ไดแ้ ก่ ประเทศสหรฐั อเมริกา ญี่ป่ ุน
ประเทศสหภาพยุโรป ประเทศอาเซียน
แหล่งนาเขา้ สาคญั ของไทย

คือ ประเทศค่คู า้ สาคญั ที่ไทยมีการนาเขา้ จากต่างประเทศ ไดแ้ ก่
ประเทศญี่ป่ ุน จีน สหรฐั อเมริกา สหภาพ ยุโรป ประเทศอาเซีย

10

โครงสรา้ งสินคา้ เขา้ ของไทย

คือ ประเภทสินคา้ ท่ีไทยเสียเปรียบในการผลิต และมีการนาเขา้ จาก
ต่างประเทศ ไดแ้ ก่

1. สินคา้ ทนุ
2. สินคา้ วตั ถดุ ิบ
3. น้ามนั เช้ือเพลิง
4. สินคา้ อุปโภคบริโภค
5. ยานพาหนะ

11

สินคา้ ของไทย

สินคา้ สาคญั ของไทย สินคา้ นาเขา้ ที่สาคญั ของไทย
ท่ี มี ก า ร ผ ลิ ต แ ล ะ ส า ม า ร ถ คือ สินคา้ ที่ไทยมีการนาเข้า

ส่งออกได้มูลค่าสูงๆ ในแต่ละปี มูลค่ า สูง ๆ ใ น แ ต่ ละ ปี ได้แ ก่
ไดแ้ ก่ เคร่ืองคอมพิวเตอร์ อุปกรณ์ น้ า มัน ดิ บ เ ค ร่ื อง จักร กลแ ล ะ
และส่วนประกอบ รถยนต์ อุปกรณ์ ส่วนประกอบ เคร่ืองจกั รไฟฟ้าและ
และส่วนประกอบ แผงวงจรไฟฟ้ า ส่วนประกอบ
เป็ นตน้

12

ดลุ การชาระเงิน

หรือดุลการชาระเงินระหว่างประเทศ (Intemation : Balance of Payment)
หมายถึง บญั ชีบนั ทึกยอดรบั รายจา่ ยทางดา้ นการคา้ และการลงทุนทง้ั ส้ิน ที่ประเทศ
ไดจ้ ่ายใหห้ รือรายรบั จากต่างประเทศในระยะเวลา 1 ปี บญั ชีดุลการคา้ ชาระเงินเป็ น
การเก็บรวบรวมสถิติการแลกเปล่ียนสินคา้ และบริการระหว่างประเทศโดยจดั
แบ่งเป็ น การแลกเปล่ียนสาหรับสินค้าท่ีประเทศเราตอ้ งการ เรียกว่า เดบิต
(Debits) การแลกเปลี่ยนสาหรบั สินคา้ และบริการท่ีจดั ส่งใหก้ บั คนในต่างประเทศ
สาหรบั สิ่งที่เขาตอ้ งการ เรียกว่า เครดิต (Credit)

13

ดลุ การชาระเงินออกเป็ น 3 ลกั ษณะดงั น้ี

1. ดุลการชาระเงินเกินดุล (favorable balance of payment) หมายถึง การท่ีประเทศมีรายรบั
รวมมากกวา่ รายจ่ายรวมจากการดาเนินธรุ กรรมแลกเปล่ียนทางเศรษฐกิจระหวา่ งประเทศ
2. ดุลการชาระเงินขาดดุล (unfavorable balance of payment) หมายถึง การที่ประเทศมี
รายรบั รวมน้อยกว่ารายจ่ายรวมจากการดาเนินธุรกรรมแลกเปลี่ยนทางเศรษฐกิจระหว่าง
ประเทศ
3.ดลุ การชาระเงินสมดุล (equilibrium balance of payment) หมายถึง การท่ีประเทศมีรายรบั
รวมเท่ากบั รายจา่ ยรวมจากการดาเนินธุรกรรมแลกเปลี่ยนทางเศรษฐกิจระหวา่ งประเทศ

14

โครงสรา้ งของดลุ การชาระเงิน

1. บญั ชีเดินสะพดั (Current Account)
✗ ดลุ การคา้ หมายถึง บญั ชีท่ีแสดงการเปรียบเทียบมลู ค่าสินคา้ ออก

กบั มูลค่าของสินคา้ นาเขา้
✗ ดลุ การบริการ หมายถึง บญั ชีท่ีแสดงถึงการคา้ ระหว่างประเทศใน

ดา้ นบริการ
✗ รายได้ เป็ นผลตอบแทนท่ีไดจ้ ากการลงทนุ และประกอบกิจการใน

ต่างประเทศ

15

2. ดลุ บญั ชีทนุ ( Capital and Financial Account )
✗ บญั ชีทุน Capital Account หมายถึง รายรบั และรายจ่ายที่เกิดจากธุรกรรมการ

โอนยา้ ยเงินทุนทงั้ ในรูปตวั เงินและมิใช่ตวั เงิน และ การซ้ือ ขายทรพั ยส์ ินท่ีผลิต
ข้ึนไมไ่ ดแ้ ละมิใช่ทรพั ยส์ ินทางการเงินทงั้ ที่สามารถจบั ตอ้ งได้
✗ บญั ชีการเงิน Financial Account หมายถึงธุรกรรมที่ก่อใหเ้ กิดการเปล่ียนแปลง
ในสินทรพั ยแ์ ละหน้ีสินทางการเงินระหวา่ งประเทศ
3. ความคลาดเคลื่อนสทุ ธิ

16

นโยบายการคา้ ระหว่างประเทศ

นโยบายการคา้ เสรี คือ ดาเนินนโยบายการคา้ ที่ใหแ้ ต่
ละประเทศทาการผลิตและส่งออกสินคา้ ท่ีประเทศมีความ
ชานาญหรือไดเ้ ปรียบเทียบไปจาหน่ายยงั ต่างประเทศ

17

ลกั ษณะการคา้ แบบเสรี

✗ ดาเนินการผลิตตามหลกั การแบ่งงานกนั ทา
✗ ไม่มีการเก็บภาษีอากรเพื่อคุม้ กนั
✗ ไม่มีการใหส้ ิทธิพิเศษ
✗ ไม่มีการกีดกนั ทางการคา้

18

นโยบายการคา้ แบบปกป้อง

คือ อาศยั บทบาทของรฐั บาลเขา้ ไปแทรกแซงกาดาเนินการคา้
ระหว่างประเทศ เพื่อลดปริมาณการนาเขา้ สินคา้ จากต่างประเทศ
และเป็ นการสนับสนุนใหม้ ีการผลิตสินคา้ ชนิดน้ันในประเทศเพ่ือ
ทดแทนการนาเขา้

19

เคร่ืองมือที่ใชใ้ นการกีดกนั ทางการคา้

✗ การตง้ั กาแพงภาษีสินคา้ เขา้
✗ การจากดั จานวนสินคา้ เข้
✗ หา้ มนาเขา้ สินคา้ จากต่าง
✗ ประเทศ
✗ ใชน้ โยบายในการเก็บภาษี
✗ อากรเขา้ ไม่เทา่ กนั
✗ การควบคมุ คณุ ภาพของสินคา้

20