รายงานการพัฒนาคุณภาพการบริหารจัดการภาครัฐ หมวด 1

ห่มความสุขให้คนไทย ย้ิมได้ทุกวัน 48

7.4 ผลลัพธ์ดา้ นการนาองค์การและการกากบั ดแู ล
ผู้บริหารระดับสูงเป็นผู้ท่ียึดมั่นในการดาเนินภารกิจอย่างมีธรรมาภบิ าล ผ่านระบบการนาองค์การ

(DMS Leadership System) รวมท้ังวางระบบการกากับดูแลองค์การที่ดี เพ่ือสร้างความเช่ือมั่น าพลักษณ์
และสร้างความผาสุกใหก้ ับสงั คมและประเทศชาติต่อไป

7.5 ผลลัพธด์ ้านงบประมาณ การเงิน และการเติบโต
ผู้บริหารกรมได้ให้ความสาคัญกับการติดตามการใช้งบประมาณ โดยมีการ รายงาน

ผ่านประชมุ กรมทุกเดือน ท้ังนเี้ พ่อื ควบคมุ กากบั คา่ ใช้จ่ายให้เป็นไปตามแผน และเกดิ ความคมุ้ ค่า

หม่ ความสุขให้คนไทย ย้ิมได้ทุกวัน 49

7.6 ผลลพั ธ์ดา้ นประสิทธิผลของกระบวนการและการจัดการหว่ งโซอ่ ปุ ทาน
กรมการแพทย์ได้ให้ความสาคัญกับการปรับปรุงกระบวนการทางาน โดยมีการกาหนด

ตัวชี้วัดทั้งในกระบวนการหลกั และกระบวนการสนับสนุน และมีการติดตามผลการดาเนินการอย่างต่อเนอ่ื ง
เพ่ือนามาพัฒนาปรับปรุงการดาเนินงาน ควบคู่กับการพัฒนาคุณภาพโรงพยาบาลตามเกณฑ์การประเมิน
ของสถาบันรบั รองคุณภาพสถานพยาบาล

ประชาชนได้รบั บริการทางการแพทย์ทม่ี ีคุณภาพและมาตรฐานวิชาชีพอย่างเสมอภาค ภายในปี พ.ศ. 2565

อภิธานศพั ท์

1. มาตรฐาน HA (Hospital Accreditation) หมายถึง กระบวนการเรียนรู้เพ่ือกระตุ้นให้เกิดการพัฒนา
ระบบงานภายในของโรงพยาบาล โดยมกี ารพฒั นาอยา่ งเปน็ ระบบและพฒั นาทั้งองค์กร ทาให้องคก์ รเกิด
การเรียนรู้ มีการประเมินและพัฒนาตนเองอย่างต่อเนื่อง สาหรับสถานพยาบาลท่ีได้ดาเนินการพัฒนา
คุณภาพมาอย่างต่อเนื่อง และมีความพร้อมท่ีจะขอรับการรับรองตามมาตรฐาน HA (Accreditation)
หรือสถานพยาบาลท่ีจะขอต่ออายุการรับรอง (Re-accreditation) สามารถจัดส่งเอกสารประกอบการ
ขอประเมินและรับรองมายังสถาบนั

2. Universal Precaution หมายถึง การระมัดระวังป้องกันตนเองของบุคลากรทุกคนให้ปลอดภัยจากการ
ติดเชื้อ ที่อาจติดต่อทางเลือดและสารน้าจากร่างกาย (blood and body fluid) ของผู้ป่วยทุกราย
เหมือนกัน โดยไม่ต้องมีการตรวจเลือดผู้ปว่ ยว่าติดเช้ือหรือไม่ ตามหลักการควบคุมการแพร่กระจายเช้อื
ตามหลักสากล

3. R2R (Routine to Research) หมายถึง การพัฒนางานประจาสู่งานวิจัย ผลลัพธ์ของ R2R ไม่ได้มุ่งหวัง
เพียงแค่ได้ผลงานวิจัยเท่าน้ัน แต่มีเป้าหมายท่ีจะนาผลงานวิจัย R2R ไปใช้พัฒนางานประจา มี 4
องคป์ ระกอบ ดังน้ี
1. โจทย์วจิ ยั R2R : ตอ้ งมาจากปญั หาหนา้ งานจากงานประจาที่ทากันอยู่และต้องการพฒั นาให้ดีขน้ึ
2. ผู้วจิ ัย : ตอ้ งเปน็ ผูท้ างานประจานนั้ เอง และต้องทาหนา้ ท่ีหลกั ในการวจิ ัยดว้ ย
3. ผลลัพธข์ องงานวจิ ยั : ตอ้ งวัดผลได้จากตวั ผู้รบั บริการจากเรา หรอื ผู้ป่วยโดยตรง เช่น ด้านการทางาน
บริการจะช่วยลดขั้นตอนการทางาน การบริการดีข้ึน, แก้ปัญหาภาระงานที่ทาอยู่ได้ ส่วนด้านการ
ดูแลผู้ป่วย ผลการรักษาจะดีข้ึน, ภาวะแทรกซ้อนหรือระยะเวลาในการพักรักษาตัวที่โรงพยาบาล
ลดลง เปน็ ตน้
4. การนาผลการวิจัยไปใช้ : สามารถนาไปปรบั ปรงุ การทางานและการบริการให้ดีขึ้นในบริบทของแต่ละ
องคก์ ร

4. AAR (After Action Review) การทบทวนหลังปฏิบัติงาน หมายถึง เทคนิค/วิธีการ/ข้ันตอนหนึง่ ในการ
ทางานท่ีใช้ในการทบทวนวิธีการทางาน ท้ังด้านความสาเร็จและปัญหาที่เกิดข้ึน ทาให้เกิดการ
แลกเปลี่ยนเรียนรู้ประสบการณ์การทางาน เพ่ือปรับปรุงการทางานให้ดีข้ึนอย่างเป็นระบบ โดยคงไว้ซ่ึง
วิธีการที่ดีอยู่แล้ว และแก้ปัญหาท่ีเคยเกิดข้ึนเพื่อป้องกันการเกิดซ้า รวมท้ังมีการบันทึก/ถอดบทเรียนท่ี
ไดร้ บั เพอ่ื ใชเ้ ป็นขอ้ มลู /ความรู้ในการทางานครง้ั ต่อ ๆ ไป

5. JCI (Joint Commission International) คือ เกณฑ์คณุ ภาพมาตรฐานโรงพยาบาล โดย JCI เปน็ องค์กร
สากลจากประเทศสหรัฐอเมริกาที่คอยตรวจสอบมาตรฐานคุณภาพและความปลอดภัย เพื่อให้การ
รับรองคุณภาพแก่โรงพยาบาลต่าง ๆ เป้าหมายสาคัญขององค์กรคือการปรับปรุงการดูแลรักษาสุขภาพ
ของโรงพยาบาลท่ัวโลก และคอยให้การสนับสนุนการรักษาและการบริการทางการแพทย์ให้ปลอดภัย

ประชาชนไดร้ ับบริการทางการแพทย์ที่มีคณุ ภาพและมาตรฐานวิชาชีพอย่างเสมอภาค ภายในปี พ.ศ. 2565

และมีความทันสมัยมากย่ิงขึ้น โรงพยาบาลที่ได้รับมาตรฐาน JCI คือโรงพยาบาลท่ีมีความเป็นเลิศในทุก
มาตรฐาน ซงึ่ รวมไปถึงความมุง่ ม่นั ในการพฒั นาศกั ยภาพของโรงพยาบาลให้ดยี ่ิงขึ้น
6. DMS The Best of The Best หมายถงึ การพัฒนาความเป็นเลศิ ของกรมการแพทย์
7. Co- Creation หมายถึง กรมการแพทย์ทั้งส่วนกลางและส่วนภูมิภาค ร่วมค้นหาปัญหา ร่วมคิด ร่วมทา
ร่วมรับผิดชอบ ทั้งในด้านวิชาการและบริการระหวา่ งกรมการแพทย์กับเขตสุขภาพในพื้นท่ี (เขตสุขภาพ
ท่ี 1 – 12 และเขตสขุ ภาพท่ี 13 กรงุ เทพมหานคร)
8. DMS The Best for The Most หมายถึง การผลกั ดันและขบั เคลื่อนนโยบายสู่ความเช่ียวชาญ และตอบ
โจทย์เขตสุขภาพ เพ่ือใหเ้ กดิ ประโยชนส์ งู สดุ แก่ประชาชนท้ังประเทศของกรมการแพทย์
9. DMS 4 Reforms หมายถึง การปฏิรูปกรมการแพทย์ 4 ด้าน ได้แก่ 1. Agenda Reform 2. Area
Reform
3. Function Reform 4. System Reform
10. Center of Excellence (CoE 15 ด้าน) หมายถึง ศูนย์ความเป็นเลิศทางการแพทย์ 15 ด้าน ตาม
ภารกิจของกรมได้แก่ อาชีวเวชศาสตร์ จักษุ โสต ศอ นาสิก ออร์โธปิดิกส์ การออกกาลังกายและการ
กีฬา พระสงฆ์ ผู้พิการ ทันตกรรม ระบบประสาท พยาธิวิทยา มะเร็ง ยาเสพติด ทรวงอก ผิวหนัง
ผู้สงู อายุ เด็ก
11. Central Division หมายถึง หน่วยงานสนับสนุนท่ีต้ังอยู่ภายในส่วนกลางกรมการแพทย์ จานวน 11
หน่วยงาน
12. MOPHDMS หมายถึง ค่านิยมกรมการแพทย์ 7 ข้อ ได้แก่
M : Mastery เป็นนายตนเอง
O : Originality เร่งสรา้ งสง่ิ ใหม่
P : People Centered ใสใ่ จประชาชน
H : Humility ถอ่ มตนออ่ นนอ้ ม
D : Determination For The Nation พรอ้ มนาระดับชาติ
M : Moving Together สามารถไปดว้ ยกัน
S : Specialist ม่งุ ม่ันสคู่ วามเป็นเลิศ
13. Service Plan หมายถึง ระบบบริการสุขภาพ ในเขตสุขภาพที่ 1 – 12 และเขตสุขภาพท่ี 13
กรุงเทพมหานคร
14. THM: Thursday Meeting หมายถึง การประชุมประจาสัปดาห์ทุกวันพฤหัสบดีของผู้บริหารและ
ผ้อู านวยการของหนว่ ยงานสนบั สนุนและหน่วยงานในส่วนกลาง กรมการแพทย์
15. Burden of Disease หมายถึง เคร่ืองช้ีวัดภาระโรคที่แสดงด้วยจานวนปีสมบูรณ์ที่ปรับด้วยความพกิ าร
(DALYs: Disability-Adjusted Life Years) อันประกอบดว้ ยสองส่วนด้วยกนั คือ จานวนปีทีส่ ญู เสยี จาก

ประชาชนได้รับบริการทางการแพทยท์ ม่ี ีคุณภาพและมาตรฐานวิชาชีพอยา่ งเสมอภาค ภายในปี พ.ศ. 2565

การตายก่อนวัยอันควร (YLLs: Years of Life Lost) และจานวนปีที่อยู่ด้วยความพิการ (YLDs: Years
Lost due to Disability)
16. National Reference Center หมายถงึ การเป็นศูนย์อา้ งอิงขอ้ มูลระดับชาติ
17. Service System Mapping หมายถงึ การวางระบบสุขภาพ
18. NCDs (Non-communicable diseases) หมายถึง กลุ่มโรคไม่ติดต่อเร้ือรัง ไม่ได้เกิดจากเชื้อโรคและ
ไม่สามารถแพร่กระจายจากคนสู่คนได้ แต่เป็นโรคที่เกิดจากนิสัยหรือพฤติกรรมการดาเนินชีวิต ซึ่งจะมี
การดาเนินโรคอย่างช้า ๆ ค่อยๆ สะสมอาการอย่างต่อเนื่อง และเม่ือมีอาการของโรคแล้วมักจะเกิดการ
เรือ้ รงั ของโรคดว้ ย
19. Comprehensive Approach หมายถงึ ระบบการดูแลอย่างครบวงจร
20. Chronic Care Model หมายถึง รปู แบบการดูแลผปู้ ว่ ยโรคเรื้อรัง
21. CoE 7 Component หมายถึง แนวทางการพัฒนาความเป็นเลิศของโรงพยาบาล/สถาบันสู่ความเป็น
เลิศทางการแพทย์ (Center of Excellence) ให้มีความครอบคลุม 7 องค์ประกอบ คือ 1. การบริการ
ระดับตติยภูมิและสูงกว่า (Super Tertiary Care) 2. การรับส่งต่อ (Referral Center) 3. การวิจัยและ
พัฒนา (Research and Development Center) 4. การพัฒนาบุคลากร (Training Center) 5. การ
เป็นศูนย์อ้างอิงวิชาการแพทย์ (Reference Center) 6. การเป็นองค์กรระดับชาติและนาเสนอข้อเสนอ
เชงิ นโยบาย (National Body and Policy Advocacy) 7. การมเี ครือขา่ ยวชิ าการ (Networking)