อ ำเภอสุคิริน เดิมเคยเป็นกิ่งอ ำเภอหนึ่งที่ได้จัดตั้งขึ้นก่อนปี 2474 ชื่อ " กิ่งอ ำเภอปำโจ " ขึ้นกับอ ำเภอโต๊ะโม๊ะ ( อ ำเภอแว้งในปัจจุบัน ) ชำวฝรั่งเศสได้รับสัมปทำนกำรท ำเหมืองแร่ ทองค ำที่บริเวณภูเขำลีซอ (ภูเขำโต๊ะโม๊ะปัจจุบัน) ซึ่งในขณะนั้นตั้งอยู่ที่ต ำบลโต๊ะโม๊ะ (ต ำบล ภูเขำทองในปัจจุบัน) รำษฎรจึงได้อพยพเข้ำมำท ำงำนที่เหมืองแร่ ทองค ำเป็นจ ำนวนมำก ทำง รำชกำรจึงได้จัดตั้งกิ่งอ ำเภอปำโจ ขึ้นในปี พ.ศ. 2474 สมัยหม ่อมทวีวงศ์ ถวัลศักดิ์ ด ำรง ต ำแหน่งผู้ว่ำรำชกำร จังหวัดนรำธิวำส ขึ้นกำรปกครองกับอ ำเภอโต๊ะโม๊ะ (อ ำเภอแว้ง ปัจจุบัน) โดยแบ่งเขตกำรปกครองออกเป็น 2 ต ำบล คือ ต ำบลโต๊ะโม๊ะ และต ำบลมำโมงมีประชำกร 2,000 คนเศษ ตั้งที ่ว ่ำกำรอ ำเภอปำโจที่ ต ำบลโต๊ะโม๊ะ เพื ่อสะดวกต ่อกำรปกครอง กำร ให้บริกำรแก่ประชำชน และดูแลผลประโยชน์ของทำงรำชกำรในกำรจัดเก็บภำษีอำกร กิ่ง อ ำเภอ ปำโจแบ่งเขตกำรปกครองออกเป็น 2 ต ำบล คือ 1. ต ำบลมำโมง 2. ต ำบลโต๊ะโม๊ะ ประวัติควำมเป็นมำ
อำกีเกำะฮ์ สิ ่งที ่จะถูกน ำมำเชือดในวันที ่ 7 ของเด็กแรกเกิด โดยจะเชือดให้กับเด็กผู้ชำยคือแกะ 2 ตัว และให้กับเด็กผู้หญิงคือแกะ 1 ตัว อำกีเกำะฮ์ ประเพณีศำสนำอิสลำม
ฮำรีรำยออีฎิ้ลฟิตริ ตรงกับวันที่ 1 เดือนเชำวำล ตำมปฏิทินอิสลำม ซึ่งเป็นวันออกบวชหลังจำกได้ถือศีลอด ตลอดระยะเวลำ 1 เดือน เรียกวันนี้ว่ำ รำยำปอซอจะมีกำรละหมำดรำยอ ณ มัสยิด แต่ละหมู่บ้ำน ในวันอิดิลฟิตรีเป็นวันแรกของกำรออกจำกเทศกำลถือศีลอดของชำวมุสลิมเป็นวันแห่งรำงวัลและกำร ตอบแทนส ำหรับผู้ผ่ำนกำรทดสอบประจ ำปีในเดือนรอมมำฎอนด้วยกำรบังคับตัวเองจำกกำรลดละ กำรกินดื่มกิเลสตัณหำ และได้ละหมำดตะรอเวี ๊ยะเป็นเวลำเกือบหนึ่งชั่วโมงเต็มตลอดค ่ำคืนของ เดือนรอมมำฎอน ประเพณีศำสนำอิสลำม
รำยออีดิลอัฏฮำตรงกับวันที ่ 10 เดือนซุลฮิจญะห์ในปฏิทินอิสลำม จะมี กำรท ำกุรบำน โดยในอ ำเภอสุคิริน ส่วนมำกจะมีกำรเชือดสัตว์กุรบำน ได้แก่ วัว แล้วน ำเนื้อที่เชือดแล้วมำบริจำคให้กับ ผู้ยำกจน หรือท ำอำหำรเลี้ยงคนใน หมู่บ้ำน ฮำรีรำยออีดิลอัฏฮำ ประเพณีศำสนำอิสลำม
วันเมำลิด เป็นวันแห่งกำรยกย่องวันเกิดท่ำนนบีมูฮัม หมัด (ช.ล.) ตรงกับวันที่ 12 เดือน รอบิอุลเอำวัล หรือเดือน ที่ 3 ตำมปฏิทินอิสลำมจะมีกำรจัดงำนเมำลิดที่บ้ำน เชิญชวน ให้บรรดำเพื ่อนบ้ำน คนในชุมชนมำร ่วมอ ่ำนอัลกุรอำน กล่ำวซำงี และร่วมรับประทำนอำหำร พร้อมทั้งแจกจ่ำยอำหำร ให้กับคนยำกไร้อีกด้วย งำนเมำลิด ประเพณีศำสนำอิสลำม
นิกะห์เป็นพิธีแต ่งงำนของผู้ที ่นับถือ ศำสนำอิสลำม เริ ่มต้นเมื ่อชำยหญิงตกลงใจกัน และฝ่ำยชำยจะส่งผู้ใหญ่ไปสู่ขอเรียกว่ำ มำโซะ มินตะ หรือ มนีแน กำรสู ่ขอนี้จะตกลงกัน ระหว ่ำงผู้ใหญ ่ทั้งสองฝ ่ำย เกี ่ยวกับเรื ่องมะฮัร สินสอดทองหมั้น และตกลงเรื ่องก ำหนดวัน แต่งงำน (นิกะห์) งำนมงคลสมรส ประเพณีศำสนำอิสลำม
งำนสมโภชเจ้ำแม่โต๊ะโมะ เป็นเทศกำลส ำคัญของอ ำเภอสุคิริน และอ ำเภอสุ ไหงโก-ลก ประกอบด้วยขบวนแห่เจ้ำแม่รถบุปผชำติ ขบวนเชิดสิงโตและมังกร กำรเข้ำทรงแสดงอภินิหำร ส ำหรับภำคมหรสพมีกำรแสดงอุปรำกรจีน (งิ้ว) และกำร ออกร้ำนจ ำหน ่ำยสินค้ำต ่ำง ๆ ก ำหนดจัดงำน เดือน 3 ของจีน เมษำยนพฤษภำคมของทุกปี ประเพณีศำสนำพุทธ งำนสมโภชเจ้ำแม่โต๊ะโม๊ะ
เป็นงำนบุญประเพณีของคนในอ ำเภอสุคิริน จังหวังนรำธิวำสจะมี กำรจัดบริเวณ นิคมสร้ำงตนเอง ซึ่งชำวอ ำเภอสุคิริน มีควำมเชื่อมำจำกทำง ศำสนำพรำหมณ์ โดยมีกำรผสมผสำนกับควำมเชื่อทำงพระพุทธศำสนำเข้ำ มำในภำยหลัง โดยมีจุดมุ่งหมำยส ำคัญเพื่อเป็นกำรอุทิศส่วนกุศลให้แก่ ดวงวิญญำณของบรรพชนและญำติที่ล่วงลับ งำนชิงเปรต ประเพณีศำสนำพุทธ
สูงเสียดฟ้ำ ตำมมำด้วยเสียงโห่ร้องของกองเชียร์รอบสนำม เพื่อลุ้นให้บั้งไฟ อยู่เหนือฟำกฟ้ำให้นำนที่สุดจะจัดที่บ้ำนภูเขำทอง ต.ภูเขำทอง อ.สุคิริน จ.นรำธิวำส จะจัดทุกเดือนหกของทุกปี หรือประมำณสัปดำห์ที่สองของเดือนพฤษภำคม หมู่บ้ำน ชำยขอบกลำงหุบเขำสันกำลำคีรีแห่งนี้ จึงมีประเพณีส ำคัญของคนอีสำน อย่ำงงำน บุญบั้งไฟ ที่จะรวมเอำพี่น้อง เพื่อนพ้อง และเหล่ำญำติมิตรชำวอีสำนให้มำร่วมเฉลิม ฉลองงำนบุญร่วมกัน งำนบุญบั้งไฟ ประเพณีศำสนำพุทธ
กำรท ำฮัจญ์ คือ กำรเดินทำงไปปฏิบัติศำสนกิจที่นครมักกะฮ. ในเดือนซุลฮิจญะฮ. ตำมวันเวลำและสถำนที่ที่ถูกก ำหนดไว้ หลักกำร ข้อนี้ถือเป็นหน้ำที่ส ำหรับมุสลิมทั้งชำยหญิงทุกคนที่มีควำมสำมำรถใน ด้ำนร ่ำงกำยทรัพย์สินกำร ท ำฮัจญ์เป็นอิบำดะห์หลักต ่ออัลลอฮฺ ซึ่ง มีเป้ำหมำยในกำรขัดเกลำจิตใจให้สะอำดบริสุทธิ์ พิธีกรรมศำสนำอิสลำม กำรท ำฮัจญ์
กำรเข้ำสุหนัต เป็นพิธีกรรมอย่ำงหนึ่งของอิสลำมที่มุสลิมทุกคน ถือปฏิบัติอย่ำงเคร่งครัด ค ำว่ำ มำโซะยำวีเป็นภำษำมลำยูถิ่น หมำยถึง กำรขริบหนังหุ้มปลำยอวัยวะเพศ วัตถุประสงค์ เพื่อควำมสะดวกในกำร ท ำควำมสะอำดอวัยวะเพศ อันจะมีผลต่อกำรปฏิบัติศำสนกิจ กำรเข้ำสุหนัต พิธีกรรมศำสนำอิสลำม
ละหมำด หรือเรียกกันในภำษำมลำยูปัตตำนีว่ำ มำแย คือ กำรนมัสกำร พระเจ้ำ อันเป็นศำสนกิจอย่ำงหนึ่งในศำสนำอิสลำม เพื่อแสดงถึงควำมเคำรพ สักกำระ ควำมขอบคุณ และควำมภักดีต่ออัลลอฮ์ ซึ่งกำรละหมำดทุกครั้งจะต้อง หันหน้ำไปทำงทิศกิบลัตในเมืองมักกะฮ์ พิธีกำรละหมำด พิธีกรรมศำสนำอิสลำม
กำรถือศีลอด คือกำรงดเว้นจำกกำรกิน กำรดื่ม กำรเสพ และกำรมี ควำมสัมพันธ์ทำงเพศ ตั้งแต่ดวงอำทิตย์ขึ้นจนถึงดวงอำทิตย์ตกตลอดทั้งเดือน รอมฎอนของทุกปีซึ่งอำจจะมีระยะเวลำ 29 หรือ 30 วัน โดยมีเจตนำว่ำท ำ เพื่ออัลลอฮฺ พิธีกำรถือศีลอด พิธีกรรมศำสนำอิสลำม
กำรจ่ำยทำนบังคับ หรือ ซะกำต แปลว่ำ กำรซักฟอก กำรท ำ ให้สะอำดบริสุทธิ์ ระบุให้มุสลิมทุกคนที่มีฐำนะทำงเศรษฐกิจตำมศำสนำ บัญญัติ คือ มีทรัพย์สินเหลือจำกปัจจัยสี่ และถือครองทรัพย์สินที่สะสม ไว้ครบรอบ 1 ปีจันทรคติ หรือตำมช่วงเวลำที่ศำสนำก ำหนด ต้องจ่ำย ซะกำตตำมอัตรำที่ก ำหนดไว้ พิธีกำรจ่ำยซำกำต พิธีกรรมศำสนำอิสลำม
กำรปฏิญำณตน มุสลิมทุกคนจะต้องกล่ำวค ำปฏิญำณตนว่ำ “อัชฮะดุอัล ลำอิลำฮะอีลัลลอฮฺ วะอัชฮะคุอันนะมุฮัมมะดัรรอซูลุลลอฮฺ” หลักกำรข้อนี้มีควำมส ำคัญ มำก เพรำะว่ำผู้ที่จะได้ชื่อ ว่ำเป็นมุสลิมนั้น จะต้องปฏิญำณตนต่อพระผู้เป็นเจ้ำ เสียก่อน และต้องยอมรับว่ำนบีมุหัมหมัด กำรปฏิญำณตนเป็นมุสลิม พิธีกรรมศำสนำอิสลำม
กำรเวียนเทียน คือ กำรเดินเวียนรอบปูชนียวัตถุส ำคัญ เช่น พระอุโบสถ วิหำร หรือพระพุทธรูป เพื่อเป็นกำรแสดงควำมเคำรพ และเพื่อ ระลึกถึงคุณของพระรัตนตรัยในวันส ำคัญ จัดขึ้นที่วัดสุคิรินประชำรำม วัดสุวรรณบรรพตและวัดลีนำนนท์ พิธีเวียนเทียน พิธีกรรมศำสนำพุทธ
พิธีกำรตักบำตร พระภิกษุจะถือบำตรออกบิณฑบำตเพื่อรับอำหำรหรือ ทำนอื่น ๆ ตำมหมู่บ้ำนในเวลำเช้ำ ผู้คนที่ออกมำตักบำตรจะน ำของท ำทำน ต่ำง ๆ เช่น ข้ำว อำหำรแห้ง มำถวำยพระ ประเพณีนี้ชำวพุทธถือกันว่ำเป็นกำร สร้ำงกุศล และถือว่ำเป็นกำรแผ่ส่วนกุศลให้กับญำติผู้ล่วงลับไปแล้ว พิธีกำรตักบำตร พิธีกรรมศำสนำพุทธ
พิธีท ำบุญในพื้นที่อ ำเภอสุคิรินจะมีกำรไปท ำบุญที่วัดสุคิรินประชำรำม วัดสุวรรณ บรรพต และวัดลีนำนนท์จะพูดถึงพิธีท ำบุญทั่ว ๆ ไปซึ่งเป็นกิจเบื้องต้นที่พุทธศำสนิกจะ พึงทรำบและน ำไปปฏิบัติได้ส่วนจะผิดแผกแตกต่ำงกันไป ก็สุดแต่ควำมนิยมของคนไทย พุทธ ในอ ำเภอสุคิริน ส่วนใหญ่จะถวำยสิ่งของสังฆทำน ต่ำง ๆ พิธีกำรท ำบุญ พิธีกรรมศำสนำพุทธ
อุปสมบท (อ่ำนว ่ำ อุปะ อุบปะ-) แปลว ่ำ กำรเข้ำถึง คือ กำรบวชในศำสนำพุทธ ใช้หมำยถึงกำรบวชเป็นภิกษุและภิกษุณี เรียกเต็มว่ำ อุปสมบท จะท ำพิธีที ่วัดสุคิรินประชำรำม วัดสุวรรณ บรรพต และวัดลีนำนนท์ พิธีอุปสมบท พิธีกรรมศำสนำพุทธ
สังฆทกำรถวำยสิ่งของแก่หมู่พระภิกษุสงฆ์ เป็นกำรถวำยกลำง ๆ ไม่ จ ำเพำะเจำะจงภิกษุรูปหนึ่งรูปใด เมื่อถวำยให้แล้วก็ถือว่ำพระภิกษุสงฆ์ทุกรูป มีสิทธิ์ใช้สอยสิ่งของเหล่ำนั้นตำมสะดวก อำจจะมีเพียงตัวแทนสงฆ์เพียงรูป เดียวมำรับประเคน ก็ถือว ่ำเป็นสังฆทำนเหมือนกันจะถวำยที่วัดสุคิริน ประชำรำม วัดสุวรรณบรรพต และวัดลีนำนนท์ พิธีถวำยสังฆทำน พิธีกรรมศำสนำพุทธ
อำรำธนำ แปลว่ำ กำรท ำให้ยินดี, ท ำให้ดีใจ, ท ำให้หำยโกรธ, ท ำให้ชอบ, ท ำให้ส ำเร็จ หรือร้องขอให้ท ำสิ่งใดให้ส ำเร็จ เช่น อำรำธนำศีล คือรองขอให้พระให้ ศีล อำรำธนำพระปริตร คือร้องขอให้พระสวดมนต์ อำรำธนำธรรม คือ ร้องขอให้ พระแสดงธรรม อำรำธนำไปท ำบุญบ้ำน คือ นิมนต์พระไปท ำพิธีทีบ้ำน อำรำธนำ เป็นค ำที่ใช้แทนค ำว่ำนิมนต์แต่ไม่นิยมใช้คู่กัน อำรำธนำนิมนต์ พิธีอำรำธนำ พิธีกรรมศำสนำพุทธ
พิธีศพ จัดขึ้นในโอกำสกำรเสียชีวิตของบุคคล ประเพณี เกี่ยวกับงำนศพนั้นแตกต่ำงไปตำมวัฒนธรรม ควำมเชื่อ และศำสนำ ที ่มีอิทธิพลต ่อวัฒนธรรมในแต ่ละท้องถิ ่น จะจัดพิธีที ่วัดสุคิริน ประชำรำม วัดสุวรรณบรรพต และวัดลีนำนนท์ พิธีในงำนศพ พิธีกรรมศำสนำพุทธ
พิธีศีลล้ำงบำป หรือ พิธีบัพติศมำ ท ำขึ้นเพื่อรับ "ผู้ที่เพิ่งรับเชื่อ" เข้ำเป็นสมำชิกใหม่ของ คริสตจักร ผู้นับถือศำสนำคริสต์ทุกคนต้องผ่ำนพิธีศีลล้ำงบำป เสียก่อนจึงจะเป็นชำวคริสต์ที่สมบูรณ์ กำรรับศีลล้ำงบำปรับได้ครั้งเดียวเท่ำนั้นแล้วไม่ต้องรับอีกจนตลอดชีวิตจนมิด แสดงถึงกำรถูกฝังร่วมกับ พระคริสต์ จำกนั้นจึงโผล่ขึ้นมำจำกน ้ำแสดงถึงกำรฟื้นคืนพระชนม์ จะจัดขึ้นที่ โบสถ์คำทอลิกนักบุญ ออกุสติน อ ำเภอสุคิริน ตั้งอยู่ที่ ต ำบล ภูเขำทอง อ ำเภอ สุคิริน พิธีกรรมศำสนำคริสต์ บัพติศมำ
กำรเล ่นสีลัต มีกำรแสดงกำรต ่อสู้ จะมีกำรร ำท่ำต ่ำง ๆ ถ้ำในครอบครัว ปู่ ยำ ตำ ยำย มีสำยเลือดสีลัต เมื่อได้ยินเสียงดนตรีจะแสดงอำกำรไม่นิ่ง จะท ำ กำรแสดงต่อสู้กับอีกฝ่ำย และกำรเล่นสีลัตก็จะตกให้กับรุ่นสู่รุ่น ควำมเชื่อศำสนำอิสลำม กำรเล่นสีลัต
มะโย่ง หรือ เมำะโย่ง คือ กำรแสดงพื้นเมืองของชำวไทยมุสลิมที่ผสมผสำน ศิลปะกำรร่ำยร ำกับพิธีกรรม ควำมเชื่อ กำรละคร นำฏศิลป์ และดนตรีเข้ำด้วยกัน มักจะแสดงเพื่อควำมบันเทิง และกำรสะเดำะเครำะห์ จะจัด บริเวณ นิคนสร้ำงตนเอง จะเป็นที่ศูนย์กลำงของอ ำเภอสุคิริน หรือตำมบ้ำนที่มีเชื้อสำยเมำะโย่ง มะโย่ง หรือ เมำะโย่ง ควำมเชื่อศำสนำอิสลำม
หมอดูในอ ำเภอสุคิริน จังหวัดนรำธิวำสมีหลำยคน ซึ่งแต่ละ คนจะมีกำรรักษำที่แตกต่ำงกัน คนในอ ำเภอส่วนมำกจะชอบไปดูดวง เพื่อ ดูวันเวลำกำรแต่งงำน ดูวันเวลำในกำรขึ้นบ้ำนใหม่ และรักษำ อำกำรต ่ำง ๆ เช ่น เวลำโดนคุณไสจะไปขอ (ไอนำวำ) หรือ ภำษำไทย เรียกว่ำ น ้ำมนต์ หมอดู ควำมเชื่อศำสนำอิสลำม
เทศกำลผลไม้ประจ ำปี จะมีกำรจัดเทศกำลผลไม้ในช่วงเดือนสิงหำคม ที่อำคำร เอนกประสงค์ ตลำดกลำงผลไม้ อ ำเภอสุคิริน จังหวัดนรำธิวำส ภำยใน งำนได้จัดให้มีกำรประกวดทุเรียน ที่มีควำมสวยงำม รสชำติดี เพื่อให้ ประชำชนได้ร่วมกิจกรรม สร้ำงควำมสุขและสนุกสนำน เป็นต้น
โดยสนำมแข่งนกกรงหัวจุก จะอยู่นอกพื้นที่ ซึ่งจะมีกำรจัดที่ บ้ำนไม้ฝำด ม.8 ต ำบลกำยูคละ อ.แว้ง จ.นรำธิวำส เพรำะเป็นสถำนที่ กึ่งกลำงทุก ๆ อ ำเภอ ซึ่งได้รับควำมสนใจจำกประชำชนในพื้นที่ เป็นจ ำนวนมำก กำรละเล่น กำรแข่งขันนกกรงหัวจุ
ว่ำว เป็นของเล่นชนิดหนึ่งที่มนุษย์ประดิษฐ์ขึ้นเพื่อให้ลอยอยู่ในอำกำศได้ ด้วยแรงลมและมีสำยป่ำนคอยบังคับให้ลอยอยู ่ในทิศทำงที ่ต้องกำร จะมีกำรจัด เทศกำลในเดือน มีนำคม - เมษำยน ของทุกปี ณ สนำมนิคมสร้ำงตนเองสุคิริน อ ำเภอสุคิริน จังหวัดนรำธิวำส กำรแข่งขันเล่นว่ำว กำรละเล่น
ขนมอำซูรอ เป็นขนมที่ชำวไทยมุสลิมท ำขึ้นในวันที่ 10 เดือนมุฮัรรอม ซึ่งเป็นเดือนแรกของปฏิทินอำหรับ ขนมชนิดนี้เป็นขนมที่ได้จำกกำร น ำอำหำรหลำยอย่ำงมำรวมกันแล้วกวนให้เป็นเนื้อเดียวกันเมื่อ เสร็จแล้ว จะกล่ำวขอพรพระเจ้ำ(ดุอำ) แล้วจึงจะแจกให้คนทั่วไปรับประทำน กำรแข่งขันอำซูรอ
ชุดกุรง" ซึ่งเป็นเสื้อคลุมยำวถึงเข่ำ สวมทับกระโปรงยำว และสวมผ้ำคลุมศีรษะสีสันสดใสสวยงำม เพื่อร่วมเฉลิมฉลองในวัน ฮำรีรำยออีฎิ้ลฟิตริและรำยออีดิลอัฏฮำ กำรแต่งกำยศำสนำอิสลำม ชุดกูรง
บำจูมลำยู ประกอบด้วยเสื้อแขนยำวและกำงเกงขำยำวที่ท ำจำกผ้ำ ไหม ผ้ำฝ้ำย หรือโพลีเอสเตอร์ที่มีส่วนผสมของผ้ำฝ้ำยเพื่อร่วมเฉลิมฉลอง ในวันฮำรีรำยออีฎิ้ลฟิตริและรำยออีดิลอัฏฮำ บำจูมลำยู กำรแต่งกำยศำสนำอิสลำม
ใช้ในพิธีเต็มยศงำนรำตรี สำมำรถสวมเครื่องประดับทองครบ ชุด เป็นที่นิยมอยู่นำนเหมำะกับพิธี เลี้ยง และฉลองสมรส ชุดไทยจักรี กำรแต่งกำยศำสนำพุทธ
ชุดรำชปะแตนเป็นเครื่องแต่งกำยชำยไทย เป็นเสมือน เครื่องแบบของเป็นที่นิยมอยู่นำนเหมำะกับพิธี เลี้ยงฉลองสมรส ชุดรำชปะแตน กำรแต่งกำยศำสนำพุทธ
อำหำร นำซิกำบู ข้ำวเหนียวทุเรียน ข้ำวจี่ กือโปะ
พันไหนมั่ง ซือบ๋ำยโย้หมี ภำษำBAHASA ภำษำมลำยู ภำษำเจ๊ะเห ภำษำอีสำน
ชำวอ ำเภอสุคิริน ประมำณเที่ยงคืนชำวบ้ำนจะมีอำชีพกรีดยำง พอรุ่งเช้ำชำวบ้ำนจะมีกำรรวมตัว ณ ร้ำนน ้ำชำ เพื่อซื้อของกิน นั่งจิบช้ำ และพูดคุยกัน วิถีชีวิตของอ ำเภอสุคิริน
วัดพระธำตุภูเขำทองแห่งนี้ตั้งอยู่ที่ บ้ำนภูเขำทอง หมู่ที่ ๒ ต ำบลภูเขำทอง อ ำเภอสุคิริน จังหวัดนรำธิวำส ซึ่งถ้ำหำก นักท่องเที่ยวเดินทำงไปไม่ถูก นักท่องเที่ยวสำมำรถเข้ำมำดูแผนที่ท่องเที่ยว 3 ภำษำ ได้ ณ ที่ว่ำกำรอ ำเภอสุคิริน จังหวัดนรำธิวำส เป็นสถำนที่ยึดเหนี่ยวจิตใจของพี่น้องศำสนำพุทธอีกแห่งหนึ่งในพื้นที่อ ำเภอสุคิริน จังหวัดนรำธิวำส วัดภูเขำทองแห่งนี้ เป็นวัดที่ สร้ำงอยู่ท่ำมกลำงธรรมชำติที่อุดมสมบูรณ์ในยำมเช้ำนักท่องเที่ยวจะได้ เห็นทะเลหมอก ณ จุดชมวิวและ รับกับลมเย็น ๆ ที่ผ่ำน เข้ำมำสัมผัสกับล ำตัว จนแทบจะไม่อยำกอำบน ้ำเลยทีเดียวเพรำะวัดพระธำตุภูเขำทองแห่งนี้ล้อมรอบไปด้วยภูเขำเป็นวัดที่สร้ำงอยู่ ท่ำมกลำงธรรมชำติและภูเขำที่อุดมสมบูรณ์ในยำมเช้ำนักท่องเที่ยวจะได้เห็นทะเลหมอก ณ จุดชมวิว รับลมเย็นที่ผ่ำนเข้ำมำสัมผัส กับล ำตัว และในยำมเย็นที่นี่ยังเป็นจุดชมวิวพระอำทิตย์ตกที่งดงำมมำก บริเวณวัดพระธำตุภูเขำทอง กว้ำงขวำง วิวสวยมำกเพรำะ ห้อมล้อมด้วยภูเขำ มีกำรจัดท ำระเบียงชมวิว ส ำหรับชมสำยหมอกในยำมเช้ำ ในพื้นที่ของวัด ยังมีบ้ำนพัก หลังใหญ่ประมำณ 3 หลัง ซึ่งใช้เป็นที่พักส ำหรับผู้ที่มำปฏิบัติธรรม และเปิดให้นักท่องเที่ยวทั่วไปได้เข้ำมำพักด้วย อ ำเภอจะค่อนข้ำงไกล ใช้เวลำ เดินทำงหลำยชั่วโมง กว่ำจะถึงสถำนที่ท่องเที่ยว วัดพระธำตุภูเขำทอง
ทะเลหมอกบ้ำนภูเขำทองตั้งอยู่ที่ บ้ำนภูเขำทอง ต ำบลภูเขำทอง อ ำเภอสุ คิริน จังหวัดนรำธิวำส ทะเลหมอกบ้ำนภูเขำทอง เป็นอีกสถำนที่ท่องเที่ยวแห่งหนึ่ง ที่นักท่องเที่ยวสำมำรถรับชมกับบรรยำกำศของทะเลหมอกที่แสนงดงำม เป็นสถำนที่ ที่เหมำะแก่กำรกำงเต็นท์พักแรมเพื่อรอชมพระอำทิตย์ตกในยำมเย็นและรอรับไอ หมอกในยำมเช้ำ ด้วยควำมเป็นธรรมชำติที่อุดมสมบูรณ์ สถำนที่แห่งนี้จึงสำมำรถ มองเห็นสัตว์นำนำชนิดที่ผ่ำนไป - มำ และเป็นสถำนที่ที่จัดได้ว่ำสวยงำมเป็น อันดับต้น ๆ ของจังหวัดนรำธิวำสอีกด้วย จุดชมทะเลหมอกสองแผ่นดินไทยมำเลเซีย
ณ เหมืองทองค ำที ่เขำโต๊ะโมะ อ ำเภอสุคิริน จังหวัดนรำธิวำส ซึ่งชำวบ้ำน ได้มีกำรตั้งศำลให้ท่ำนครั้งแรกที่บริเวณ นั้น และต ่อมำได้มีกำรจัดตั้ง ศำลที่ อ.สุไหง โก-ลก จึงได้ตั้งชื่อศำลเจ้ำตำม แหล ่งที ่มำ คือเขำโต๊ะโมะ ซึ ่งปัจจุบัน เปลี่ยนเป็นชื่อต ำบลภูเขำทอง ศำลเจ้ำแม่โต๊ะโมะ
มัสยิดยำมิอุลอิสลำม ตั้งอยู ่หมู่ที่ 1 ต ำบลมำโมง อ ำเภอสุคิริน จังหวัดนรำธิวำส เป็นมัสยิดประจ ำหมู่บ้ำนสำยเอก เป็นศำสนสถำนส ำคัญ ของชุมชนใช้ในกำรประกอบศำสนกิจ ทำงศำสนำอิสลำมประจ ำวันและ ปฏิบัติศำสนกิจรวมในวันศุกร์ อีกทั้งเป็นสถำนที่ให้กำรศึกษำอบรมเด็ก และเยำวชนในรูปแบบศูนย์กำรศึกษำอิสลำมประจ ำมัสยิด และเป็น สถำนที่ใช้จัดกิจกรรมส ำคัญทำงศำสนำและประเพณี มัสยิดยำมิอุลอิสลำม
โบสถ์คำทอลิกนักบุญออกุ สติน สุคิริน ตั้งอยู่ที่ ต ำบลภูเขทอง อ ำเภอสุคิรินให้บริกำประชำชนใน พื้นที่ภูเขำทอง อ ำเภอสุคิริน จังหวัด นรำธิวำส โบสถ์นักบุญออกุสติน
(ประวัติต้นกะพงยักษ์) ที่มีขนำดล ำต้น 27 คนโอบ ควำมสูงประมำณ 15 เมตร และมีอำยุมำกกว่ำ 100 ปี ในเขต รักษำพันธุ์สัตว์ป ่ำฮำลำบำลำ ม.2 ต.ภูเขำทอง อ.สุคิริน จ.นรำธิวำส อีกทั้งยังประกำศให้เป็น “รุกข มรดกของแผ่นดิน ใต้ร่มพระบำรมี”วันนี้ (28 มี.ค.) ผู้สื่อข่ำวรำยงำนว่ำ ส ำหรับ ต้นสมพง หรือที่ชำวบ้ำนเรียกว่ำ ต้นกะพงยักษ์ ที่อยู่ในเขต รักษำพันธุ์สัตว์ป ่ำฮำลำบำลำ ม.2 ต.ภูเขำทอง อ.สุคิริน จ.นรำธิวำส ซึ่งห่ำงจำกถนนหน้ำหน่วยพิทักษ์ภูเขำทอง ซึ่ง เป็นหน่วยย่อยของเขตรักษำพันธุ์สัตว์ป่ำฮำลำบำลำ เพียง 100 เมตร ต้นกะพงยักษ์ต้นดังกล่ำวถือเป็นไม้หวงห้ำมยืน ต้นขนำดใหญ่ และต้องเดินทำงด้วยเท้ำลัดเลำะไปตำมโขดหิน ข้ำงล ำห้วย ที่มีสภำพลงเนินและสูงชันสลับกันไป ต้นกะพงยักษ์
ประวัติเหมืองทองค ำโต๊ะโม๊ะ เหมืองทองค ำโต๊ะโม๊ะ อยู่บริเวณบ้ำนโต๊ะโม๊ะ ต ำบลภูเขำทอง อ ำเภอสุคิรินจังหวัดนรำสิวำส ซึ ่งเป็นแหล ่งแร ่อยู ่ในป ่ำดิบกลำงหุบเขำ ชำวบ้ำนเรียกว ่ำภูเขำ โต๊ะโม๊ะหรือภูเขำลิซอ ซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของเทือกเขำสันกำลำคีรีเป็นหุบเขำที่ทึบแน่นไปด้วยต้นไม้ใหญ่ ชื้นและฉ ่ำฝนอยู ่ทุกฤดูกำลเป็นต้นก ำเนิดของ ล ำหัวยลิซอ อันเป็นสำขำของแม ่น ้ำสำยบุรี สำยน ้ำที่ไหลคดเคี้ยวลงมำจำกป่ำลึกที่มีทองค ำปะปนลงมำ กำรร่อนทอง จนถึงเขตแดนมำเลเซีย ยิ่งใกล้ต้น น ้ำมำกเท่ำไหร่ ปริมำณ ท่องค ำที่ได้ก็เพิ่มมำกขึ้นเท่ำนั้น ปัจจุบันเหมืองทองค ำโต๊ะโม๊ะ ได้เปิด เป็น สถำนที่ท่องเที่ยวเพื่อแหล่งเรียนรู้ศึกษำธรรมชำติ เหมืองทองค ำโต๊ะโม๊ะ
เนินพิศวง ตั้งอยู่ในเขตป่ำ ฮำลำ - บำลำ ตั้งอยู่ที่ บ้ำนภูเขำทองหมู่ที่ 2 ต ำบลภูเขำทอง อ ำเภอสุคิริน จังหวัดนรำธิวำส ซึ่งมีควำมอุดมบูรณ์ของธรรมชำติสูง เป็นแหล่งอำหำร ที่พัก ของสัตว์ป่ำหลำยๆ ชนิด”เนินพิศวง มีควำมพิเศษที่แตกต่ำง จำกสถำนที่อื่น ๆ ก็คือ ทำงลำดชันเมื่อสักครู่ที่เรำมองเห็นด้วยสำยตำเปล่ำ ควำมเป็น จริงแล้วมันเป็นทำงลำดลง สิ่งของที่เรำวำงลงไปเมื่อสักครู่จะไหลย้อนขึ้นมำในทิศทำง ที่ตรงข้ำม ซึ่งสร้ำงควำมตื่นตำ ตื่นใจ ให้กับนักท่องเที่ยวที่เข้ำมำเที่ยวชมสถำนที่ แห่งนี้เป็นจ ำนวนไม่น้อย เนินพิศวง
ที่ตั้ง จุดชมวิวทะเลหมอกเขำน ้ำใส ตั้งอยู่ที่หมู่บ้ำนน ้ำใส ต ำบลเกียร์อ ำเภอ สุคิริน จังหวัดนรำธิวำส จุดชมวิวทะเลหมอกเขำน ้ำใส ในช่วงเช้ำของที่นี่จะมีหมอก ที่หนำปกคลุมไปทั่วบริเวณ อุณหภูมิประมำณ 22องศำ อีกทั้งยังได้สัมผัสกับผืน ป่ำที่อุดมสมบูรณ์ และท่ำมกลำงทะเลหมอกที่อยำกเข้ำไปโอบกอดเลยที่เดียว จุดชมวิวทะเลหมอก
จุดผ่อนปรนบ้ำนภูเขำทอง (ชำยแดนไทย-มำเลเซีย สุดปลำยด้ำม ขวำน) เป็นเขตชำยแดนระหว่ำงอ ำเภอสุคิริน (ประเทศไทย) กับ อ ำเภอเยอลี (ประเทศมำเลเซีย) มีป้อมสังเกตกำรณ์ขนำดใหญ่ และมีทหำรของมำเลเซีย ประจ ำกำรอยู่บนป้อมตลอดเวลำ เขตชำยแดนไทย-มำเลเซีย
พระต ำหนักสมเด็จย ่ำ(สุคิริน) ตั้งอยู ่บริเวณ หมู ่ที ่ 4 ต ำบลสุคิรินอ ำเภอสุคิริน จังหวัดนรำธิวำส พระต ำหนักสมเด็จย ่ำ ได้รับกำรสร้ำงขึ้นเมื่อเดือนกุมภำพันธ์ พ.ศ. 2508 ทรงพระกรุณำโปรดเกล้ำพระรำชทำนค ำว่ำ "สุคิริน" ให้เป็นชื่อของต ำหนัก มีควำมหมำยเป็น ศิริมงคลว่ำ "พันธุ์ไม้อันเขียวชอุ่ม" ซึ่งสอดคล้องกับสภำพภูมิประเทศที่เต็มไปด้วยภูเขำ ป่ำไม้ และพืชพรรณไม้นำนำชนิด ในเวลำต่อมำ ชำวบ้ำนมักเรียกนิคมสร้ำงตนเองสุคิรินในภำษำมลำยูว่ำ "นิคมเมำะรำยอ" หรือ " นิคมเจ๊ะนำแวกำ พระต ำหนักสมเด็จย่ำ (สุคิริน)
อ ำเภอสุคิริน เป็นอ ำเภอหนึ ่งของจังหวัดนรำธิวำส พื้นที ่ส ่วนใหญ่ เป็นภูเขำสูงชันและป่ำทึบมีเทือกเขำที่ส ำคัญ ได้แก่ เทือกเขำตูแว เทือกเขำบำตูกำ เตำะ เทือกเขำบำลำ มีแม่น ้ำสำยบุรีและแม่น ้ำสุไหงโก-ลก เป็นสำยน ้ำแห่งชีวิตที่ หล่อเลี้ยงชำวสุคิรินตั้งแต่อดีต จนถึงปัจจุบันสิ่งที่ ขำดไม่ได้เมื่อเดินทำงเข้ำไปใน พื้นที่คือกำรร่อนทอง ตำมแบบวิถีชีวิตของคนในพื้นที่ ซึ่งจะใช้เวลำว่ำงหลังเลิก ท ำงำนหลักอย่ำงกำรกรีดยำง พำลูกพำหลำนมำช่วยกันร่อนทองจำกต้นน ้ำของ แม่น ้ำสำยบุรี กำรร่อนทอง