การประดิษฐข์ องเลน่
สาหรบั เดก็ ปฐมวยั
ความสาคญั ของเล่นเดก็
เพ่ือใหเ้ ดก็ เลน่ ดว้ ยความเพลิดเพลนิ และช่วยสง่ เสรมิ พฒั นาการดา้ น
รา่ งกาย อารมณ์ สงั คม และสติปัญญา เพ่ือเตรยี มตวั เดก็ ใหเ้ ป็นผใู้ หญ่ท่ีมี
คณุ ภาพชีวติ ท่ีดใี นอนาคตดว้ ยการเลน่ ของเลน่ ตา่ งๆ ตามวยั อย่าง
สนกุ สนานและถกู วธิ ี
ของเล่น หมายถึงวตั ถใุ ดๆหรอื
ของเลน่ ใดๆก็ตาม เลน่ แลว้ สรา้ งความ
สนกุ สนานเพลดิ เพลนิ ใหก้ บั ผเู้ ล่น เป็น
สื่อนาเด็กไปสขู่ บวนการเรยี นรู้ สง่ เสรมิ
พฒั นาการทง้ั ดา้ นรา่ งกาย อารมณ์
สงั คม และสตปิ ัญญา
การเล่น เป็นสว่ นสาคญั ของววิ ฒั นาการ
ของสตปิ ัญญา เป็นการกระทาและความคิดทีเ่ จา้ ตวั
พอใจ การเลน่ ของเดก็ จะพฒั นาการทางสตปิ ัญญา
ของเด็ก เป็นไปตามลาดบั ตอ่ เน่ือง อาจกาหนดอายุ
ประมาณของแตล่ ะขนั้ ไดด้ งั ตอ่ ไปนี้
พัฒนาการขั้นแรก Sensorimotor ชว่ งอายุแรกเกิด -2 ปี
ในช่วงนีเ้ ด็กเรยี นรูป้ ระสบการณต์ า่ งๆและมีกิจกรรมตา่ งๆ โดยใช้
ประสาทสมั ผสั และการเคล่อื นไหว
พฒั นาการขั้นทส่ี อง Preconceptual Phase อายุ 2-4 ปี
เดก็ เรยี นรูแ้ ละคดิ ดว้ ยการใชส้ ญั ลกั ษณ์ โดยการนาของส่ิงหนง่ึ มา
สมมตุ เิ ป็นอีกสง่ิ หนง่ึ การเลียนแบบท่ีเป็นสญั ลกั ษณม์ ีมากในวยั นี้
พฒั นาการขั้นทส่ี าม The Phase of Intuitive Thought อายุ 4-7 ปี
ในขนั้ นีเ้ ดก็ มีความสมั พนั ธท์ างสงั คมมากขนึ้ มีการใชภ้ าษาเป็นการ
ติดตอ่ และการคิดมากขนึ้ แตย่ งั คงเอาตนเองเป็นศนู ยก์ ลางอยมู่ าก
พัฒนาการขั้นทส่ี ี่ The Phase of Concrete Operation อายุ 7-11 ปี
การคดิ ของเดก็ ในขนั้ นีเ้ รม่ิ ใชเ้ หตผุ ล เม่ือเด็กเลน่ จะมกี ตกิ าหรอื
กฎเกณฑบ์ งั คบั เป็นการเลน่ ท่ีสาคญั ของเดก็ วยั นี้
ประเภทของเล่นสาหรับเดก็
ของเลน่ สาหรบั เด็กจะแนกประเภทไดห้ ลาย
ประเภทไดแ้ ก่ จาแนกตามคณุ ประโยชนท์ างดา้ น
พฒั นาการของเด็ก วฒั นธรรมทอ้ งถ่ิน เพศและวยั
ของเล่นทจ่ี าแนกตามคุณประโยชนท์ างดา้ นพฒั นาการของเดก็
หมายถึงของเลน่ ตา่ งๆ ท่ีจาแนกตามคณุ ประโยชนข์ องของเลน่ แตล่ ะ
ชนดิ เม่ือเดก็ เลน่ แลว้ ชว่ ยสง่ เสรมิ พฒั นาการทงั้ 4 ดา้ นของเดก็ ดา้ นใดดา้ น
หน่งึ หรอื หลายดา้ น
ของเล่นสาหรับเดก็ ทส่ี ่งเสริมพฒั นาการทางด้านร่างกาย
หมายถงึ ของเลน่ ท่ีเด็กเลน่ แลว้ ก่อใหเ้ กิดพฒั นาการทางรา่ งกาย เช่น
ไดฝ้ ึกหรอื ใชป้ ระสาทสมั ผสั ทางตา หู ปาก จมกู แขน และขา
เชน่ ฟุตบอลทาดว้ ยผ้าสาลี หรือผ้าอนื่ ๆ ช่วยในการฝึกใชม้ ือจบั
ขยา ขวา้ ง ปา หรอื เตะลกู บอลเลน่ ช่วยทาใหก้ ลา้ มเนือ้ ของนวิ้ มือ มือ ศอก
หวั ไหล่ ขา และเทา้ แข็งแรง
ของเล่นสาหรับเดก็ ทส่ี ่งเสริมพฒั นาการทางดา้ นอารมณ์
หมายถงึ ของเลน่ ท่ีเดก็ เลน่ แลว้ เกิดความสนกุ สนานเพลิดเพลนิ ทางจิตใจ
มีอารมณแ์ จ่มใส มกั จะเป็นของเลน่ ท่ีมีเสียง หรอื ของเลน่ ท่ีเคล่อื นไหวได้
เชน่ เครื่องเขย่าทม่ี ีเสียงทม่ี ีดา้ มจับ เลน่ โดยจบั ฉวย ควา้ เขยา่ โยก
เคาะ เม่อื เกิดเสยี งดงั กจ็ ะชอบใจ อารมณด์ ี ยมิ้ หรอื สง่ เสยี งหวั เราะชอบใจ
ของเล่นสาหรับเดก็ ทสี่ ่งเสริมพฒั นาการทางดา้ นสังคม
หมายถงึ ของเลน่ เดก็ เลน่ แลว้ เกิดพฒั นาการทางสงั คม สว่ นใหญ่จะเป็น
ของเลน่ ท่ีเลน่ กนั ตงั้ แตส่ องคนขนึ้ ไปและมกั จะเป็นการเลน่ ท่ีแขง่ ขนั กนั ในหมมู่ าก
เชน่ เล่นขายของ เลน่ กนั หลายคน เป็นการเลน่ บนบาทสมมตุ ิ เกิด
พฒั นาการทางสงั คม
ของเล่นสาหรับเดก็ ทส่ี ่งเสริมพฒั นาการทางดา้ นสตปิ ัญญา
หมายถงึ ของเลน่ ท่ีสง่ เสรมิ ใหเ้ กิดพฒั นาการทางดา้ นสติปัญญา ไดแ้ ก่ พฒั นาการทาง
ภาษา ทางวทิ ยาศาสตร์ คณิตศาสตรแ์ ละอ่ืนๆ
เช่น หนังสอื อา่ นสาหรับเดก็ ฝึกทกั ษะทางภาษา
ของเล่นตามวัฒนธรรมการเล่นในทอ้ งถน่ิ ของไทย
หมายถงึ ของเลน่ ตามวฒั นธรรมพืน้ เมืองของเดก็ ไทยท่ีประดิษฐ์หรอื หาไดจ้ าก
ส่ิงแวดลอ้ มและธรรมชาติ นามาเลน่ กนั ในแตล่ ะทอ้ งถ่ินหรอื นิยมเลน่ กนั ท่วั ไป
เช่น ปี่ ใบมะพร้าว ฝึกทกั ษะการทาและการเลน่ เป่าป่ี
ของเล่นทจ่ี าแนกตามความชอบตามเพศของเดก็
หมายถงึ ของเลน่ ท่ีเดก็ แตล่ ะเพศชอบเลน่ กนั มากในหมพู่ วกของตนไม่ชอบให้
ตา่ งเพศมาเลน่ ดว้ ย หรอื ชอบเลน่ ทงั้ เดก็ หญิงและเดก็ ชาย
ของเล่นทจี่ าแนกตามวยั ของเดก็
หมายถงึ ของเลน่ ชนิดใดก็ตามท่ีเหมาะสมสาหรบั พฒั นาการของเเดก็ ในแตล่ ะช่วงวยั
โดยการออกแบบประดษิ ฐ์ใหเ้ หมาะสมกบั วยั ของเดก็ สามารถใชง้ านไดด้ แี ละปลอดภยั
ตัวอย่างของเล่นเดก็ ในแต่ละช่วงวัย
ของเล่นสาหรับเดก็ 0-1 ปี
วงแหวนผา้ นมุ่ ๆ หรอื ยาง เพราะเดก็ ชอบถือและชอบเอาเขา้ ปากใชเ้ หงือกยา้ เนน้
เลน่ เพราะคนั เหงือกและฟันจะเรม่ิ ขนึ้ มีผลทาใหเ้ หงือกแข็งแรง
ของเล่นสาหรับเดก็ 1-2 ปี
บลอ็ กขนาดเลก็ ประมาณ 5-6 ชิน้ เด็กเรม่ิ ชอบจบั และวางซอ้ นวางเรยี ง
ของเล่นสาหรับเดก็ วยั 3-5 ปี
สมดุ วาดภาพระบายสี เดก็ ชอบวาดภาพระบายสีเป็นรูปภาพท่ีตนชอบ
ของเล่นสาหรับเดก็ วยั 6-7 ปี
บตั รภาพบตั รคา เดก็ ชอบดชู อบสงั เกตและชอบเลน่ ถ่ายภาพตอ่ บตั รภาพตอ่ บตั รคา
วัสดุ (material)
การเลือกวสั ดตุ า่ งๆท่จี ะนามาใชง้ านนนั้ นอกจากจะ
ใชอ้ ย่างประหยดั แลว้ จะตอ้ งเหมาะสมกบั ประโยชนใ์ ชส้ อย
ความทนทาน เหมาะสมกบั ช่วงวยั ของเดก็ ดว้ ย