รายวิชา ED 13307 สื่อ เทคโนโลยีและนวัตกรรม สำหรับครูประถมศึกษา

รายวิชา



ED 13307 สื่อ เทคโนโลยีและ
นวัตกรรม

สำหรับครูประถมศึกษา

นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้
โดยใช้นวัตกรรมแบบโมเดลซิปปา (

CIPPA Model )
รายวิชาคณิตศาสตร์

อาจารย์ที่ปรึกษา
ผู้ช่วยศาสตร์ตราจารย์ สมหวัง นิลพันธ์

ผู้จัดทำ
นางสาว เกศสุนี สุริโย รหัสนักศึกษา

6494110027
คณะศึกษาศาสตร์ สาขาการประถมศึกษา

ชั้นปีที่ 2
มหาวิทยาลัยภาคตะวันออกเฉียงเหนือ

คำชี้แจง

เอกสารนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ฉบับนี้เป็ นส่วน
หนึ่ งจากนวัตกรรมที่จัดทำขึ้นเพื่ อเป็ นคู่มือสำหรับ
บุคลากรทางการศึกษาในเรื่อง นวัตกรรมการ
จัดการเรียนรู้ โดยนักศึกษามหาวิทยาลัยภาคตะวัน
ออกเฉียงเหนือ คณะศึกษาศาสตร์ จากรูปแบบ
นวัตกรรมจำนวน 14 รูปแบบ 14 รายการดังนี้

1.รูปแบบการจัดกระบวนการเรียนรู้ แบบโฟร์แมท
ซิสเต็ม (4MAT System)
2.รูปแบบการเรียนรู้ด้วยกระบวนการสืบเสาะ
หาความรู้แบบ 5E
3.รูปแบบการจัดการเรียนรู้ตามแนวคอนสตรัคติวิสต์
(Constructivist)
4.กระบวนการจัดการเรียนรู้โดยใช้กระบวนการแก้
ปั ญหาของโพลยา
5.การจัดการเรียนรู้แบบการแก้ปั ญหาเป็ นฐาน
(Problem Based Learning)
6.นวัตกรรมการสอนแบบโมเดลซิปปา (CAPPA
Model)
7.การจัดการเรียนรู้แบบวัฏจักรสืบเสาะหาความรู้ 7E

คำชี้แจง

8.การสอนแบบสร้างสรรค์เป็นพื้นฐาน (Creativity
Based Learning: CBL)
9.การจัดการเรียนการสอนแบบ 3P (PPP Teaching
Model)
10.นวัตกรรมแผนภาพความคิดอิสระ Mind
Mapping
11.รูปแบบการสอนแบบPOB
12.การจัดการเรียนรู้แบบแบ่งผลสัมฤทธิ์ (Student
Team Achievement Division: STAD)
13.กระบวนการเรียนการสอนของรูปแบบ (CIRC:
Cooperative Integrated Reading and
Composition)
14.การจัดการเรียนการสอนแบบ TGT (Teams –
Games -Tournaments)

คำชี้แจง

ซึ่งนวัตกรรมดังกล่าวได้ผ่านการทดลองใช้ในรูปแบบ
เชิงวิจัยกับนักเรียน และเพื่อให้ผู้สอนมาใช้เป็น
แนวทางในการทำความเข้าใจเรื่องการนำนวัตกรรม
ทางการศึกษามาใช้ในการพัฒนาการเรียนการสอน
ตามหลักสูตรแกนกลางการศึกษาขั้นพื้นฐาน
พุทธศักราช2544
ผู้จัดทำจึงได้เรียบเรียงข้อมูลที่เป็ นรูปแบบนวัตกรรม
พร้อมตัวอย่างแผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้
นวัตกรรมเพื่อให้ผู้เรียนสนใจได้รับความรู้ความ
เข้าใจมากยิ่งขึ้น เอกสารเล่มจะช่วยทบทวนความ
เข้าใจให้ชัดเจนมากยิ่งขึ้น จนสามารถนำไปใช้ในการ
พัฒนาการจัดการเรียนรู้ของตนเองได้ ประโยชน์ที่ได้
จากเอกสารฉบับนี้ย่อมก่อให้เกิดผลโดยตรงต่อผู้
เรียนและผู้สอนในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ ผู้จัดทำ
ใคร่ขอขอบคุณแหล่งวิทยาการที่เป็ นข้อมูลให้ผู้จัดทำ
นำมาอ้างอิงเพื่ อใช้เป็ นประโยชน์ในการทำเอกสาร
ครั้งนี้

คำนำ

รูปแบบการจัดการเรียนรู้ที่ใช้นวัตกรรมการจัดการ
เรียนรู้แบบโมเดลซิปปา ( CIPPA Model ) และได้จัด
ทำเอกสารนวัตกรรมการจัดการเรียนรู้ฉบับนี้ขึ้น เพื่อ
เป็ นคู่มือสำหรับนักศึกษาในเรื่ องนวัตกรรมการจัดการ
เรียนรู้ ระดับประถมศึกษา ซึงเป็นนวัตกรรมที่ได้ผ่าน
การทดลองใช้ในรูปแบบของการวิจัย และเพื่อให้ใช้เป็น
แนวทางในการทำความเข้าใจเรื่องการนำนวัตกรรม
ทางการศึกษามาใช้ในการพัฒนาการเรียนการสอนตาม
หลักสูตรการศึกษาขั้นพื้นฐาน
ผู้จัดทำได้เรียบเรียงข้อมูลรูปแบบของนวัตกรรมโดย
สรุปเพื่อสามารถนำไปใช้ได้ง่ายพร้อมทั้งยกตัวอย่าง
แผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้นวัตกรรมประกอบภายใน
ฉบับ เพื่อให้ผู้สนใจได้รับความรู้มากยิ่งขึ้น เอกสารเล่ม
นี้จะช่วยทบทวนความเข้าใจให้ผู้ศึกษาเข้าใจมากยิ่งขึ้น
และสามารถนำไปปรับใช้ในการเรียนการสอนของ
ตนเองได้ดีมากยิ่งขึ้น หากมีข้อแนะนำหรือข้อผิดพลาด
ประการใด ผู้จัดทำขอน้ อมรับไว้และขอภัยมา ณ ที่นี้
ด้วย

เกศสุนี สุริโย
ผู้จัดทำ

สารบัญ

1.คำชี้แจง
2.คำนำ
3.นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้แบบโมเดลซิปปา
( CIPPA Model )
4.ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้ แบบโมเดลซิปปา
( CIPPA Model )
5.สรุปรูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบโมเดลซิปปา
( CIPPA Model )
6.ตัวอย่างแผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้นวัตกรรม
แบบโมเดลซิปปา ( CIPPA Model )
7.ใบงาน
8.แบบบันทึกผลการเรียนรู้
9.แบบสังเกตพฤติกรรมการเรียนรู้
10.แบบประเมินแผนการจัดการเรียนรู้
11.เอกสารอ้างอิง

นวัตกรรมการจัดการเรียนรู้แบบ
โมเดลซิปปา ( CIPPA Model )



เป็นแนวคิด Constructivism ของ Lev Vygotsky
(1896-1934) และ Jean Piaget (1896–1980) ได้อธิบาย
ไว้ว่าเป็ นหลักการซึ่งสามารถนำไปเป็ นหลักในการจัด
กิจกรรมการเรียนรู้ต่าง ๆ ให้แก่ผู้เรียนการจัดกระบวนการ
เรียนการสอนตามหลัก “CIPPA” สามารถใช้วิธีการและ
กระบวนการที่หลากหลายอาจจัดเป็ นแบบแผนได้หลายรูป
แบบ CIPPA MODEL เป็นวิธีหนึ่งในการจัดการเรียนการ
สอนที่เน้ นผู้เรียนเป็นสำคัญ เป็นรูปแบบการจัดกิจกรรม
การเรียนการสอน ที่มุ่งเน้ นให้นักเรียนศึกษาค้นคว้า
รวบรวมข้อมูลด้วยตนเอง การมีส่วนร่วมในการสร้างคามรู้
การมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่น และการแลกเปลี่ยนความรู้ การ
ได้เคลื่อนไหวทางกาย การเรียนรู้กระบวนการต่าง ๆ และ
การนำความรู้ไปประยุกต์ใช้

ทำให้เกิดแนวคิด "CIPPA" ในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้
เพื่อให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้สูงสุด โดยการให้ผู้เรียนเป็นผู้
สร้างความรู้ด้วยตนเอง สามารถสรุปเป็นหลักซิปปา
(CIPPA) ได้ดังนี้

C Construction of knowledge หลักการสร้างความรู้ หมาย
ถึง การให้ผู้เรียนสร้างความรู้ ที่เชื่อว่าการเรียนรู้เป็น
ประสบการณ์เฉพาะตนในการสร้างความหมายของสิ่งที่เรียนรู้
ด้วยตนเอง
I Interaction หลักการปฏิสัมพันธ์ หมายถึง การให้ผู้เรียนมี
ปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นหรือสิ่งแวดล้อมรอบตัวเชื่อว่าการเรียนรู้
เป็ นกระบวนการทางสังคมที่บุคคลจะต้องอาศัยและพึ่งพาซึ่ง
กันและกันเพื่ อให้เกิดการเรียนรู้ที่เป็ นประโยชน์ต่อการอยู่ร่วม
กัน
P Process Learning หลักการเรียนรู้กระบวนการ หมายถึง
การเรียนรู้กระบวนการต่างๆ เพราะทักษะกระบวนการเป็น
เครื่องมือสำคัญในการเรียนรู้ ซึ่งมีความสำคัญไม่ยิ่งหย่อนไป
กว่าสาระ (Content) ของการเรียนรู้ โดยผู้สอนจัดกิจกรรมการ
เรียนรู้ที่เปิ ดโอกาสให้ผู้เรียนได้เรียนรู้กระบวนการต่างๆ
P Physical participation/Involvement หลักการมีส่วนร่วม
ทางร่างกาย หมายถึง การให้ผู้เรียนมีโอกาสได้เคลื่อนไหว
ร่างกาย โดยการทำกิจกรรมในลักษณะต่าง ๆ ซึ่งเป็นการช่วย
ให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมทาง
A Application หลักการประยุกต์ใช้ความรู้ หมายถึง การนำ
ความรู้ไปประยุกต์ใช้ กล่าวคือ การนำความรู้ไปใช้ในชีวิตจริง
หรือการปฏิบัติจริงจะช่วยให้ผู้เรียนได้รับประโยชน์จากการ
เรียน ทำให้เกิดการเรียนรู้เพิ่มเติมขึ้นเลื่อยๆ และเกิดการ
เรียนรู้ที่ลึกซึ้งขึ้น

ลักษณะของการจัดการเรียนรู้แบบ
โมเดลซิปปา ( CIPPA Model )



การจัดกิจกรรมที่เน้ นผู้เรียนเป็นศูนย์กลางควรออกแบบ
กิจกรรมโดยให้เปิ ดโอกาสให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมในกิจกรรม
ทั้ง 4 ด้านคือ ทางด้านร่างกาย สติปัญญา สังคมและ
อารมณ์
1.เป็ นกิจกรรมที่ช่วยให้ผู้เรียนได้มีส่วนร่วมทางด้านกาย
(Physical Participation)คือให้ผู้เรียนได้มีโอกาส
เคลื่อนไหวร่างกาย เพื่อช่วยให้ประสาทการรับรู้ของผู้
เรียนตื่นตัวพร้อมที่จะรับข้อมูลและการเรียนรู้ต่างๆที่จะ
เกิดขึ้นตามความเหมาะสมกับวัยและระดับความสนใจ
ของผู้เรียน
2.เป็ นกิจกรรมที่ช่วยให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมทางสติปั ญญา
(Intellectual Participation) คือ ให้ผู้เรียนเกิดความ
เคลื่ อนไหวทางสติปั ญญาเกิดความท้าทายในการคิดช่วย
ให้ผู้เรียนเกิดความจดจ่อในการคิดสนุกที่จะคิดโดยเนื้ อหา
ที่จัดเตรียมจะต้องไม่ง่ายและไม่ยากเกินไปสำหรับผู้เรียน
ดังนั้นผู้สอนจึงต้องหาประเด็นที่เหมาะสมกับวัยและความ
สามารถของผู้เรียนเพื่อกระตุ้นให้ผู้เรียนใช้ความคิดหรือ
ลงมือทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ ง

3.เป็ นกิจกรรมที่ช่วยให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมทาง
สังคม(Social Participation)คือให้ผู้เรียนมีปฏิสัมพันธ์ทาง
สังคมกับบุคคลหรือสิ่งแวดล้อมรอบตัวเพื่อที่จะช่วยให้ผู้
เรียนสามารถปรับตัวเข้ากับบริบทต่างๆการเปิ ดโอกาสให้ผู้
เรียนมีปฏิสัมพันธ์กับผู้อื่นจะช่วยให้ผู้เรียนเกิดการเรียนรู้
ทางสังคมซึ่งจะส่งผลถึงการเรียนรู้ทางด้านอื่นๆ ด้วย
4.เป็ นกิจกรรมที่ช่วยให้ผู้เรียนมีส่วนร่วมทางอารมณ์
(Emotional Participation) คือ กิจกรรมที่ส่งผลต่ออารมณ์
ความรู้สึกของผู้เรียนจะช่วยให้การเรียนรู้นั้นเกิดความ
หมายต่อตนเอง มักจะเป็นกิจกรรมที่เกี่ยวข้องกับชีวิต
ประสบการณ์ และความเป็นจริงของผู้เรียนโดยอาจ
เกี่ยวข้องกับตัวผู้เรียนทั้งทางตรงหรือใกล้ตัวผู้เรียน

ขั้นตอนการจัดการเรียนรู้แบบโมเดล
ซิปปา( CIPPA Model )

ขั้นที่ 1 การทบทวนความรู้เดิม

เป็นการดึงความรู้เดิมของผู้เรียนในเรื่องที่จะเรียน ช่วยให้ผู้
เรียนมีความพร้อมในการเชื่อมโยงความรู้ใหม่กับความรู้เดิม
ของตน
ขั้นที่ 2 การแสวงหาความรู้ใหม่
เป็ นการแสวงหาข้อมูลความรู้ใหม่ของผู้เรียนจากแหล่ง
ข้อมูลหรือแหล่งความรู้ต่างๆ ผู้สอนอาจจัดเตรียมแหล่ง
ข้อมูลมาให้ผู้เรียนหรือให้คำแนะนำเกี่ยวกับแหล่งข้อมูล
ต่างๆ เพื่อให้ผู้เรียนไปแสวงหาก็ได้
ขั้นที่ 3 การศึกษาทำความเข้าใจข้อมูล/ความรู้ใหม่ และ
เชื่อมโยงความรู้ใหม่กับความเดิม
เป็ นขั้นที่ผู้เรียนจะต้องศึกษาและทำความเข้าใจกับข้อมูล/
ความรู้ที่หามาได้ผู้เรียนจะต้องสร้างความหมายของข้อมูล/
ประสบการณ์ใหม่ๆ โดยใช้กระบวนการต่างๆ ด้วยตนเอง
เช่น ใช้กระบวนการคิด และกระบวนการกลุ่มในการ
อภิปรายและสรุปความเข้าใจเกี่ยวกับข้อมูลนั้นๆ ซึ่งจำเป็น
ต้องอาศัยการเชื่อมโยงกับความรู้เดิม
ขั้นที่ 4 การแลกเปลี่ยนความรู้ความเข้าใจกับกลุ่ม
เป็ นขั้นที่ผู้เรียนอาศัยกลุ่มเป็ นเครื่ องมือในการตรวจสอบ
ความรู้ความเข้าใจของตน รวมทั้งขยายความรู้ความเข้าใจ
ของตนเองให้กว้างขึ้น ซึ่งจะช่วยให้ผู้เรียนได้แบ่งปันความรู้
ความเข้าใจของตนแก่ผู้อื่น ไปพร้อมๆ กันกับการรับความรู้
ความเข้าใจจากผู้อื่น

ขั้นที่ 5 การสรุปและจัดระเบียบความรู้
เป็นขั้นของการสรุปความรู้ที่ได้รับทั้งหมด ทั้งความรู้เดิมและ
ความรู้ใหม่ และสิ่งที่เรียนให้เป็นระบบระเบียบเพื่อช่วยให้ผู้
เรียนจดจำสิ่งที่เรียนรู้ได้ง่าย
ขั้นที่ 6 การปฏิบัติ และ/หรือการแสดงผลงาน
เป็ นขั้นที่ช่วยให้ผู้เรียนได้มีโอกาสแสดงผลงานการสร้างความ
รู้ของตนเองให้ผู้อื่นรับรู้ ช่วยให้ผู้เรียนได้ตอกย้ำหรือตรวจ
สอบความเข้าใจของตนเอง ช่วยส่งเสริมให้ผู้เรียนใช้ความคิด
สร้างสรรค์และช่วยให้ผู้เรียนได้ปฏิบัติหรือแสดงผลงานตาม
ข้อความรู้ที่ได้
ขั้นที่ 7 การประยุกต์ใช้ความรู้
เป็ นขั้นของการส่งเสริมให้ผู้เรียนได้ฝึ กฝนการนำความรู้
ความเข้าใจของตนไปใช้ในสถานการณ์ต่างๆ ที่หลากหลาย
เพื่อเพิ่มความชำนาญ ความเข้าใจ ความสามารถในการแก้
ปัญหาและความจำในเรื่องนั้นๆ อาจจะมีการนำเสนอผลงาน
หลังจากการประยุกต์อีกครั้งก็ได้หรืออาจไม่มีการนำเสนอผล
งานในขั้นที่ 6 แต่นำมารวมแสดงในขั้นตอนท้ายหลังขั้นการ
ประยุกต์ใช้ก็ได้

สรุปรูปแบบการจัดการเรียนรู้แบบ
โดเดลซิปปา ( CIPPA Model )



ขั้นที่ 1 การทบทวนความรู้เดิม
ขั้นที่ 2 การแสวงหาความรู้ใหม่
ขั้นที่ 3 การศึกษาทำความเข้าใจข้อมูล/ความรู้ใหม่ และเชื่อม
โยงความรู้เดิม
ขั้นที่ 4 การแลกเปลี่ยนความรู้ความเข้าใจกับกลุ่ม
ขั้นที่ 5 การสรุปและจัดระเบียบความรู้
ขั้นที่ 6 การปฏิบัติและการแสดงผลงาน
ขั้นที่ 7 การประยุกต์ใช้ความรู้
ขั้นที่ 1-6 เป็นกระบวนการของการสร้างความรู้
(Construction of knowledge) โดยผู้สอนสามารถจัด
กิจกรรมให้ผู้เรียนมีโอกาสปฏิสัมพันธ์แลกเปลี่ยนเรียนรู้กัน
(Interaction) และฝึกฝนทักษะกระบวนการต่างๆ (Process
learning) อย่างต่อเนื่อง ขั้นตอนแต่ละขั้นตอนช่วยให้ผู้เรียน
ได้ทำกิจกรรมหลากหลายที่มีลักษณะให้ผู้เรียนได้มีการ
เคลื่อนไหวทางกาย ทางสติปัญญา ทางอารมณ์ และทางสังคม
อย่างเหมาะสม (Physical participation) ส่วนขั้นตอนที่ 7
เป็ นขั้นตอนที่ช่วยให้ผู้เรียนนำความรู้ไปใช้

ผลที่ผู้เรียนจะได้รับในการจัดการ
เรียนรู้แบบโดเดลซิปปา ( CIPPA )

-ผู้เรียนเกิดความรู้ความเข้าใจดีขึ้น สามารถอธิบาย ชี้แจง
และตอบคำถามได้ดี
- ช่วยให้ผู้เรียนมีปฏิสัมพันธ์กับบุคคลอื่น และสิ่งแวดล้อม
รอบตัว
- นักเรียนได้เทคนิคการแก้ปัญหาหลากหลายวิธี โดยสามารถ
แก้ปั ญหาอย่างเป็ นลำดับขั้นตอน
- ช่วยพัฒนาทักษะในการคิดวิเคราะห์ การคิดสร้างสรรค์ การ
ทำงานเป็นกลุ่ม การสื่อสาร และความใฝ่รู้ และวิเคราะห์
สถานการณ์แก้ปั ญหาได้ถูกต้อง
- สามารถนำไปใช้เป็นตัวชี้วัดหรือเป็นเครื่องตรวจสอบการจัด
กิจกรรมการเรียนการสอนได้ว่า กิจกรรมนั้นเน้ นผู้เรียนเป็น
ศูนย์กลางหรือไม่ โดยนำเอากิจกรรมในแผนการสอนมา
ตรวจสอบตามหลัก CIPPA

บทบาทนั กเรียน



-ทบทวนความรู้เดิมและมีส่วนร่วมแสวงหาความรู้ใหม่
- ศึกษาและลงมือทำกิจกรรม เพื่อทำความเข้าใจ กลั่น
กรอง แยกแยะ วิเคราะห์ข้อมูล และสร้างความหมายให้
แก่ตนเอง
- สรุปและจัดระบบความรู้ที่สร้างสรรค์ขึ้น
- นำความรู้ไปประยุกต์ใช้ให้เกิดประโยชน์ต่อชีวิต
- แสดงพฤติกรรมที่จำเป็นในการเรียนรู้ร่วมกับผู้อื่น
เช่น เข้าร่วมกิจกรรมอย่างกะตือลือล้น ให้ความร่วมมือ
และรับผิดชอบในกิจกรรมต่างๆ รับฟัง พิจารณา ยอมรับ
ฟังความคิดเห็นของผู้อื่น แสดงความสามารถของตน
และยอรับความสามารถของผู้อื่น ตัดสินใจแก้ไขปัญหา
เรียนรู้จากกลุ่มและช่วยให้กลุ่มเกิดการเรียนรู้

บทบาทผู้สอน



-1.การเตรียมการสอน
- ศึกษาและวิเคราะห์เรื่องที่จะสอน
- ศึกษาแหล่งข้อมูลที่หลากหลาย
- วางแผนการสอน (กำหนดวัตถุประสงค์ วิเคราะห์

เนื้อหาออกแบบกิจกรรม กำหนดวิธีประเมินผล)
- จัดเตรียมสื่อ วัสดุการเรียน เอกสาร แหล่งข้อมูล

เครื่องมือประมวลผลการเรียน ห้องเรียนหรือสถานที่
2. การสอน

- สร้างบรรยากาศที่ดีในการเรียน
- กระตุ้นผู้เรียนให้สนใจกิจกรรม
- จัดกิจกรรมตามแผน ปรับให้เหมาะสมตามสถานกา
รณ์จรืง รวมถึงให้คำแนะนำ สังเกตและบันทึก
พฤติกรรมและกระบวนการ
3. การประเมิน
- เก็บรวบรวมผลงานและประเมินผลงานนักเรียน
- ประเมินผลการเรียนรู้ตามที่ได้กำหนดไว้ใน
แผนการสอน

ตัวอย่างแผนการจัดการเรียนรู้โดยใช้นวัตกรรม

แบบโมเดลซิปปา ( CIPPA Model )

กลุ่มสาระการเรียนรู้ คณิตศาสตร์

หน่วยการเรียนรู้ที่11 เรื่องเงินชั้นประถมศึกษาปี ที่ 4

แผนการจัดการเรียนรู้ที่ 1 เรื่องโจทย์ปั ญหาการบวกเกี่ยวกับเงิน เวลา 2

ชั่วโมง

มาตรฐานนการเรียนรู้ ค 2.2 ค 6.1 ตัวชี้วัด 6.1

--------------------------------------------------------------------

1.สาระสำคัญ




การแก้โจทย์ปัญหาการบวกเกี่ยวกับเงิน จะต้องอ่านโจทย์

ปั ญหาให้เข้าใจแล้วแสดงวิธีทำและหาคำตอบ

2.ผลการเรียนรู้ที่คาดหวัง

ใช้ความรู้ ทักษะและกระบวนการทางคณิตศาสตร์ในการแก้

ไข้ปัญหาต่างๆเกี่ยวกับการบวกเกี่ยวกับเงิน พร้อมทั้งนำมา

ปรับใช้ในชีวิตประจำวันได้

3.จุดประสงค์การเรียนรู้

3.1 อธิบายเกี่ยวกับวิธีการแก้โจทย์ปัญหาการบวกเกี่ยวกับ

เงิน K

3.2แสดงวิธีแก้โจทย์ปัญหาการบวกเกี่ยวกับเงิน P

3.3 มีความกระตือรือร้นในการเข้าร่วมกิจกรรม A

4.สาระการเรียนรู้

-การแก้โจทย์ปัญหา พร้อมทั้งหาคำตอบ

-การบอกจำนวนเงินเป็ นบาทและสตางค์

5. กระบวนการเรียนรู้
จัดกิจกรรมการเรียนรู้แบบซิปปา (CIPPA) มี 7 ขั้นดั้งนี้
ขั้นที่ 1 ทบทวนความรู้เดิม
1.ครูแจ้งจุดประสงค์การเรียนรู้ให้นักเรียนทราบ
2.ครูทบทวนประสบการณ์เดิมของนักเรียนเกี่ยวกับเงิน
ตราและมาตราเงินของไทยที่มีใช้อยู่ในปั จจุบันโดยให้ผู้
แทนนักเรียนออกมาเติมคำตอบลงในแผนภาพ เงินตรา
ของไทย ที่ครูติดไว้บนกระดานให้สมบูรณ์ ดังนี้

ขั้นที่ 2 แสวงหาความรู้ใหม่
1.ครูแบ่งนักเรียนออกเป็นกลุ่มกลุ่มละ 6 คน แล้วร่วมกัน
ทบทวนหลักการวิเคราะห์โจทย์ปั ญหาโดยศึกษาจากใบความ
รู้ เรื่อง การวิเคราะห์โจทย์ปัญหาการบวก
2.ครูแจกบัตรโจทย์ปัญหาการบวกเกี่ยวกับเงิน ให้นักเรียน
แต่ล่ะกลุ่ม กลุ่มล่ะ 1 ข้อแล้วให้นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกัน
วิเคราะห์โจทย์และพิจารณาว่าโจทย์กำหนกอะไรมาให้บ้าง
และสิ่งที่โจทย์ถามคืออะไร จากนั้นครูสุ่มตัวแทนยักเรียนแต่
ล่ะกลุ่มวิเคราะห์โจทย์ปั ญหาบนกระดาน
ขั้นที่ 3 เชื่อมโยงความรู้ใหม่กับความรู้เดิม
1.ครูให้นักเรียนแต่ละกลุ่มวางแผนแก้โจทย์ปั ญหาโดยดู
ตัวอย่างจากใบควาวมรู้ เรื่อง การวางแผนแก้โจทย์ปัญหา
การบวกเกี่ยวกับเงิน และครูแนะนำให้นักเรียนวางแผนแก้
โจทย์ปั ญหาการบวกเกี่ยวกับเงินตามประเด็นต่อไป
1.1 สังเกตข้อความที่โจทย์กำหนกให้
1.2 วางแผนหาคำตอบโดยวิธีใด
ขั้นที่ 4 การแลกเปลี่ยนความรู้ความเข้าใจกับกลุ่ม
1.ครูให้นักเรียนดูตัวอย่างการแสดงวิธีทำและหาคำตอบของ
โจทย์ปั ญหาการบวกเกี่ยวกับเงินจากหนังสือเรียนแล้วให้
นักเรียนแต่ล่ะกลุ่มลงมือทำและหาคำตอบตามแผนที่ได้วาง
ไว้

ขั้นที่ 5 สรุปและจัดระเบียบความรู้
1.นักเรียนแต่ละกลุ่มร่วมกันตรวจสอบความถูกต้องของคำ
ตอบที่คำนวณได้ โดยการพิจารณาจากความสมเหตูสมผลของ
คำตอบโดยครูคอยชี้แนะ
ขั้นที่ 6 การปฏิบัติ/หรือการแสดงผลงาน
1.ครูขอตัวแทนกลุ่มแสดงวิธีทำและหาคำตอบหน้ าชั้นเรียน
โดยมีครูคอยแนะนำและชมเชยนักเรียนที่ทำได้ถูกต้อง
2.ครูถามคำถามกระตุ้นความคิด การวางแผนแก้โจทย์ปัญหา
การบวกเกี่ยวกับเงินมีหลักการอย่างไร นักเรียนตอบคำถาม
กระตุ้นความคิด
ขั้นที่ 7 การประยุกต์ใช้ความรู้
1.ครูให้นักเรียนทุกคนทำใบงานที่ 1 เรื่อง การแก้โจทย์ปัญหา
การบวกเกี่ยวกับเงินเสร็จแล้วนำส่งครูตรวจ
2.ครูให้นักเรียนทุกคนทำกิจกรรมที่ 1 โจทย์ปัญหาเกี่ยวกับ
เงิน ข้อ 1-2 จากแบบฝึกหัดโดยให้นักเรียนทำเป็นการบ้าน
แล้วนำส่งครูในวันถัดไป
3.ครูถามคำถามกระตุ้นความคิด นักเรียนนำหลักในการแก้
โจทย์ปั ญหาการบวกเกี่ยวกับเงินในชีวิตประจำวันได้อย่างไร
นักเรียนตอบคำถามกระตุ้นความคิด

6.สื่อและแหล่งเรียนรู้
6.1 หนังสือเรียน คณิตศาสตร์ ป.4
6.2 แบบฝึกหัด คณิตศาสตร์ ป.4
6.3ใบความรู้เรื่อง การวิเคราะห์โจทย์ปัญหาการบวก
6.4 ใบความรู้เรื่อง การวางแผนแก้โจทย์ปัญหาการบวกเกี่ยว
กับเงิน
6.5 บัตรโจทย์ปัญหา
6.6 ใบงานที่ 1 เรื่องการแก้โจทย์ปัญหาการบวกเกี่ยวกับเงิน
7. การประเมิน
1. วิธีการวัดผลและประเมินผล

1.1 การสังเกต
1.1.1 การวิเคราะห์
1.1.2 การตอบคำถาม
1.1.3 การทำกิจกรรม

1.2 การตรวจผลงาน
1.2.1 ใบงาน

1.2.2 แบบฝึกหัด

2. เกณฑ์การประเมิน
2.1นักเรียนปฏิบัติผ่านการเข้าร่วมกิจกรรมกลุ่ม กิจกรรม
การปฎิบัติงาน ตามแบบสังเกตพฤติกรรม คิดเป็นร้อยละ
75 ขึ้นไป
2.2 ได้คะแนนจากการตรวจผลงานคิดเป็นร้อยละ 75 ขึ้น
ไป
2.3 นักเรียนทำแบบทดสอบย่อยได้ 4 ใน 5 ข้อ

3. เครื่องมือประเมินผล
3.1 สังเกต
3.2 ใบงาน
3.3 แบบฝึกหัด

8. การออกแบบวิธีการและเครื่องมือประเมินผล

9.บันทึกหลังการสอน
1.ผลที่เกิดกับผู้เรียน

........................................................................................
.........................................................................

2.ปั ญหา/อุปสรรค
........................................................................................
.......................................................................................

3.ข้อเสนอแนะแนวทางแก้ไข
........................................................................................
......................................................................................

(ลงชื่อ.................................)
(..........................................)
........./................/................

ใบงานที่ 1

คำชี้แจง วิเคราะห์โจทย์ปัญหาการบวก ทำได้โดยอ่านโจทย์
ปั ญหาแล้ววิเคราะห์ในหัวข้อต่อไปนี้
1.สิ่งที่โจทย์กำหนดให้คืออะไร
2.สิ่งที่โจทย์ถามคืออะไร
ตัวอย่างที่ 1 สุดาซื้อบ้านราคา 898,000 บาท และซื้อของใช้ใน
บ้านอีก 123,000 บาทสุดาต้องจ่ายเงินทั้งหมดกี่บาท

วิเคราะห์โจทย์ได้ดังนี้
1.สิ่งที่โจทย์กำหนดให้ คือ ราคาบ้านกับราคาของใช้ในบ้าน
2.สิ่งที่โจทย์ถาม คือ ราคารวมที่ต้องจ่ายเงิน

ตัวอย่างที่ 2 นารินทร์มีเงิน 387 บาท แม่ให้อีก 215 บาท
นัสรินทร์มีเงินทั้งหมดกี่บาทวิเคราะห์โจทย์ได้ ดังนี้
1.สิ่งที่โจทย์กำหนดให้ คือ จำนวนเงินที่นัสรินทร์มีเงินกับ
จำนวนเงินที่แม่ให้
2.สิ่งที่โจทย์ถาม คือ จำนวนเงินทั้งหมดที่นัสรินทร์มี

การวางแผนแก้โจทย์ปั ญหาการ
บวกเกี่ยวกับเงิน



การวางแผนการแก้โจทย์ปัญหาการบวกเกี่ยวกับเงิน ทำได้
โดยอ่านโจทย์ปั ญหาให้เข้าใจแล้ววางแผนการแก้โจทย์
ปั ญหาในหัวข้อต่อไปนี้
1.สังเกตจากข้อความของโจทย์
2.พิจารณาวิธีหาคำตอบ

ตัวอย่างที่ 1
พราวมีเงิน 85 บาท 50 สตางค์ คุณแม่ให้อีก 39 บาท 50
สตางค์ พราวจะมีเงินกี่บาท
วางแผนการแก้โจทย์ปัญหาได้ ดั้งนี้
1.สังเกตจากข้อความ คุณแม่ให้อีก 39 บาท 50 สตางค์ ซึ่ง
จำนวนเงินของพราวจะเพิ่มขึ้น
2.จึงต้องหาคำตอบได้ 2 แบบ คือ การแยกบาทและสตางค์
และการใช้จุดคั่นระหว่างบาทกับสตางค์โดยวิธีบวก

การวางแผนแก้โจทย์ปั ญหาการ
บวกเกี่ยวกับเงิน



ตัวอย่างที่ 2 แก้วมีเงิน 97 บาท 75 สตางค์ กล้ามีมากกว่า
แก้ว 8 บาท 50 สตางค์ กล้ามีเวินกี่บาท

วางแผนการแก้โจทย์ปั ญหาได้ดั้งนี้
1.สังเกตจากข้อความ กล้ามีเงินมากกว่าแก้ว 8 บาท 50
สตางค์ ซึ่งจำนวนเงินของกล้าจะมากกว่าจำนวนเงินของแก้ว
2.จึงต้องหาคำตอบได้ 2 แบบ คือ การแยกบาทและสตางค์
และการใช้จุดคั่นระหว่างบาทกับสตางค์โดยวิธีการบวก

บัตรโจทย์ปั ญหา

ใบงานกลุ่ม

วางแผนแก้โจทย์ปั ญหาการบวกเกี่ยวกับเงิน
คำชี้แจง ให้นักเรียนวางแผนการแก้โจทย์ปัญหาการบวกเกี่ยวกับ
เงิน ทำได้โดยอ่านโจทย์ปัญหาให้เข้าใจแล้ววางแผนการแก้โจทย์
ปั ญหาในหัวที่ได้รับมอบหมาย
โจทย์ที่1................................................................................
1.สังเกตจากข้อความ........................................................
.......................................................................................
2.จึงหาคำตอบ...................................................................
.........................................................................................
โจทย์ที่ 2..........................................................................
1.สังเกตจากข้อความ..........................................................
.........................................................................................
2.จึงหาคำตอบ....................................................................
..........................................................................................

ชื่อกลุ่ม.............................................................................

ใบงานที่ 1
การแก้โจทย์ปั ญหาการบวกเกี่ยวกับเงิน
คำชี้แจง ให้นักเรียนแสดงวิธีทำโจทย์ปัญหาการบวกเกี่ยวกับ
เงินต่อไปนี้โดยการแยกบาทและสตางค์และการใช้จุดคั่น
ระหว่างบาทกับสตางค์
1.สมศรีมีเงิน 289.50 บาท พ่อให้อีก 178.75 บาท สมศรีมี
เงินทั้งหมดกี่บาท
แบบที่ 1 การแยกบาทและสตางค์
......................................................................................
........................................................................................
แบบที่ 2 การใช้จุดคั่นระหว่างบาทกับสตางค์
.......................................................................................
.......................................................................................
ตอบ..................................................................................
.........................................................................................

2.สมหญิงศซื้อหนังสือราคา 287.50 บาท ซื้อสมุด 1 โหล ราคา
189.75 บาท สมหญิงต้องจ่ายเงินทั้งหมด กี่บาท

แบบที่ 1 การแยกบาทและสตางค์
......................................................................................
........................................................................................
แบบที่ 2 การใช้จุดคั่นระหว่างบาทกับสตางค์
.......................................................................................
.......................................................................................
ตอบ..................................................................................
........................................................................................

ชื่อ..................นามสกุล.....................เลขที่........................

1.สาระมาตรฐานการเรียนรู้/ตัวชี้วัด
สาระที่ 2 การวัดและเรขาคณิต
มาตรฐาน ค 2.2 แก้ปัญหาเกี่ยวกับการวัด
ตัวชี้วัด
ป4/1 แก้ปัญหาเกี่ยวกับการวัดความยาว การชั่ง การตวง เงิน
และเวลา
2.สาระสำคัญ/ความคิดรวบยอด

การแก้โจทย์ปัญหาเกี่ยวกับเงิน เริ่มต้นจากการทำความเข้าใจ
โจทย์ปัญหา วางแผนแก้โจทย์ปัญหา ดำเนินการตามแผน และ
ตรวจสอบคำตอบ
3.จุดประสงค์การเรียนรู้เชิงพฤติกรรม
3.1 อธิบายและวิเคราะห์โจทย์ปัญหาที่กำหนดให้ได้ K
3.2 เขียนประโยคสัญญาลักลักษณ์ K
3.3แสดงวิธีทำโจทย์ปัญหาได้ P
3.4 มีทักษะการคิดวิเคราะห์ ทักษะการแก้โจทย์ปัญหาได้ P
3.5 สามารถคิดวิเคราะห์และแก้ปัญหาตามสถานการณ์ที่เผชิญได้
A

4.สาระการเรียนรู้
4.1โจทย์ปัญหาการหารที่มีตัวตั้งไม่เกิน 3 หลัก (อยู่ในใบ
ความรู้)
5.กระบวนการเรียนรู้
ขั้นที่ 1 การทบทวนความรู้เดิม
ครูทบทาวนการบวก และการลบจำนวนเงินโดยครูเขียน
โจทย์การบวกและการลบจำนวนเงินบนกระดานให้นักเรียน
ช่วยกันหาคำตอบ พร้อมทั้งอภิปรายแนวทางการคำตอย เช่น
22 บาท รวมกับ 7 บาท เป็นเงินเท่าใด 6บาท 25 สตางค์
รวมกับ 3 บาท 50 สตางค์ เป็นเงินเท่าใด 35 บาท 50
สตางค์ รวมกับ 4 บาท 75 สตางค์ เป็นเงินเท่าใด มีเงิน
25.75 สตางค์ ใช้ไป 7.25 บาท เหลือเงินเท่าใด มีเงิน 40
บาท ใช้ไป 12.25 บาท เหลือเงินเท่าใด มีเงิน 50 บาท ใช้ไป
15.75 บาท เหลือเงินเท่าใด
เท่าใด มีเงิน 50 บาท ใช้ไป 15.75 บาท เหลือเงินเท่าใด
ขั้นที่ 2 การแสวงหาความรู้ใหม่
ครูแสดงโจทย์ปัญหาเกี่ยวกับเงิน 3 ส่วน ดังนี้
แก้วมีเงิน 5 บาท
แก้วมีเงินทั้งหมดกี่บาท
พ่อให้อีก 15 บาท

ขั้นที่ 3 การศึกษาทำความเข้าใจข้อมูล/ความรู้ใหม่ และเชื่อม
โยงความรู้เดิม
ครูให้นักเรียนเรียงส่วนประกอบของโจทย์ ให้เป็นโจทย์
ปัญหาที่ถูกต้อง(แก้วมีเงิน 5 บาท พ่อให้อีก 15 บาท แก้วมี
เงินทั้งหมดกี่บาท) ครูใช้คำถามเพื่อให้นักเรียนช่วยกันคิด
วิเคราะห์โจทย์ปั ญหา
-โจทย์ถามอะไร (แก้วมีเงินทั้งหมดกี่บาท)
-โจทย์กำหนดอะไรให้บ้าง (แก้วมีเงิน5บาท พ่อให้อีก 15
บาท )
จำนวนเงินของแก้ทั้งหมดจะมากกว่าหรือน้ อยกว่า 5 บาท
(มากกว่า พราะพ่อให้เพิ่มอีก 15 บาท )
-ครูและนักเรียนร่วมกันวิเคราะห์
จะหาจำนวนเงินทั้งหมดของแก้วได้อย่างไร(นำจำนวนเงินที่
แก้วมีรวมกับจำนวนเงินที่พ่อให้จะได้ 5+15)
-สรุปคำตอบได้อย่างไร (แก้วมีเงินทั้งหมด 20 บาท )

ขั้นที่ 4 การแลกเปลี่ยนความรู้ความเข้าใจกับกลุ่ม
ครูแสดงตัวอย่างโจทย์ปั ญหาเกี่ยวกับเงินเพิ่มเติม
(กิ่งซื้อขนม 15 บาท ให้ธนบัตรยี่สิบบาท 1 ฉบับ แก่แม่ค้า
กิ่งจะได้รับเงินทอนกี่บาท)
ครูและนักเรียนร่วมกันวิเคราะห์โจทย์ปั ญหา
-โจทย์ถามอะไร (กิ่งจะได้รับเงินทอนกี่บาท)
-โจทย์กำหนดอะไรให้บ้าง (กิ่งซื้อขนม 15 บาท ให้ธนบัตร
ยี่สิบบาท 1 ฉบับ แก่แม่ค้า)
-เงินทอนคืออะไร(เงินที่ผู้ซื้อได้รับคืนจากผู้ขาย เมื่อผู้ซื้อให้
เงินมากกว่าราคาสิ่งของ)
-นักเรียนร่วมกันแสดงความคิด
-หาเงินทอนได้อย่างไร (นำจำนวนเงินที่ให้แม่ค้าลบด้วยราคา
ขนม จะได้ 20-15)
-สรุปคำตอบได้อย่างไร(กิ่งจะได้รับเงินทอน 5 บาท)
ขั้นที่ 5 การสรุปและจัดระเบียบความรู้
ครูแบ่งกลุ่มนักเรียนคละความสามารถ กลุ่มละ 3-4 คน
สุ่มแจกโจทย์ปั ญหาให้นักเรียนแต่ละกลุ่มช่วยกันวิเคราะห์

ขั้นที่ 6 การปฏิบัติและการแสดงผลงาน
-ให้นักเรียนนำเสนอทีละกลุ่ม
-นักเรียนทำใบงานที่ 9.7 เรื่องการวิเคราะห์โจทย์ปัญหาเกี่ยว
กับเงิน
ขั้นที่ 7 การประยุกต์ใช้ความรู้
ครูและนักเรียนร่วมกันสรุปสาระสำคัญเกี่ยวกับการวิเคราะห์
โจทย์ปัญหาเกี่ยวกับเงินว่า การแก้โจทย์ปัญหาเกี่ยวกับเงิน
เริ่มต้นจากการทำความเข้าใจโจทย์ปัญหา วางแผนแก้โจทย์
ปั ญหาดำเนินการตามแผนและตรวจสอบคำตอบ
6.สื่อ/อุปกรณ์และแหล่งการเรียนรู้
-แถบประโยคโจทย์ปัญหาเกี่ยวกับเงิน 3 ส่วน
-สลากโจทย์ปั ญหาเกี่ยวกับเงิน
-ใบงาน เรื่องการวิเคราะห์โจทย์ปัญหาเกี่ยวกับเงิน

7.การวัดและการประเมินผล

8.ประเมินหลังการสอน



1.ประเมินนักเรียน
...............................................................................................
..........................................................................................
2.ประเมินครู
...............................................................................................
...............................................................................................
9.บันทึกหลังการสอน
1.ผลที่เกิดกับผู้เรียน
...............................................................................................
...............................................................................................
2.ปั ญหา/อุปสรรค
...............................................................................................
...............................................................................................
3.ข้อเสนอแนะ
...............................................................................................
..............................................................................................



(ลงชื่อ..........................)
(.......................................)



ให้นักเรียนตอบปั ญหาสลากโจทย์ปั ญหา
เกี่ยวกับเงิน ดังต่อไปนี้

ใบงาน
เรื่องการวิเคราะห์โจทย์ปัญหา ตอบคำถามให้ถูกต้อง
1.เก่งมีเงิน 25 บาท ขายดินสอได้เงิน 5 บาท เก่งมีเงินทั้งหมด
กี่บาท
โจทย์ถามอะไร
...........................................................................................
...........................................................................................
โจทย์กำหนดอะไรมาให้บ้าง
...........................................................................................
..........................................................................................
จำนวนเงินทั้งหมดของเก่งจะมากกว่าหรือน้ อยกว่า 25 บาท
.........................................................................................
จะหาจำนวนเงินทั้งหมดของเก่งได้อย่างไร
.........................................................................................
สรุปคำตอบได้อย่างไร
..........................................................................................
คำตอบสมเหตุสมผลหรือไม่
..........................................................................................

ใบงาน
เรื่องการวิเคราะห์โจทย์ปัญหา ตอบคำถามให้ถูกต้อง
2.กุ้งซื้อปากกา 10.25 บาท ให้ธนบัตรยี่สิบบาท 1 ฉบับแก่
แม่ค้า กุ้งจะได้รับเงินทอนกี่บาท
โจทย์ถามอะไร
...........................................................................................
...........................................................................................
โจทย์กำหนดอะไรมาให้บ้าง
...........................................................................................
..........................................................................................
จำนวนเงินทั้งหมดของกุ้งจะมากกว่าหรือน้ อยกว่า 10.25 บาท
.........................................................................................
จะหาจำนวนเงินทั้งหมดของกุ้งได้อย่างไร
.........................................................................................
สรุปคำตอบได้อย่างไร
..........................................................................................
คำตอบสมเหตุสมผลหรือไม่
..........................................................................................

แบบบันทึกคะแนนในงาน เรื่องการวิเคราะห์
โจทย์ปั ญหาเกี่ยวกับเงิน

แบบประเมินทักษะ และกระบวนการทางคณิตศาสตร์ : ด้านการแก้ปั ญหา
หน่วยการเรียนรู้ที่ 11 แผนการเรียนรู้ที่ 7 เรื่อง การวิเคราะห์โจทย์ปั ญหาเกี่ยวกับเงิน

ชั้นประถมศึกษาปี ที่ 4 ภาคเรียนที่ 1 ปี การศึกษา 2565
วัน เดือน ปี ที่บันทึก.........................ชื่อผู้บันทึก...........................
คำชี้แจง จงทำเครืองหมาย / ลงในช่องที่ตรงกับระดับคุณภาพที่นักเรียนแสดงออก และ
เกิดขึ้นจริงเกณฑ์การประเมิน นักเรียนต้องได้คะแนนรวมตั้งแต่ร้อยละ 70 จึงผ่านเกณฑ์

ระดับคุณภาพ ดีเยี่ยม ดี ไม่ผ่าน

แบบประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์
กลุ่มสาระการเรียนรู้ คณิตศาสตร์ ชั้นประถมศึกษาปี ที่ 4

ภาคเรียนที่ 1 ปี การศึกษา 2565

เกณฑ์การประเมินคุณลักษณะอันพึงประสงค์

อ้างอิง

คณะอนุกรรมการการปฏิรูปการเรียนรู้,สำนักงาน. 2543. ปฏิรูปการเรียนรู้ที่ผู้เรียน
สำคัญที่สุด.พิมพ์ครั้งที่ 3. กรุงเทพมหานคร,โรงพิมพ์ครุสภาลาดพร้าว.

จิรากาญจน์ หงษ์ชูตา. 2545. การพัฒนาการเรียนการสอนที่เน้ นผู้เรียนเป็นสำคัญใน
วิชาคณิตศาสตร์ชั้นประถมศึกษาปีที่ 4
ชาริณี ตรีวรัญญู. 2545. ผลของการจัดกระบวนการสอนคณิตศาสตร์ตามหลักซิปปาที่
มีต่อ
ผลสัมฤทธิ์และเจตคติต่อการเรียนคณิตศาสตร์ของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปี ที่
4.วิทยานิพนธ์ปริญญาครุศาสตร์มหาบัณฑิต คณะครุศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
ทิศนา แขมมณี. 2542. การจัดการเรียนการสอนที่เน้ นผู้เรียนเป็นศูนย์กลาง :โมเดล
ซิปปา(CIPPA Model).วารสารครุศาสตร์ คณะครุศาสตร์จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย.
(มีนาคม-มิถุนายน)
____________. 2548. การจัดการเรียนรู้โดยใช้รูปแบบซิปปา(CIPPA Model).
สถาบันพัฒนา คุณภาพวิชาการ(พว.)กรุงเทพฯ.