ศรร.กศน.อำเภอตาพระยา

ก

คานา

ตามท่ีกระทรวงศึกษาธิการมีนโยบายมุ่งพัฒนาสถานศึกษาทุกแห่ง ให้สามารถจัดกระบวนการ
เรียนการสอนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง เพ่ือให้ผู้บริหาร บุคลากร ผู้เรียนและภาคีเครือข่าย ได้น้อม
นาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้ในชีวิตประจาวันและประกอบกิจการงานต่างๆ รวมท้ังสามารถเป็น
แบบอย่างในการน้อมนาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงและเพ่ือให้การพัฒนาเป็นไปอย่างมีคุณภาพและยั่งยืน
จึงต้องมีการพัฒนา “สถานศึกษาพอเพียง” ให้เป็น “ศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ด้าน
การศกึ ษา”

ในการนี้ เพ่ือเป็นการดาเนินงานให้สอดคล้องกับกระทรวงศึกษาธิการ ดังกล่าว ศูนย์การศึกษา
นอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอตาพระยา จังหวัดสระแก้ว จึงได้ดาเนินการประเมินตนเองของ
สถานศึกษาพอเพียง และข้อมูลประกอบการคัดกรอง เพ่ือเป็นศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียงด้านการศึกษา และหวังเป็นอย่างยิ่งว่าเอกสารเล่มน้ีจะเป็นประโยชน์ต่อการคัดกรอง เพ่ือเป็นศูนย์การ
เรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษา ขอขอบคุณ ผู้บริหาร คณะครู ศูนย์การศึกษานอก
ระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอาเภอตาพระยา จงั หวัดสระแก้ว และผูท้ เ่ี กย่ี วขอ้ งทุกท่าน มา ณ โอกาส

กศน.อาเภอตาพระยา
กันยายน 256๔

~3~ ข

สารบัญ

หน้า

คานา ก

สารบัญ ข

แบบประเมินตนเองของสถานศกึ ษาพอเพยี ง ค

1. เหตผุ ลทส่ี ถานศึกษาขอรบั การประเมนิ 1

2. ขอ้ มูลทัว่ ไป 2

3. แนวทางในการดาเนินการในด้านตา่ งๆ ซึ่งสมควรได้รับการประเมนิ ผา่ นเปน็ ศูนย์การเรียนรตู้ ามหลกั

ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง 8

4. ขอ้ มูลดา้ นบคุ ลากร 13

5. ข้อมูลด้านอาคารสถานที/่ แหล่งเรียนรู้/สงิ่ แวดล้อม 18

6. ดา้ นความสัมพนั ธก์ บั ชมุ ชนและหนว่ ยงานภายนอก 19

7. ภาคผนวก

-ภาพผนวก 1 วธิ ีการพฒั นาสถานศกึ ษาพอเพยี งใหเ้ ปน็ ศูนย์การเรียนรตู้ ามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจ

พอเพยี งด้านการศึกษา

-ภาคผนวก 2 เรือ่ งเล่าของครเู กีย่ วกับเรื่องการออแบบการเรียนรู้เพื่อเสริมสรา้ งอปุ นสิ ยั พอเพยี ง

-ภาคผนวก 3 เรื่องเลา่ ของนักเรยี นแกนนา

-ภาคผนวก 4 ภาพถ่ายทเี่ กี่ยวข้อง

-ภาคผนวกท่ี 5 ใบประกาศ เกยี รตบิ ตั ร

แบบขอรบั การประเมินเปน็ ศูนย์การเรยี นรตู้ ามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

~4~ ค

แบบโรงเรยี นประเมนิ ตนเองเพอ่ื ขอรับการประเมินเปน็ ศรร. (ศรร.01)

แบบโรงเรยี นประเมนิ ตนเอง

เพ่ือเปน็ ศูนย์การเรยี นรูต้ ามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง ดา้ นการศกึ ษา

ชอ่ื สถานศึกษา ศนู ย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยั อาเภอตาพระยา
สังกดั สานกั งานสง่ เสรมิ การศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัยจงั หวัดสระแกว้ จงั หวดั สระแกว้

ตวั ช้วี ดั คะแนนประเมนิ
คะแนนเต็ม สถานศึกษา

๑. บคุ ลากร คะแนนรวม (คะแนนเฉล่ียรายดา้ น) ๓๕ (๕)
๑.๑ ผบู้ ริหาร
๑๐ ๑๐

๑.๒ ครู ๑๐ ๑๐

๑.๓ นักเรยี น ๑๐ ๑๐

๑.๔ คณะกรรมการสถานศกึ ษา ๕๕

๒. การจัดการสภาพแวดลอ้ มทางกายภาพ คะแนนรวม (เฉล่ียรายดา้ น) ๑๐ (๕)

๒.๑ อาคาร สถานท่ีและสง่ิ แวดลอ้ ม ๕๕

๒.๒ ฐานการเรียนรู้ ปศพพ. และ/หรอื กิจกรรมการเรียนรู้ ปศพพ. ๕๕

๓. ความสัมพันธ์กับหนว่ ยงานภายนอก คะแนนรวม (เฉลีย่ รายดา้ น) ๑๐ (๕)

๓.๑ ความสมั พันธ์กบั สถานศึกษาอน่ื ในการขยายผลการขับเคล่ือน ปศพพ. ๕ ๕

๓.๒ ความสัมพนั ธก์ ับหน่วยงานทสี่ ังกัด และ/หรอื หน่วยงานภายนอก ๕๕
(ภาครฐั ภาคเอกชน และชมุ ชน)

(ลงชื่อ) ผปู้ ระเมนิ
(นางชูชีพ ไวกสกิ รรม)

ผอู้ านวยการศูนย์การศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัยอาเภอตาพระยา
วันท่ี 20 เดือนกันยายน พ.ศ. ๒๕๖4

แบบขอรบั การประเมนิ เป็นศูนย์การเรยี นร้ตู ามหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

~5~

ขอ้ มูลประกอบการคดั กรองศนู ยก์ ารเรียนรู้ตามหลกั ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี งดา้ นการศึกษา
คาชแ้ี จง ให้สถานศกึ ษาพอเพียง ท่ีมีความประสงค์ ขอรบั การประเมนิ เป็นศนู ยก์ ารเรียนรู้ตามหลกั ปรัชญาเศรษฐกิจ
พอเพยี งดา้ นการศึกษา จัดทารายงานขอ้ มลู ตามหวั ข้อมลู ด้านลา่ ง ประกอบการคดั กรอง ความยาวไม่เกนิ 20
หน้ากระดาษเอ 4 (ไม่รวมภาคผนวก) โดยขอให้มขี ้อมูลที่เก่ยี วข้องครบทุกข้อ

ช่อื สถานศกึ ษา ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอาเภอตาพระยา
สงั กัด สานกั งานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศยั จงั หวดั สระแกว้
สถานที่ตั้ง หมู่ที่ 1 ถนนธนวถิ ี ตาบลตาพระยา อาเภอตาพระยา จังหวดั สระแก้ว
หมายเลขโทรศัพท์ 037 425057
https://www.facebook.com/profile.php?id=100049670387945
E-mail : [email protected]

ช่อื -สกลุ ผอู้ านวยการสถานศึกษา นางชชู ีพ ไวกสกิ รรม โทรศพั ท์ 089-0449099

ชื่อ-สกลุ ครูแกนนา 1. นางสาวเกษศริ นิ ทร์ สายสังข์ โทรศพั ท์ 086-1508943
2. นางอจั ฉรา เกตงุ พงษ์ โทรศพั ท์ 086-0718062
3. นางสาวปัญญาพร บญุ ปก โทรศพั ท์ 064-2608348
4. นางสาวชนิษฐา บุญรักษ์ โทรศัพท์ 098-9681700
5. นางสาวธนนนั ท์ แย้มทรพั ย์ โทรศัพท์ 090-135249
6. นายวรวฒุ ิ รสี กุล โทรศัพท์ 087-1455253
7. นายอทุ ยั รัตนแสง โทรศัพท์ 065-5751450
8. นายธนภัทร ปัญญางาม โทรศพั ท์ 064-2608348
9. นางสาวชลธชิ า สวามิ โทรศัพท์ 095-7635398

1.เหตุผลที่สถานศกึ ษาขอรับการประเมนิ เปน็ ศนู ย์เรยี นรตู้ ามหลกั ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ด้านการศกึ ษา

ศนู ย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอตาพระยา ได้เร่ิมดาเนินการขับเคล่ือนหลัก
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ตั้งแต่ปีการศึกษา ๒๕๕2 และได้รับการประกาศจากกระทรวงศึกษาธิการ ให้เป็น
สถานศึกษาแบบอย่าง การจัดกิจกรรมการเรียนรู้และการบริหารจัดการตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
ประจาปี ๒๕๕2 “สถานศึกษาพอเพียง ๒๕๕2” ได้ดาเนินการขับเคล่ือนหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่
สถานศึกษาและชุมชนอย่างต่อเน่ือง ได้มีการนาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาจัดการศึกษา และการจัด
กิจกรรมการเรียนการสอน ผู้บริหารสถานศึกษา ข้าราชการ ครู กศน.ตาบล และนักศึกษา ดาเนินชีวิตอยู่ตามหลัก
ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง และมีการบริหารจัดการ สถานศึกษา การจัดทาหลักสูตร การจัดการเรียนการสอนและการ

แบบขอรบั การประเมินเป็นศนู ย์การเรยี นรูต้ ามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

~6~

จัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนทาให้นักศึกษามีคุณลักษณะ “อยู่อย่างพอเพียง” ได้อย่างถาวรด้วยความเช่ือมั่นในหลักการ
ท่ีว่า หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง กศน.อาเภอตาพระยา สามารถดาเนินการข้ึนได้ โดยทุกฝ่ายให้ความร่วมมือ
จึงขอเขา้ รับการประเมนิ เปน็ ศูนยเ์ รียนร้ตู ามหลกั ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง

2.ข้อมลู ทั่วไป ประกอบดว้ ย

2.1 จานวนครูและบุคลากรทางการศึกษา (รวมครอู ตั ราจ้าง) ปกี ารศึกษา 2564

กลุ่มสาระการเรียนรู้ จานวนจาแนกตามระดบั การศกึ ษา/กลุม่ สาระการเรียนรู้ รวม
ตา่ กว่าปรญิ ญาตรี ปรญิ ญาตรี ปรญิ ญาโท สงู กว่าปรญิ ญาโท
3 คน
ภาษาไทย 1 คน
4 คน
วทิ ยาศาสตร์ 2 คน

คณติ ศาสตร์ 10 คน

สงั คมศึกษา ศาสนา และ 3 คน

วฒั นธรรม

สุขศึกษาและพลศึกษา 1 คน

ศิลปะ

การงานอาชพี และเทคโนโลยี 4 คน 1 คน

ภาษาตา่ งประเทศ 2 คน

กจิ กรรมพฒั นาผ้เู รยี น

บคุ ลากรทางการศึกษา

รวมทัง้ สน้ิ 10 คน 1 คน

๒.2 ชอ่ื /สกุล และหมายเลขโทรศพั ทต์ ดิ ต่อของผ้อู านวยการสถานศกึ ษา รองผู้อานวยการสถานศึกษาและครู

แกนนา

ท่ี ช่ือสกลุ ตาแหน่ง หมายเลขโทรศพั ท์

๑. นางชูชพี ไวกสกิ รรม ผอู้ านวยการสถานศึกษา 089-2449099

๒. นางสาวเกษศริ นิ ทร์ สายสงั ข์ ครผู ูช้ ว่ ย 086-1508943

๓. นางอจั ฉรา เกตุพงษ์ ครอู าสาสมัครฯ 086-0718062

๔. นางสาวปญั ญาพร บญุ ปก ครู กศน.ตาบล 064-2608348

๕. นางสาวธนนันท์ แย้มทรัพย์ ครู กศน.ตาบล 090-1352493

๖. นางสาวชนิษฐา บญุ รกั ษ์ ครู กศน.ตาบล 098-9681700

๗. นางสาวชลธิชา สวามิ ครู กศน.ตาบล 095-7635398

๘. นายวรวุฒิ รสี กลุ ครู กศน.ตาบล 087-1455253

9 นายอุทยั รัตนแสง ครู กศน.ตาบล 065-5751450

10. นายธนภทั ร ปัญญางาม ครู กศน.ตาบล 092-5544530

แบบขอรบั การประเมนิ เปน็ ศูนยก์ ารเรยี นรตู้ ามหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

คณะกรรมการสถานศึกษา ~7~

ท่ี ชือ่ สกุล ตาแหน่ง
๑. นายธรรมนอง พลประสิทธิ์ ประธานคณะกรรมการสถานศึกษา
๒. นายสนอง ศรีตะปญั ญะ รองประธานคณะกรรมการสถานศกึ ษา
๓. นายยก ทนกระโทก กรรมการสถานศึกษา
๔. นายสมจติ ราชกจิ กรรมการสถานศึกษา
๕. นายเพญ็ สมวงค์ กรรมการสถานศึกษา
๖. นางพรพรรณ คนสูงเนนิ กรรมการสถานศกึ ษา
๗. นายณรงค์ ยงคเ์ พช็ ร กรรมการสถานศึกษา
8. นายอทุ ัย พุทธทอง กรรมการสถานศกึ ษา
9. นางชชู พี ไวกสิกรรม กรรมการและเลขานุการ

2.2 จานวนนักศึกษาจาแนกตามระดับชั้น ปกี ารศึกษา 2564

ระดับชนั้ ทั้งหมด จานวนนักเรียน (คน) นักเรียนแกนนาขบั เคลื่อน

ระดับประถมศกึ ษา นกั เรยี นทีม่ คี ณุ ลกั ษณะอยูอ่ ย่างพอเพยี ง
(จานวนคน/รอ้ ยละ)
ระดับมธั ยมศึกษาตอนต้น
ระดบั มธั ยมศึกษาตอนปลาย 10 10/100 4
รวมทั้งส้นิ
203 203/100 5
311 311/100 7
524 524/100 16

2.3 บริบทของสถานศึกษา/ลกั ษณะชุมชน/ภูมิสังคม

 สภาพทัว่ ไปของสถานศกึ ษา

ช่อื สถานศกึ ษา : ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศยั อาเภอตาพระยา

ทอี่ ยู่ : ตาบล ตาพระยา อาเภอ : ตาพระยา

จงั หวัด : สระแก้ว รหัสไปรษณีย์ 27180

เบอร์โทรศัพท์ : 037 269 027 เบอร์โทรสาร : 037 269 027

E-mail : [email protected]

สงั กดั : สานกั งานสง่ เสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยจงั หวัดสระแกว้

แบบขอรบั การประเมนิ เปน็ ศนู ย์การเรยี นรู้ตามหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียง กศน.อาเภอตาพระยา

~8~

 ประวตั คิ วามเปน็ มาของสถานศกึ ษา

ประวัตสิ ถานศึกษา : ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอตาพระยา เป็นสถานศึกษา
ในสังกดั สานกั งานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยจังหวัดสระแก้ว จัดตั้งขึ้นตามประกาศของ
กระทรวงศกึ ษาธิการ เรื่องจดั ตงั้ ศนู ย์บรกิ ารการศึกษานอกโรงเรยี นอาเภอ / ก่ิงอาเภอ ลงวันท่ี ๒๗สิงหาคม ๒๕๓๖
เดิมช่ือศูนย์บริการการศึกษานอกโรงเรียนอาเภอตาพระยา ต่อมาได้เปล่ียนช่ือเป็นศูนย์การศึกษานอกระบบและ
การศึกษาตามอัธยาศยั อาเภอตาพระยา ตามพระราชบัญญัติว่าด้วยการสง่ เสรมิ การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตาม
อัธยาศัย เรียกพระราชบัญญัติน้ีว่า “พระราชบัญญัติส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย พ.ศ.
๒๕๕๑” ประกาศในราชกิจจานุเบกษา เมื่อวันที่ ๓ มีนาคม ๒๕๕๑ และมีผลให้ใช้บังคับตั้งแต่วันถัดจากประกาศใน
ราชกิจจานุเบกษา เป็นต้นไป คือวันท่ี ๔ มีนาคม ๒๕๕๑ และกระทรวงศึกษาธิการ ได้ประกาศชื่อสถานศึกษา เมื่อ
วันท่ี ๑๐ มีนาคม ๒๕๕๑ และประกาศในราชกจิ จานกุ เบกษาเม่ือวนั ที่ ๒๕ มีนาคม ๒๕๕๑ และมีผลให้ใช้บังคับตั้งแต่
วันถัดจากวันประกาศในราชกจิ จานกุ เบกษาเป็นตน้ ไป คอื วันที่ ๒๖ มีนาคม ๒๕๕๑ สังกัด สานักงานส่งเสริมการศึกษา
นอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยจังหวัด จากศูนย์บริการการศึกษานอกโรงเรียนอาเภอตาพระยา ช่ือย่อว่า
“ศบอ.ตาพระยา” ได้เปลย่ี นชื่อเป็น ศูนยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอตาพระยา ช่ือย่อว่า
“กศน.อาเภอตาพระยา” เมอ่ื วันท่ี ๒๖ มีนาคม ๒๕๕๑ เป็นต้นมา โดยท่ี กศน.อาเภอตาพระยามีสานักงานที่ตั้งอยู่กับ
ห้องสมุดประชาชนอาเภอตาพระยา ตาบลตาพระยา อาเภอตาพระยา จงั หวดั สระแกว้
สภาพของชุมชน

อาณาเขตที่ตั้งสถานศึกษา : อาเภอตาพระยา ได้รับประกาศจัดตั้งเมื่อ พ.ศ.๒๕๐๙ ต้ังอยู่ทางทิศใต้ของอาเภอ
โคกสูง ติดชายแดนประเทศสาธารณรัฐประชาธิปไตยกัมพูชา อยู่ห่างจากจังหวัดสระแก้ว ไปทางทิศตะวันออก ตาม
เส้นทางถนนสุวรรณศร ถึงอาเภอตาพระยา ระยะทางประมาณ ๑๐๐ กิโลเมตร เนื้อท่ีรวมทั้งอาเภอประมาณ
๕๔๘,๙๖๑ ไร่ หรอื ๘๖๒.๙๐ ตารางกิโลเมตร

สภาพของชุมชน : ลกั ษณะภูมิประเทศ เปน็ พื้นทร่ี าบลาดเทไปทางทศิ ตะวันออกสู่ประเทศกัมพชู า สภาพดนิ
เปน็ ดนิ ปนทราย ไม่อมุ้ น้าและไมเ่ หมาะแก่การเกษตรมีลาน้าสาคัญ ๔ สาย

อา่ งเกบ็ นา้ ๒ แหง่

 อ่างเก็บน้าคลองตะเคียน ตาบลโคคลาน

 อ่างเก็บน้าห้วยยาง ตาบลทัพราช

 แหล่งนา้ ตน้ ทุนไมม่ ีน้าไหลตลอดปี มเี ฉพาะฤดูฝน

เขตการปกครอง

อาเภอตาพระยา แบง่ การปกครองเป็น ๕ ตาบล ๑ เทศบาล

๑. ตาบลตาพระยา จานวน ๑๗ หมบู่ า้ น

๒. ตาบลทัพเสดจ็ จานวน ๑๒ หมบู่ า้ น

๓. ตาบลทัพไทย จานวน ๑๒ หมบู่ ้าน

๔. ตาบลทัพราช จานวน ๑๗ หมู่บา้ น

๕. ตาบลโคคลาน จานวน ๖ หม่บู า้ น

๖. เทศบาลตาบลตาพระยา จานวน ๔ ชุมชน

แบบขอรับการประเมินเป็นศูนยก์ ารเรยี นรตู้ ามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

~9~

การประกอบอาชพี

ประชากรสว่ นใหญ่ประกอบอาชพี การเกษตร,ทาไร,่ ทานา,เลีย้ งสัตว์ คิดเป็นรอ้ ยละ ๘๐

ดา้ นการศกึ ษา

สถานศึกษาในสังกัดสานกั งานเขตพ้นื ท่กี ารศึกษา จานวน ๓๓ แหง่

สถานศึกษาสงั กดั สานักงานคณะกรรมการการศึกษาเอกชน จานวน ๑ แห่ง

รวม จานวน ๓๔ แหง่

ดา้ นการสาธารณสุข

มีการใหบ้ ริการดา้ นสาธารณสุข โดยมสี ถานบริการ ดังนี้

- โรงพยาบาล ขนาด ๓๐ เตยี ง จานวน ๑ แหง่

- สานักงานสาธารณสขุ อาเภอ จานวน ๑ แหง่

- สถานอี นามยั ประจาตาบล จานวน ๑๕ แห่ง

- รา้ นขายยาแผนปจั จบุ ัน จานวน ๓ แห่ง

- สถานพยาบาล จานวน ๓ แห่ง

รวมจานวน ๒๓ แหง่

2.4 อัตลักษณ์ของสถานศกึ ษา/อัตลกั ษณ์ของนกั เรยี น

เอกลักษณ์ของสถานศกึ ษา คือ “สถานศกึ ษาพอเพยี ง มีคุณภาพตามมาตรฐานสากล บนพ้ืนฐานความเป็น
ไทย” ความหมาย คอื เปน็ สถานศกึ ษาทีเ่ ปน็ แบบอยา่ งในการจัดการเรียนการสอน และการบริหารสถานศึกษาตาม
หลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงสู่สถานศึกษาทมี่ ีคุณภาพตามมาตรฐาน การศึกษาของชาติและมีคณุ ภาพตาม
มาตรฐานสากล บนพืน้ ฐานความเปน็ ไทย

อตั ลักษณ์ของนกั เรียน คือ “อยอู่ ย่างพอเพียง” ความหมาย คอื การพัฒนาเพื่อสง่ เสริมให้ ผเู้ รยี นมี
คณุ ลกั ษณะอันพึงประสงค์ “อยู่อย่างพอเพียง” มีความรู้ ความเข้าใจ ทักษะพืน้ ฐานในการดาเนิน ชวี ติ ตามแนว
ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง และนาไปใช้ในชีวติ ประจาวันได้สามารถชว่ ยเหลือตนเอง ผู้อน่ื และสังคมได้ตามแบบ
แผนความเป็นไทยบนพน้ื ฐานหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

วิสยั ทศั น์
กศน.อาเภอตาพระยา มุง่ จดั การศึกษาตลอดชวี ิตให้กบั ประชาชนอยา่ งมีคณุ ภาพและท่วั ถงึ โดยใชห้ ลัก
ปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี ง

แบบขอรบั การประเมนิ เป็นศนู ยก์ ารเรยี นรูต้ ามหลักปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 10 ~
2.5 แหลง่ เรียนรตู้ ามหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง (มีอะไรบ้าง /ใชป้ ระโยชนอ์ ยา่ งไร) อยใู่ นภาคผนวก

2.5.1 แหล่งเรียนรู้ภายนอกสถานศึกษา

ท่ี ชือ่ แหล่งเรียนรู้ การใช้ประโยชน์

1. ฐานการเรยี นรู้ ต้นแบบ โคก หนอง นา -วทิ ยากรให้ความรู้เกษตรทฤษฎใี หม่ส่กู ารทาโคก

โมเดล หนอง นา โมเดล ในการจัดการบรหิ ารพ้ืนที่ โดยมีการ

4 ไรแ่ กจ้ น (กศน.อาเภอตาพระยา) บริหาร จดั การแหลง่ นา้ แหล่งอาหาร การปลูกปา่ ๕

เจ้าของแหลง่ เรยี นรู้ นางวมิ ล เรือง ระดับและ การสรา้ งรายได้ การทาป๋ยุ หมัก ตลอดจน

427 หมู่ 4 ต.ตาพระยา อ.ตาพระยา จ.สระแกว้ ใหเ้ ปน็ แหล่งเรยี นรู้ประจาชมุ ชน มแี กนนานกั ศึกษาให้

ครผู ้รู ับผิดชอบ นางสาวปัญญาพร บุญปก ความรูแ้ กน่ ักศึกษา ประชาชนและผทู้ ่ีสนใจมาศึกษา

2. ฐานการเรยี นรู้ ตน้ แบบ โคก หนอง นาโมเดล วทิ ยากรให้ความรูเ้ ร่ืองการปลกู พชื ผักสวนครวั การทา

มาศปอพอเพียง (กศน.ตาบลตาพระยา) นาบัว ผลไม้ตา่ งๆ เชน่ ฝรัง่ มะละกอ ในการดูแล

เจ้าของแหล่งเรยี นรู้ นายวรวฒุ ิ รีสกลุ การ เกบ็ เกยี่ ว เป็นสถานท่เี ผยแพรค่ วามรู้ให้กับ

176 หมู่ 1 ต.ตาพระยา อ.ตาพระยา จ.สระแก้ว นกั ศกึ ษา บคุ ลากรภายนอก นอกจากนี้ยงั มีการ

ครรู ับผดิ ชอบ นายวรวุฒิ รสี กลุ จาหนา่ ยผลไม้สดจากสวน

3. ฐานการเรียนรู้ ตน้ แบบ โคก หนอง นาโมเดล วิทยากรให้ความรเู้ ร่ืองการปลกู ผกั สวนครวั สรรพคุณ

โคก หนอง นา ซบั เม็ก (กศน.ตาบลโคคลาน) ของผกั สวนครัว การนามาใช้ประโยชน์ จากฐานการ

เจ้าของแหล่งเรยี นรู้ นางสาวนงเยาว์ ครบุรี เรยี นรู้ มนี กั ศึกษาแกนนาให้ความรู้ เปน็ สถานท่ี

หมู่ 3 ต.โคคลาน อ.ตาพระยา จ.สระแก้ว เผยแพร่ ความรูใ้ ห้กบั นักศึกษา บุคลากร

ครรู ับผิดชอบ นายอุทัย รัตนแสง

4. ฐานการเรียนรู้ ต้นแบบ โคก หนอง นาโมเดล วทิ ยากรให้ความรูเ้ รื่องการปลูกผักสวนครัว การปลกู

สวนเกษยี ณสขุ (เกษยี ณแล้วย่งิ สุข) (กศน.ตาบลทัพราช) แคนตาลปู การนามาใชป้ ระโยชน์ จากฐานการ เรียนรู้

เจ้าของแหลง่ เรียนรู้ นายสมจิต ราชกจิ มนี กั ศึกษาแกนนาให้ความรู้ เปน็ สถานท่ีเผยแพร่

46 หมู่ 7 ต.ทพั ราช อ.ตาพระยา จ.สระแก้ว ความรูใ้ หก้ ับนักศึกษา บุคลากรภายนอก

ครรู บั ผดิ ชอบ นางสาวชนษิ ฐา บญุ รกั ษ์

5. ฐานการเรยี นรู้ ต้นแบบ โคก หนอง นาโมเดล -วทิ ยากรใหค้ วามรเู้ กษตรทฤษฎใี หม่สกู่ ารทาโคก

สวนสะท้าน สาราญสขุ (กศน.ตาบลทพั เสดจ็ ) หนอง นา โมเดล การปลูกพืชผสมผสาน การปลกู ผัก

เจ้าของแหลง่ เรยี นรู้ นายสะท้าน มง่ิ วิมาน สวนครัว ปลกู ผลไม้ตามฤดูกาล และเป็นครัวเรือน

หมูท่ ี่ 5 ต.ทัพเสดจ็ อ.ตาพระยา จ.สระแกว้ ตน้ แบบในการถ่ายอดความรใู หแ้ ก่ผ้ทู ส่ี นใจ

ครรู บั ผิดชอบ นางสาวธนนนั ท์ แยม้ ทรพั ย์

6. ฐานการเรียนรู้ ตน้ แบบ โคก หนอง นาโมเดล 3 ไร่พอเพยี ง -วิทยากรใหค้ วามรเู้ กษตรทฤษฎใี หมส่ กู่ ารทาโคก

เจา้ ของแหล่งเรยี นรู้ นางกะยอม ละมดุ เทา หนอง นา โมเดล ในการจัดการบรหิ ารพืน้ ที่ โดยมกี าร

(กศน.ตาบลทัพไทย) บรหิ าร จดั การแหล่งนา้ อาหาร การปลกู ปา่ ๕ ระดบั

หมู่ที่ 9 ต.ทพั ไทย อ.ตาพระยา จ.สระแก้ว และ การสรา้ งรายได้ ตลอดจนใหเ้ ปน็ แหล่งเรียนรู้

ครูรบั ผิดชอบ นายวรวุฒิ รสี กุล , นายธนภัทร ปญั ญางาม ประจาชมุ ชน ให้นักศึกษา ประชาชนและผทู้ ีส่ นใจ

แบบขอรบั การประเมนิ เป็นศูนยก์ ารเรยี นร้ตู ามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 11 ~

2.5.2 แหลง่ เรยี นรู้ภายในสถานศกึ ษา

ที่ ชอื่ แหล่งเรยี นรู้ การใชป้ ระโยชน์

1. ฐานการเรียนรู้เศรษฐกจิ พอเพียง ใหค้ วามรู้เรอ่ื งการปลูกพืชผักสวนครัว ได้แก่ มะนาว
กศน.อาเภอตาพระยา มะกรูด ตะไคร้ เป็นตน้ การปลูกพชื สมุนไพร ได้แก่ ฟ้า
1. ฐานการเรียนรู้ผกั พ้นื บา้ น อาหารพืน้ เมือง ทะลายโจร อัญชนั ขมน้ิ และการประกอบอาหาร
นางชชู พี ไวกสิกรรม พ้นื เมืองจากผักสวนครวั กศน.อาเภอตาพระยา ให้
ผู้อานวยการ กศน.อาเภอตาพระยา นักศกึ ษา ประชาชน และผู้ที่สนใจมาศกึ ษาแหล่งเรียนรู้
2. ฐานการเรยี นรมู้ ะนาวเสกทรัพย์ ให้รจู้ ักการ นาไปใช้ใหเ้ กดิ ประโยชน์ต่อตนเอง
นางสาวเกษศิรนิ ท์ สายสังข์ ครอบครวั และชุมชน นอกจากนย้ี งั มกี ารทา QR Code
ครผู ู้ช่วย ไว้สแกนข้อมูล ของผักสวนครัวและพืชสมนุ ไพรนนั้ ๆ
ดว้ ย

แบบขอรบั การประเมนิ เปน็ ศูนยก์ ารเรยี นร้ตู ามหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 12 ~

3.แนวทางในการดาเนนิ การในด้านตา่ งๆซงึ่ สมควรไดร้ ับการประเมินผ่านเป็นศนู ยก์ ารเรียนรตู้ ามหลัก
ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพยี ง ด้านการศกึ ษา

3.1 การบริหารจัดการ

ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั อาเภอตาพระยา จงั หวัดสระแก้ว ได้น้อมนาหลกั
ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงมาประยุกต์ใชใ้ นการ บริหารจดั การศกึ ษาภายใน กศน.อาเภอตาพระยา โดยใหบ้ คุ ลากร
และองค์กรหลักของ กศน.อาเภอตาพระยา อันประกอบด้วยคณะกรรมการสถานศึกษาข้ันพ้ืนฐาน มีสว่ นร่วมในการจดั
การศกึ ษาข้างตน้ ของกศน.อาเภอตาพระยา และมีการแต่งตง้ั ผู้รบั ผิดชอบทีเ่ หมาะสมในการจดั ทาแผนปฏบิ ัตกิ าร
ประจาปี และมีกิจกรรมครอบคลมุ ทกุ ฝ่ายงานอย่างเหมาะสมกับสภาพบริบทของ กศน.อาเภอตาพระยา ซง่ึ กศน.
อาเภอตาพระยา ไดม้ ีการประชุมชแ้ี จงเพื่อนานโยบาย สกู่ ารปฏิบตั ิตามแผนปฏบิ ัติการประจาปใี ห้แก่ครูและบุคลากร
รับทราบครอบคลมุ ท้ัง 4 ดา้ น ประกอบดว้ ย ด้านวชิ าการ ดา้ นงบประมาณ ดา้ นบคุ ลากร และด้านบรหิ ารท่วั ไป กศน.
อาเภอตาพระยา ไดบ้ ริหารจัดการตามหลักปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง โดยปฏบิ ตั ิครบวงจรคุณภาพ (PDCA) ทุก
องคป์ ระกอบและตัวช้วี ัด โดยพัฒนาให้เป็นไปอย่างมคี ุณภาพ และความยงั่ ยืน ยึดแนวปฏิบัตดิ ้วยการกาหนดนโยบาย
การบรหิ ารจดั การศกึ ษา โดยนอ้ มนาหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งมาขับเคลื่อนใน กศน.อาเภอตาพระยา และ
บูรณาการใน แผนปฏิบตั ิการประจาปีโดยมี แผนปฏบิ ตั ิงานทสี่ อดคล้องกบั นโยบายของ กศน.อาเภอตาพระยา ท่ที าให้
เกิดการมีสว่ นรว่ มของทุกฝ่ายมกี ารจดั กจิ กรรม ครอบคลมุ ทุกกลุ่มงานอย่างเหมาะสมกับสภาพความเป็นจริงทางภูมิ
สังคมของ กศน.อาเภอตาพระยา และได้มีการ ตดิ ตามผลการดาเนนิ งานตามนโยบายและแผนปฏิบัตกิ ารประจาปที ่ี
นอ้ มนาหลักปรชั ญาพอเพียง พรอ้ มกบั มีการรายงานผลการติดตามผลการดาเนนิ งานตามแผนปฏิบัติการประจาปี และ
ประเมินผล การดาเนินงานเพ่ือเป็นข้อมลู ในการปรับปรงุ แก้ไขพฒั นาใหม้ ปี ระสิทธภิ าพมากยง่ิ ข้นึ

กศน.อาเภอตาพระยา มีการจัดโครงสรา้ งการบรหิ ารงานอยา่ งเหมาะสม สาหรบั สภาพของ กศน. ในปจั จุบัน มี
การจัดทาบทบาทหน้าที่ความรบั ผดิ ชอบของฝ่าย/หมวด/งานตา่ งๆ การกาหนดนโยบายของกศน. ได้เปิดโอกาสให้
บคุ ลากรทุกฝ่ายรวมท้งั ชมุ ชนไดเ้ ข้ามามีสว่ นรว่ ม

3.๒ บุคลากร

ด้านบุคลากร (Man) ส่วนท่เี ปน็ จดุ แขง็ ของ กศน.อาเภอตาพระยา ช่วยในการจดั การเรียนการสอน คือ
บคุ ลากรมีความสามคั คีในการทางานรว่ มกันเปน็ หมู่คณะ และ กศน.อาเภอตาพระยา มกี ารส่งบคุ ลากรเข้ารบั การ
อบรม สัมมนา ในทุกโครงการอบรม ศึกษาดูงานแหลง่ เรยี นรู้ตา่ งๆ ท่ี กศน.อาเภอตาพระยา เหน็ วา่ เป็นประโยชนต์ ่อ
การจัดการการเรยี น การสอน ทาให้การสอนมีประสิทธิภาพ เพอ่ื ส่งเสริมการ ประยุกต์ใชห้ ลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพยี งในการดาเนนิ ชวี ติ และปฏิบัติภารกจิ หนา้ ที่ โดย กศน.ได้มี การวางแผนจัดการประชมุ อบรมสัมมนา และศกึ ษา
ดงู านแหลง่ เรียนรตู้ า่ ง ๆ สง่ ผลใหบ้ คุ ลากรของ กศน. สามารถนาหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาประยกุ ต์ใชใ้ น
การดาเนนิ ชีวิตและปฏบิ ัติหน้าทไี่ ด้

แบบขอรบั การประเมนิ เป็นศนู ย์การเรยี นร้ตู ามหลักปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 13 ~

โครงสร้างการบริหารงานของสถานศกึ ษา

ผู้อานวยการ

คณะกรรมการสถานศกึ ษา

กล่มุ งานอานวยการ กลมุ่ งานการจัดการ กลมุ่ งานภาคเี ครอื ข่าย
และกจิ กรรมพิเศษ
-งานการเงนิ และบญั ชี ศึกษานอกระบบฯ
-งานบุคลากร -งานสง่ เสริมและสนบั สนุนภาคีเครอื ข่าย
-งานธรุ การ/สารบรรณ -งานส่งเสริมการรูห้ นังสอื -งานกิจการพิเศษ
-งานขอ้ มูลสารสนเทศและการ -งานการศกึ ษาพนื้ ฐาน -งานโครงการอนั เน่อื งมาจากพระราชดาริ
รายงาน -งานการศึกษาต่อเนอื่ ง -งานปูองกันแก้ไขปัญหายาเสพติด/โรคเอดส์
-งานพสั ด/ุ ครภุ ณั ฑ์ - งานการศกึ ษาเพือ่ พัฒนาทกั ษะอาชพี -งานส่งเสรมิ กิจกรรมประชาธิปไตย
-งานประชาสัมพนั ธ์ - งานการศกึ ษาเพ่อื พัฒนาทักษะชวี ติ -งานอาสาสมคั ร กศน.
-งานอาคารสถานท่ี - งานการศึกษาเพอื่ พฒั นาสังคมและชุมชน -งานกจิ กรรมลูกเสือ
-งานสวัสดิการ - งานจัดกระบวนการเรียนตามหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ -งานกจิ การยวุ กาชาด
-งานแผนงาน/โครงการ พอเพียง -งานสนับสนนุ โครงการนโยบายอาเภอ/จงั หวัด
-งานประกันคณุ ภาพภายใน -งานทะเบยี นและวัดผลประเมินผล -งานประหยดั พลังงาน
สถานศกึ ษา - งานเทียบระดับการศกึ ษา -งานสง่ เสริมและสนับสนุนคมุ้ ครองผบู้ ริโภค(สคบ.)
-งานศนู ย์ราชการใสสะอาด - งานกิจการนกั ศกึ ษา -งานสง่ เสรมิ และอนุรักษ์สง่ิ แวดล้อม
-งานควบคุมภายใน -งานการศึกษาตามอธั ยาศัย
-งานนิเทศภายในและตดิ ตามผล -งานโครงการเศรษฐกจิ พอเพียง
-งานยานพาหนะ - งานหอ้ งสมดุ ประชาชน -งานนโยบายรายงานความมัน่ คง
-งานเลขานุการคณะกรรมการ - งานจดั และพฒั นาศูนยก์ ารเรยี นชมุ ชน -งานกจิ กรรมภายนอก/ภายใน
สถานศึกษา - งานการศกึ ษาเคลอ่ื นท่ี -งานส่งเสรมิ คุณธรรมจริยธรรม
-งานสถานศึกษาพอเพยี ง -งานสวนพฤกษศาสตร์ในโรงเรียน
- งานศูนย์บรกิ ารใหค้ าปรึกษาแนะนา Advice -งานการศกึ ษาเพือ่ ผู้สูงอายุ
3.2 บุคลากร Center -งานคมุ ประพฤติ
3.3 งบประมาณ
- งานพฒั นาแหลง่ เรยี นรู้และภูมปิ ญั ญาท้องถ่นิ
-งานจัดทาและพัฒนาเวป๊ ไซต์ และวารสาร
-งานพัฒนาสอ่ื หลักสตู ร นวตั กรรมและเทคโนโลยี
ทางการศกึ ษา
-งานวจิ ยั และพัฒนาคุณภาพการจดั การเรียนการสอน

แบบขอรบั การประเมนิ เปน็ ศนู ยก์ ารเรยี นรตู้ ามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 14 ~

3.3 งบประมาณ

กศน.อาเภอตาพระยา มีการใช้เงนิ งบประมาณใหเ้ กิดประโยชนส์ ูงสุดต่อผเู้ รยี น และการจดั กิจกรรมอย่าง
แทจ้ ริง

งบประมาณปัจจัยสาคัญที่สง่ ผลในการดาเนินการบรรลุผล โดยมแี นวดาเนินการดงั น้ี
3.3.1 มีการประชุมวางแผน เพ่ือจัดสรรงบประมาณแต่ละโครงการและกิกรรมต่างๆอย่าง เหมาะสม โดย
เรยี งลาดับตามความสาคัญจาเปน็ ตามงบประมาณทมี่ ีอยู่
3.3.2 ดาเนินตามแผนงบประมาณของ กศน.อาเภอตาพระยา โดยยึดหลักคิด และหลักปฏิบัติตามแนวทาง
ของหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงด้านการศึกษา มีผู้รับผิดชอบในการจัดซ้ือจัดจ้างและการเบิกจ่ายอย่าง โปร่งใส
มีคณะกรรมการกากับ ติดตามแผนปฏิบัติการ การเงิน บัญชี และพัสดุ มีการบริหารจัดการงบประมาณในแต่ละ
โครงการ/กิจกรรม ตามแผน โดยใช้ทรัพยากร อย่างคุ้มค่าตามความจาเป็นอย่างเหมาะสม ใช้งบประมาณโปร่งใสด้วย
ความซื่อสตั ยส์ ุจริตสามารถตรวจสอบได้
3.3.3 แต่งต้ังคณะกรรมการติดตามการดาเนินงานตามแผนงบประมาณของสถานศึกษา ให้เป็นไปตาม
วัตถุประสงค์ และเป้าหมายของโครงการ/กิจกรรมท่ีกาหนดไว้อย่างเหมาะสมกับสถานการณ์ และสภาพความเป็นจริง
มกี ารตรวจสอบความถูกต้องตามระเบียบการใช้งบประมาณ และรายงานผลการใช้ งบประมาณ การดาเนินการต่างๆ
แก่ผ้เู กยี่ วข้องรบั ทราบ
3.3.4 นาผลการดาเนินงานมาร่วมกันพิจารณา แก้ไข ปรับปรุง พัฒนา การบริหาร จัดการงบประมาณตาม
หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ให้เกิดผลดีย่ิงข้ึนกับสถานศึกษา รายงานผลให้ ผู้เก่ียวข้องรับทราบถึงผลการ
ดาเนนิ งาน

แบบขอรับการประเมนิ เปน็ ศูนย์การเรยี นรตู้ ามหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 15 ~

3.4 แหล่งเรียนรู้

แหลง่ เรยี นรู้เปน็ แหล่งท่สี ง่ เสรมิ และชว่ ยพฒั นาให้นกั ศกึ ษามแี นวคดิ ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ
พอเพยี งโดยเนน้ การลงมือปฏิบัติจริง
 กศน.ตำบล/ศนู ย์การเรยี นชมุ ชน

กศน.ตาบล ท่ตี ัง้ ผรู้ บั ผดิ ชอบ
1 กศน.ตาบลตาพระยา
2 กศน.ตาบลทัพเสด็จ หมู่ 4 บา้ นกดุ เวียน ต.ตาพระยา นางสาวปญั ญาพร บุญปก
3 กศน.ตาบลทัพราช
4 กศน.ตาบลทัพไทย อ.ตาพระยา จ.สระแก้ว
5 กศน.ตาบลโคคลาน
6 ศนู ยก์ ารเรยี นชุมชนบ้านคลองยาง หมู่ 8 ต.ทพั เสดจ็ อ.ตาพระยา นางสาวธนนันท์ แยม้ ทรัพย์
7 ศนู ย์การเรยี นชุมชนบา้ นหนองบัว
8 กศน.อาเภอตาพระยา จ.สระแก้ว

หมู่ 3 บ้านหนองปรือ ต.ทัพราช นางสาวชนษิ ฐา บุญรักษ์

อ.ตาพระยา จ.สระแกว้

หมู่ 1 ต.ทพั ไทย อ.ตาพระยา นายวรวฒุ ิ รีสกุล

จ.สระแกว้

หมู่ 2 ต.โคคลาน อ.ตาพระยา นายอทุ ัย รัตนแสง

จ.สระแก้ว

หมู่ 12 บา้ นคลองยาง ต.ทัพราช นางสาวชลธิชา สวามิ

อ.ตาพระยา จ.สระแกว้

บ้านแสนสขุ ต.ทัพไทย นายธนภทั ร ปัญญางาม

อ.ตาพระยา จ.สระแกว้

กศน.อาเภอตาพระยา นางสาวเกษศริ นิ ทร์ สายสังข์

ต.ตาพระยา อ.ตาพระยา

จ.สระแกว้

แบบขอรับการประเมินเป็นศนู ย์การเรยี นรตู้ ามหลักปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 16 ~

ที่ แหล่งเรยี นอื่น ประเภทแหลง่ เรยี นรู้ ทต่ี ้ัง
เกษตรธรรมชาติ ม.4 บา้ นกดุ เวียน ต.ตาพระยา
1 แหล่งเรยี นรู้ 4 ไรแ่ กจ้ น เกษตรธรรมชาติ ม.12 บ้านเนนิ สมบูรณ์
ต.ตาพระยา
2 แหล่งเรียนรูเ้ กษตรธรรมชาติบ้าน เกษตรธรรมชาติ ม. 2 บ้านปางลาง ต.ตาพระยา
เนนิ สมบูรณ์

3 แหล่งเรียนรเู้ กษตรธรรมชาติบ้าน
ปางลาง

4 เขายกั ษ์แหลง่ ภาพสลกั พระศิวะ ประวัติศาสตร์และ กลางป่าอุทยานแหง่ ชาติตาพระยา
โบราณสถาน

5 ละลุ ปรากฏการณธ์ รรมชาติ ม.12 บา้ นคลองยาง ต.ทัพราช

6 ปราสาทเขาโลน้ โบราณสถานและ ม.5 ต.ทัพราช
ประเพณกี ารตักบาตรเท
โวโรหนะ

7 ศูนยก์ ารเรยี นรเู้ กษตรผสมผสาน เศรษฐกิจพอเพียง ม.7 บา้ นโคกไพล ต.ทัพรา
บา้ นโคกไพล

8 แหล่งเรยี นร้เู กษตรผสมผสานบา้ น เศรษฐกิจพอเพียง ม.2 บ้านซบั มว่ ง ต.โคคลาน
ซับม่วง

9 การเลีย้ งหมูบา้ นสองพีน่ ้อง เกษตรผสมผสาน ม.5 บ้านสองพน่ี ้อง ต.โคคลาน

10 การเลี้ยงหมปู ่าและตะพาบน้าบ้าน เกษตรผสมผสาน ม.2 บา้ นซับมว่ ง ต.โคคลาน
ซับม่วง

แบบขอรบั การประเมินเปน็ ศนู ยก์ ารเรยี นรตู้ ามหลักปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 17 ~

ที่ แหลง่ เรียนอืน่ ประเภทแหล่งเรียนรู้ ท่ตี งั้
ม.9 บ้านคลองแผง ต.ทัพเสด็จ
11 แหล่งเรียนผลติ ภณั ฑ์จากล้อเกวยี น งานหตั ถกรรม ม.2 บ้านแสง์ ต.ทัพไทย

12 ทีป่ ระทับบ้านแสง์ ตามรอยเสดจ็ ของใน ม.10 บานแสนสขุ ต.ทัพไทย
หลวง ม.3 บา้ นหนองปรอื ต.ทัพราช

13 แหล่งเรียนรู้เศรษฐกิจพอเพียง เศรษฐกิจพอเพยี ง

14 ศนู ย์เรียนรเู้ กษตรธรรมชาติตามหลกั เกษตรผสมผสาน
เศรษฐกิจพอเพยี งบ้านหนองปรอื

3.5 วธิ ีการพฒั นาสถานศึกษาพอเพียงให้เป็นศนู ยก์ ารเรยี นรูต้ ามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพยี ง ดา้ น
การศึกษา (จัดทาเป็นเอกสารแนบในภาคผนวก)

4. ขอ้ มลู ดา้ นบคุ ลากร

4.1 ผู้บรหิ าร (อธิบายรายละเอียดการดาเนนิ งานและผลลพั ธ์ทเ่ี กดิ ขึ้น)
4.1.1 ผู้บริหาร นาหลักปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียง ไปใช้ในชวี ติ ประจาวันอยา่ งไรบ้าง เกดิ ผลอยา่ งไร

ยกตัวอย่างประกอบ
นางชูชีพ ไวกสิกรรม ผู้อานวยการศูนยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยั อาเภอ

ตาพระยา มีความรู้ความเข้าใจหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และแนวทางการขับเคล่ือนสู่สถานศึกษาอย่างถูกต้อง
โดยการศกึ ษาคน้ คว้าด้วยตนเองตน โดยการเขา้ ร่วม ประชุม อบรม สมั มนา กับ และหน่วยงานท่ีเก่ียวข้องอ่ืน ๆ ศึกษา
ดูงานจากหน่วยงานและสถานศึกษาที่ประสบความสาเร็จ ศึกษาค้นคว้าจากอินเทอร์เน็ต หนังสือสิ่งพิมพ์ ส่งผลให้
ผู้บริหาร มีความรู้ความเข้าใจหลักการและนโยบายการขับเคลื่อนหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียงอย่างถูกต้อง
สามารถให้คาปรึกษา แนะนาและปฏิบัติตนตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง เป็นแบบอย่างที่ดี เป็นวิทยากร
ถา่ ยทอดความรู้ให้ ครู บุคลากร นักเรียน ผู้ปกครอง ชุมชนและหนว่ ยงานอ่นื ๆ ให้มีความรู้ความเข้าใจอย่างถกู ต้อง

4.1.2 ผู้บริหารนาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไปใช้ในการบริหารจัดการท้ัง 4 ด้าน อย่างไร
(งานบริหารทั่วไป/งานบรหิ ารงานวชิ าการ/งานบรหิ ารงานบุคคล/การบรหิ ารงบประมาณ) และจากการดาเนนิ การ
ดังกลา่ ว ส่งผลใหเ้ กดิ ขน้ึ ต่อสถานศกึ ษาและบุคลากรของสถานศกึ ษาอย่างไรบ้าง (Best Practice)

๑) งานบริหารทัว่ ไป
ผู้บริหาร กศน.อาเภอตาพระยา มีความรู้ความเข้าใจหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง และนามา
บริหารในองค์กร ยึดหลักธรรมาภิบาล คือ หลักนิติธรรม มีการพิจารณาวินิจฉัยปัญหา เพ่ือการตัดสินใจ และส่ังการ
ด้วยความถูกต้องตามกฎข้อบังคับระเบียบวินัย ข้าราชการ และจรรยาบรรณครู ถูกต้องตามหลักศีลธรรม
ขนบธรรมเนียมประเพณที ดี่ ีของสงั คม แบง่ งานและมอบหมายงานตามกลุ่มงาน และตามโครงสร้างกาหนดหน้าที่อย่าง
ชัดเจน บุคลากรปฏิบัติหน้าท่ีตาม ความรู้ความสามารถ และใช้หลักการมีภูมิคุ้มกัน โดยได้กากับติดตามการ

แบบขอรบั การประเมินเปน็ ศูนย์การเรยี นรู้ตามหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 18 ~

ปฏิบัติงาน/กิจกรรมต่างๆ ให้เกิดผลสาเร็จ อีกทั้งยังจัดให้สถานศึกษามีระบบการให้บริการแนะแนวและให้คาปรึกษา
ในด้านตา่ งๆแกน่ ักศึกษาและประชาชน

2) งานบรหิ ารงานวิชาการ
ผบู้ ริหาร กศน.อาเภอตาพระยา บรหิ ารงานวิชาการ โดยเร่ิมประชุม วางแผน และปฏิบัติงาน

ตามแผนปฎิบัติราชการ ตลอดจนร่วมกันพัฒนาปรับปรุงงานด้านวิชาการให้สอดคล้องกับนโยบายและจุดเน้นการ
ดาเนนิ งาน หลกั สตู รการศึกษานอกระบบระดับการศกึ ษาขัน้ พ้นื ฐาน พทุ ธศักราช ๒๕๕๑ ด้วยความบริสุทธ์ิใจ คือ ด้วย
เจตนา ความคิดอ่าน ท่ีบริสุทธิ์ โปร่งใส ใช้ระบบสารสนเทศสามารถ ตรวจสอบได้ตลอดเวลา ยึดหลักการมีส่วนร่วม
ตลอดทงั้ ชุมชนมสี ่วนรว่ มดาเนินการจดั การศกึ ษาตามโครงการและกิจกรรมตา่ ง ๆ ที่จดั ข้ึนตลอดปีการศึกษาในรูปแบบ
ของคณะกรรมการและอ่ืนๆ ตามความเหมาะสม หลักความคุ้มค่ามีการใช้ทรัพยากรทางการศึกษาอย่างคุ้มค่าและเกิด
ประโยชนส์ งู สุด โดยใชห้ ลักการ PDCA เขา้ มาตรวจสอบคุณภาพของระบบงานทุกงานอย่างครบถว้ น

3.) งานบริหารงานบุคล
ผู้บรหิ าร กศน.อาเภอตาพระยา มีวิสัยทัศน์ ในการบรหิ ารงานบุคล ได้พฒั นา สนับสนุนส่งเสริม

ให้ครูมีความสามารถในการพัฒนาหลักสูตร หน่วยการเรียนรู้ แผนการจัดการเรียนรู้และกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน ตาม
หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง มีการนิเทศติดตามอย่างกัลยาณมิตร ส่งผลให้ครูและบุคลากรทางการศึกษา
ออกแบบการจัดการเรียนการสอนได้อย่างมีคุณภาพ นักศึกษามีคุณลักษณะอยู่อย่างพอเพียง ผู้ปกครองยอมรับ เป็น
กัลยาณมติ รกบั เพื่อนครูและบคุ ลากรทางการศึกษา มอบหมายงานตามความสามารถ ความถนัด บนความแตกต่างของ
บุคคล ใหก้ ารช้แี นะและให้คาปรกึ ษาทั้งเร่ืองงานและเรื่องส่วนตัว สร้างขวัญและกาลังใจ ผ่านกิจกรรมต่าง ๆ และโดย
การกล่าวชน่ื ชมอยา่ งเทย่ี งธรรม เสมอภาค ทาให้ครมู ีพลงั ในการพัฒนาตนเอง พอประมาณกับศักยภาพของตนและภูมิ
สังคม รวมถึงสร้างภูมิคุ้มกันที่ดีต่อการเปลี่ยนแปลงต่างๆ ให้กับตนเองและสถานศึกษาตลอดจนเป็นแบบอย่างท่ีดีใน
การใช้ความรู้ควบคู่กับคุณธรรมในการดาเนนิ ชีวิต

4.) การบรหิ ารงานงบประมาณ
ผู้บริหาร กศน.อาเภอตาพระยา มีการประชุม วางแผน บริหารงานด้านงบประมาณด้วยความ

โปร่งใส ควบคุมให้ครูปฏิบัติติงานด้านการเงิน พัสดุ ตลอดจนบุคลากรท่ีเก่ียวข้อง ดาเนินงานเบิกจ่ายงบประมาณ
โครงการถกู ตอ้ งตามระเบียบการเงินและพัสดุ สามารถตรวจสอบได้ทกุ ขัน้ ตอน โดยจัดสรรงบประมาณให้เป็นราย กศน
.ตาบล ตามเกณฑ์ของนักศึกษา และตามเกณฑ์ของกลุ่มเป้าหมายในการจัดกิจกรร/โครงการ นาหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียงมาเปน็ หลักคดิ แนวทางปฏบิ ตั พิ ัฒนางานทง้ั 4 ดา้ น

จัดการศึกษาตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง เป็นการสรา้ งความสมั พันธ์กับครู นักศึกษา
ผู้ปกครอง และชุมชน มกี ารบรหิ ารจัดการตามระเบียบโดยเครง่ ครดั ยดื หยุ่นไดต้ ามสถานการณท์ ่เี หมาะสม สามารถนา
ประยกุ ต์ใช้ในชวี ิตประจาวนั และสามารถปฏิบตั ิตนเป็นแบบอย่างท่ดี ีได้ สง่ ผลให้สถานศึกษาได้รับรางวัล เชน่ เกียรติ
บตั รสถานศกึ ษาสขี าว ระดบั เงิน ประจาปี พ.ศ.2562 , เกียรติบตั รการประกวดร้องเพลงพระราชนิพนธ์ (กศน.
ชาเลนจ)์ ประจาปี 2564 , เกียรตบิ ัตรแหล่งเรยี นรู้ต้นแบบ โคก หนอง นา โมเดล ในสไตล์ กศน.จังหวัดสระแก้ว
แหลง่ เรยี นรู้ 4 ไร่แก้จน กศน.อาเภอตาพระยา ประจาปี พ.ศ. 2564 , เกยี รติบัตรสถานศกึ ษาที่มผี ลการปฏบิ ัติงาน
การศกึ ษาต่อเน่อื งด้านการพัฒนาอาชพี ระดบั เหรยี ญเงนิ ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 เกียรตบิ ัตร ใหค้ วาม
ร่วมมอื ในการขยายผลเกษตรธรรมชาตสิ ชู่ ุมชน ปี 2555 ประจาปี พ.ศ. 2556 (ภาคผนวก)

แบบขอรบั การประเมินเป็นศนู ยก์ ารเรยี นรู้ตามหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 19 ~

4.2 ครูและบุคลากรทางการศึกษา
๔.๒.๑ ความรู้ความเข้าใจหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งด้านการศึกษาและสามารถนาไปสู่

การ พัฒนาในหนา้ ที่ จานวน ๑0 คน คิดเป็นรอ้ ยละ ๑๐๐
ครู และบุคลากร กศน.อาเภอตาพระยา ขับเคล่ือนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในการศึกษา

นามาปรบั ใช้ในการเรยี น การสอน และการ ดาเนนิ ชวี ิตอยา่ งถูกต้องเหมาะสม เพราะครูถือว่าเป็นทรัพยากรท่ีสาคัญใน
การถ่ายทอดความรู้ และปลูกฝังส่ิงต่างๆ ให้แก่นักศึกษา ครูเป็นแบบอย่างทีดีให้แก่นักศึกษาให้นักศึกษารู้จักพอ โดย
อยู่อย่างพอเพียงและเรียนรู้ไปพร้อมๆ กับนักศึกษา โดยเฉพาะอย่างย่ิง ต้องมีสติในการเลือกรับข้อมูลต่างๆ ท่ีเข้ามา
รูจ้ ักเลือกรบั และรจู้ กั ต่อยอดองค์ความร้ทู ่มี อี ยู่ หมั่นศกึ ษา เพ่ิมพูนความรู้ อย่างเป็นข้ันเป็นตอน รู้จักแก้ไขปัญหาอย่าง
เปน็ ขน้ั เป็นตอน ประเมินความรแู้ ละสถานการณอ์ ยตู่ ลอดเวลา และเตรยี มพรอ้ มท่ีจะรบั มือกับสภาพ และผลจากการ
เปลีย่ นแปลงในมติ ิต่างๆได้อย่างรอบคอบและระมัดระวัง

๔.๒.๒ ตัวอย่างเรือ่ งเล่าครูทปี่ ระสบความสาเร็จในการนาหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งไป
ใชใ้ น ชีวิตหรือการพัฒนาตนเอง ว่านาไปใชอ้ ย่างไร และเกดิ ผลอย่างไรตอ่ ตนเองและผ้อู น่ื ยกตัวอย่างประกอบ
(ภาคผนวก)

๔.๒.๓ ตวั อย่างเร่ืองเลา่ ครทู ี่ประสบความสาเรจ็ ในการนาหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงไป
ประยกุ ต์ใชใ้ นกิจกรรมการเรียนรู้ เพือ่ ใหน้ กั เรียนเกิดคุณลกั ษณอ์ ยา่ งพอเพยี ง ว่าดาเนินการอย่างไร และเกิดผล
อย่างไร เชน่ การออกแบบการเรียนร้ทู ่ีสรา้ งคณุ ลักษณะอยู่อยา่ งพอเพยี งของนักเรียน (ภาคผนวกหนา้ )

๔.๒.๔ ครูแกนนาได้ขยายผลหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งสู่ผู้ปกครอง ชุมชนอยา่ งไร

ครู และบุคลากร กศน.อาเภอตาพระยา กาหนดเปา้ หมายสาคญั ของการขับเคลื่อน คือ การทา

ใหเ้ ดก็ รจู้ กั ความพอเพยี ง ปลูกฝัง อบรม บ่มเพาะใหเ้ ด็กมีความสมดลุ ทางเศรษฐกิจ สังคม ส่ิงแวดล้อม และวัฒนธรรม

โดยสอดแทรกแนวคิดปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงให้เข้าเปน็ ส่วนหนง่ึ ของหลักสูตร สาระเรยี นรตู้ า่ งๆเพอ่ื สอนให้เด็ก

รู้จักการใช้ชีวิตได้อย่างสมดุล ตามแนวทางเศรษฐกจิ พอเพยี ง เหน็ คุณค่าของทรัพยากรตา่ งๆ ร้จู กั อยู่รว่ มกับผอู้ ่ืน ร้จู กั

เอ้อื เฟื้อเผอ่ื แผ่และแบ่งปัน มีจติ สานกึ รกั ษส์ ิง่ แวดลอ้ ม และเห็นคณุ ค่าของวฒั นธรรมคา่ นิยม ความเปน็ ไทย ทา่ มกลาง

การเปลีย่ นแปลงตา่ งๆ รู้ว่าตนเองเป็นองค์ประกอบหน่ึงในสงิ่ แวดล้อมและวัฒนธรรมของโลก การกระทาของตนย่อมมี

ผลและเชือ่ มโยงกับสภาพแวดล้อมในโลกทต่ี นเองเปน็ สมาชิกอยดู่ ว้ ย การขับเคล่ือนนีน้ าไปสผู่ ปู้ กครอง และชุมชน ดว้ ย

การสรา้ งบรรยากาศที่ส่งเสริมการเรียนรู้ ได้แก่

กจิ กรรมพัฒนาผูเ้ รยี น โดยลักษณะของกิจกรรม ประกอบด้วย การต่อยอดหรอื พฒั นากจิ กรรม

ท่ีสอดคล้องกับภูมสิ งั คม/บรบิ ท ดาเนินการหลักโดยผูเ้ รียน ด้วยความสมคั รใจโดยมีครชู ว่ ยสนบั สนุนใหผ้ ู้เรยี นใช้หลัก

คดิ /หลัก ปฏิบตั ทิ ่ีสอดคลอ้ งกับหลักวชิ าการอย่างสมเหตสุ มผล มกี ารวางแผนอย่างรอบคอบ คานงึ ถึงความเสย่ี งตา่ ง ๆ

และส่งเสริมการเรยี นรู้และคุณธรรม ตัวอยา่ งเช่น มีวินยั ในการใชจ้ ่าย ประหยดั /การออม พ่งึ ตนเองในการ ผลติ หรอื

สร้างรายได้ เหน็ คา่ การอย่รู ่วมกันในสงั คม ช่วยเหลอื สงั คม/ชุมชนรักษาสมดลุ ของธรรมชาตแิ ละ สิง่ แวดล้อม รว่ ม

อนรุ กั ษภ์ มู ิปัญญาท้องถ่ิน สืบสานวัฒนธรรม/ประเพณีไทยส่งเสรมิ การปฏิบัติตาม

แบบขอรับการประเมนิ เป็นศูนยก์ ารเรยี นรตู้ ามหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 20 ~

นอกจากนี้ ในการสง่ เสรมิ ใหน้ าหลักปรชั ญาฯไปใช้ในสถานศกึ ษาตา่ งๆ น้นั อาจจะใช้วธิ ี “เขา้ ใจ
เขา้ ถงึ และพฒั นา” ตามหลักการของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัววา่ สาคญั ที่สดุ ครูต้องเขา้ ใจเรือ่ งปรัชญาของ
เศรษฐกจิ พอเพียงก่อน โดยเข้าใจว่าแนวคิดปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงนั้น เปน็ แนวคิดทส่ี ามารถเร่ิม ต้น และ
ปลูกฝงั ไดผ้ า่ นการทากิจกรรมต่างๆ ใน กศน. เชน่ กจิ กรรมการรักษาส่ิงแวดล้อมใน กศน. การกาจดั ขยะใน กศน.
ตาบล และ กศน.อาเภอ การสารวจทรพั ยากรของชุมชนฯลฯ

กจิ กรรมท้ังหมดนส้ี าคญั คือ ต้องเน้นกระบวนการมีส่วนรว่ มของทุกฝา่ ย โดยสถานศึกษาควรต้ังเปา้ ให้
เกิดการจดั การศึกษาตามแนวทางของเศรษฐกิจพอเพียง สอดแทรกเข้าไปในกระบวนการเรยี นรู้ สอนให้เดก็ พ่งึ ตนเอง
ให้ได้ก่อนจนสามารถเป็นที่พ่ึงของคนอ่นื ๆในสงั คมได้ต่อไป
การจดั การศกึ ษาตามแนวทางเศรษฐกจิ พอเพียง

4.3 นักศึกษา (อธิบายรายละเอยี ดการดาเนินงานและผลลัพธ์ทเ่ี กดิ ข้ึน)
จานวนนักเรยี นแกนนาที่มีความร้คู วามเข้าใจหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง และ สามารถ

ถอดบทเรียนได้อย่างเข้าใจถ่องแท้ จานวน 524 คน คดิ เปน็ ร้อยละ 100%
กศน.อาเภอตาพระยา จงั หวดั สระแกว้ เป็นสถานศกึ ษาดาเนินการจดั การเรยี นการสอน ในหลักสูตร

การศึกษานอกระบบ ระดับการศึกษาข้ันพื้นฐาน พุทธศักราช ๒๕๕๑ แบ่งเป็นระดับประถมศึกษา มัธยมศึกษา
ตอนต้นและมัธยมศึกษาตอนปลาย ในการศึกษาตลอดหลักสูตร จะมีรายวิชาเศรษฐกิจพอเพียง ซึ่งเป็นวิชาบังคับท่ี
จะต้องเรียนให้ผ่านโดยเม่ือดาเนินการจัดการเรียนการสอนแล้ว นักศึกษาจะมีความรู้ความเข้าใจเก่ียวกับหลักปรัชญา
ของเศรษฐกจิ พอเพยี งและปฏบิ ัตติ นใหด้ าเนินชีวิตได้อย่างเหมาะสม พร้อมรับต่อการเปล่ียนแปลงในยุคปัจจุบัน โดยมี
รายละเอยี ดดังนี้

๔.๓.๑ มีความเขา้ ใจในหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
มีนกั ศกึ ษาแกนนา กศน.อาเภอตาพระยา จานวน ๑6 คน ของนักศึกษาในระดับประถมศึกษา

มัธยมศึกษาตอนต้น และมธั ยมศึกษาตอนปลาย ในท้ังหมด 5 กศน.ตาบล และ 2 ศูนย์การเรียนชุมชน ทาหน้าที่เป็น
แกนนานกั ศกึ ษาทีม่ ีความรคู้ วามเขา้ ใจหลักปรัชญา ของเศรษฐกจิ พอเพียงได้อย่างถูกต้อง โดยได้รับความรู้จากคณะครู
วิทยากรท้องถิ่น หน่วยงานผ่านส่ือ เอกสาร นวัตกรรมท่ีครูจัดทาและจากแหล่งเรียนรู้ท้ังในสถานศึกษาและนอก
สถานศึกษาตลอดจนการสืบค้นข้อมูลจาก อินเตอร์เน็ต นามาวิเคราะห์ สังเคราะห์ลงสู่การปฏิบัติและสร้างความรู้
ความเข้าใจของนักศกึ ษาเอง

นักศึกษานาความรู้ แนวคิดและแนวปฏิบัติไปใช้ในครอบครัว ชุมชน สร้างรายได้ลดรายจ่าย
เชน่ การปลูกผักสวนครัว การประหยดั คา่ น้า ค่าไฟ การดแู ลรักษาความสะอาด การทาบญั ชีรายรับรายจา่ ย

๔.๓.๒ ตวั อย่างเร่อื งเล่านักเรียนในการใชห้ ลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในชีวิตประจาวนั
อยา่ งไร (เอกสารภาคผนวก)

แบบขอรบั การประเมนิ เปน็ ศูนยก์ ารเรยี นรตู้ ามหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 21 ~

นักศกึ ษาแกนนา นาหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงมาประยุกตใ์ ชใ้ นชีวติ ประจาวนั ตา่ ง ๆ เชน่ การ
ปลกู ผกั ในครวั เรือน การทาน้าหมักชวี ภาพ การทาน้ายาล้างจาน การทาป๋ยุ หมกั อินทรีย์ การเลี้ยงสตั ว์ และกจิ กรรม
อืน่ ๆ

4.4 คณะกรรมการสถานศกึ ษา (อธิบายรายละเอยี ดการดาเนนิ งานและผลลัพธ์ทเ่ี กดิ ขึ้น)

คณะกรรมการสถานศึกษารับทราบการขบั เคล่ือนหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงใน สถานศกึ ษา โดย
ร่วมกันประสานสมั พนั ธก์ บั คณะกรรมการโดย กศน.อาเภอตาพระยา จดั ประชมุ ภาคเรียนละ ๑ ครั้ง เพื่อเสนอ ให้
คณะกรรมการสถานศึกษา ในการขับเคล่ือนหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งของ กศน.อาเภอตาพระยา จงั หวดั
สระแก้ว โดยการสรา้ งความรู้ ความเขา้ ใจร่วมกันถึงแนวทางและประโยชนจ์ ากการใชห้ ลักปรชั ญาของเศรษฐกิจ
พอเพยี งในชีวิตประจาวัน

4.4.1 ความรู้ ความเขา้ ใจในหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
คณะกรรมการสถานศึกษา ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัยอาเภอตาพระยา มี

วิธีการในการร่วมมือกบั คณะกรรมการสถานศกึ ษาคือได้ ประชุมคณะกรรมการสถานศกึ ษา เร่ืองการนอ้ มนาหลัก
ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียงสู่สถานศกึ ษาพอเพยี ง พร้อมแลกเปล่ียนความคิดเห็นเพื่อใหเ้ กดิ ความรคู้ วามเขา้ ใจตรงกับ
บทบาทและหน้าท่ีของคณะกรรมการ สถานศกึ ษาท่คี อยช่วยส่งเสริมและสนบั สนุนให้มีการน้อมนา หลกั ปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียงสู่ สถานศกึ ษาได้ประสบความสาเรจ็ ซ่ึงคณะกรรมการแต่ละท่านนาความร้คู วามเข้าใจในเร่ืองของ
หลัก ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งมาใชใ้ นชวี ิตประจาวนั ไดเ้ ปน็ อยา่ งดี รว่ มแสดงความคดิ เหน็ กับคณะกรรมการแต่ละ
ทา่ น และได้ ฟังคาแนะนาจากคณะกรรมการสถานศึกษา ไดใ้ หค้ าแนะนาและช้แี นะแนวทางการแก้ไขปัญหาทีเ่ กิดขนึ้
ใน แตล่ ะครง้ั และคอยให้การสนบั สนุนกบั ทาง กศน.อย่างสมา่ เสมอ

4.4.2 บทบาทในการให้การสนับสนุน ส่งเสริมสถานศึกษาในการขับเคล่ือนปรัชญาของ เศรษฐกิจ
พอเพยี งคณะกรรมการสถานศกึ ษาขัน้ พน้ื ฐาน

คณะกรรมการสถานศกึ ษามบี ทบาทในการสนับสนุน ส่งเสรมิ สถานศกึ ษา ในการขับเคลอื่ นปรัชญาของ
เศรษฐกจิ พอเพียง ดังน้ี คณะกรรมการสถานศึกษาเหน็ ชอบในกิจกรรม/โครงการตา่ ง ๆ ทท่ี าง กศน. จดั ทาขน้ึ พรอ้ มท้ัง
ให้การสง่ เสรมิ และสนับสนุน กิจกรรมโครงการตา่ ง ๆ เชน่ ร่วมพัฒนาอาคารสถานที่ สภาพแวดล้อมภายในบรเิ วณ
กศน.อาเภอและ กศน.ตาบล ช่วยสนบั สนุนกิจกรรมต่าง ๆเป็นวิทยากรสอนนักศึกษา ร่วมกจิ กรรมวนั เดก็ บรจิ าคทุน
ทรัพยเ์ พอื่ เป็นทุนการศกึ ษาส่งเสริมและสนบั สนนุ การศึกษา ส่งเสริมจดั กจิ กรรมกีฬาสีภายใน กจิ กรรมเขา้ ค่ายลกู เสือ
กิจกรรม เป็นต้น คณะกรรมการการศึกษาขั้นพนื้ ฐาน กศน.อาเภอตาพระยา มคี วามรู้ ความเข้าใจ และเหน็ คุณค่าของ
การขับเคลื่อนปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งสู่สถานศึกษา มีส่วนร่วม รบั รู้ สนับสนุน และสง่ เสริมกิจกรรมการ
ขบั เคล่อื นปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงสง่ ผลให้ กศน.อาเภอตาพระยา ประสบผลความสาเร็จในการขบั เคลื่อนหลกั
ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง ส่สู ถานศึกษา

แบบขอรบั การประเมนิ เป็นศูนยก์ ารเรยี นรูต้ ามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 22 ~

๕.ข้อมูลดา้ นการจดั การสภาพแวดลอ้ มทางกายภาพ

๕.๑ ความพรอ้ มของอาคารสถานที่ทเ่ี ออ้ื อานวยต่อการจดั การเรยี นรูแ้ ละกิจกรรมพฒั นาผเู้ รยี น
ตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง

ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอตาพระยา จังหวัดสระแก้ว มีอาคาร
สถานท่ีเอื้ออานวยต่อการจัดการเรยี นรูแ้ ละกจิ กรรมพฒั นาผ้เู รยี นตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง มีการจัดศูนย์
รวมข้อมูลและแผนผงั แสดงแหล่งเรยี นรู้/ฐานการเรียนรู้ มีการศึกษาท่ีนาภูมิปัญญาท้องถ่ินเข้ามาเสริม เพื่อให้นักเรียน
สามารถนาไปประกอบอาชพี เพอื่ หารายได้ใหแ้ กต่ นเองและครอบครวั ได้ มสี ่อื และวัสดุอุปกรณ์ที่ค่อนข้างสมบูรณ์ กศน.
มสี ภาพแวดลอ้ มและบรรยากาศสวยงาม เออื้ ต่อการจดั การศกึ ษา

มีครูเวรท่ีได้รับคาส่ังแต่งตั้งเป็นผู้รับผิดชอบการใช้ ปรับปรุง ดูแล รักษา อาคารสถานท่ีและจัด
สภาพแวดล้อมสาหรับการเรียนรู้ที่ สะอาด ปลอดภัยและตอบสนองต่อการใช้ประโยชน์อย่างสูงสุด จัดป้ายนิเทศ
เก่ียวกับหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียง การบูรณาการหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกับกิจกรรมต่างๆใน
ชีวิตประจาวัน การจัดป้ายนิเทศทั้งใน และนอกห้องเรียน จัดกิจกรรมปรับปรุงภูมิทัศน์อาคารสถานท่ี,กิจกรรมรักษา
ความปลอดภยั ภายใน กศน.

ครูและนกั ศึกษามีสว่ นรว่ มในการดูแลรกั ษาสิง่ แวดลอ้ ม อาคาร สถานที่ ให้เอื้อตอ่ การเรียนรตู้ าม หลกั
ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงจากกจิ กรรม ๕ ส (ภาคผนวกหน้า )

๕.๒ มีแหล่งเรียนรู้หลากหลายเพือ่ สร้างอุปนิสัยอยู่อย่างพอเพียงอย่างเหมาะสมและเพียงพอกับ
จานวน นกั ศึกษา

ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยั อาเภอตาพระยา จงั หวัดสระแกว้ มีแหล่งเรียนรู้
หลากหลายเพ่อื สร้างเสริมอปุ นิสยั อยอู่ ยา่ งพอเพียงอย่างเหมาะสมและเพียงพอต่อจานวนนกั ศกึ ษา มวี ทิ ยากรให้ความรู้
มแี ผนการเรียนรู้ มสี อ่ื มีการประเมนิ ผล และนาผลการประเมินไปพฒั นาแหลง่ เรียนรู้/ฐานการเรยี นร้ขู อง กศน.อาเภอ
ตาพระยา ซึ่งมีแหลง่ เรยี นรู้ประจาตาบล 6 แห่ง กศน.อาเภอตาพระยามีแหลง่ เรยี นรู้ต้นแบบ โคก หนอง นา โมเดล
ประจาตาบลจานวน 6 แหง่ เชน่ แหล่งเรยี นร้ตู น้ แบบ โคก หนองนา โมเดล สวนเกษยี ณสขุ นายสมจิต ราชกิจ
เรียนรู้เร่ืองการปลูกผกั สวนครัว การปลูกแคนตาลปู การนามาใชป้ ระโยชน์

๕.๓ ส่ิงแวดล้อมทีเ่ อื้ออานวยต่อการจัดการเรยี นรูต้ ามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอตาพระยา ตั้งอยู่ในพ้ืนที่ใกล้กับแหล่ง

เรยี นรทู้ ี่สาคญั ของชุมชน ได้แก่ เทศบาลตาบลตาบลตาพระยา ท่ีว่าการอาเภอตาพระยา สาธารณสุขอาเภอตาพระยา
มีสภาพแวดล้อมดี ไม่มีปญั หามลภาวะเปน็ พิษ มีสิง่ แวดล้อมทเี่ ออ้ื อานวยตอ่ การจัดการเรียนตามหลักปรัชญาเศรษฐกิจ
พอเพียง คือ มีการจัดสถานที่ให้สะอาด ร่มร่ืน สวยงาม เป็นระเบียบ มีพ้ืนที่เหมาะสมต่อการ จัดกิจกรรมมีระบบ
สาธารณูปโภค น้าประปา ไฟฟ้า โทรศพั ท์ อินเทอรเ์ น็ต มีประสิทธิภาพและเพียงพอเอ้ือต่อการเรียนรู้ มีอาคารสถานท่ี
สะอาด ร่มร่ืน ปลอดภัย เหมาะสมต่อการจัดการเรียนการสอน มีผู้รับผิดชอบ การใช้ ปรับปรุง พัฒนา ดูแลรักษา
อาคารสถานที่อยา่ งชัดเจน มฐี านการเรียนรู้ เชน่ ฐานการเรียนร้ผู กั สวนครัวรั้วกินได้ กศน.ตาบลทุกแห่ง เป็น กศน. 5
ดีพรเี มีย่ ม มีจุดเช็คอินที่ชดั เจน สวยงาม

แบบขอรับการประเมนิ เปน็ ศนู ยก์ ารเรยี นรตู้ ามหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 23 ~

6.ข้อมูลด้านความสัมพันธ์กบั ชมุ ชนและหนว่ ยงานภายนอก

6.1 การวางแผนและดาเนนิ การสร้างเครือขา่ ยการขบั เคล่อื นปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพยี ง ของ
สถานศกึ ษา

กศน.อาเภอตาพระยา มีการประชุมวางแผนในการสร้างเครือข่ายการขับเคลื่อนหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจ พอเพียง ได้แก่ 1. สานกั งาน กศน.จังหวดั สระแก้ว 2. องคก์ ารปกครองส่วนถ่ินและเทศบาลตาบลตาพระยา
3. สาธารณสุขอาเภอตาพระยา 4. เกษตรอาเภอตาพระยา 5. ท่ีทาการปกครองอาเภอตาพระยา 6.คณะกรรมการ
สถานศึกษา 7. แหล่งเรียนรู้โคก หนอง นา โมเดล ทั้ง 6 แห่ง 8. สถานีตารวจภูธรตาพระยา เป็นต้น ภาคีเครือข่าย
ดังกล่าวชว่ ยเหลอื ในการวางแผนการขับเคลอ่ื นหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง ให้ กศน.อาเภอตาพระยา ได้รับการ
พฒั นาอย่าง ตอ่ เนื่อง มีการติดต่อประสานงานกับสถานศึกษาเครือข่าย เพื่อเผยแพร่ความรู้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียงผ่านกิจกรรม จึงทาให้มีความพร้อมในการเป็น ศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ พอเพียงด้าน
การศกึ ษาสามารถบริหาร จัดการเพื่อรองรบั การขอดงู านจากสถานศึกษาอ่นื ดงั นี้

๑. มีเครือข่ายการเรียนรู้หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง โดยมีการสร้างเครือข่ายการเรียนรู้กับ
สถานศึกษาในเครือข่ายที่ได้ทางานร่วมกัน มีการแลกเปล่ียนเรียนรู้และทากิจกรรมร่วมกันเป็นสถานศึกษาในระบบ
กลุ่มสถานศึกษาเดียวกัน มีพ้ืนที่และระยะเวลาในการเดินทางใกล้เคียงกัน จึงมีความสะดวกในการแลกเปลี่ยนเรียนรู้
ร่วมปรกึ ษาหารอื เพ่อื รับการประเมนิ สถานศึกษาพอเพยี ง

๒. มีประสบการณ์ในการรับสถานศึกษาอ่ืนมาศึกษาดูงาน โดยมีการทบทวนและพัฒนาการดาเนินงาน
สถานศึกษาพอเพยี งอย่างตอ่ เน่ือง มีการมอบหมายใหค้ รแู กนนาและนกั ศกึ ษาแกนนาร่วมให้ความรู้แก่ผู้มาศึกษาดู งาน
ดาเนินการรวบรวมองค์ความรู้ จัดทาศูนย์สารสนเทศเกี่ยวกับการขับเคล่ือนหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงใน
สถานศึกษาโดยเป็นอาคารเพอื่ รวบรวมขอ้ มลู และรองรบั การมาศกึ ษาดูงาน

๓. สามารถบริหารจัดการเพ่ือรองรับการขอศึกษาดูงานจากสถานศึกษาอ่ืน โดยไม่กระทบภารกิจหลัก ของ
กศน.อาเภอตาพระยา โดยจัดให้มีศูนย์เรียนรู้เป็นเอกเทศ จัดวิทยากรจากครูแกนนาและนักศึกษาแกนนาในการ
ถา่ ยทอดความรู้

๔. เปน็ สถานศึกษาแกนนาของเครือขา่ ยขบั เคล่ือนหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง สามารถเปน็ พี่เลีย้ งใน
การพัฒนาสถานอืน่ ใหเ้ ปน็ สถานศึกษาพอเพยี งได้

6.2 ชุมชนให้ความไว้วางใจ ใหก้ ารสนับสนุน ส่งเสริม และมีส่วนร่วมในการขับเคล่ือนปรชั ญา
เศรษฐกิจพอเพียง สสู่ ถานศกึ ษา

กศน.อาเภอตาพระยา มีความสัมพันธ์อันดีกับชุมชนและหน่วยงานภายนอก สามารถบริหารจัดการ
ความสัมพันธ์กับหน่วยงานต่าง ๆ ในการขับเคลื่อนหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงได้อย่างเหมาะสมและ มี
ประสิทธิภาพ ทาให้ชุมชนให้ความไว้วางใจให้การสนับสนุนส่งเสริม ได้แก่ มีความสัมพันธ์อันดีกับหน่วยงานต่าง ๆ ท่ี
ขอความร่วมมือ กศน.อาเภอตาพระยาไปจัดแสดงผลงาน สถานศึกษาพอเพียง เพ่ือเผยแพร่ขยายผลความรู้พอเพียง
ได้แก่ หน่วยงานด้านสาธารณสุข เช่น โรงเรียนวัดหนองติม คณะครูนานิทรรศการไปจัดแสดงในงานเปิดบ้านวิชาการ
สานักงานพัฒนาชุมชนอาเภอตาพระยา จัดงานนิทรรศการเศรษฐกิจพอเพียงในการประกวดหมู่บ้านอยู่เย็น เป็นสุข
เปน็ ตน้ องค์การบริหารส่วนตาบลตาพระยา รว่ มเปน็ วทิ ยากรใหค้ วามรู้

แบบขอรบั การประเมินเป็นศูนย์การเรยี นรตู้ ามหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 24 ~

๖.๓ สถานศกึ ษา มสี ่วนร่วมและใหก้ ารสนบั สนุนชุมชนและหน่วยงานอนื่ ในการขบั เคลอ่ื นปรชั ญาของ
เศรษฐกิจพอเพียง

กศน.อาเภอตาพระยามีส่วนร่วมและให้การสนับสนุนชุมชน และจัดการเรียนการสอนตามหลักปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพียง สร้างเครือข่ายการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง สร้างความสัมพันธ์อันดีกับ
หน่วยงานตา่ ง ๆ และประสานความร่วมมือ เพ่ือให้รับ การสนับสนุนเพ่ือการขับเคล่ือนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียง และสามารถบริหารจัดการได้ อย่างเหมาะสม และมีประสิทธิภาพ ได้รับการยอมรับ และความร่วมมือในการ
ขยายผลการขบั เคล่ือน หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่หน่วยงานภายนอก ให้เป็นสถานศึกษาพอเพียงแบบอย่าง
ดา้ นการ จดั กระบวนการเรยี นการสอนและบรหิ ารจดั การตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง

๖.๔ สถานศึกษาบรหิ ารจดั การศึกษาและจดั การเรียนการสอนตามหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง
จนสามารถเปน็ แบบอยา่ งแก่สถานศกึ ษาและหน่วยงานอื่นได้

กศน.อาเภอตาพระยา สามารถบริหารจัดการเรียนการสอนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง จน
ทา ให้ กศน.อาเภอตาพระยา ผ่านการประเมิน ได้เป็นสถานศึกษาพอเพียง ในปีการศึกษา ๒๕๕2 และยังได้ขยายผล
การถอดบทเรียนการจัด การเรียนการสอนตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงให้แก่สถานศึกษาอื่น เครือข่าย
พอเพียง เช่น กศน.อาเภออรัญประเทศ ผ่านการประเมินสถานศึกษาพอเพียงเมื่อปี ๒๕๕7 กศน.อาเภอโคกสูง ผ่าน
การประเมินสถานศึกษาพอเพียงเมื่อปี ๒๕๕7 และ กศน.อาเภอคลองหาด ผ่านการประเมินสถานศึกษาพอเพียงเม่ือ
ปี ๒๕๕7 (ภาคผนวก)

๖.๕ ผลสาเรจ็ ท่ีเกดิ จากความร่วมมือกันระหว่างสถานศึกษากบั ชมุ ชนหรอื หนว่ ยงานอ่ืน
กศน.อาเภอตาพระยา ไดร้ บั การยอมรับและใหค้ วามร่วมมือจากหน่วยงานต่าง ๆ อาทิ ทีว่ ่าการอาเภอ

ตาพระยา เทศบาลตาบลตาพระยา องค์กรปกครองส่วนท้องถ่ิน และ สาธารณสุขอาเภอตาพระยา ในการขับเคลื่อน
หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง อานวยความสะดวกให้ คาปรึกษา ทาให้ชุมชน หน่วยงานภายนอกสถานศึกษา
เครือข่ายเห็นคุณค่ายอมรับ และให้ความร่วมมือในการขยายผลการขับเคลื่อนหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่
ภายนอกสถานศึกษาอย่างต่อเนื่อง เช่น บุคลากร กศน.อาเภอตาพระยา ได้รับเชิญเป็นวิทยากรให้ความรู้เร่ืองการให้
ความรู้เร่ืองการทาเจลแอลกอฮอล์ล้างมือในการป้องกันการแพร่ระบาดของโรคติดเช้ือไวรัสโคโรนา ๒๐๑๙ การปลูก
พืชสมุนไพรต้านภัยโควิด ได้รับรางวัลระดับ เหรียญเงิน “กศน.๕ ดี พรีเมี่ยม ” ระดับจังหวัด จากสานักงานส่งเสริม
การศึกษานอกระบบและการศึกษาตาม อัธยาศัยจังหวัดสระแก้ว ปีการศึกษา ๒๕๖๔ ได้รับแต่งต้ังเป็นสถานศึกษา
แบบอย่างการจัดกิจกรรมการเรียนรู้และการบริหาร จัดการตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง “สถานศึกษา
พอเพยี ง ๒๕๕2” ให้ไว้ ณ วนั ที่ 25 กุมภาพันธ์ ๒๕๕3 จากกระทรวงศึกษาธิการ ได้รับรางวัลระดับทอง สถานศึกษา
สีขาว ประจาปีงบประมาณ ๒๕๖0 ได้รับรางวัลระดับเหรียญเงินให้ไว้ ณ วันท่ี 16 กันยายน 2562 และ “กศน.๕ ดี
พรีเมี่ยม พลัส ” ระดับจังหวัด จากสานักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยจังหวัดสระแก้ว
ปีการศึกษา ๒๕๖๔ ไดร้ บั คัดเลอื กเป็นแหล่งเรยี นรตู้ ้นแบบ โคก หนอง นา โมเดล ในสไตล์ กศน.จังหวัดสระแก้ว ตาม
วาระเร่งด่วน (Quick win) ของกระทรวงศึกษาธิการ ประจาปีงบประมาณ ๒๕๖๔ ได้รับรางวัลประกวดโครงงาน
ศาสตร์พระราชาโคกหนองนา โมเดล นักศึกษา กศน. ระกับเหรียญเงิน และเหรียญทองแดง ได้รับรางวัลรองชนะเลิศ
อันดับ 3 ระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย การประกวดแข่งขันขับร้องเพลงพระราชนิพนธ์ (กศน.ชาเลนจ์) ประจาปี
๒๕๖๔

แบบขอรบั การประเมินเป็นศนู ย์การเรยี นรู้ตามหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 25 ~

ภาคผนวก

แบบขอรบั การประเมินเป็นศนู ย์การเรยี นรูต้ ามหลักปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 26 ~

ภาคผนวกท่ี 1

วิธกี ารพัฒนาสถานศึกษาพอเพยี งใหเ้ ป็นศนู ย์การเรยี นรตู้ ามหลกั
ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพยี ง

แบบขอรบั การประเมินเป็นศนู ย์การเรยี นรตู้ ามหลักปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 27 ~

วิธีการพัฒนาสถานศึกษาพอเพียงให้เป็นศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
ดา้ นการศึกษา

ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอตาพระยา จังหวัดสระแก้ว พัฒนาสถานศึกษา
พอเพียงเป็นศูนย์การเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ด้านการศึกษาได้นาวงจรบริหารคุณภาพ (PDCA)
มาใช้ในการพัฒนาโดยมีการวางแผนการจัดกิจกรรมโครงการกาหนดวัตถุประสงค์ เปู าหมาย ข้ันตอนวิธีการ
ระยะเวลา ทรพั ยากร ลงมอื ปฏิบัตติ ามข้ันตอนในแผนการจัดกิจกรรมที่ได้เขียนไว้อย่างเป็นระบบและมีความต่อเนื่อง
เม่อื ดาเนินการเสร็จตามแผนไดม้ ีการตรวจสอบ ประเมนิ ผลการดาเนินงานว่าดาเนินการได้ตามเปูาหมาย โดยพิจารณา
ปญั หาในแตล่ ะขน้ั ตอนควรมกี ารเปล่ียนแปลงแก้ไขอย่างไร และนาปัญหามาปรับปรุงแก้ไขการดาเนินการให้เหมาะสม
หรือถ้าไม่มีปัญหาใดๆ ก็ยอมรับแนวทางการปฏิบัติตามแผนงานที่ได้ผลสาเร็จ เพื่อนาไปใช้ในการทางานคร้ังต่อไป

และไดด้ าเนินขับเคลื่อนหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง สอดคล้องกับปรัชญา วิสัยทัศน์ อัตลักษณ์ เอกลักษณ์ของ
สถานศึกษา และตามนโยบายและจุดเน้นการดาเนินงาน สานักงาน กศน. ยุทธศาสตร์ด้านการสร้างการเติบโตบน
คุณภาพชีวิตท่ีเป็นมิตรต่อส่ิงแวดล้อม การส่งเสริมให้ผู้เรียน และประชาชน มีความรู้ในการปูองกันผลกระทบและ
ปรบั ตัวตอ่ การเปลย่ี นแปลงสภาพภูมอิ ากาศและภยั พบิ ัติธรรมชาติ การสรา้ งความตระหนกั ถงึ ความสาคัญของการสร้าง
สังคมสีเขียว การคัดแยก แปรรูป กาจัดขยะ การจัดการมลพิษในชุมชนและสถานศึกษา การใช้พลังงานที่เป็นมิตรกับ
สิง่ แวดล้อม ลดการใชท้ รัพยากรทส่ี ง่ ผลกระทบต่อส่ิงแวดล้อม รวมท้ังภารกิจต่อเน่ืองของการศึกษาต่อเน่ือง ในการจัด
กิจกรรมการเรียนรู้ตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงผ่านกระบวนการเรียนรู้ตลอดชีวิต ในรูปแบบต่างๆ ให้กับ
ผู้เรียน และประชาชน มีภูมิคุ้มกัน การบริหารจัดการความเส่ียงอย่างเหมาะสมเพื่อการพัฒนาประเทศสู่ความสมดุล

และยั่งยืน ตามหลักการ “เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา” วิธีการแห่งศาสตร์พระราชาเพ่ือการพัฒนาท่ียั่งยืน สถานศึกษาได้

น้อมนาปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่การปฏิบัติในสถานศึกษาให้เป็นวิถีปฏิบัติของครูและบุคลกรทางการศึกษา ใน
การบริหารจดั การสถานศึกษา การจัดทาหลักสูตร การจัดการเรียนการสอนและการจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียนจะทาให้
ผูเ้ รียนมคี ุณลกั ษณะ อยู่อย่างพอเพียง จึงไดด้ าเนินการพัฒนาสถานศึกษาจัดกจิ กรรมและโครงการต่างๆ โดยได้น้อมนา
แนวปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงท่ีเป็นแนวพระราชดารัสของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลเดชฯ มา
ประยุกต์ใช้ในการจัดกิจกรรมการเรียนการสอนอย่างจริงจัง โดยยึดถือเป็นนโยบายที่ต้องปฏิบัติให้เกิดขึ้นใน
สถานศกึ ษา ดว้ ยความเชื่อม่ันในหลักการทว่ี า่ ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งนน้ั เปน็ สงิ่ ท่ีสามารถสร้างข้ึนได้ในสังคมทุก
ระดับ เพ่ือที่จะได้นาสังคมไทยสู่ “สังคมอยู่เย็นเป็นสุขร่วมกัน” โดยใช้ชีวิตอย่างพอเพียง ซึ่งอุปนิสัยพอเพียงท่ีเกิดข้ึน
ในตัวผเู้ รยี น จะไดน้ าพาสงั คมไทยให้เป็นสังคมแห่งความพอเพียงต่อไป การบริหารจัดการศึกษาตาม หลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียง กศน.อาเภอตาพระยา ใช้รูปแบบการบริหาร โดยได้กาหนดกระบวนการจัดการศึกษา มุ่งเน้นใช้
แนวคิดเชิงบูรณาการด้วยหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงเป็นแกนหลัก และใช้รูปแบบระบบการเรียนรู้ที่จัดให้

แบบขอรับการประเมินเปน็ ศูนย์การเรยี นร้ตู ามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 28 ~

ผู้เรียนเป็นสาคัญ มีครูและผู้ปกครองเป็นผู้อานวยความสะดวกในการเรียนรู้ ผู้เรียนสามารถสร้างองค์ความรู้ได้ด้วย
ตนเอง และไดอ้ อกแบบการจัดการเรียนรู้ โดยนาหลกั คิดหลกั ปฏบิ ัตไิ ปสู่นกั ศกึ ษาเพอ่ื เกดิ ความยั่งยืน

การพัฒนาแนวทางการจัดการศึกษาตามปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
1.1 การพัฒนาหลักสูตรสถานศึกษาในการนาปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้จัดการเรียนการสอน
ใหส้ อดคลอ้ งกับบริบทของชุมชน
1.2 การจัดทาหลักสูตรการจัดการเรียนรู้ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่การเรียนการสอนโดยสอดแทรกท้ัง
ในการจัดการเรียนการสอนทุกรายวิชาและกจิ กรรมพฒั นาคุณภาพผูเ้ รยี น
การพัฒนาบคุ ลากร
๑.1 การส่งเสริมให้ผู้บริหาร ครู และบุคลากร เข้ารับการอบรมพัฒนา ในการนาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียงไปใชใ้ นการบรหิ ารจัดการไดอ้ ยา่ งมปี ระสิทธิภาพและประสิทธิผล
๑.2 การส่งเสริมให้ผู้บริหาร ครู และบุคลากร เข้ารับการอบรมพัฒนา ให้สามารถนาหลักปรัชญาของ
เศรษฐกจิ พอเพยี ง บรู ณาการส่กู ารบรหิ ารการจัดการ และการเรียนการสอน
การขยายผลและการพัฒนาเครอื ข่าย
๑.๑ การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ และสง่ เสริม สนบั สนุน การประสานการดาเนินงานของเครอื ข่าย
๑.๒ การจัดทาระบบข้อมูลสารสนเทศ และเชื่อมโยงเครือข่ายกบั หนว่ ยงานทเ่ี ก่ียวขอ้ ง
การเผยแพรป่ ระชาสัมพนั ธ์
๑.๑ การเผยแพร่ข้อมูลข่าวสาร ความก้าวหน้าของการจัดการศึกษาตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง
ในรูปแบบตา่ งๆ
การพฒั นากระบวนการติดตามและประเมินผล
๑.1 การนิเทศ กากบั ตดิ ตาม การดาเนนิ งาน โดยคณะนิเทศภายในของสถานศกึ ษา
๑.2 คณะนเิ ทศภายในของสถานศกึ ษา ดาเนนิ การติดตาม ประเมนิ ผล และรายงานผลอยา่ งตอ่ เน่ือง

แบบขอรบั การประเมนิ เปน็ ศูนยก์ ารเรยี นร้ตู ามหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 29 ~

ถอดบทเรียน สถานศกึ ษาพอเพยี ง ศนู ยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัยอาเภอตาพระยา

ศนู ยก์ ารศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยอาเภอตาพระยา จังหวัดสระแก้ว ได้น้อมนาหลกั
ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี งมาใชใ้ นการจัดการเรียนการสอน โดยมคี ณะครูแกนนาของสถานศึกษา ขยายผลสูก่ ารเรียน
การสอน การพัฒนาหลกั สตู ร การพัฒนาบุคลากร และนาความร้ทู ไี่ ด้ไปเผยแพร่ให้นักศึกษา

ศนู ย์การศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศัยอาเภอตาพระยา จังหวัดสระแกว้ ได้กาหนด
นโยบาย วสิ ยั ทัศน์ พันธกิจ และเปา้ หมายหลักในการขับเคล่อื นปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงส่สู ถานศึกษา โดยผ่าน
กิจกรรมโครงการตา่ งๆ มุง่ เน้นให้ เกิดสมดุลและพร้อมรบั การเปลย่ี นแปลง ในทุกด้าน นางชูชพี ไวกสิกรรม
ผอู้ านวยการ กศน.อาเภอตาพระยา ให้กาลงั ใจและขบั เคล่ือนงานด้วยตนเอง

ด้านการบริหารจัดการสถานศึกษา

โดยนาหลกั แนวคิดของเศรษฐกจิ พอเพียงพฒั นางานเรม่ิ ขับเคล่อื นสอดแทรกผา่ นโครงการและ กจิ กรรม

นโยบาย แผนปฏบิ ัตกิ ารประจาปี /แผนงาน/กิจกรรม

งบประมาณ วางแผนบรหิ ารจดั การงบประมาณ

งานบรหิ ารทวั่ ไป อาคารสถานท่ี แหล่งเรียนรู้

นโยบาย แผนปฏิบตั ิงานประจ าปี งานวชาการ แผนงาน/โครงการ/กจกรรม
งานงบประมาณ การวางแผนบรหารจัดการ งบประมาณ

งานบรหารทิัิวไป อาคารสถานทิ/ี แหลิงเรียนริ/การประสานงานกบั ชิมช

การนาหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงบรู ณาการแบบสอดแทรกผ่านเนื้อหา/กิจกรรมใน แผนปฏิบัตงิ าน

ประจาปกี ารศึกษาทุกปี แผนงาน/โครงการ/กจิ กรรม งานงบประมาณ งานบริหารท่วั ไปอยา่ ง ต่อเนอ่ื งและเปน็ รปู ธรรม

คณะผ้บู ริหาร ครู นักเรยี น ผู้ปกครองและคณะกรรมการสถานศกึ ษาข้นั พื้นฐานได้ ร่วมกนั กาหนดนโยบาย วสิ ัยทัศน์

พันธกจิ เพื่อวางแผนการทางานทมี่ ีมาตรฐานสู่เปา้ หมายที่ชดั เจน การนาหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งสู่

สถานศกึ ษา

แบบขอรบั การประเมินเปน็ ศนู ย์การเรยี นรูต้ ามหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 30 ~

ได้ดาเนินการดงั นี้

กาหนดนโยบายในการจัดการศึกษาตามแนวปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง

พัฒนาความรู้ความเข้าใจแกบ่ ุคลากรและส่งเสริมใหป้ ฏบิ ัตติ นตามแนวปรัชญา
ของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

ประชาสัมพันธ์เผยแพร่ความรู้ความเขา้ ใจแกผ่ เู้ กย่ี วข้อง

ทบทวนหรือปรับปรงุ โครงสร้างและพฒั นาการบริหารจดั การตามแนวปรัชญาของ
เศรษฐกจิ พอเพียง

จดั ทา ปรับปรุง หรือเพมิ่ เติม โครงการกจิ กรรม และปรบั แผน กลยุทธ์และ
แผนปฏบิ ัตกิ ารของสถานศึกษา

ปรับปรงุ และพฒั นาหลักสตู รของสถานศกึ ษา

จดั การเรียนการสอนตามหลักสูตรของสถานศึกษา
เสรมิ สร้างบรรยากาศและสภาพแวดล้อมใหเ้ อื้อต่อการจัดการเรยี นรู้

นเิ ทศ ตดิ ตาม ประเมนิ ผลและรายงานผลการดาเนินการ

แบบขอรับการประเมนิ เปน็ ศูนย์การเรยี นรูต้ ามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 31 ~

คณะครเู ขียนแผนการเรียนรบู้ ูรณาการปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง จากการจดั ทา หนว่ ยการเรยี นรบู้ รู ณา
การการหลกั ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งสูง่ านสอน ใหผ้ ู้เรียนคิดกระบวนการ คิด วเิ คราะห์ ทกั ษะการคิด การปฏบิ ตั ิ
จริง ในทุกกลุ่มสาระการเรยี นรแู้ ละทุกระดบั ชัน้

แบบขอรบั การประเมินเปน็ ศนู ยก์ ารเรยี นรตู้ ามหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 32 ~

3. ดา้ นกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน

กิจกรรมพฒั นาผเู้ รยี น มงุ่ ใหผ้ เู้ รียนได้รู้จัดการวางแผน ชีวิตและดาเนินชวี ติ ท่สี อดคล้องกบั หลกั ปรชั ญาของ
เศรษฐกิจพอเพยี ง นาไปปรับปรุงการใช้ไปพัฒนากิจกรรมทกุ ปี โดยรว่ มศึกษา ไดจ้ ัดสง่ เสรมิ กจิ กรรมนักเรยี นให้อยู่
อย่างพอเพยี งแผนงานโครงงานและกจิ กรรมอย่าง หลากหลายไดแ้ ก่ เน้นด้านการใชจ้ า่ ยประหยดั อดออม ทางศาสนา
และประเพณีของท้องถ่ินมุ่งเนน้ ใหผ้ เู้ รียนมี สว่ นรว่ มในการแก้ไขปญั หาโดยนาหลกั การของประชาธิปไตยมาประยุกต์ใช้
ในสภานกั เรียนเพื่อใช้ผู้เรยี นมีส่วน รว่ มในการคิดแก้ปัญหาพัฒนาสถานศึกษา ชุมชน ให้ครอบคลุม ๔ มติ ิ (ดา้ น
เศรษฐกจิ /สังคม/ส่งิ แวดลอ้ ม/ วฒั นธรรม) เพ่อื เกดิ ความสมดลุ และยั่งยนื ต่อไป

แบบขอรับการประเมินเป็นศูนยก์ ารเรยี นรู้ตามหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 33 ~

หลักปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียง

แบบขอรบั การประเมนิ เป็นศนู ย์การเรยี นร้ตู ามหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 34 ~

แบบขอรบั การประเมนิ เป็นศูนยก์ ารเรยี นรตู้ ามหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 35 ~

แบบขอรบั การประเมนิ เป็นศูนยก์ ารเรยี นรตู้ ามหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 36 ~

ฐานการเรยี นรู้ ตน้ แบบ โคก หนองนา โมเดล กศน.อาเภอตาพระยา จังหวดั สระแก้ว

ที่ ชื่อแหล่งเรยี นรู้ QR Code

1. ฐานการเรยี นรู้ ตน้ แบบ โคก หนอง นาโมเดล
4 ไรแ่ กจ้ น (กศน.อาเภอตาพระยา)
เจ้าของแหลง่ เรยี นรู้ นางวมิ ล เรอื ง
427 หมู่ 4 ต.ตาพระยา อ.ตาพระยา จ.สระแกว้
ครูผ้รู บั ผดิ ชอบ นางสาวปญั ญาพร บุญปก

2. ฐานการเรียนรู้ ต้นแบบ โคก หนอง นาโมเดล
มาศปอพอเพียง (กศน.ตาบลตาพระยา)
เจ้าของแหล่งเรยี นรู้ นายวรวฒุ ิ รีสกุล
176 หมู่ 1 ต.ตาพระยา อ.ตาพระยา จ.สระแกว้
ครูรับผดิ ชอบ นายวรวฒุ ิ รีสกลุ

3. ฐานการเรยี นรู้ ตน้ แบบ โคก หนอง นาโมเดล
โคก หนอง นา ซบั เม็ก (กศน.ตาบลโคคลาน)
เจา้ ของแหล่งเรียนรู้ นางสาวนงเยาว์ ครบรุ ี
หมู่ 3 ต.โคคลาน อ.ตาพระยา จ.สระแกว้
ครูรบั ผดิ ชอบ นายอุทยั รตั นแสง

4. ฐานการเรยี นรู้ ต้นแบบ โคก หนอง นาโมเดล
สวนเกษยี ณสุข (เกษยี ณแล้วย่ิงสุข) (กศน.ตาบลทัพราช)
เจ้าของแหลง่ เรียนรู้ นายสมจติ ราชกิจ
46 หมู่ 7 ต.ทัพราช อ.ตาพระยา จ.สระแกว้
ครรู บั ผิดชอบ นางสาวชนษิ ฐา บญุ รักษ์

5. ฐานการเรียนรู้ ตน้ แบบ โคก หนอง นาโมเดล
สวนสะท้าน สาราญสขุ (กศน.ตาบลทัพเสด็จ)
เจา้ ของแหลง่ เรียนรู้ นายสะท้าน ม่ิงวมิ าน
หมูท่ ี่ 5 ต.ทัพเสด็จ อ.ตาพระยา จ.สระแกว้
ครรู ับผดิ ชอบ นางสาวธนนันท์ แย้มทรัพย์

6. ฐานการเรยี นรู้ ตน้ แบบ โคก หนอง นาโมเดล 3 ไร่พอเพยี ง
เจา้ ของแหลง่ เรยี นรู้ นางกะยอม ละมุดเทา
(กศน.ตาบลทัพไทย)
หมู่ท่ี 9 ต.ทพั ไทย อ.ตาพระยา จ.สระแกว้
ครรู ับผดิ ชอบ นายวรวุฒิ รีสกุล , นายธนภทั ร ปญั ญางาม

แบบขอรับการประเมินเป็นศนู ย์การเรยี นรู้ตามหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 37 ~

ภาคผนวกท่ี 2

เรอ่ื งเล่าของครเู กี่ยวกับเรื่องการออกแบบการเรยี นร้เู พอ่ื
เสริมสร้างอุปนสิ ยั พอเพยี ง

แบบขอรับการประเมนิ เป็นศนู ยก์ ารเรยี นรตู้ ามหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 38 ~

เรือ่ งเล่าของครู นางสาวเกษศริ นิ ทร์ สายสงั ข์ ตาแหนง่ ครูผู้ชว่ ย กลุ่มสาระภาษาองั กฤษ

ความรูค้ วามเข้าใจภาษาอังกฤษกบั หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง ด้านการศึกษา

เศรษฐกิจพอเพียง Sufficiency Economy เป็นปรัชญาชี้ถึงแนวการดารงอยู่และปฏิบัติตนของ
ประชาชนในทุกระดับ ต้ังแต่ระดับครอบครัว ระดับชุมชน จนถึงระดับรัฐ ทั้งในการพัฒนาและบริหารประเทศให้
ดาเนินไปในทางสายกลาง โดยเฉพาะการพฒั นาเศรษฐกจิ เพอ่ื ให้กา้ วทันตอ่ โลกยุคโลกาภิวัตน์ ความพอเพียง หมายถึง
ความพอประมาณ ความมีเหตุผล รวมถึงความจาเป็นที่จะต้องมีระบบภูมิคุ้มกันในตัวที่ดีพอสมควร ต่อการกระทบใดๆ
อันเกิดจากการเปลี่ยนแปลงท้ังภายในภายนอก ท้ังน้ี จะต้องอาศัยความรอบรู้ ความรอบคอบ และความระมัดระวัง
อย่างย่ิงในการนาวิชาการต่างๆ มาใช้ในการวางแผนและการดาเนินการ ทุกขั้นตอน และขณะเดียวกัน จะต้อง
เสริมสร้างพื้นฐานจิตใจของคนในชาติ โดยเฉพาะเจ้าหน้าท่ีของรัฐ นักทฤษฎี และนักธุรกิจในทุกระดับ ให้มีสานึกใน
คุณธรรม ความซ่ือสัตย์สุจริต และให้มีความรอบรู้ที่เหมาะสม ดาเนินชีวิตด้วยความอดทน ความเพียร มีสติ ปัญญา
และความรอบคอบ เพ่ือให้สมดุลและพร้อมต่อการรองรับการเปล่ียนแปลงอย่างรวดเร็วและกว้างขวาง ท้ังด้านวัตถุ
สงั คม สิง่ แวดลอ้ ม และวฒั นธรรมจากโลกภายนอกได้เปน็ อยา่ งดี

สาหรับการนาภาษาอังกฤษมาใช้ในการขับเคลื่อนหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงด้านการศึกษา
น้ันนามาใช้ในการออกแบบการเรียนรู้โดยการมาจัดทาแผนการเรียนรู้ แผนวัดประเมินผล โดยออกแบบหน่วยการ
เรียนรู้ โดยมีการดาเนินการส่งเสริมและสนับสนุนให้บุคลากรในภาคการศึกษาทุกระดับ น้อมนาหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในชีวิตประจาวันและการปฏิบัติภารกิจ เช่น การบริหารการศึกษา การบริหารจัดการ
งบประมาณการศึกษา การจัดสถานศึกษา การจัดกิจกรรมการเรียนรู้ การจัดกิจกรรมพัฒนาผู้เรียน การจัดกิจกรรม
นักเรยี น เปน็ ตน้ เพือ่ ทที่ า้ ยทีส่ ุดแล้วเกดิ กระบวนการปรับเปล่ยี นวธิ ีคิดและวิถีปฏิบัติ จนเป็นวิถีชีวิต เพ่ือผลให้เกิดการ
ปลูกฝังและบ่มเพาะผู้เรียน เด็ก และเยาวชน ให้มีจิตสานึกและอุปนิสัย “พอเพียง” (Sufficiency Mindset and
Behavior) เพื่อจะได้สามารถดารงตน และดาเนินชีวิตให้เจริญก้าวหน้าไปได้อย่างสมดุลและพร้อมรับต่อการ
เปล่ียนแปลงต่างๆ

หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ครูสามารถนามาจัดทาใบงาน การถอดบทเรียนด้านการดาเนิน
ชีวิต ด้านเศรษฐกิจ ด้าน สังคม ด้านส่ิงแวดล้อมและวัฒนธรรม ซึ่งการดาเนินกิจกรรมตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียง เพื่อให้บรรลเุ ป้าหมาย พน้ ทกุ ข์ เกิดความสุข และภราดรภาพน้ัน จาเป็นต้องศึกษาและวิเคราะห์ข้อมูลให้เห็น
สภาพปัญหา หรือความทุกขท์ ่ไี ดร้ บั และแกไ้ ขปญั หาหรอื ความทุกขท์ ีไ่ ด้รบั นัน้ ครสู อนเรือ่ งการทาบัญชีครัวเรือน ซ่ึง
เป็นข้อมูลในการวิเคราะห์ให้เห็นสภาพของปัญหา แต่ถ้าเป็นกิจกรรมตามหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงในระดับ
ชุมชน และสังคม ประเทศชาติ ก็จะใช้ข้อมูลจากแหล่งข้อมูลต่าง ๆ การเรียนรู้เร่ืองข้อมูล จปฐ. ข้อมูลชุมชนของ
แผนชุมชน แผนแม่บทชุมชน เป็นต้น การดาเนินกิจกรรมต่าง ๆน้ัน จาเป็นต้องใช้หลัก 3 ห่วง 2 เง่ือนไข ประกอบ
กัน ถ้ากิจกรรมนั้น ๆ สามารถนาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ที่ประกอบด้วย 3 ห่วง 2 เง่ือนไข มาใช้ได้
อยา่ งครบถ้วน เหมาะสม จะยังผลให้ กจิ กรรมนัน้ เกดิ ความสาเรจ็ ย่งั ยืนแต่การดาเนินชวี ติ จริง ของนักเรียนประชาชน
หรอื มนุษยท์ ุกคน มอี งค์ประกอบหลากหลายดา้ น เช่น ด้านทักษะการดาเนินชีวิต ด้านเศรษฐกิจ ด้านสังคม กิจกรรม
เพื่อชีวิตของประชาชนจึงมีความหลากหลาย และต้องดาเนินการด้วยความอดทน ความพยายามทีละเล็ก ทีละน้อย
สะสมไปอย่างต่อเน่ือง สะสมไปจนเกิดแรงหรือพลังท่ีมากพอ จนสามารถส่งผลให้ผู้เรียนบุคคลหรือประชาชนผู้ปฏิบัติ

แบบขอรับการประเมินเปน็ ศูนย์การเรยี นรู้ตามหลักปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 39 ~

บรรลผุ ล สามารถพน้ ทุกข์ เกิดความสุข และภราดรภาพได้จรงิ โดยทั้งหมดเป็นทั้งปรัชญา ท้ังแนวคิดแนวปฏิบัติ และ
องคค์ วามรู้ สกู่ ระบวนการถา่ ยทอด ส่ผู ู้ท่ีเก่ียวข้อง และทั้งหมดคือ หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียง ด้านการศึกษา
ทศ่ี นู ย์การศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอธั ยาศัยอาเภอตาพระยา ไดด้ าเนนิ การอยู่ในปัจจบุ ัน

แบบขอรบั การประเมนิ เปน็ ศูนย์การเรยี นรูต้ ามหลักปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 40 ~

เรื่องเล่าของครนู างสาวธนนันท์ แย้มทรพั ย์ ตาแหนง่ ครูกศน.ตาบล กลมุ่ สาระภาษาองั กฤษ

เร่ืองเลา่ ถ่ายทอดความรู้ประสบการณ์
ในการนาหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียงไปใช้ในการจัดการเรยี นรู้
เรอ่ื งปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งกับกจิ กรรมการเรยี นการสอนข้นั พืน้ ฐาน
ผเู้ ขียน/ผู้เลา่ นางสาวธนนันท์ แย้มทรัพย์ ตาแหนง่ ครู กศน.ตาบล ตาบลทัพเสด็จ อาเภอตาพระยา จงั หวดั สระแกว้

ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งในพระราชดาริ เปน็ หลกั การ
และหลักปฏิบตั ทิ ่ีข้าพเจ้าน้อมนามาสกู่ ารดาเนินชวี ิตอย่างพอเพยี ง
เพอ่ื นามาพัฒนาตนเอง ครอบครวั งานในหน้าท่ีให้กา้ วหนา้ โดยใช้
คณุ ธรรม จริยธรรม และความรู้ ฝึกตนเอง ในการคิด พูด ทา
อย่างพอดีพอเหมาะพอควรบนหลักของการ มเี หตผุ ล โดยไม่
เบียดเบยี นตนเองและไม่ทาให้ผ้อู ่นื เดอื ดร้อนข้าพเจา้ เชื่อม่ันว่าทง้ั ใน
ด้านชวี ิตครอบครัวและดา้ นหน้าทก่ี ารงาน ณ ปัจจุบันน้ี คือ
ความสาเรจ็ ท่ีนามาซ่งึ ความสุข ความอัตภาพของคนที่พึ่งจะมีและควรจะเปน็ บนพื้นฐานแห่งความพอเพยี ง

“ครอบครัวและเศรษฐกิจพอเพียง”

หลักเศรษฐกิจพอเพยี งเปน็ หลกั ในวิถชี ีวติ ทีส่ ามารถนามาปรบั ใช้ใน
ครอบครัวในการปฏิบตั ิตนบนทางสายกลาง ยดึ หลักในเรื่องความพอเพียง
พอเหมาะ พอประมาณ พออยู่ พอกิน พอใช้ ยดึ ความประหยัด ตดั ทอน
คา่ ใชจ้ า่ ย ลดความฟมุ เฟอื ยในการดารงชวี ิต จงึ ทาให้ครอบครัวของขา้ พเจ้า
ไม่ลาบาก ไม่เดือดร้อน อยู่ได้อย่างพอเพยี ง ทาใหเ้ หลือแรงและเวลา ในการ
ทาประโยชนใ์ หแ้ ก่สว่ นรวมได้มากขนึ้ ในการดูแลเอาใจใส่สมาชิกในครอบครวั ขา้ พเจ้าใช้วิธีการสอนจากการกระทา
เปน็ แบบอยา่ งทีด่ ีในเร่ืองความประหยัด ไมฟ่ มุ เฟือย หรหู รา บนหลกั การสาคญั 3 สงิ่ คอื ความพอประมาณ ความ
มีเหตุผล และการสรา้ งภูมิคุ้มกันท่ีดี ข้าพเจ้าจึงมีความภาคภูมใิ จในชวี ติ ครอบครวั ทม่ี ีลูกลกู สาว ที่ มีความรู้ และมี
คุณธรรม ดารงชวี ิตในสังคมได้อยา่ งมีความสขุ

แบบขอรับการประเมินเป็นศูนยก์ ารเรยี นรตู้ ามหลักปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 41 ~

ภาระงานในหนา้ ทีท่ ี่ขา้ พเจ้าไดน้ าหลักปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพยี งเขา้ มาใช้
การทางานจะบังเกดิ ผลสาเร็จหรือไมข่ ึ้นอยกู่ ับความเอาใจใส่ มีความมุมานะพยายาม ใฝเุ รยี นรูใ้ หท้ นั กับ

ยุคโลกาภวิ ฒั น์ ที่ต้องอาศยั เทคโนโลยีเป็นตวั ชว่ ยในการทางาน ต้องปรับตัวเองให้สอดคล้องกบั ความเปลี่ยนแปลง ทั้ง
ด้านวตั ถุ สังคม ส่งิ แวดล้อม และวัฒนธรรม ข้าพเจ้าซึง่ ประกอบอาชีพครู มีความรักและศรัทธาในวิชาชีพครู ได้
ตระหนกั ถึงภาระหน้าท่ีท่สี าคัญของครวู ่า ครมู ิไดม้ ีหน้าทีเ่ พียงแค่สอนหนังสือเทา่ น้ัน แต่ครูจะต้องปลกู ฝงั ใหน้ ักเรียนมี
คุณธรรม จรยิ ธรรม มจี ติ สานึกท่ดี ใี นการทีจ่ ะมวี ถิ ีชวี ติ ของการดาเนินงานอยา่ งพอเพยี ง และอยู่ในสงั คมได้อยา่ งมี
ความสขุ ข้าพเจา้ ไดร้ ับมอบหมายใหด้ ูแลรับผิดชอบนักศกึ ษา กศน.ตาบลทพั เสดจ็ : ซงึ่ นกั ศึกษาแต่ละคนมีนสิ ัยท่ี
แตกต่างกนั ไป ข้าพเจา้ ก็ต้องใช้ใจในการอบรมส่ังสอนศิษย์แตล่ ะคนท่ีแตกตา่ งกนั ไปและนาเทคโนโลยีมาใชใ้ นการเรยี น
การสอนอยู่เสมอเพื่อใหม้ ีความทันสมัยและเขา้ ถงึ ตวั ผู้เรยี นไดท้ ุกคน และติดตามตวั ผู้เรียนได้อีกทางหน่ึงซึ่งไดผ้ ลตอบ
รับทด่ี มี นี ักศกึ ษาเขา้ มาศึกษาเพ่ิมเตมิ และตดิ ตามสง่ งาน
“ความสาเร็จที่ได้รับ”

จากการประเมนิ ผลท่ีเกิดขึ้นกบั ผ้เู รยี นในการนาหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง มาใช้ปลูกฝังนสิ ัย รักการ
เรยี น พบว่าเกิดจากการเปลี่ยนในด้านต่างๆ ทั้งความสามารถในการส่ือสาร นกั เรียนใช้องค์ความรู้จากการการเรยี นมา
สือ่ สารกับผ้อู ่ืนได้อย่างคล่องแคล่ว มน่ั ใจ ด้านความสามารถในการคดิ นักเรียนมคี วามสามารถในการคิดหาเหตผุ ล
ประกอบการทางานได้ รู้จกั กระบวนการแก้ปัญหา ตลอดทั้งความสามารถในการใช้เทคโนโลยี มาช่วยในการหาความรู้
ประสบการณ์ใหเ้ พิ่มพนู ขน้ึ ได้

จากประสบการณท์ ่ีข้าพเจ้าไดร้ ับ ทง้ั ในด้านชีวติ ครอบครัว หนา้ ทก่ี ารงาน โดยการน้อมนาปรัชญาของ
เศรษฐกจิ พอเพียง มาใชเ้ ป็นหลกั ตามกระบวนการ 3 ห่วง 2 เงอื่ นไข เช่ือมโยงกัน จึงเปน็ แนวคิดท่ีนาไปสู่การพฒั นาจน
ประสบผลสาเรจ็ ตามเปาู หมายอย่างมีประสทิ ธภิ าพ ดว้ ยความภาคภมู ใิ จในทุกวนั น้ี

แบบขอรับการประเมินเปน็ ศูนยก์ ารเรยี นรู้ตามหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 42 ~

เรอ่ื งเลา่ ของครู นายอุทยั รัตนแสง ตาแหน่ง ครู กศน.ตาบล ศนู ย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยั
อาเภอตาพระยา อาเภอตาพระยา จังหวดั สระแก้ว ครูสาระการพฒั นาสงั คม

ความรคู้ วามเข้าใจการศกึ ษาขนั้ พื้นฐานกับหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพยี ง

การขับเคล่ือนปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงสาหรับนักศึกษา กศน.น้ัน จะต้องมุ่งพัฒนาท่ีตัวครูก่อน
เป็นอันดับแรก เพราะครูถอื ว่าเปน็ ทรัพยากรท่ีสาคัญในการถ่ายทอดความรู้ และปลูกฝังส่ิงต่างๆ ให้แก่นักศึกษาดังน้ัน
ครูควรศึกษารายละเอียดต่างๆให้มีความรู้ ความเข้าใจเก่ียวกับหลักเศรษฐกิจพอเพียงอย่างถ่องแท้ก่อน เพราะเม่ือครู
เขา้ ใจ ครูก็จะได้เปน็ แบบอย่างทดี ใี ห้แก่นกั ศึกษาได้ ครูจะสอนให้นักศึกษารู้จักพอ ครูจะต้องรู้จักพอก่อน โดยอยู่อย่าง
พอเพียงและเรยี นรู้ไปพรอ้ มๆ กับนกั ศึกษา โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ต้องมีสติในการเลือกรับข้อมูลต่างๆ ที่เข้ามา รู้จักเลือก
รบั และรจู้ กั ตอ่ ยอดองคค์ วามรู้ท่ีมีอยู่ หม่ันศึกษา เพิ่มพูนความรู้ อย่างเป็นข้ันเป็นตอน ไม่ก้าวกระโดด ในการเลือกรับ
ข้อมูลนั้น ต้องรู้จักพิจารณารับอย่างเป็นข้ันเป็นตอน รู้จักแก้ไขปัญหาอย่างเป็นข้ันเป็นตอน ประเมินความรู้และ
สถานการณ์อยู่ตลอดเวลา จะได้รู้จัก และเตรียมพร้อมที่จะรับมือกับสภาพ และผลจากการเปลี่ยนแปลงในมติต่างๆ
ได้อยา่ งรอบคอบและระมัดระวงั

นอกจากน้ี ในการส่งเสริมให้นาหลักปรัชญาฯไปใช้ในการเรียนการสอน น้ัน อาจจะใช้วิธี “เข้าใจ
เข้าถึง และพัฒนา” ตามหลักการของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวว่า สาคัญท่ีสุดครูต้องเข้าใจเร่ืองปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพียงก่อน โดยเข้าใจว่าแนวคิดปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงน้ัน เป็นแนวคิดที่สามารถเริ่ม ต้น และ
ปลูกฝังได้ผ่านการทากิจกรรม ก่อนอื่น ครูต้องเข้าใจเร่ืองเศรษฐกิจพอเพียง ทาตัวเป็นแบบอย่างที่ดี โดยกลับมา
พจิ ารณาและวิเคราะห์ดูวา่ ในตวั ครูนัน้ มีความไมพ่ อเพยี งในด้านใดบ้าง เพราะการวิเคราะห์ปัญหาจะทาให้รู้และเข้าใจ
ปัญหา ท่ีเกดิ จากความไม่พอเพียง รวมทัง้ ควรให้นกั ศึกษามีสว่ นรว่ มในการวิเคราะห์ปญั หาด้วย โดยการวิเคราะห์น้ีต้อง
ดาเนินไปบนพ้นื ฐานของความรู้และคณุ ธรรม โดยเฉพาะคณุ ธรรมนั้น เปน็ สงิ่ ทคี่ วรปลกู ฝงั ให้เกิดข้ึนในใจนักศึกษาให้ได้
ก่อน ผ่านกิจกรรมที่ครูเป็นผู้คิดข้ึนมาก่อนว่า จะเร่ิมต้นปลูกฝัง แนวคิดปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงจากจุดไหน ทุก
คนควรมาร่วมกันคิดร่วมกันทา สามัคคีกันในกระบวนการหารือ หลังจากท่ีครูได้ค้นหากิจกรรมที่จะปลูกฝังแนวคิด
ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงแล้ว ครคู วรจะต้องตัง้ เปูาหมายการสอนก่อนว่าครูจะสอนนักศึกษาให้รู้จักพัฒนาตนเอง
ได้อย่างไรโดยอาจเริ่มต้นสอนจากกิจกรรมเล็กๆน้อยๆ ท่ีสามารถเริ่มต้นจากตัวนักศึกษาแต่ละคนให้ได้ก่อน เช่น การ
เก็บขยะ การประหยัดพลังงาน ฯลฯ เพ่ือให้นักศึกษาได้เรียนรู้ถึงความเชื่อมโยงระหว่างปัจจัย ท่ีตนเองมีต่อ
ส่ิงแวดล้อมภายนอกในด้านต่างๆ

แบบขอรบั การประเมนิ เปน็ ศูนยก์ ารเรยี นรตู้ ามหลักปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 43 ~

เรือ่ งเล่าของครู นายธนภัทร ปัญญางาม ครู กศน.ตาบลทัพไทย ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย
อาเภอตาพระยา อาเภอตาพระยา จงั หวัดสระแก้ว ครูสาระทักษะการดาเนนิ ชีวิต

การจัดการเรียนการสอนสาระทักษะการดาเนินชีวิต รายวิชาเศรษฐกิจพอเพียง น้อมนาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจ
พอเพียงมาใช้ในการออกแบบการเรียนการสอน จัดทาแผนการเรียนรู้ การวัดผลประเมินผลการเรียนรู้ โดยได้นา
เศรษฐกจิ พอเพยี ง” เปน็ แนวพระราชดารใิ นพระบาทสมเดจ็ พระเจ้าอยหู่ วั รัชกาลที่ 9 ที่พระราชทานมา เป็นแนวคิดที่
ตั้งอยู่บนรากฐานของวัฒนธรรมไทย เป็นแนวทางการพัฒนาที่ต้ังบนพ้ืนฐานของทางสายกลาง และความไม่ประมาท
คานงึ ถงึ ความพอประมาณ ความมีเหตุผล การสรา้ งภมู คิ มุ้ กันในตวั เอง ตลอดจนใช้ความรู้และคุณธรรม เป็นพ้ืนฐานใน
การดารงชีวติ ที่สาคญั จะตอ้ งมี “สติ ปญั ญา และความเพยี ร” ซึ่งจะนาไปสู่ความสุขในการดาเนินชีวติ อย่างแทจ้ รงิ ”

โดยได้นานาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงนี้มาปรับใช้กับผู้เรียนเป็นที่ปรึกษาให้กับผู้เรียน ศูนย์การเรียนชุมชน
บ้านหนองบัว ได้สอนสอดแทรกเรื่องการทาบัญชี รายรับ รายจ่าย การทาบัญชีรายรับ-รายจ่าย ทั้งท่ีเกี่ยวกับรายการที่
รับเข้ามาและรายการท่ีต้องจ่ายออกไป เพ่ือให้มีข้อมูลที่เก่ียวข้องทางด้านการเงิน ตลอดจนผลของการดาเนินงานน้ันไว้ว่า
คงเหลือเงนิ หรือไม่ จานวนเทา่ ไร และเปรียบเทียบผลการดาเนินกิจการว่าได้กาไร หรือขาดทุนเพียงไร ต้นทุน ทรัพย์สิน
ทั้งหลายที่นามาลงไว้ขณะท่ีแรกเริ่มดาเนินการ และนามาลงเพ่ิมเติมภายหลัง ต้นทุนไม่จาเป็นต้องเป็นเงินสดอย่างเดียว
อาจเปน็ สง่ิ ของอย่างอนื่ ด้วยก็ได้ เชน่ วสั ดุ อปุ กรณ์ แรงงาน สนิ ค้า ยานพาหนะ ความคิดริเรมิ่ สร้างสรรค์ เวลาในการ
ปฏบิ ตั งิ าน ค่าเสื่อมราคาของอุปกรณ์

ราคาขาย ราคาสินค้าหรือบริการที่กาหนดขึ้น ซึ่งอาจได้เงนิ มากกว่าหรือน้อยกวา่ ต้นทุนก็ได้
ในการกาหนดราคานั้นมักจะยึดปัจจัยเก่ยี วข้องหลายประการ เช่น ต้นทุนของผลิตภัณฑ์ สภาวะการแข่งขัน
ความต้องการของตลาดราคาท่ัวไป เปน็ ต้น
ประโยชน์ของการทาบญั ชรี ายรับ-รายจ่าย

1. ทาให้ทราบฐานะทางการเงินในการปฏบิ ัติงาน
2. ใช้ประกอบการวางแผนในการทางานหรือในการใชจ้ า่ ยเงิน
3. ใชใ้ นการตดิ ตามการทางานด้านต่าง ๆ
4. ทาให้ทราบปญั หาในการทางานและแก้ไขทัน
5. ใช้รายงานผลการดาเนินงาน
6. ใช้เป็นขอ้ มลู รายจ่ายปรบั ลดค่าใช้จ่ายเพ่ือใหเ้ หลอื เงินหรือได้กาไรเพิ่มข้ึน
7. นาวธิ ีการจัดทาบญั ชีไปใชใ้ นชีวติ ประจาวัน

ดังนั้นการนาหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการบูรณาจัดการเรียนการสอนน้ัน สามารถนามาใช้
นามาปรับใชใ้ นชีวติ ประจาวันได้ ทาให้เรามีความเปน็ อยู่แบบพอเพียง พอใช้ พอประมาณ ไดอ้ ย่างมีความสขุ

แบบขอรบั การประเมินเปน็ ศูนยก์ ารเรยี นรตู้ ามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพียง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 44 ~

เรื่องเลา่ ของครู นางอจั ฉรา เกตพุ งษ์ ครูอาสาสมัคร กศน กลุ่มสาระการพัฒนาสังคม การนาหลักปรัชญา
เศรษฐกิจพอเพยี ง ไปใชใ้ นการส่งเสรมิ การรูห้ นังสือ

สาหรับกลุ่มส่งเสริมการรู้หนังสือ ได้นาเอาหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง ไปใช้ในการจัดการเรียน
การสอนให้กับกลุ่มเปูาหมาย ออกแบบการเรียนรู้ เกี่ยวกับแนวทางในการดาเนินชีวิต ของตนเอง ชุมชน สังคม
เป็นแนวปรัชญาที่ทุกคนสามรถนาไปปฏิบัติในกรดาเนินชีวิตในปัจจุบัน บนพ้ืนฐานของทางสายกลางและความไม่
ประมาณมาเป็นแนวทาง โดยยดึ หลกั การดาเนินชีวิต 3 ห่วง 2 เงอ่ื นไขมาใช้ ดังน้ี

ความพอประมาณ รู้จักดาเนินชีวิตในปัจจุบันอย่างพอเพียงตามความเหมาะสมในตังเอง ไม่
ฟมุ เฟอื ยจนเกดิ ไป รู้จักใชข้ องอยา่ งประหยดั และอดออม โดยไม่เบียดเบียนตัวเอวและผอู้ นื่

ความมีเหตผุ ล ร้จู ักใชเ้ หตผุ ลมาวิเคราะห์ทกุ คร้งั ก่อนทีจ่ ะลงมือปฏบิ ัตใิ นเรื่องตา่ งๆ กอ่ นจะ
ใช้อะไรต้องมีเหตุผล พิจารณาให้รอบคอบก่อน เพ่ือเป็นการสร้างภูมิคุ้มกันให้กันตนเองพร้อมรับการเปล่ียนแปลงต่าง
ๆที่จะเกดิ ขึ้นในสงั คมปจั จบุ นั อยู่เสมอ

การสร้างภูมิคุ้มกันที่ดีในตัว เป็นเตรียมตัวเองให้มีความพร้อม รับผลกระทบ และการเปล่ียนแปลง
ด้านต่าง ๆ ที่จะเกิดขึ้น โดยนาเอาความรู้ รู้จักการแก้ไขปัญญาหาท่ีเกิดขึ้นด้วยความรอบครอบ อย่างสมเหตุสมผล
และสามารถปฏิบัติตนได้ และรู้จักการวางแผนชีวิตอย่างเป็นระบบ มีความชื่อสัตย์สุจริต มีความอดทน มีความ
พากเพียร ความรัก ความสามัคคี และการช่วยเหลือซ่ึงกันและกัน ในการทางาน และมีสติปัญญาในการดาเนินชีวิต
ใหบ้ รรลุเปาู หมายที่วางไว้

ในการส่งเสริมการรู้หนังสือในแต่ละคร้ัง ต้องคานึงถึงความเหมาะสมในการจัดกิจกรรม มีการวาง
แผนการจัดการเรียนการสอนอย่างเป็นระบบ โดยการนาความรู้เก่ียวกับวิชาการต่าง ๆ ที่อยู่รอบตัวเอง มาเป็น
แนวทางในการออกแบบการเรียนรู้ของผู้เรียน โดยนาเอาหลักเศรษฐกิจพอเพียง มาจัดทาเป็นใบงานในเร่ืองการทา
บัญชีรายรับ -รายจ่าย ในครอบครัวของตนเอง เพื่อให้รู้หลักการใช้จ่ายของตน และพัฒนาตนเองให้สามารถ "อยู่ได้
อย่างพอเพียง" คอื ดาเนนิ ชีวติ โดยยึด หลักทางสายกลางใหอ้ ยไู่ ด้อยา่ ง มคี วามสุขอยา่ งแท้จรงิ

แบบขอรับการประเมนิ เป็นศนู ย์การเรยี นรตู้ ามหลักปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 45 ~

เร่อื งเลา่ ของครู นางสาวปัญญาพร บุญปก ครู กศน.ตาบลตาพระยา

การนาหลักปรัชญาเศรษฐกิจพอเพยี งไปใช้ในชีวติ ประจาวัน
หลกั ของปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง เป็นหลักคดิ หลักยดึ ซ่งึ ประกอบไปด้วย 2 เงอ่ื นไข 3 หลกั การ 4 มิติ
คอื มีภมู ิคุม้ กนั ในตัวทดี่ ี ความพอประมาณ ความมีเหตผุ ล เง่ือนไขความรู้ เง่ือนไขคุณธรรม หากนาไปใช้ใน
ชีวิตประจาวนั จะทาใหเ้ ปน็ บุคคลทอี่ ยู่ในสงั คมได้อย่างปกติสขุ
ข้าพเจ้า เป็นผู้ท่อี ย่ใู นครอบครวั ทใ่ี ช้ชีวิตอย่างพอเพียงมาต้ังแต่ยังไมเ่ ข้าใจ หลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจ
พอเพียง ครอบครัวของขา้ พเจ้ามอี าชพี เกษตรกรรม ทานา ทาสวนมันสาปะหลัง และรบั จา้ งทวั่ ไป เป็นค่าใชจ้ า่ ยใน
ชีวติ ประจาวนั สว่ นหนงึ่ อีกส่วนหน่ึงเกบ็ ไวใ้ ชใ้ นยามฉุกเฉนิ หากมีความจาเปน็ ตอ้ งใช้ เชน่ คา่ รักษาพยาบาลเวลาคนใน
ครอบครวั เจ็บป่วย คา่ เลา่ เรียนของลูกทกุ คน นอกจากทาไร่แลว้ คุณพ่อ นอกจากนี้คุณพอ่ คณุ แม่กไ็ มล่ มื ทจ่ี ะสอนให้
พวกเราทุกคนรู้จักหน้าที่ของตนเอง รู้จกั การออม รู้จักประหยดั มัธยัสถ์ การเผ่ือแผใ่ ห้กับคนอื่นท่ลี าบากกวา่ เรา แต่เรา
จะตอ้ งไมเ่ ดือดร้อนกับการให้นั้น ไม่ดูถูกคนท่ีด้อยกว่าเรา และอยา่ ประมาทการใช้ชวี ิต เพื่อชวี ติ ในวันข้างหนา้ จะไดไ้ ม่
ลาบาก
เมอ่ื มาเป็น “คร”ู ข้าพเจ้ามีความต้งั ใจที่จะนาความรคู้ วามสามารถทมี่ ีอยู่ มาใชใ้ นการทจี่ ะสั่งสอนศษิ ย์
ทกุ คนให้ไดม้ ีความรู้ เพ่ือเป็นพ้ืนฐานในการวางอนาคตให้กับนักศึกษา และหวงั ไวว้ า่ ศิษย์จะต้องเป็นผูท้ ่มี ีความรู้ มี
คุณธรรม ใชช้ วี ติ ด้วยความไม่ประมาท ไม่เปน็ ภาระของสังคม และสามารถอยูใ่ นสังคมไดอ้ ยา่ งปลอดภัยและมีความสุข
“ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียง” เปน็ คาท่ีผู้บริหารการเอย่ ถึงบอ่ ยคร้ัง เนอ่ื งจากทา่ นได้น้อมนาหลักปรัชญาของ
เศรษฐกิจพอเพยี งมาใชใ้ นการบรหิ ารงาน มีการกาหนดวิสัยทัศน์ พันธกิจ เป้าประสงค์ กลยุทธ์ ในการดาเนินงานที่
ชดั เจน โดยเปา้ หมายที่สาคัญประการหนงึ่ คือ ให้ครูทุกคนนาหลกั ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใช้ใน
กิจกรรมการเรยี นการสอน การทางาน โดยการบรู ณาการหรือสอดแทรกเขา้ ไปในกล่มุ สาระการเรยี นรู้ทต่ี นเองสอน
พร้อมทงั้ ใช้แหล่งเรยี นรูท้ ี่มีอยู่ในอาเภอตาพระยา จัดเปน็ ฐานการเรียนรู้ ทีม่ ีอยอู่ ยา่ งหลากหลาย ไปใชใ้ หเ้ กิดประโยชน์
ตอ่ การจดั การเรยี นรู้ใหม้ ากที่สดุ

แบบขอรบั การประเมินเปน็ ศูนย์การเรยี นรูต้ ามหลักปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 46 ~

เรอ่ื งเล่าของครู นางสาวชลธิชา สวามิ ตาแหนง่ ครูกศน.ตาบล ตาบลทัพราช อาเภอตาพระยา
จังหวัดสระแกว้
เรอื่ งเลา่ ถ่ายทอดความรู้ประสบการณ์ ในการนาหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพียงไปใชใ้ นการจัดการเรียนรู้
เรือ่ งปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงกบั กจิ กรรมการเรียนการสอนขัน้ พ้ืนฐาน
............................................................................................................................. .................................

ปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง ท่ีทรงปรับปรงุ พระราชทานเปน็ ทมี่ าของนยิ าม " 2 เง่ือนไข 3 หลักการ
4 มิติ " ทค่ี ณะอนุกรรมการขับเคลอ่ื นเศรษฐกจิ พอเพียง สานักงานคณะกรรมการพฒั นาการเศรษฐกิจและสงั คม
แห่งชาติ นามาใชใ้ นการรณรงค์เผยแพร่ปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพยี งผ่านช่องทางส่ือตา่ ง ๆ อยูใ่ นปัจจบุ ัน ซง่ึ
ประกอบด้วยความ "พอประมาณ มีเหตุผล มภี ูมคิ ุ้มกัน" บนเง่อื นไข "ความรู"้ และ "คุณธรรม" ครผู ูส้ อนใช้หลักปรชั ญา
ของเศรษฐกจิ พอเพยี งอยา่ งไรบ้าง ในข้ันเตรียมการสอน/จัดการเรยี นรู้ ได้สอนเศรษฐกจิ พอเพียงมุ่งเน้นให้นกั ศกึ ษา
สามารถประกอบอาชีพได้อย่างย่ังยนื และใชจ้ ่ายเงินให้ได้มาอย่างพอเพยี งและประหยัด ตามกาลังของเงินของบุคคล
นนั้ โดยปราศจากการกู้หนย้ี ืมสนิ และถ้ามีเงนิ เหลือ ก็แบ่งเก็บออมไวบ้ างสว่ น ช่วยเหลือผอู้ นื่ บางส่วน และอาจจะใช้
จ่ายมาเพื่อปัจจยั เสรมิ อกี บางสว่ นสาเหตุทแ่ี นวทางการดารงชวี ติ อย่างพอเพียง ได้ถกู กล่าวถงึ อย่างกวา้ งขวางในขณะนี้
เพราะสภาพการดารงชีวติ ของสังคมทุนนิยม ในปัจจบุ ันได้ถกู ปลูกฝงั สรา้ ง หรือกระตุน้ ใหเ้ กิดการใช้จา่ ยอย่างเกนิ ตวั
ในเรอื่ งท่ีไมเ่ กี่ยวข้องหรอื เกินกวา่ ปัจจัยในการดารงชีวิต เชน่ การบริโภคเกนิ ตวั ความบันเทงิ หลากหลายรปู แบบ ความ
สวยความงาม การแต่งตวั ตามแฟช่ัน การพนันหรอื เส่ียงโชค เป็นตน้ จนทาให้ไมม่ ีเงนิ เพียงพอเพื่อตอบสนองความ
ตอ้ งการเหล่านัน้ ส่งผลให้เกิดการกหู้ นยี้ ืมสิน เกิดเป็นวัฏจักรท่ีบุคคลหนึง่ ไมส่ ามารถหลุดออกมาได้ ถา้ ไม่เปลี่ยน
แนวทางในการดารงชวี ิต ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง 3 ห่วง

หว่ ง 1. ความพอประมาณ หมายถงึ ความพอดที ่ีไม่น้อยเกินไปและไมม่ ากเกินไป โดยไม่เบียดเบยี น
ตนเองและผ้อู นื่

หว่ ง 2. ความมเี หตผุ ล หมายถงึ การตัดสินใจเก่ียวกบั ระดับของความพอเพยี งน้นั จะต้องเป็นไปอยา่ งมี
เหตุผล โดยพิจารณาจากเหตุปจั จยั ที่เกีย่ วขอ้ งตลอดจนคานงึ ถงึ ผลทคี่ าดว่าจะเกิดข้นึ

หว่ ง 3. การมภี ูมิคุ้มกนั ท่ีดใี นตัว หมายถงึ การเตรยี มตัวให้พรอ้ มรบั ผลกระทบ และการเปลีย่ นแปลงดา้ น
ตา่ ง ๆ ทีจ่ ะเกิดข้นึ โดยคานึงถึงความเป็นไปได้ของสถานการณ์ต่าง ๆ ทค่ี าดวา่ จะเกดิ ขึน้ ในอนาคตท้ังใกลแ้ ละไกล

ปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพยี ง 2 เง่อื นไข

1. เงือ่ นไข ความรู้ ประกอบด้วย ความรอบร้เู กยี่ วกบั วิชาการตา่ ง ทเี่ กยี่ วขอ้ งอย่างรอบดา้ น ความรอบคอบทจ่ี ะนา
ความร้เู หล่านัน้ มาพิจารณาให้เชือ่ มโยงกัน เพื่อประกอบการวางแผนและความระมัดระวังในขั้นปฏิบตั ิ

2. เง่อื นไข คุณธรรม ที่จะต้องเสริมสรา้ งประกอบดว้ ย มีความตระหนักในคุณธรรม มีความชอ่ื สตั ยส์ จุ ริต และมี
ความอดทน มีความพากเพียร ใช้สตปิ ญั ญาในการดาเนนิ ชีวิต นกั ศกึ ษาได้เรยี นรู้เศรษฐกจิ พอเพียงเริ่มท่ีตวั เอง

แบบขอรบั การประเมินเป็นศนู ยก์ ารเรยี นรตู้ ามหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพียง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 47 ~

การนาหลกั เศรษฐกิจพอเพยี งมาใช้นน้ั ขั้นแรก ต้องยึดหลกั "พึง่ ตนเอง" คือ พยายามพ่ึงตนเองให้ไดก้ ่อน ในแต่ละ
ครอบครัวมีการบรหิ ารจัดการอย่างพอดี ประหยดั ไม่ฟุ่มเฟือย สมาชิกในครอบครัวแต่ละคนต้องร้จู ัก
ตนเอง เช่น ข้อมูล รายรับ-รายจา่ ย ในครอบครวั ของตนเอง สามารถรักษาระดับการใช้จา่ ยของตน ไม่ใหเ้ ป็นหนี้
และรูจ้ ักดึงศกั ยภาพในตัวเองในเรอื่ งของปจั จยั สใี่ ห้ไดใ้ นระดับหนงึ่ การพัฒนาตนเองให้สามารถ "อยู่ได้อย่าง
พอเพยี ง" คอื ดาเนนิ ชีวติ โดยยดึ หลกั ทางสายกลางใหอ้ ยู่ไดอ้ ยา่ งสมดุล คือ มคี วามสุขท่ีแท้ ไม่ให้รู้สึกขาดแคลน
จนต้องเบยี ดเบียนตนเอง หรือดาเนนิ ชีวิตอย่างเกินพอดี จนตอ้ งเบยี ดเบียนผู้อ่ืน หรอื เบียดเบียนสิง่ แวดล้อม โดย

- ยึดหลกั พออยู่ พอกิน พอใช้

- ยดึ ความประหยดั ตัดทอนค่าใช้จ่าย ลดความฟุ่มเฟือยในการดารงชีพ

- ยดึ ถือการประกอบอาชีพดว้ ยความถูกต้องและสจุ รติ

- ละเลกิ การแกง่ แย่งผลประโยชน์และแขง่ ขันในการค้าขาย

- มงุ่ เน้นหาขา้ วหาปลา กอ่ นมุ่งเน้นหาเงินหาทอง

- ทามาหากินกอ่ นทามาค้าขาย

- ภูมิปญั ญาชาวบ้านและทด่ี ินทากนิ คือ ทุนทางสังคม

- ต้ังสติที่มั่นคง ร่างกายที่แข็งแรง ปญั ญาที่เฉียบแหลม นาความรู้ ความเข้าใจอยา่ งลกึ ซึ้ง เพอื่ ปรับวถิ ีชีวิต
สกู่ ารพฒั นาทีย่ ั่งยนื เพื่อให้นักศกึ ษามีแนวทางการใช้ชวี ิตอย่างพอเพยี ง

1.เพม่ิ รายได้ ลดรายจา่ ย

2.ฉลาดซอ้ื ฉลาดใช้ – ลิสตร์ ายการของท่จี าเป็นต้องซ้อื และเลอื กซ้ือสนิ ค้าท่คี ุ้มคา่ และมีประโยชน์

3.จดบัญชีรายรับรายจา่ ยอยา่ งสม่าเสมอ

4.มีเปา้ หมายในการออม จากน้ันจงึ กาหนดรายจ่ายในแต่ละวัน แล้วจงึ ประหยัดรายจา่ ยด้วยการจา่ ยน้อย
กว่าหรอื เท่ากับเป้าหมายท่ีกาหนดไว้

แบบขอรับการประเมินเปน็ ศูนย์การเรยี นรตู้ ามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 48 ~

ภาคผนวกที่ 3
เรือ่ งเลา่ ของนักเรียนแกนนา

แบบขอรบั การประเมินเปน็ ศนู ยก์ ารเรยี นรูต้ ามหลกั ปรชั ญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 49 ~

แบบขอรบั การประเมนิ เป็นศูนยก์ ารเรยี นรตู้ ามหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา

~ 50 ~

แบบขอรบั การประเมนิ เป็นศูนยก์ ารเรยี นรตู้ ามหลกั ปรัชญาเศรษฐกจิ พอเพยี ง กศน.อาเภอตาพระยา