การพยากรณ์ปริมาณการนำเข้าสินค้าในประเทศไทย

ก

ก

บทคดั ยอ่

การศึกษาในครั้งนี้มีวัตถุประสงค์เพื่อสร้างสมการพยากรณ์ในการพยากรณ์ปริมาณการนาเข้า
สินค้าในประเทศไทย โดยใช้วิธกี ารวเิ คราะห์การถดถอยเชิงเสน้ อยา่ งง่าย วธิ ีการวิเคราะหก์ ารถดถอยไม่เชิงเส้น
และวิธีการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ และเพื่อเปรียบเทียบสมการพยากรณ์ในการพยากรณ์ของทั้ง 3 วิธี
เพื่อหาสมการพยากรณ์ที่เหมาะสมที่สุด โดยปัจจัยท่ีนามาศึกษาประกอบด้วย ผลิตภัณฑ์มวลร วม
ภายในประเทศ และดัชนีค้าปลีก โดยข้อมูลท่ีใช้ในการศึกษาครั้งนี้ใช้ข้อมูลทุติยภูมิแบบรายปี ตั้งแต่ปี พ.ศ.
2549 ถึงปี พ.ศ.2559 เปน็ จานวน 11 ปี โดยจากการวิเคราะห์ขอ้ มูลพบว่าสมการพยากรณก์ ารถดถอยเชงิ เส้น
อย่างง่าย สมการอยู่ในรูปแบบดังนี้ ซ่ึงสามารถคานวณร้อยละค่าคลาดเคลื่อนสัมบูรณ์เฉล่ีย เท่ากับ และ
สมการพยากรณ์การถดถอยพหุคูณ สมการอยู่ในรูปแบบดังน้ี ซ่ึงสามารถคานวณร้อยละค่าคลาดเคล่ือน
สัมบูรณ์เฉลี่ย เทา่ กับ 4.220 ดงั นั้นการพยากรณ์โดยใช้วิธีการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณจึงเหมาะสมสาหรับ
ข้อมูลชุดดังกล่าว เน่ืองจากร้อยละค่าคลาดเคล่ือนสัมบูรณ์เฉล่ียน้อยกว่าสมการพยากรณ์การวิเคราะห์การ
ถดถอยเชงิ เส้นอย่างง่าย

ข

กิตติกรรมประกาศ

โครงงานวิจัยเร่ืองการพยากรณ์ปรมิ าณการนาเขา้ สนิ ค้าในประเทศไทย โดยใช้วธิ กี ารวิเคราะห์การ
ถดถอย สาเร็จลุล่วงไปด้วยดี ด้วยความช่วยเหลือของอาจารย์สุภารัตน์ จิตรแจ้ง กรรมการสอบและอาจารย์ท่ี
ปรึกษาโครงงาน ซง่ึ ทา่ นไดใ้ ห้คาแนะนาและข้อคิดเห็นต่างๆ อนั เปน็ ประโยชน์อย่างยิ่งในการทางานวิจยั อกี ท้ัง
ยงั ชว่ ยแก้ปญั หาตา่ งๆ ทเ่ี กดิ ขึ้นระหวา่ งการดาเนนิ งานอีกด้วย

คณะผู้จัดทาขอขอบคุณอาจารย์อัมภกิ า บุญมี ประธานกรรมการสอบ และอาจารยส์ ิทธพิ งษ์ ด่าน
ตระกูล กรรมการสอบ ท่ีให้ความกรุณาเป็นกรรมการสอบโครงงาน และขอขอบคุณอาจารย์ ประจาคณะ
วิทยาศาสตร์ศรีราชา สาขาคณิตศาสตร์ประยุกต์ ท่ีได้มอบความรู้วิชาต่างๆ อันเป็นประโยชน์ที่สามารถนามา
ปรับใช้ในโครงงานได้เปน็ อย่างดี

ขอขอบคณุ ครอบครวั ทีค่ อยสนับสนุน ชว่ ยเหลอื และให้กาลงั ใจตลอดท้ังในดา้ นการเรียน และการ
ทาโครงงาน จนสาเรจ็ ลลุ ่วง สดุ ท้ายนขี้ อขอบคณุ ทุกท่านทีเ่ กยี่ วขอ้ งท่ีทาให้โครงงานสาเร็จลลุ ว่ งอย่างสมบรู ณ์

สารบัญ

บทคัดย่อ………………………………….…..………………………………………………………………………………………………………...............................................…. ก

กติ ตกิ รรมประกาศ.............................................................................................................................................................................................. ข

บทท่ี 1 บทนา.....................................................................................................................................................................................................1

1.1 ทมี่ าและความสาคญั ...............................................................................................................................................................................1
1.2 วตั ถปุ ระสงคโ์ ครงงาน..............................................................................................................................................................................2
1.3 ขอบเขตการศึกษาโครงงาน .....................................................................................................................................................................2
1.4 ผลที่คาดวา่ จะไดร้ ับ.................................................................................................................................................................................2

บทที่ 2 ความรู้พืน้ ฐาน........................................................................................................................................................................................3

2.1 ความหมายขอ้ มลู ....................................................................................................................................................................................3
2.2 ความหมายของตวั แปร ............................................................................................................................................................................4
2.3 ความหมายของการค้าระหวา่ งประเทศ....................................................................................................................................................4
2.4 ความหมายการนาเข้า..............................................................................................................................................................................7
2.5 ความหมายผลติ ภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ..........................................................................................................................................8
2.6 ความหมายดัชนีค้าปลกี .........................................................................................................................................................................11
2.7 การพยากรณ์.........................................................................................................................................................................................11
2.8 การเลอื กเทคนคิ การพยากรณ์................................................................................................................................................................13
2.9 การวเิ คราะหก์ ารถดถอย .......................................................................................................................................................................14
2.10 ค่าสมั ประสิทธิต์ วั กาหนด (COEFFICIENT OF DETERMINATION: r2 )...........................................................................................................15
2.11 การตรวจสอบข้อกาหนดในการวเิ คราะหก์ ารถดถอย ...........................................................................................................................16
2.12 ความถูกตอ้ งของการพยากรณ์ (ACCURACY OF FORECASTING).................................................................................................................18

บทที่ 3 วิธีดาเนินการวิจยั .................................................................................................................................................................................19

3.1 การเกบ็ รวบรวมขอ้ มลู ...........................................................................................................................................................................19
3.2 เคร่อื งมือทใ่ี ชว้ ิเคราะหข์ อ้ มลู .................................................................................................................................................................20
3.3 การวิเคราะหข์ ้อมลู ................................................................................................................................................................................20

บทที่ 4 ผลการวเิ คราะหข์ ้อมูล...........................................................................................................................................................................22

4.1 ผลการวเิ คราะหก์ ารถดถอยเชิงเส้นอย่างง่าย..........................................................................................................................................22
4.2 ผลการวิเคราะห์การถดถอยไม่เชิงเสน้ ....................................................................................................................................................22
4.3 ผลการวิเคราะห์การถดถอยพหคุ ณู ........................................................................................................................................................23
4.4 ผลการเปรียบเทยี บรูปแบบการพยากรณ์ ...............................................................................................................................................23

บทท่ี 5 สรุปและอภปิ รายผลการศกึ ษา...............................................................................................................................................................24

5.1 สรุปผลการศึกษา...................................................................................................................................................................................24
5.2 ขอ้ เสนอแนะ .........................................................................................................................................................................................25

บรรณานกุ รม....................................................................................................................................................................................................26

บทท่ี 1 บทนา

1.1 ที่มาและความสาคัญ
ประเทศไทยเป็นประเทศระบบเศรษฐกิจแบบเปิด ท่ีติดต่อทาการซ้ือขายสินค้าและบริการกับ

ประเทศเพ่ือนบ้าน เช่น มาเลเซีย สปป.ลาว กัมพูชา เป็นต้น การค้าระหว่างประเทศจึงมีบทบาทสาคัญใน
ฐานะกลไกในการพัฒนาและนาความเจริญรุ่งเรืองมาสปู่ ระเทศ รวมทั้งมีส่วนสาคัญในการผลกั ดันให้เศรษฐกิจ
ของประเทศขยายตัวอย่างรวดเร็ว จากข้อมูลกรมศุลกากรปี พ.ศ.2549 ถึงปี พ.ศ.2559 อัตราการนาเข้าสินค้า
ของไทยสูงขึ้นในแต่ละปี เนื่องจากการเร่งพัฒนาประเทศมีความจาเป็นต้องนาเข้าสินค้าทุนมากข้ึน เช่น
เคร่ืองจักรกล เครื่องจักรไฟฟ้า เครื่องคอมพิวเตอร์และอุปกรณ์ ผลิตภัณฑ์โลหะ เป็นต้น การบริโภคของ
ประชากรในประเทศมีปริมาณการบริโภคสูงข้ึน เนื่องมาจากพฤติกรรมการบริโภคเลียนแบบ มักจะเป็นสินค้า
ฟุ่มเฟือยและมีราคาสูง นอกจากนี้ประเทศไทยยังส่งเสริมการค้าเสรี ควบคุมการนาเข้าเพียงไม่ก่ีรายการ จึงมี
การนาเข้าสินค้าอย่างมาก ซ่ึงทาให้ภายในประเทศมีสินค้าเพื่อสนองความต้องการได้มากขึ้น และการนาเข้า
สินค้าเปน็ การเพ่ิมการลงทนุ เนื่องจากผู้ประกอบการสามารถกาหนดราคาขายได้เอง เพราะจะรู้ถงึ ราคาต้นทุน
สินค้าและต้นทุนการนาเข้า

การนาเข้าสินค้าในประเทศไทยโดยส่วนใหญ่เป็นสินค้าประเภทเช้ือเพลิง ประเภททุน ประเภท
วัตถุดิบและก่ึงสาเร็จรูป เช่น เคมีภัณฑ์ เคร่ืองเพชรพลอย อัญมณี เป็นต้น ประเภทอุปโภคบริโภค เช่น
เครื่องใช้ไฟฟ้าในบ้าน ผลิตภัณฑ์เวชกรรมและเภสัชกรรม เป็นต้น ประเภทยานพาหนะและอุปกรณก์ ารขนส่ง
โดยการนาเข้าสินค้าประเภททุนและสินค้าประเภทวัตถุดิบและก่ึงสาเร็จรูปนามาเพื่อผลิตสินค้า ทาให้เพิ่ม
ศักยภาพในการผลิตและการส่งออกให้มากขึ้น โดยปัจจัยที่ส่งผลต่อปริมาณการนาเข้าสินค้ามีหลายประเภท
เช่น ดุลบัญชีเดินสะพัด ภาษีเงินได้ ดัชนีค้าส่ง อัตราเงินเฟ้อ ดุลการค้า รายได้ประชาชาติ ดัชนีค้าปลีก
ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ เป็นต้น โดยมีปัจจัยที่สาคัญคือ ดัชนีค้าปลีก แบ่งออกเป็น 3 หมวด ได้แก่
หมวดกลุ่มสินค้าคงทนถาวร (Durable Goods) เช่น ท่ีอยู่อาศัย รถยนต์ ตู้เย็น เป็นต้น หมวดกลุ่มสินค้ากึ่ง
คงทนถาวร (Semi Durable Goods) เช่น สินค้าแฟช่ัน เครื่องสาอาง อุปกรณ์กีฬา เป็นต้น และหมวดกลุ่ม
สนิ ค้าไม่คงทนถาวร (Non-Durable Goods) เช่น เนอ้ื ผัก สบู่ เปน็ ต้น จากข้อมลู ของสมาคมผคู้ ้าปลีกไทย ได้
วเิ คราะห์การเตบิ โตดชั นีค้าปลีกในประเทศไทย พ.ศ.2559 ว่ายอดขายสนิ ค้าในหมวดสินค้าคงทนถาวร มีอัตรา
การเติบโตลดลง ในขณะท่ีหมวดสินค้าก่ึงคงทนถาวร มีอัตราการเติบโตเทียบเท่ากับปี พ.ศ.2558 และหมวด
สนิ ค้าไม่คงทนถาวร มีอัตราการเติบโตเพม่ิ ข้ึนเพียงเล็กน้อย ส่วนผลิตภณั ฑ์มวลรวมภายในประเทศ เปน็ ตัวช้วี ัด
ความก้าวหน้าทางเศรษฐกจิ ซึ่งดูจากผลรวมท้ังหมดของสินค้าและบรกิ ารที่ผลิตภายในประเทศในแต่ละปี จาก
ข้อมูลธนาคารแห่งประเทศไทย จะเห็นว่าในช่วง 10 ปีที่ผ่านมา ตั้งแต่ปี พ.ศ.2549 ถึงปี พ.ศ.2559 พบว่า
ผลติ ภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศมีแนวโน้มเพ่มิ ข้ึน

การนาเข้าสินค้าของประเทศไทยเป็นการนาเข้าสินค้ามาผลิตเพื่อส่งออกและเพ่ือการอุปโภค
บริโภคภายในประเทศ ยังคงต้องอาศัยวัตถุดิบจากต่างประเทศ โดยศึกษาข้อมูลปริมาณการนาเข้าสินค้าของ

2

ประเทศไทยจากเวบ็ ไซต์กรมศุลกากร ต้ังแต่ปี พ.ศ.2549 ถึงปี พ.ศ.2559 เมื่อได้แบบจาลองท่ีเหมาะสมผู้วิจัย
จงึ สนใจที่จะนาไปพยากรณป์ ริมาณการนาเขา้ สินค้า โดยถ้าอนาคตมีการนาสินค้าเข้ามามาก ทาใหท้ รัพยากรมี
ใช้เพียงพอต่อประชากรภายในประเทศและสินค้าบางประเภทสามารถนาไปผลิตเพ่ือส่งออกไปยังต่างประเทศ
ทาให้มีรายได้เข้ามาภายในประเทศ แต่ถ้าอนาคตมีการนาเข้าสินค้ามาน้อย ทาให้ทรัพยากรหรือสินค้าบาง
ประเภทมีใช้ไม่เพียงพอต่อประชาการภายในประเทศ แนวทางการแก้ไขโดยรัฐบาลต้องมีกลไลทางการตลาด
แบบใหม่และนาทรัพยากรที่มีอยู่มาผลิตเพื่อใช้ภายในประเทศ โดยมีปัจจัยที่ส่งผลต่อปริมาณการนาเข้าท่ี
สาคัญคือผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศและดัชนีค้าปลีก ท้ังสองมีการขยายตัวขึ้นตามการใช้จ่ายของภาค
ครัวเรอื น ด้วยสาเหตนุ ผ้ี วู้ จิ ยั จงึ สนใจทจี่ ะศึกษาผลิตภณั ฑ์มวลรวมภายในประเทศและดัชนีคา้ ปลีก

1.2 วตั ถุประสงค์โครงงาน
การศึกษาปริมาณการขนส่งสินค้าในประเทศไทย จะทาการศึกษาเฉพาะการนาเข้าสินค้าใน

ประเทศไทย ซึ่งสินค้านาเข้าประกอบไปด้วย สินค้าประเภทเช้ือเพลิง ประเภททุน ประเภทวัตถุดิบและกึ่ง
สาเร็จรูป ประเภทอุปโภคบริโภค และประเภทยานพาหนะและอุปกรณ์การขนส่ง โดยนาข้อมูลมาจากกรม
ศลุ กากร ในส่วนของผลิตภัณฑม์ วลรวมภายประเทศและดัชนีคา้ ปลีก โดยนาข้อมลู มาจากธนาคารแห่งประเทศ
ไทย ใช้ข้อมลู ทตุ ิยภูมแิ บบรายปี ตั้งแต่ปี พ.ศ.2549 ถึงปี พ.ศ.2559 และสร้างแบบจาลองด้วยวิธกี ารวิเคราะห์
การถดถอยอยา่ งง่าย วิธกี ารวิเคราะหก์ ารถดถอยพหุคณู วธิ ีการวิเคราะห์การถดถอยไมเ่ ชงิ เสน้

1.3 ขอบเขตการศึกษาโครงงาน
การศึกษาปริมาณการนาเข้าสินค้าในประเทศไทย นาข้อมูลมาจากกรมศุลกากร โดยมีปัจจัยท่ี

ส่งผลต่อปริมาณการนาเข้าสินค้าคือผลิตภัณฑ์มวลรวมภายประเทศและดัชนีค้าปลีกโดยนาข้อมูลมาจาก
ธนาคารแห่งประเทศไทย ใช้ข้อมูลทุติยภูมิแบบรายปี ต้ังแต่ปี พ.ศ.2549 ถึงปี พ.ศ.2559 และสร้างสมการ
พยากรณ์ด้วยวิธีการวิเคราะห์การถดถอยเชิงเส้นอย่างง่าย วิธีการวิเคราะห์การถดถอยไม่เชิงเส้น และวิธีการ
วิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ

1.4 ผลทคี่ าดว่าจะไดร้ ับ
1. ไดส้ มการพยากรณท์ ีเ่ หมาะสมในการพยากรณป์ ริมาณการนาเข้าสินคา้ ในประเทศไทย

2. สามารถนาสมการพยากรณ์ทเี่ หมาะสมในการพยากรณ์ปริมาณการนาเข้าสินค้าในประเทศไทย
มาพยากรณล์ ่วงหน้า 2 ปี

บทท่ี 2 ความรพู้ น้ื ฐาน

ในการศึกษาเรื่องการพยากรณ์ปริมาณการนาเข้าสินค้าในประเทศไทย ซ่ึงศึกษาโดยวิธีการ
วิเคราะห์การถดถอย โดยผู้วิจัยได้ศึกษาแนวคิด ความรู้พ้ืนฐาน ทฤษฎี ความหมายและเอกสารที่เก่ียวข้อง
ดงั นี้

2.1 ความหมายข้อมลู
ขอ้ มูล (Data) หมายถึง ข้อเท็จจริงเกี่ยวกับปัญหาท่ีได้จากการเก็บรวบรวมมาจากแหล่งต่าง ๆ ซึ่ง

อาจจะอยู่ในรูปตัวเลข เช่น คะแนน น้าหนัก ความสูง ระยะทาง เป็นต้น หรืออาจเป็นข้อเท็จจริงใน รูป
คณุ ลกั ษณะ หรือคุณสมบัติ เช่น ช่อื เพศ ที่อยู่ อาชพี ศาสนา เปน็ ตน้

ประเภทของขอ้ มูลอาจแบง่ ออกไดห้ ลายประเภทดงั ต่อไปนี้
1. แบง่ ประเภทขอ้ มูลตามคณุ ลักษณะของข้อมลู สามารถแบง่ ได้ 2 ประเภทดงั น้ี

1.1 ข้อมูลเชิงปริมาณ (Quantitative Data) คือ ข้อมูลที่เป็นตัวเลขท่ีใช้แทนปริมาณหรือขนาดที่
สามารถนามาเปรยี บเทยี บขอ้ มูลได้ เชน่ อายุ สว่ นสูง น้าหนัก รายได้ เปน็ ต้น

1.2 ข้อมูลเชิงคุณภาพ (Qualitative Data) คือ ข้อมูลท่ีไม่สามารถวัดออกมาเป็นจานวนได้แต่
อธบิ ายลักษณะของขอ้ มลู นนั้ ๆ เช่น เพศ เชอ้ื ชาติ ศาสนา ระดบั การศึกษา เปน็ ต้น

2. แบง่ ประเภทขอ้ มูลตามวิธกี ารเกบ็ รวบรวมขอ้ มูล สามารถแบ่งได้หลายวิธี

2.1 ข้อมูลจากการนับ (Counting Data) เป็นข้อมูลท่ีได้จากการนับโดยตรง เช่น จานวนผู้เข้าชม
ภาพยนตร์ จานวนผเู้ ข้าใชบ้ ริการหอสมุด เปน็ ต้น

2.2 ข้อมูลที่ได้จากการวัด (Measurement Data) เป็นข้อมูลท่ีได้มาโดยใช้วิธีวัด เช่น วัดน้าหนัก
วดั ความสูง วดั ระยะความยาว เปน็ ต้น จานวนตวั เลขที่ไดจ้ ากการวดั จะเปน็ ตวั เลขตอ่ เนอื่ ง

2.3 ข้อมูลท่ีได้จากการสังเกต (Observation Data) เป็นข้อมูลทไี่ ด้จากการติดตามหรือเฝ้าสงั เกต
พฤติกรรม หรือปรากฏการณ์ต่าง ๆ เป็นตน้

2.4 ข้อมูลท่ีได้จากการสัมภาษณ์ (Interview Data) ข้อมูลท่ีได้จะเป็นข้อมูลจากการตอบโดยตรง
ระหว่างผู้สัมภาษณ์ และผู้ถูกสัมภาษณ์ เช่น การสัมภาษณ์ความคิดเห็นเกี่ยวกับการเมือง การดารงชีวิต ผู้
สัมภาษณ์ก็จะบันทึกข้อมูลท่ีผู้ตอบการสัมภาษณ์และนาไปรวบรวม หรือวิเคราะห์เพ่ือหาข้อสรุป ข้อมูลที่ได้น้ี
เรยี กวา่ ข้อมูลจากการสมั ภาษณ์

3. แบง่ ประเภทข้อมูลตามแหลง่ ทม่ี าของข้อมลู สามารถแบง่ ออกได้เป็น 2 ประเภท

4

3.1 ข้อมูลปฐมภูมิ (Primary Data) เป็นข้อมูลที่ได้จากการเก็บรวบรวมข้อมูลจากแหล่งข้อมูล
โดยตรง เชน่ การเก็บแบบสอบถาม การทดลองในห้องทดลอง ข้อมลู จากการสัมภาษณ์ ข้อมูลจากการวัด เป็น
ตน้

3.2 ข้อมูลทุติยภูมิ (Second Data) เป็นข้อเท็จจริงหรือรายละเอียดที่ไม่ได้มาจากแหล่งข้อมูล
โดยตรง เป็นข้อมูลที่ผู้อ่ืนหรือหน่วยงานรวบรวมไว้ก่อนแล้ว เช่น รายงานประจาปีของหน่วยงานต่างๆ ข้อมูล
ท้องถน่ิ ซ่ึงแต่ละอบต.เปน็ ผู้รวบรวมไว้ เป็นตน้

2.2 ความหมายของตวั แปร
ตัวแปร (Variable) หมายถึง คุณลักษณะหรือสถานการณ์ต่าง ๆ ซึ่งอาจจะเป็นได้ท้ังทางด้าน

ปริมาณ(Quantitative) เช่น อายุ ส่วนสูง น้าหนัก รายได้ เป็นต้น และทางด้านคุณภาพ (Qualitative Data)
คือ ข้อมูลที่ไม่สามารถวัดออกมาเป็นจานวนได้แต่อธิบายลักษณะของข้อมูลนั้น ๆ เช่น เพศ เชื้อชาติ ศาสนา
ระดับการศึกษา เป็นต้น เบสท์ (Best,1978 : 59) ได้ให้ความหมายของตัวแปรว่า ตัวแปรเป็นคณุ ลักษณะและ
เงื่อนไข ซ่ึงผู้วิจัยได้จัดกระทา (Manipulates) ควบคุม (Control) และเฝ้าสังเกต (Observer) ในทาง
คณิตศาสตรต์ วั แปรเป็นสญั ลกั ษณท์ ่ผี ู้วิจยั กาหนดขนึ้ มาแทนชดุ ของค่าท่ีศึกษา

ประเภทของตัวแปร
ตัวแปรอาจแบ่งได้หลายประเภทแต่สาหรับตัวแปรท่ีศึกษาในการวิจัยน้ัน จะแบ่งออกได้ 2

ประเภท ได้แก่ ตัวแปรอิสระ หรือตัวแปรต้น (Independent Variable) และตัวแปรตาม (Dependent
Variable) และจะมีตัวแปรอีกประเภทหนึ่งท่ีไม่ได้ศึกษา ตัวแปรประเภทนี้เรียกว่า ตัวแปรภายนอก ตัวแปร
ประเภทนี้ คือ ตัวแปรแทรกซ้อน (Extraneous) และตวั แปรสอดแทรก (Intervening)

1.ตัวแปรอิสระ หรือตัวแปรต้น (Independent Variable: IV) เป็นตัวแปรที่อิสระไม่ข้ึนอยู่กับตัว
แปรอ่ืน ๆ เป็นตัวแปรที่เกิดขึ้นก่อนหรือเป็นตัวเหตุทาให้เกิดผลตามมา และมักเป็นตัวท่ีสามารถเปลี่ยนแปลง
คา่ ยากหรือไมส่ ามารถเปล่ียนแปลงได้

2.ตัวแปรตาม (Dependent Variable: DV) เป็นตัวแปรท่ีเกิดข้ึนหรือแปรผันไปตามตวั แปรอิสระ
หรอื กล่าวไดว้ า่ เปน็ ตัวแปรทเี่ ปน็ ผลเมอ่ื ตวั แปรอิสระเปน็ เหตุ

2.3 ความหมายของการค้าระหวา่ งประเทศ
การค้าระหว่างประเทศ เป็นการนาสินค้าและบริการไปแลกเปลี่ยนกับอีกประเทศหน่ึง เนื่องจาก

ความแตกตา่ งกันทางทรัพยากรและความสามารถในการผลิตสินคา้ และบริการ ซึง่ การซื้อขายสินคา้ และบริการ
ระหว่างประเทศ ประเทศที่ทาการซื้อขายสินค้าระหว่างกัน เรียกว่า "ประเทศคู่ค้า" สินค้าที่แต่ละประเทศซื้อ
เรียกว่า "สินค้าเข้า" (Imports) และสินค้าที่แต่ละประเทศขายไป เรียกว่า "สินค้าออก" (Exports) ประเทศท่ี
ซื้อสนิ ค้าจากตา่ งประเทศ เรยี กวา่ "ประเทศผู้นาเขา้ " ส่วนประเทศท่ีขายสนิ ค้าให้ตา่ งประเทศ เรียกว่า "ประเทศ
ผ้สู ่งออก"

5

โดยท่ัวไปแล้วแต่ละประเทศจะมฐี านะเป็นทั้งประเทศ ผนู้ าสินค้าเข้า และ ประเทศผู้ส่งสินค้าออก
ในเวลาเดียวกัน เพราะประเทศต่าง ๆ มีการผลิตสินค้าแตกต่างกัน ประเทศท่ีผลิตสินค้าได้เกินความต้องการ
ของผู้บริโภคภายในประเทศ จะมีสินค้าเหลือก็สามารถส่งออกไปขายหรือแลกเปลี่ยนสินค้ากับประเทศอื่นที่
ผลติ สินคา้ ภายในประเทศไมไ่ ด้ หรือตอ้ งใช้ต้นทุนการผลิตที่สงู กวา่ แต่ละประเทศจะเลือกผลิตสินค้าท่ีประเทศ
ของตนเองมีปัจจัยการผลิตท่ีเหมาะสมเพ่ือให้ได้ต้นทุนที่ต่าที่สุด การค้าระหว่างประเทศเป็นการนาสินค้าและ
บริการไปแลกเปล่ียนกับอีกประเทศหนึ่ง เน่ืองจากความแตกต่างกันทางทรัพยากรและความสามารถ ในการ
ผลิตสนิ คา้ และบรกิ าร

สาเหตขุ องการเกดิ การค้าระหวา่ งประเทศ
เหตุผลทางเศรษฐกจิ ที่ทาให้ประเทศต่าง ๆ ในโลกทาการค้าขายกันเป็นเพราะว่าไม่มีประเทศใดใน

โลกสามารถผลิตสินค้าและบริการทุกอย่างได้ครบและเพียงพอกับความต้องการของผู้บริโภคภายในประเทศ
ถงึ แม้ว่าบางประเทศจะมขี ีดความสามารถผลติ สินค้าได้ทกุ อย่างแต่อาจจะมีต้นทุนการผลติ ทสี่ ูงกว่าซึ่งไม่คมุ้ ค่า
ตอ่ การลงทุน การทแี่ ต่ละประเทศผลิตเฉพาะสินค้าท่ีตนมีความถนัดหรือมีความไดเ้ ปรยี บจงึ เป็นสิ่งท่คี ุ้มคา่ และ
เกิดประโยชน์แก่ทุกประเทศร่วมกัน ดังนั้นการค้าระหว่างประเทศจึงเกิดขึ้นถือว่าเป็นการแบ่งงานกันทา
ระหว่างประเทศ ตามความชานาญของประชาชน ทรัพยากรธรรมชาติและภูมิอากาศในแต่ละประเทศซึ่งเป็น
การใช้ทรัพยากรของโลกให้เกิดประสิทธิภาพสูงสุด รัฐบาลของแต่ละประเทศจะสนับสนุนหรือเลือกใช้ความ
ได้เปรยี บหรือความถนดั ในการผลิตสินค้าและบรกิ ารที่แตกต่างกันขนึ้ อยู่กบั ปจั จยั ดงั นี้

1.ทรัพยากรธรรมชาติ

ความแตกต่างทางด้านทรัพยากรท่ีใช้ผลิตในแต่ละประเทศ เน่ืองจากแต่ละประเทศมีทรัพยากร
หรือปัจจัยการผลิตมากน้อยต่างกัน ประเทศที่มีทรัพยากรอุดมด้วยแร่ธาตุ ต่างๆ อาทิ น้ามัน แร่เหล็ก
ทองแดง ก๊าซธรรมชาติ ฯลฯ ก็จะทาอุตสาหกรรมเก่ียวกับแร่ธาตุท่ีตนมีอยู่ ดังน้ัน ประเทศใดที่มีทรัพยากร
ชนิดใดมากก็จะผลิตสนิ ค้าท่ีใชท้ รัพยากรชนิดนั้นๆเปน็ ปัจจยั การผลติ สินค้าออกเพ่ือแลกเปล่ียนกบั สนิ ค้าอน่ื ๆที่
ตนตอ้ งการ

2.ลกั ษณะทางภูมิศาสตร์

ความแตกต่างในเร่ืองสภาพภูมิประเทศและภูมิอากาศ เช่น ประเทศท่ีมีพื้นดินที่อุดมสมบูรณ์
เหมาะสมแก่การเพาะปลกู กจ็ ะทาการเพาะปลูกตามลักษณะภมู ิประเทศและภูมอิ ากาศ เชน่ ประเทศไทยต้ังอยู่
ในเขตร้อนและมีฝนชุกสามารถปลูกข้าวเจ้าได้ดีก็จะผลิตข้าวเจ้าเป็นสินค้าออก ประเทศท่ีมีทุ่งหญ้าอุดม
สมบรู ณก์ จ็ ะทาการเล้ียงสตั ว์ ส่งเนื้อสตั ว์และขนสัตว์เปน็ สนิ ค้าออก

3.ความชานาญในการผลิต

ความแตกต่างในเร่ืองความชานาญในการผลิต เนื่องจากผู้ผลิตของแต่ละประเทศจะมีความ
ชานาญและเทคโนโลยีในการผลิตสินค้าและบริการแตกต่างกัน บางประเทศผู้ผลิตมีความรู้ความชานาญเป็น

6

พิเศษในการผลิตสินค้าบางชนิด เช่น ประเทศสวิตเซอร์แลนด์มีความรู้ความชานาญในการผลิตนาฬิกา
ประเทศญี่ปุ่นมีความรู้ความชานาญในการผลิตเครื่องมืออิเล็กทรอนิกส์ ประเทศเนเธอร์แลนด์มีความรู้ความ
ชานาญในการผลิตเครื่องจักรกลการเกษตร ความแตกต่างของปัจจัยดังกล่าวน้ีผลักดันให้แต่ละประเทศเลือก
ผลิตสินค้าบาง อย่างที่มีต้นทุนต่ามีความรู้ความชานาญและเลือกส่ังซื้อสินค้าแต่ละประเภทท่ีผู้บริโภค ใน
ประเทศของตนต้องการแต่ไม่สามารถผลติ ได้หรอื ผลิตได้ในตน้ ทนุ ทส่ี งู กวา่

4.นโยบายการลงทนุ ของรฐั บาล

การลงทนุ เพื่อการผลิตสนิ ค้าและบริการประเภทใดประเภทหน่งึ จะมากหรือน้อยอาจขึน้ อยู่กับการ
ตดั สินใจของรัฐบาล นโยบายของรัฐบาลมสี ่วนช่วยสนับสนนุ ในการผลิตสินคา้ และบริการประเภทต่างๆ ทาให้
สินค้าและบริการท่ีรัฐบาลช่วยสนับสนุนมีการวิจัยและพัฒนาขึ้นเป็นการสร้างศักยภาพในการผลิตสินค้าและ
บริการ เกิดความได้เปรียบสามารถแข่งขันและขยายตลาดสินค้าได้ นอกจากนี้ยังข้ึนอยู่กับนโยบายอ่ืนๆที่เอ้ือ
ประโยชนต์ ่อการลงทุนระหวา่ งประเทศอีกดว้ ย

จากเหตุผลดังกล่าวเพ่ือให้ประชาชนของแต่ละประเทศมีการกินดีอยู่ดีรัฐบาลแต่ละประเทศจึงมี
การเจรจาทาสัญญา ซื้อขายสินค้ากันระหว่างประเทศหรือสนับสนุนให้เอกชนในประเทศของตน ผลิตสินค้า
เพ่ือแลกเปลย่ี นกบั ประเทศอื่น ๆ จงึ ทาใหเ้ กดิ การค้าระหว่างประเทศ

ประโยชน์ของการค้าระหวา่ งประเทศ
ประเทศไทยเป็นประเทศที่มีระบบเศรษฐกิจแบบเปิดมีการติดต่อค้าขายกับนานาประเทศอย่าง

กว้างขวางภายใต้ระบบเศรษฐกิจเปิดการค้าระหว่างประเทศ จะก่อให้เกิดผลดีต่อระบบเศรษฐกิจหลาย
ประการ ดังน้ี

1. การแบ่งงานกันทา เม่ือมีการติดตอ่ ค้าขายระหว่างประเทศแต่ละประเทศจะเลือกผลิตสินค้าที่
ตนถนดั เชน่ ไทย เลอื กผลติ ขา้ ว มนั สาปะหลัง สง่ิ ทอ ญีป่ ุ่น จะเลือกผลิตเครือ่ งยนต์ อปุ กรณไ์ ฟฟ้า เป็นต้น

2. ความชานาญเป็นพิเศษ การผลิตสินค้าที่ถนัดอย่างต่อเนื่องเป็นเวลานานๆ จะก่อให้เกิดความ
ชานาญ

3. ประสทิ ธภิ าพ การผลิตสนิ คา้ ดว้ ยความชานาญทาให้สินค้ามคี ุณภาพสูง

4. ปัจจัยการผลติ เออ้ื อานวย แตล่ ะประเทศจะเลอื กผลิตสินค้าที่สามารถใชท้ รัพยากรธรรมชาตทิ ี่มี
อยู่ในประเทศอย่างเหมาะสม

ขอ้ ดีและข้อเสยี ของการค้าระหวา่ งประเทศ
ขอ้ ดีของการคา้ ระหว่างประเทศ มดี ังนี้

1. ทาให้ประเทศสามารถจาหน่ายผลผลิตส่วนเกินจากการบริโภคภายในประเทศสู่ผู้บริโภคใน
ประเทศอนื่ ทาใหเ้ กดิ รายได้เขา้ ประเทศและสง่ ผลตอ่ มาตรฐานการครองชีพที่ดีของประชาชน

7

2. ทาให้ได้รู้จักผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ ที่ไม่สามารถผลิตได้ในประเทศ ทาให้ประชาชนได้ใช้ผลิตภัณฑ์ที่
ช่วยอานวยความสะดวกสบายเหล่าน้ัน ซึง่ ถา้ ไมม่ ีการนาเขา้ จากตา่ งประเทศประชาชนจะเสยี โอกาสไป

3. ทาให้เกิดการพัฒนาของผผู้ ลิตภายในประเทศต่อเทคโนโลยีใหม่ๆ รวมท้ังผลิตภัณฑ์ใหม่ๆ ซ่ึงมี
ผลต่อความเจริญกา้ วหนา้ ทางเศรษฐกจิ สงั คมและการเมืองท้ังโดยทางตรงและโดยทางออ้ ม

4. ทาให้ประชาชนได้ใช้สินค้าคุณภาพดีในราคาถูก กล่าวคือแต่ละประเทศอาจไม่สามารถผลิต
สินค้าได้ทุกชนิด เน่ืองจากความชานาญของแต่ละประเทศในการผลิตสินค้าแต่ละชนิดไม่เหมือนกัน บาง
ประเทศอาจผลิตสินค้าหน่ึงได้ดีและต้นทุนต่า ส่วนอีกประเทศอาจผลิตสินค้าชนิดอ่ืนได้ดีและต้นทุนต่า การท่ี
ทงั้ สองประเทศจะเลือกผลติ สินค้าท่ีตนมีความชานาญและมีการขายหรือแลกเปล่ียนกันจะเป็นประโยชน์ตอ่ ทั้ง
สองประเทศมากกวา่

ข้อเสยี ของการคา้ ระหว่างประเทศ มดี งั นี้

1. ทาให้เกิดการนาเข้าสินค้าจากต่างประเทศ ซ่ึงถ้าเกิดการไม่สมดุลโดยมีการนาเข้ามากกว่าการ
ส่งออกอย่างต่อเน่ือง จะทาให้ประเทศขาดดุลการค้าและนาไปสู่การขาดดุลชาระเงินส่งผลไปยังเสถียรภาพ
เงนิ ตราและทาให้เศรษฐกจิ ของประเทศเสยี หายในที่สุด

2. สนิ คา้ และบริการใหมๆ่ จากตา่ งประเทศส่วนหน่ึงอาจทาให้เกิดการเปลี่ยนแปลงในด้านรปู แบบ
การดารงชีวิต ตลอดจนมีผลกระทบต่อวัฒนธรรมประเพณีซ่ึงอาจเป็นผลเสียต่อชีวิตประจาวันของประชาชน
รวมทง้ั ความสัมพันธร์ ะหว่างกันในรปู แบบด้ังเดิมของท้ังสองประเทศทีม่ ีอยูเ่ ดิมให้เปล่ยี นแปลงไป

3. บางคร้ังผู้ผลิตอาจให้ความสาคญั กับตลาดในต่างประเทศมากกว่าตลาดภายในประเทศ ซึ่งอาจ
ก่อให้เกิดการขาดแคลนสินค้าภายในประเทศ ทาให้รัฐต้องคอยแทรกแซงหรือควบคุมการนาเข้าและการ
สง่ ออก

2.4 ความหมายการนาเข้า
การนาเข้า (Import) หมายถึง การนาสินค้าเข้ามาจากต่างประเทศหรือทาการส่ังซื้อสินค้าจาก

ต่างประเทศ เพ่ือนาไปจาหน่ายหรือนาไปแปรรูปเป็นสินค้าประเภทต่าง ๆ โดยสินค้าที่นาเข้าเป็นสินค้าท่ีไม่มี
หรือผลิตในประเทศไม่ได้ เช่น ยารักษาโรค เคร่ืองจักรต่างๆ ท่ีใช้ในอุตสาหกรรมการผลิต สินค้าเกษตรบาง
ชนิด เป็นต้น โดยตลาดนาเข้าท่ีสาคัญของไทยนั้น มีอยู่ 4 ตลาด ได้แก่ ญี่ปุ่น อเมริกา ยุโรป และอาเซียน ใน
การแบง่ โครงสร้างการนาเขา้ สินค้าของประเทศไทย แบ่งออกเปน็ 5 ประเภทหลกั ไดแ้ ก่

1.สนิ คา้ ประเภทเชือ้ เพลงิ เชน่ นา้ มนั ดบิ ก๊าซธรรมชาติ ถา่ นหิน ผลิตภัณฑ์ปโิ ตรเลยี ม เปน็ ตน้

2.ประเภททุน เช่น เครื่องจกั รกล เครื่องจกั รไฟฟ้า เครอื่ งคอมพวิ เตอรแ์ ละอปุ กรณ์ เป็นตน้

3.ประเภทวัตถุดบิ และก่ึงสาเร็จรปู เชน่ เคมีภณั ฑ์ เครือ่ งเพชรพลอย อญั มณี เป็นตน้

4.ประเภทอุปโภคบรโิ ภค เช่น เครื่องใชไ้ ฟฟา้ ในบา้ น ผลติ ภณั ฑ์เวชกรรมและเภสชั กรรม เปน็ ตน้

8

5.ยานพาหนะและอุปกรณก์ ารขนส่ง เช่น ส่วนประกอบและอุปกรณ์ ยานยนต์ ยางรถยนต์ รถยนต์
โดยสารและรถบรรทุก เป็นตน้

โดยสินค้านาเข้าทีส่ าคัญของประเทศไทยมี 10 อันดับ มดี ังน้ี

1.น้ามันดิบ

2.เครื่องจกั รกลและสว่ นประกอบ

3.เครื่องจักรไฟฟา้ และสว่ นประกอบ

4.เคมีภัณฑ์

5.เครอื่ งเพชร พลอย อัญมณีเงนิ แท่งและทองคา

6.เหล็ก เหล็กกล้าและผลิตภณั ฑ์

7.ส่วนประกอบและอุปกรณ์ยานยนต์

8.แผงวงจรไฟฟ้า

9.สินคา้ แร่โลหะ เศษโลหะและผลติ ภณั ฑ์

10.เครือ่ งคอมพวิ เตอร์ อุปกรณ์และสว่ นประกอบ

2.5 ความหมายผลติ ภณั ฑ์มวลรวมภายในประเทศ
ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ หมายถึงมูลค่าของสินค้าและบริการข้ันสุดท้ายทั้งหมดที่ผลิต

ภายในประเทศในระยะเวลา 1 ปี โดยไม่คานึงว่าทรัพยากรท่ใี ช้ในการผลิตนนั้ เป็นของพลเมืองในประเทศหรือ
เปน็ ของชาวต่างประเทศแต่จะคานึงถึงอาณาเขตของประเทศเป็นสาคญั ส่วนมูลคา่ ผลผลติ ทเี่ กิดจากทรพั ยากร
ของในประเทศไปทาการผลิตในต่างประเทศจะไม่นับรวมไว้ในผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ จากกระแส
การหมุนเวียนของรายได้และรายจา่ ยจะเห็นว่าสามารถคานวณผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศได้ 3 วิธี คือ
พิจารณาทางดา้ นการผลิต ด้านรายได้ และด้านรายจา่ ย โดยมวี ิธีดังต่อไปน้ี

วธิ ีที่ 1 การคานวณผลิตภณั ฑม์ วลรวมภายในประเทศทางด้านผลผลติ

การคานวณผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศทางด้านผลผลิต หมายถึงผลรวมของมูลค่าสินค้า
และบริการข้ันสุดท้ายท้ังหมดผลิตข้ึนในระยะเวลาหน่ึง สาเหตุท่ีต้องวัดเป็นมูลค่าเพราะว่าสินค้าและบริการ
ชนิดต่างๆ มีหน่วยแตกตา่ งกัน เชน่ กระสอบ กิโลกรัม และเมตร เป็นต้น จะนาปรมิ าณสนิ ค้ามารวมกนั โดยตรง
ไม่ได้ ดังน้ันจึงต้องคานวณออกมาเป็นมูลค่าคือราคาคณู ด้วยปริมาณตามราคาตลาดของปีนั้นๆ และมูลค่าของ
สนิ คา้ และบรกิ ารที่คานวณในผลิตภณั ฑม์ วลรวมภายในประเทศนั้น จะต้องเป็นสนิ คา้ และบรกิ ารทซ่ี ื้อขายกันใน
ตลาดจะไม่รวมสินค้าและบริการที่ผลิตขึ้นบริโภคเอง นอกจากน้ียังไม่รวมสินค้าและบริการที่ผิดกฎหมา ย

9

สินค้าท่ีใช้แล้ว และการซ้ือขายหลักทรัพย์ เพราะมูลค่าการซื้อขายหลักทรัพย์ไม่ได้ก่อให้เกิดการผลิต แต่เป็น
เพยี งการเปลีย่ นแปลงสทิ ธคิ วามเปน็ เจ้าของเทา่ น้นั สาหรบั วิธีการคานวณสามารถทาได้ 2 วิธี คอื

1. คานวณจากผลรวมของมลู ค่าของสินค้าและบรกิ ารขน้ั สดุ ท้าย (Final goods and service) จะ
ไม่รวมผลผลิตข้ันกลางหรือสินค้าที่อยู่ในระหว่างการผลิตเข้าไปด้วย เพื่อไม่ให้เกิดการนับซ้า (Double
counting) เช่น เสื้อผา้ ราคาตัวละ 199 บาท จะนามลู ค่า 199 บาทนี้ไปรวมกบั มูลคา่ ของสินค้าขั้นสดุ ท้ายชนิด
อื่นๆ จะไม่นามูลค่าของวัตถุดิบและสินค้าข้ันกลางคือเส้นด้ายและผ้าไปรวมอีกเพราะมูลค่าเส้นด้ายและผ้า
รวมอย่ใู นมูลค่าเสื้อแลว้ มฉิ ะนั้นจะทาให้ผา้ มมี ลู คา่ สูงเกนิ ความเป็นจริง

2. คานวณจากผลรวมของมูลค่าเพิ่ม (Total value added) วิธีน้ีเป็นการขจัดปัญหาการนับซ้า
เพราะการคานวณโดยวิธีรวมมูลคา่ ของสนิ ค้าและบรกิ ารขั้นสุดท้ายน้นั ในทางปฏิบัตยิ ากทแ่ี ยกว่าสินค้าใดเป็น
สินค้าข้ันกลางหรือขั้นสุดท้าย มักจะเกิดปัญหาเกี่ยวกับการนับซ้าได้ง่าย ปัจจุบันน้ีจึงนิยมใช้วิธีรวมมูลค่าเพ่ิม
ของสินค้าและบริการทุกชนิด ซ่ึงมูลค่าเพ่ิมมีค่าเท่ากับผลต่างระหว่างมูลค่าของสินค้าและบริการท่ีหน่วยผลิต
น้นั ผลติ ได้ (มลู ค่าขาย) หกั ด้วยมลู คา่ วตั ถดุ ิบ (มลู ค่าสินคา่ และบริการขนั้ กลาง)

วธิ ที ี่ 2 การคานวณผลติ ภณั ฑม์ วลรวมภายในประเทศทางดา้ นรายได้

การคานวณผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศทางดา้ นรายได้ หมายถงึ ผลรวมของรายได้ท้งั หมดท่ี
เจ้าของปจั จัยการผลิตได้รบั จากการขายปัจจยั การผลิตให้แกห่ น่วยธุรกิจในระยะเวลาหนึง่ ในรูปของคา่ จ้าง ค่า
เชา่ ดอกเบ้ยี และกาไร ซ่งึ มรี ายละเอยี ดดังน้ี

1. ค่าจ้างและผลตอบแทนอื่นของลูกจ้าง (Wages and other compensation of employees)
หมายถึงค่าตอบแทนแรงงานลูกจ้างท่ีนายจ้างให้โดยตรง ได้แก่ เงินเดือน ค่าล่วงเวลา และผลประโยชน์ตอบ
แทนอย่างอื่นที่จ่ายเพิ่มเติมทางอ้อมทั้งท่ีเป็นตัวเงิน เช่น ค่าประกันสังคม ค่ารักษาพยาบาล เงินโบนัส และที่
เป็นส่ิงของ ซ่งึ สามารถประเมินคา่ ออกมาเป็นตัวเงนิ ตามราคาตลาดได้ เช่น ท่ีอยู่อาศัย เสอ้ื ผา้ และอาหาร เป็น
ตน้

2. ค่าเช่า (Rental income of persons) หมายถึงค่าเช่าท่ีเอกชนหรือบุคคลธรรมดาได้รับจาก
การให้เช่าท่ดี ินหรือทรัพย์สินอ่ืนท่ีใช้ในการผลิตรวมท้ังผลตอบแทนท่ีได้จากทรัพยากรธรรมชาติ นอกจากน้ียัง
รวมค่าเชา่ บ้านท่ีเจา้ ของใช้ประโยชนห์ รืออยู่อาศัยอีกด้วย

3. ดอกเบ้ียสุทธิ (Net interest) หมายถึงดอกเบ้ียที่บุคคลหรือเอกชนได้รับจากองค์กรธุรกิจและ
สถาบนั การเงินต่างๆ เท่านั้น

4. กาไรหรือรายได้ของกิจการท่ีไม่ใช่นิติบุคคล (Proprietor’s income) หมายถึงรายได้ของ
ผู้ประกอบการอาชีพอิสระต่างๆ เช่น เกษตรกร ทนายความ รา้ นค้าเจ้าของคนเดยี ว แม่ค้าหาบเร่ หา้ งหุ้นส่วน
และสหกรณ์ประเภทต่างๆ เป็นต้น ซึ่งรายได้ขององค์กรธุรกิจไม่ได้รวมเฉพาะกาไรเท่านั้น แต่ยังรวม
ผลตอบแทนอนื่ เชน่ ค่าเชา่ และดอกเบยี้ จากเงินทุนของตนเองเข้าไวด้ ้วย

10

5. กาไรของบริษัท (Corporate profit) หมายถงึ กาไรของบริษัทก่อนหักภาษีแบ่งออกเป็น 3 ส่วน
คอื ภาษีเงินได้ของบริษัท เงินปันผล และกาไรท่ียังไม่ได้จัดสรรหรือยังไม่ได้แบ่งให้แก่ผู้ถือหุ้น (รวมถึงค่าเส่ือม
ราคาหรือคา่ ใชจ้ ่ายในการบรโิ ภค สินค้าทนุ คอื กาไรสว่ นท่ีกันไว้เพอ่ื ชดเชยการเสอ่ื มคา่ ของสินคา้ ทนุ หรือเพื่อซ้ือ
ปัจจยั ทุนทดแทนของเดิมท่ีสึกหรอหรือเสอ่ื มโทรมไป)

6. รายได้ของรัฐบาล หมายถึงรายได้จากค่าเช่าทรัพย์สินของรัฐบาล รายได้จากรัฐวิสาหกิจและ
ภาษีทางอ้อมธุรกิจ (Indirect business taxes) ท่ีเก็บจากสินค้า เช่น ภาษีสรรพสามิต ภาษีการขายทั่วไป
ภาษีศุลกากร อากรแสตมป์ และอากรต่างๆ เป็นต้น ภาษีทางอ้อมธุรกิจนี้แม้จะไม่ใช่ค่าใช้จ่ายโดยตรงในการ
ผลิต ต้องนับรวมไว้ในผลิตภัณฑ์มวลรวมประชาชาติ ทั้งนี้เพราะผลิตภัณฑ์มวลรวมประชาชาติ คานวณตาม
ราคาตลาดซงึ่ ผผู้ ลิตได้รวมภาษไี วใ้ นราคาสินค้าและบรกิ ารดว้ ย

วธิ ที ่ี 3 การคานวณผลิตภัณฑม์ วลรวมภายในประเทศทางดา้ นรายจ่าย

การคานวณผลิตภณั ฑ์มวลรวมภายในประเทศทางด้านรายจ่าย หมายถึงผลรวมรายจ่ายในการซ้ือ
สินค้าและบริการขั้นสุดท้ายของบุคคลกลุ่มต่างๆ ภายในประเทศและรายจ่ายสุทธิต่างประเทศซ่ึงเขียนเป็น
สมการไดด้ ังนี้

GDP = C + I + G + (X-M)

โดย C คือ รายจ่ายเพื่อการบริโภคส่วนบุคคล (Personal consumption expenditure)
หมายถึงรายจ่ายท้ังหมดของเอกชนและครัวเรือนที่ใช้จ่ายในการซื้อสินค้าและบริการข้ันสุดท้ายในปีหน่ึง อาจ
เป็นสินค้าประเภทถาวร และสินค้าประเภทไม่ถาวร รวมท้ังรายจ่ายค่าบริการ เช่น ค่ารักษาพยาบาล ค่าบัตร
ชมภาพยนตร์ ค่าตดั ผม ค่าเชา่ บ้าน และค่าเลา่ เรียน เป็นต้น

I คือ รายจ่ายเพ่ือการลงทุนรวมของเอกชนภายในประเทศ (Gross private domestic
investment) หมายถึงรายการรายจ่ายของหน่วยธรุ กจิ และสถาบันที่ตงั้ ขึ้นโดยไมไ่ ดห้ วงั กาไรดังน้ี

- รายจ่ายในการก่อสร้างใหม่ (New construction) ได้แก่ ค่าก่อสร้างอาคาร
โรงงาน สถานท่เี กบ็ สนิ ค้า และการสรา้ งทอ่ี ยู่อาศัยซงึ่ ถือว่าเปน็ การลงทนุ อยา่ งหนึง่

- รายจ่ายในการซื้อสินค้าทุนใหม่ ได้แก่ เคร่อื งมือเคร่ืองจักรและอุปกรณ์ต่างๆ ที่
ผลิตขนึ้ ใหม่ สาหรับใช้ในการผลติ สนิ คา้ และบริการ

- ส่วนการเปลีย่ นแปลงสนิ คา้ คงเหลอื (Change in business inventories)

G คือ รายจ่ายเพื่อการซื้อสินค้าและบริการของรัฐบาล (Government purchase of goods
and service) หมายถึงรายจ่ายของรัฐบาลและหน่วยงานต่างๆ ของรัฐบาลในการซื้อสินค้าและบริการซึ่ง
ประกอบด้วย เงินเดือน ค่าจ้าง ค่าเบี้ยเล้ียง ค่าอาหารและเส้ือผ้าสาหรับทหาร ค่าวัสดุอุปกรณ์ต่างๆ รายจ่าย

11

ในการปกป้องประเทศ และรายจ่ายในการลงทุน เช่น สร้างถนน สร้างสถานท่ีราชการ สร้างเขื่อน เป็นต้น แต่
ไม่รวมรายจ่ายในรูปเงนิ โอน เพราะเป็นการจา่ ยใหโ้ ดยรัฐบาลไม่ได้รับสนิ คา้ และบริการตอบแทน เช่น บาเหน็จ
บานาญ ดอกเบยี้ พนั ธบัตรรัฐบาล และเงนิ สงเคราะหต์ ่างๆ เป็นต้น

X คอื รายได้ที่ไดจ้ ากการสง่ ออกสนิ คา้ และบริการไปขายต่างประเทศ (Export: X)

M คอื รายจา่ ยในการนาเขา้ สนิ ค้าและบรกิ ารจากต่างประเทศ (Import: M)

2.6 ความหมายดชั นคี ้าปลกี
ดัชนีคา้ ปลกี (Retail price index: RPI) หมายถงึ ตวั เลขทแ่ี สดงระดับราคาขายปลีกของสินค้าและ

บริการทจ่ี าเป็นในชวี ติ ประจาวันของผบู้ ริโภค ในการคานวณราคาขายปลีกของสนิ ค้าและบริการเพอื่ ใช้คานวณ
ดชั นีค้าปลีก ใช้วิธีการเฉลี่ยถ่วงน้าหนักของราคาขายปลกี สินค้าและบริการของผู้บริโภคโดยท่ัวไป โดยน้าหนัก
ถูกกาหนดตามสัดส่วนความสาคัญของการใช้จ่ายสินค้าและบริการนั้นๆ ต่อการใช้จ่ายรวม ซึ่งได้จากการ
สารวจการใช้จ่ายของครัวเรือน ในการวัดดัชนีค้าปลีกมีวัตถุประสงค์เพ่ือใช้เป็นตัวชี้วัดระดับราคาขายปลีกใน
ระบบเศรษฐกิจใช้คานวณอัตราเงินเฟ้อ รวมทั้งใช้เป็นฐานในการปรับเงินเดือน ค่าจ้างแรงงานข้ันต่า หรือการ
กาหนดดอกเบี้ยและใชเ้ ป็นเคร่ืองวัดเศรษฐกิจมหภาคด้านการอุปโภคบริโภค การนาเขา้ สินค้าและการส่งออก
สินค้าของประเทศ และเปน็ เครื่องมือตดิ ตามการค้าปลีกในตลาดระดบั ภูมิภาค ซึ่งดัชนีคา้ ปลีก มคี วามสัมพันธ์
ไปในทิศทางเดียวกันกับปริมาณการนาเข้าสินค้า ซึ่งปัจจุบันรัฐบาลควรมีมาตรการกระตุ้นเศรษฐกิจและเน้น
เป้าหมายให้ชัดเจนมากย่ิงขึ้น ดังนั้นถ้ามีการค้าปลีกเพ่ิมมากขึ้น ส่งผลให้ปริมาณการนาเข้าสินค้าเพ่ิมขึ้นตาม
ไปด้วย โดยดัชนีค้าปลีกแบ่งออกเป็น 3 หมวด ได้แก่ หมวดกลุ่มสินค้าคงทนถาวร (Durable goods) หรือ
หมวดเครื่องใชไ้ ฟฟ้าภายในบา้ นและกลุ่มสินค้าวัสดุกอ่ สร้าง เช่น ทอี่ ยู่อาศัย รถยนต์ ต้เู ย็น เป็นตน้ หมวดกลุ่ม
สนิ ค้ากึ่งคงทนถาวร (Semi durable goods) เช่น สนิ คา้ แฟช่ัน เครื่องสาอาง อปุ กรณก์ ฬี า เป็นต้น และหมวด
กลุ่มสินค้าไม่คงทนถาวร (Non-durable goods) หรือหมวดสินค้าอุปโภคบริโภคประจาวัน เช่น เนื้อ ผัก สบู่
เป็นต้น

2.7 การพยากรณ์
การพยากรณ์ (Forecasting) หมายถึงการคาดการณ์หรือการทานายลักษณะการเกิดเหตุการณ์ใน

อนาคต โดยศึกษารูปแบบการเกิดของเหตุการณ์จากข้อมูลที่เก็บรวบรวมมาได้จากความรู้ ความสามารถ
ประสบการณ์ และวิจารณญาณของผู้พยากรณ์ การพยากรณ์มคี วามสาคัญอย่างยง่ิ ตอ่ บุคคลและองค์กรในงาน
สาขาต่างๆ เช่น การเงิน การบริหาร เป็นต้น เพราะเม่ือผู้บริหารองค์กรทั้งขนาดเล็กหรือขนาดใหญ่ทั้งของ
ภาครัฐหรือเอกชนทราบว่าจะเกิดเหตุการณ์ใดในอนาคตด้วยความเช่ือมั่นระดับหนึ่ง การวางแผนหรือการ
ตดั สนิ ใจท่ีถูกต้องจะทาให้เกดิ ประโยชนส์ ูงสุดแก่องค์กรโดยการพยากรณ์แบ่งได้ 2 ประเภท ดังนี้

1.การพยากรณ์เชิงคุณภาพ (Qualitative forecasting) เป็นการพยากรณ์ท่ีผู้พยากรณ์ใช้
ประสบการณ์ ความรู้ ความสามารถและวิจารญาณในเร่ืองท่ีเก่ียวข้องเป็นหลักในการพยากรณ์ มักใช้การ
พยากรณ์เชิงคุณภาพเมื่อไม่มีข้อมูลในอดีตหรือมีน้อยมากหรือเป็นการพยากรณ์ระยะยาวท่ีใช้ข้อมูลในอดีต

12

ไม่ได้ ตัวอย่างเช่น การผลิตสินค้าใหม่ การสรา้ งเทคโนโลยีใหม่ เป็นต้น การพยากรณ์เชงิ คณุ ภาพมีหลายวิธี ซ่ึง
แบง่ ตามลักษณะการพยากรณ์ได้ 4 ประเภท ได้แก่

1.1 การพยากรณ์ด้วยวิจารญาณ (Subjective) เป็นการพยากรณ์ท่ีใช้วิจารณญาณของ
ผบู้ ริหาร กลุม่ ผ้บู รหิ าร กลมุ่ ผเู้ ช่ยี วชาญ บุคลากรระดับปฏิบตั กิ ารและบคุ คลอนื่ ทเี่ กี่ยวขอ้ ง

1.2 การพยากรณ์ด้วยการค้นหา (Exploratory) เป็นการพยากรณ์จากการประเมิน
สถานการณ์และการดาเนินงานในอนาคตโดยใช้วิธีเดลไฟ (Delphi)

1.3 การพยากรณ์ตามเปา้ หมาย (Normative) เป็นการพยากรณ์เพ่ือหาแนวทางปฏิบตั ิเพือ่ ให้
เป็นไปตามเป้าหมายของงานทก่ี าหนดไว้ โดยใช้ระบบการไหลเวยี นของขอ้ มลู (System dynamics)

1.4 การพยากรณ์เส้นโค้ง เป็นการพยากรณ์โดยการพิจารณาวัฏจักรชีวิตของเทคโนโลยี
(Technological life cycle) เทคโนโลยีทดแทนและโคง้ การเจรญิ เติบโต (Growth curve)

2.การพยากรณ์เชิงปริมาณ (Quantitative forecasting) เป็นการพยากรณ์ท่ีใช้ข้อมูลเชิงปริมาณ
(ตัวเลข) ในอดตี เพ่ือนามาพยากรณ์ค่าในอนาคตโดยสร้างตัวแบบทางคณิตศาสตร์ การพยากรณป์ ระเภทน้ีแบ่ง
ออกเป็น 2 เทคนิคยอ่ ยคือ

2.1 การพยากรณ์อนุกรมเวลา (Time series forecasting) เป็นการศึกษาหารูปแบบการ
เคล่ือนไหวของอนุกรมเวลาท่ีกาหนดด้วยรูปแบบอนุกรมเวลา (Time series model) จากรูปแบบที่
ได้จะนาไปใชป้ ระโยชน์ในการพยากรณ์ ระดับความถูกต้องของการพยากรณ์ขึ้นอยกู่ ับความเหมาะสม
ของรูปแบบอนุกรมเวลาท่ีกาหนด การวิเคราะหอ์ นกุ รมเวลาเป็นการวเิ คราะหจ์ ากหน่ึงปัจจัยหรอื หน่ึง
ตัวแปรหรือหน่ึงอนุกรมเวลา จึงเหมาะกับสภาพของการพยากรณ์ที่ไม่มีปัจจัยอ่ืนๆ ท้ังท่ีเป็นนโยบาย
ในองค์กรหรอื นอกองคก์ รเขา้ มาเกย่ี วข้อง วธิ กี ารพยากรณ์ทีใ่ ช้กันมากมีดังนี้

2.1.1 วิธนี ีฟ (Naive method) คา่ พยากรณใ์ นอนาคตเป็นค่าท่ปี รับจากค่าสังเกต
ลา่ สดุ โดยกาหนดจากการคาดการณ์ดว้ ยประสบการณ์จากข้อมลู ทมี่ ี

2.1.2 วิธีแยกส่วนประกอบ (Decomposition method) ค่าพยากรณ์ในอนาคต
ได้จากการรวมค่าวัดส่วนประกอบของอนุกรมเวลา ได้แก่ ค่าแนวโน้ม ค่าวัดอิทธิพลของฤดูกาล
คา่ วัฏจกั รและค่าวัดเหตกุ ารณ์ท่ผี ดิ ปกติ การรวมอาจจะเป็นการรวมแบบบวกหรอื แบบคูณ วิธแี ยก
ส่วนประกอบมีวิธีย่อยหลายวิธีตามลักษณะของอนุกรมเวลา ตัวอย่างเช่น วิธีเฉล่ียแบบง่าย
(Simple average method) วิธีสัดส่วนกับค่าเฉลี่ยเคลื่อนที่ (Percentage moving average)
วิธสี ัดส่วนกบั ค่าแนวโน้ม (Percentage trend) และการวิเคราะห์การถดถอยทใี่ ช้ตวั แปรดมั ม่ีหรือ
ตวั แปรตรีโกณมิติแทนอิทธิพลของฤดกู าล

13

2.1.3 วิธีปรบั ให้เรยี บ (Smoothing method) ค่าพยากรณใ์ นอนาคตเปน็ ค่าเฉล่ีย
ถ่วงน้าหนักของค่าสังเกตในอดีตส่วนหนึ่งหรือทั้งหมดโดยวิธีปรับให้เรียบเอ็กซ์โปเนนเชียล
(Exponential smoothing method) แบ่งออกได้เป็นหลายวิธีข้ึนอยู่กับลักษณะการเคลื่อนไหว
ของอนุกรมเวลา ตัวอย่างเช่น วิธีปรับให้เรียบเอ็กซ์โปเนนเชียลแบบง่าย (Simple exponential
smoothing method) และวิธีปรับให้เรียบเอ็กซ์โปเนนเชียลของโฮลท์และวินเทอร์ (Holt-
Winters exponential smoothing method) เปน็ ตน้

2.1.4 วิธีของวิธีบอกซ์และเจนกินส์ เป็นการวิเคราะห์เพื่อหารูปแบบ ARIMA ท่ี
เหมาะสมให้กับอนุกรมเวลา โดยใช้ฟังก์ชันสหสัมพันธ์ในตัว (Autocorrelation function) และ
ฟังก์ชันสหสัมพันธ์ในตัวส่วนย่อย (Partial autocorrelation function) ท่ีช่วงเวลาห่าง k เป็น
แนวทางในการกาหนดรปู แบบ

2.2 การพยากรณ์ความสัมพันธ์ (Casual forecasting) เป็นการศึกษาลักษณะ
ความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยหรือตัวแปรและอธิบายลักษณะความสัมพันธ์ด้วยรูปแบบทางสถิติ
ปัจจัยหรือตัวแปรที่นามาศึกษาจะต้องมีอย่างน้อยสองปัจจัยหรือสองตัวแปร การวิเคราะห์
ลักษณะความสัมพันธ์ระหว่างปัจจัยหรือตัวแปรทาโดยการวิเคราะห์การถดถอยอย่างง่ายและ
เชิงซ้อนเป็นการวิเคราะห์เม่ือความผันแปรของตัวแปรตามอธิบายได้ด้วยค่าของตัวแปรอิสระท่ีมี
หน่ึงตัวแปรหรือมากกว่าหนึ่งตัวแปร ค่าพยากรณ์จะมาจากลักษณะความสัมพันธ์ท่ีแทนด้วย
รปู แบบการถดถอยอย่างงา่ ยหรือเชงิ ซอ้ น การประยุกตก์ ารวเิ คราะห์การถดถอยกบั อนุกรมเวลาทา
ไดโ้ ดยกาหนดตวั แปรแทนเวลา ตัวแปรดัมมีห่ รอื ตวั แปรตรโี กณมติ ิแทนการเคลอ่ื นไหวของฤดูกาล

2.8 การเลือกเทคนิคการพยากรณ์
การเลือกเทคนิคการพยากรณ์ เม่ือต้องการพยากรณ์ค่าของตัวแปรใดตัวแปรหน่ึงในอนาคต จะต้อง

เลอื กเทคนคิ ในการพยากรณ์ โดยมีส่งิ ทีต่ อ้ งคานงึ ถึง ดงั นี้
1. ระยะของการพยากรณ์ในทางปฏิบัติมีการแบ่งช่วงพยากรณ์ออกเป็นหลายระยะ โดยสามารถ

พยากรณ์ได้ 3 ระยะ ได้แก่ ระยะสั้น (Short term) เป็นช่วงเวลาหนึ่งเดือนถึงสามเดือน ระยะปานกลาง
(Medium term) เป็นช่วงเวลาสามเดอื นถงึ สองปีและระยะยาว (Long term) เป็นช่วงเวลาตง้ั แตส่ องปขี ึ้นไป

2. ลักษณะของข้อมูล การเลือกวิธีการพยากรณ์ควรจะพิจารณาจากลักษณะหรือรูปแบบของข้อมูล
ข้อมูลบางชุดอาจจะไม่ค่อยเปลี่ยนแปลงมากนัก บางชุดมีแต่ความผันแปรไม่แน่นอน ข้อมูลบางชุด
ประกอบด้วยอิทธิพลของฤดูกาลและวัฏจักร บางชุดมีแต่แนวโน้มและความผันแปรท่ีไม่แน่นอนหรืออาจมี
ปัจจยั หรือตัวแปรอ่ืนๆ ทม่ี ีอิทธพิ ลตอ่ ขอ้ มูลการศกึ ษา ซง่ึ อาจตอ้ งใช้วิธีการวิเคราะหก์ ารถดถอยและสหสมั พนั ธ์

3. ค่าใช้จ่ายในการเก็บรวบรวมข้อมูลเป็นอีกปัจจัยที่ควรคานึงถึง เน่ืองจากแต่ละวิธีจะต้องมีจานวน
ข้อมูลท่ีใช้วิเคราะห์แตกต่างกัน ถ้าใช้ข้อมูลมากจะย่ิงต้องเสียค่าใช้จ่ายมาก นอกจากนั้นถ้าเลือกใช้การ
วิเคราะห์การถดถอยและสหสัมพันธ์จะต้องหาข้อมูลของตัวแปรอิสระที่มีอิทธิพลต่อตัวแปรท่ีจะพยากรณ์

14

จะต้องเสียค่าใช้จ่ายในการหาข้อมูลของตัวแปรอิสระเหล่าน้ัน โดยเฉพาะอย่างย่ิงถ้าตัวแปรอิสระ เป็นข้อมูล
ภายนอกองค์กรก็จะยิง่ เสยี ค่าใชจ้ า่ ยมากข้ึน

4. ความถูกต้อง สิ่งสาคัญที่สุดในการพิจารณาเลือกเทคนิคการพยากรณ์ คือ ความถูกต้องของค่า
พยากรณ์
2.9 การวเิ คราะหก์ ารถดถอย

การวิเคราะห์การถดถอย (Regression analysis) เป็นการศึกษาความสัมพันธ์ระหว่าง 2 ตัวแปรข้ึน
ไป แบ่งเป็นตัวแปรอิสระ (Independent variable: X ) และตัวแปรตาม (Dependent variable: Y ) โดยมี
วัตถุประสงค์ท่ีจะประมาณหรือพยากรณ์ค่าของตัวแปรตามด้วยค่าของตัวแปรอิสระ หรือกล่าวได้ว่าตัวแปร
อิสระถูกนามาใช้ในการพยากรณ์ค่าของตัวแปรตาม ซ่ึงโดยทั่วไปแบ่งการวิเคราะห์การถดถอยเป็น 3 ประเภท
มีดังน้ี การวิเคราะห์การถดถอยเชิงเส้นอย่างง่าย การวิเคราะห์การถดถอยไม่เชิงเส้น และการวิเคราะห์การ
ถดถอยพหคู ูณ

สาหรับการหารูปแบบความสัมพันธ์ระหว่างตัวแปรอิสระและตัวแปรตาม ในขั้นแรกจะนาเอาข้อมูล
ของตัวแปรทั้งสองมาสร้างกราฟเพ่ือแสดงความสัมพันธ์ โดยข้อมูลที่เป็นตัวแปรอิสระอยู่ในแกนนอน ข้อมูลท่ี
เป็นตัวแปรตามอยู่ในแกนต้ัง ซ่ึงจะเรียกกราฟนี้ว่า แผนภาพการกระจาย (Scatter diagram) โดยจะต้อง
พิจารณาแผนภาพการกระจายว่าความสัมพันธ์ของตัวแปรท้ังสองจะอยู่ในรูปแบบใด เช่น เส้นตรง พาราโบลา
เอก็ ซ์โพแนนเซยี ล เปน็ ตน้ ตัวอยา่ งแผนภาพการกระจายของตวั แปรอิสระและตวั แปรตาม แสดงดังภาพ

15

(ก) ความสัมพนั ธ์อย่ใู นรูปเสน้ ตรงและเปน็ บวก (ข) ความสมั พนั ธ์อยูใ่ นรูปเส้นตรงและเปน็ ลบ

(ค) ความสัมพนั ธอ์ ยู่ในรปู พาราโบลาและเปน็ บวก (ง) ความสมั พันธอ์ ยู่ในรปู เอก็ ซ์โพแนนเซยี ลและเปน็ บวก

(จ) ความสมั พันธอ์ ยู่ในรปู เอ็กซ์โพแนนเซยี ลและเปน็ ลบ (ฉ) ไมม่ ีความสมั พนั ธ์กัน
ภาพแผนภาพการกระจายความสมั พนั ธ์ระหวา่ งตวั แปรอิสระและตัวแปรตาม
ทม่ี า : กัลยา วานชิ ยบ์ ัญชา (2556: 253)
2.10 คา่ สมั ประสทิ ธติ์ ัวกาหนด (Coefficient of determination: r2 )

ค่าสัมประสิทธ์ิตัวกาหนดในการพิจารณาสมการถดถอยท่ีหามาได้เพื่อใช้ประมาณ yˆ ได้ถูกต้อง
i

ใกลเ้ คียงกับความจรงิ มากนอ้ ยเพยี งใด ซงึ่ หาไดจ้ าก
ค่าสัมประสิทธ์ิตัวกาหนดเป็นค่าวัดสัดส่วนหรือร้อยละท่ีตวั แปรอิสระมีสว่ นในการอธิบายความผัน

แปรของตัวแปรตามหรือเปน็ ค่าทแ่ี สดงวา่ ตวั แปรตามเปน็ ผลเน่ืองมาจากตวั แปรอิสระเท่าใด
- ถ้าค่า r2 มีคา่ เข้าใกล้ 1 แสดงวา่ ตัวแปรอสิ ระมีส่วนในการอธิบายความผนั แปรของตัวแปรตามมาก
- ถ้าคา่ r2 มีค่าเข้าใกล้ 0 แสดงว่าตวั แปรอสิ ระมสี ่วนในการอธิบายความผันแปรของตวั แปรตามน้อย

16

2.11 การตรวจสอบข้อกาหนดในการวเิ คราะหก์ ารถดถอย
การตรวจสอบข้อกาหนดในการวิเคราะห์การถดถอยจากท่ีวเิ คราะห์สมการพยากรณ์การถดถอยท้ัง 3 วิธี ต่อไป
จะนามาตรวจสอบข้อกาหนดในการวเิ คราะหโ์ ดยมกี ารวิเคราะห์ 4 ข้อดังต่อไปนี้

1. ตรวจสอบค่าคลาดเคลือ่ นมกี ารแจกแจงแบบปกติ สามารถตรวจสอบได้ 2 วธิ ดี งั นี้
1.1.ตรวจสอบจากกราฟ P  P Plot แสดงดงั ภาพที่ 5

(ก) มกี ารแจกแจงแบบปกติ (ข) มกี ารแจกแจงแบบไม่ปกติ

ภาพกราฟแสดงลกั ษณะของคา่ คลาดเคลื่อนท่ีมีการแจกแจงแบบปกติ (ก) และการแจกแจงแบบไม่ปกติ (ข)

ที่มา : https://www.theanalysisfactor.com/anatomy-of-a-normal-probability-plot/

จากภาพ (ก) เป็นการแจกแจงแบบปกติ กราฟมีลักษณะการเกิดจุดเรียงตัวกันเป็นแนวเส้นตรง
และความห่างระหว่างจุดแต่ละจุดใกล้กันและภาพ (ข) เป็นการแจกแจงแบบไม่ปกติ กราฟมีลักษณะการเกิด
จดุ จะไมเ่ รยี งตัวกนั เป็นแนวเสน้ ตรงและลักษณะการเกิดจดุ เปน็ กลมุ่ ๆ

2. ตรวจสอบจากคา่ เฉลีย่ ของความคลาดเคลอ่ื นเปน็ ศนู ย์

3. ตรวจสอบจากค่าแปรปรวนของความคลาดเคลื่อนเป็นค่าคงท่ี โดยนาค่าคลาดเคลื่อนและค่า
พยากรณ์มาสร้างกราฟ โดยลกั ษณะของกราฟทสี่ รา้ งค่าคลาดเคลือ่ นกระจายอยู่รอบๆ ศูนย์ แสดงดงั ภาพ

17

(ก) ความแปรปรวนที่มคี ่าคงที่ (ข) ความแปรปรวนทม่ี ีค่าคงท่ี

(ค) ความแปรปรวนทีม่ คี า่ ไมค่ งท่ี (ง) ความแปรปรวนทีม่ ีค่าไมค่ งที่

ภาพกราฟแสดงลักษณะของคา่ ความแปรปรวนมีค่าคงท่ีและไมค่ งท่ี

ทมี่ า : กัลยา วานชิ ย์บัญชา (2556: 331)

4. ตรวจสอบค่าคลาดเคล่ือนเป็นอิสระตอ่ กนั สามารถทาได้ 2 วธิ ีคือ

4.1.การเขียนกราฟแสดงความสัมพันธ์ระหว่างค่าความคลาดเคลื่อนกับลาดับข้อมูล (Order
of data) โดยนาค่าความคลาดเคล่ือนและลาดับข้อมูลมาสร้างกราฟ ถ้าค่าคลาดเคลื่อนกับข้อมูลมี
ความสัมพันธ์กัน จะเรียกว่าค่าคลาดเคลื่อนไม่เป็นอิสระต่อกัน (Autocorrelation) ลักษณะของกราฟมี
ลักษณะกระจายแบบไม่เป็นเส้นตรง แต่ถ้าค่าคลาดเคลื่อนกับข้อมูลไม่มีความสัมพันธ์กันจะเรียกว่า ค่า
คลาดเคล่ือนเป็นอิสระต่อกัน (No autocorrelation) ลักษณะของกราฟมีลกั ษณะกระจายแบบไม่เปน็ รูปแบบ
แสดงดงั ภาพที่

18

(ก) คา่ คลาดเคลือ่ นเปน็ อิสระตอ่ กนั (ข) ค่าคลาดเคลื่อนไม่เปน็ อิสระตอ่ กัน

ภาพท่ี 7 กราฟแสดงลกั ษณะความสมั พันธ์ระหว่างคา่ คลาดเคลื่อนกับลาดบั ของข้อมูล

ที่มา : กลั ยา วานชิ ย์บัญชา (2556: 331)

4.2.การใช้สถิติทดสอบ Durbin-Watson เป็นการทดสอบความเป็นอิสระกันของค่า
คลาดเคล่ือน

2.12 ความถูกต้องของการพยากรณ์ (Accuracy of forecasting)
ร้อยละของค่าความคลาดเคล่ือนสัมบูรณ์เฉลี่ย (Mean absolute percentage error: MAPE)

เปน็ การวดั ความแมน่ ยาทไ่ี มม่ ีหน่วย ซึ่งจะใชเ้ ปรียบเทียบความแมน่ ยาที่เกิดขน้ึ จากการพยากรณ์ มีสูตรดังนี้

n yi  yˆ i 
 yi 
   100

i1

MAPE  n

โดยท่ี yi คอื คา่ ของข้อมลู จรงิ

yˆ i คอื คา่ พยากรณ์

n คอื จานวนข้อมูลทั้งหมด

บทที่ 3 วธิ ีดาเนินการวจิ ยั

การศึกษาปริมาณการนาเขา้ สนิ คา้ ในประเทศไทย โดยเปรยี บเทียบวิธีการวิเคราะห์การถดถอยเชิง
เส้นอย่างง่าย วิธีการวิเคราะห์การถดถอยไม่เชิงเส้น และวิธีการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ การวิเคราะห์
ข้อมูลใช้ปริมาณการนาเข้าสินค้าในประเทศไทย ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศและดัชนีค้าปลีก เพื่อหา
สมการพยากรณท์ ่เี หมาะสมท่สี ุด โดยดาเนินโครงงานดังนี้

3.1 การเกบ็ รวบรวมข้อมลู
การเก็บรวบรวมข้อมูลในการวิเคราะห์สมการพยากรณ์ปริมาณการนาเข้าสินคา้ ประเทศไทยจะใช้

ข้อมูลทุติยภูมิ ในช่วงปี พ.ศ.2549 ถึงปี พ.ศ.2559 รวมเป็นระยะเวลา 11 ปี โดยมีการเก็บรวบรวมจาก
หน่วยงานต่างๆ ดังนี้ โดยข้อมูลปริมาณการนาเข้าสินค้าประเทศไทย รวบรวมจากกรมศุลกากร ข้อมูล
ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศและขอ้ มลู ดัชนคี ้าปลีก รวบรวมจากธนาคารแห่งประเทศไทย โดยกาหนดให้
ปริมาณการนาเข้าสินค้าเป็นตัวแปรตาม สัญลักษณ์คือ y และผลติ ภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศและดชั นีค้า
ปลีกเป็นตัวแปรอิสระ ซ่ึงจะให้ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ สัญลักษณ์คือ x1 และดัชนีค้าปลีก
สญั ลักษณ์คอื x แสดงข้อมลู ดังตาราง

2

ตารางแสดงข้อมูลปริมาณการนาเขา้ สินค้าในประเทศไทย ( y ) ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ ( x1 ) และ
ดัชนคี ้าปลกี ( x2 )

ปริมาณการนาเขา้ สินคา้ ใน ผลิตภัณฑม์ วลรวม ดัชนคี ้าปลกี
ปพี .ศ. ประเทศไทย (ล้านตนั ) ภายในประเทศ (พันล้านบาท) (x2 )

(y) (x ) 148.26
2549 528651807 1 149.03
2550 647022886 154.88
2551 954592611 8400.6
9076.3
9706.9

2552 986477645 9658.7 144.1
2553 1353478358 10808.1 172.79
2554 1486786159 11306.9 190.21
2555 1185464499 12357.3 226.11
2556 1360880075 12915.2 226.16
2557 1763910453 13230.3 213.02
2558 2130278990 13747 212.92
2559 2286184101 14533.5 215.05

20

3.2 เครือ่ งมือทใ่ี ช้วเิ คราะหข์ ้อมูล
1. โปรแกรมสาเร็จรูป R i386 3.5.1 Packages: Rcmdr

2. โปรแกรม Microsoft Excel 2013

3.3 การวเิ คราะหข์ อ้ มลู
การวิเคราะห์ขอ้ มูลจากที่เก็บรวบรวมข้อมูลมาโดยนาข้อมูลมาสร้างกราฟเพ่ือดูว่าข้อมลู มีแนวโน้ม

ในทิศทางใดจึงจะเหมาะสมสาหรับรูปแบบการวิเคราะหก์ ารถดถอย โดยนา y และ x1 มาสรา้ งกราฟจะแสดง
ดังภาพ และนา y และ x2 มาสร้างกราฟแสดงดงั ภาพ

ป ิรมาณการนาเ ้ขาสินค้า (ล้าน ัตน) 3E+09 ปริมาณการนาเข้าสินคา้ และ ผลติ ภณั ฑม์ วลรวมภายในประเทศ

2E+09 2000 4000 6000 8000 10000 12000 14000 16000
ผลติ ภณั ฑม์ วลรวมภายในประเทศ (พนั ล้านบาท)
1E+09

0
0

ภาพกราฟแสดงแนวโนม้ ปรมิ าณการนาเข้าสินคา้ และผลติ ภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ

จากภาพจะเห็นได้ว่าข้อมูลมีแนวโน้มเป็นเส้นตรง ดังน้ัน y และ x จึงเหมาะสาหรับ การ
1

วเิ คราะห์การถดถอยเชิงเสน้ อย่างงา่ ย

21

ปริมาณการนาเข้าสินค้า 3E+09 ปรมิ าณการนาเข้าสินคา้ และ ดัชนคี า้ ปลกี
(ล้าน ัตน)
2E+09 50 100 150 200
ดัชนคี า้ ปลีก 250
1E+09

0
0

ภาพกราฟแสดงแนวโนม้ ปรมิ าณการนาเข้าสนิ ค้าและดัชนีค้าปลกี

จากภาพจะเห็นได้ว่าข้อมูลมีแนวโน้มเป็นเส้นโค้ง ดังน้ัน y และ x2 จึงเหมาะสาหรับการ

วิเคราะห์การถดถอยไม่เชิงเส้น และสาหรับการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณจะใช้ y , x และ x2 ในการ
1

วเิ คราะห์ โดยมขี ้ันตอนดงั ต่อไปน้ี

บทที่ 4 ผลการวเิ คราะห์ข้อมูล

จากการศึกษาวธิ ีการวิเคราะห์การถดถอย 3 วิธี คอื การวเิ คราะห์การถดถอยเชงิ เส้นอย่างงา่ ย การ
วิเคราะห์การถดถอยไม่เชิงเส้น การวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ โดยมีวัตถุประสงค์เพ่ือเปรียบเทียบสมการ
พยากรณ์และหาสมการพยากรณ์ท่ีเหมาะสมสาหรับการพยากรณ์ปริมาณการนาเข้าสินค้าในประเทศไทย
ตง้ั แตป่ ี พ.ศ.2549 ถึงปี พ.ศ.2559 รวมท้งั สิน้ 11 ปี โดยมผี ลการวิเคราะห์ดงั น้ี

4.1 ผลการวเิ คราะหก์ ารถดถอยเชิงเส้นอย่างงา่ ย

ป ิรมาณการนาเ ้ขา ิสน ้คา 2.5E+09 ข้อมลู จริง
2E+09 คา่ พยากรณ์

1.5E+09
1E+09

500000000
0

ภาพกราฟคา่ ข้อมูลจริงและค่าพยากรณข์ องการวเิ คราะห์การถดถอยเชิงเส้นอย่างง่าย

จากภาพจะเห็นได้ว่า ค่าพยากรณข์ องการวเิ คราะห์การถดถอยเชงิ เส้นอย่างง่ายและคา่ ของข้อมูล
ปริมาณการนาเขา้ สนิ ค้า มคี วามสมั พนั ธไ์ ปในทศิ ทางเดียวกันและมีความคลาดเคลื่อนกนั บางช่วงพอสมควร

4.2 ผลการวิเคราะห์การถดถอยไมเ่ ชิงเส้น
เม่ือทดสอบความเหมาะสมของสมการไม่เชิงเส้น โดยตรวจสอบความสัมพันธ์ตัวแปรตามและตัว

แปรอสิ ระทลี ะตัว ด้วยสถติ ิทดสอบ t พบว่า  , , ไมม่ ีความสัมพนั ธ์กับตัวแปรตาม P  value  0.05 จึง
012

ไม่สามารถนาสมการถดถอยไมเ่ ชงิ เส้นไปพยากรณ์ปรมิ าณการนาเข้าสินคา้

4.3 ผลการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณป ิรมาณการนาเข้าสิน ้คา 23

2.5E+09 ขอ้ มลู จริง
2E+09 ค่าพยากรณ์

1.5E+09
1E+09

500000000
0

ภาพกราฟแสดงขอ้ มูลปริมาณการนาเข้าและค่าพยากรณ์ของการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ

จากภาพจะเห็นได้ว่า ค่าพยากรณ์ของการวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณและค่าจริงของข้อมูล
ปริมาณการนาเขา้ สินคา้ มคี วามสัมพนั ธไ์ ปในทิศทางเดยี วกันและค่าพยากรณเ์ ข้าใกลค้ ่าจริง

4.4 ผลการเปรียบเทียบรปู แบบการพยากรณ์
การเปรียบเทียบสมการพยากรณ์จะใช้ร้อยละค่าคลาดเคล่ือนสัมบูรณ์เฉล่ีย (Mean absolute

percentage error: MAPE) ด้วยโปรแกรม Excel จากการวิเคราะห์สมการถดถอยพบว่าสมการท่ีสามารถ
นามาใช้พยากรณ์ได้ คือสมการพยากรณ์การวิเคราะห์การถดถอยเชิงเส้นอย่างง่ายและการวิเคราะห์การ
ถดถอยพหุคูณ จะแสดงรอ้ ยละคา่ คลาดเคลอ่ื นสัมบูรณ์เฉลยี่ ดงั ตาราง

ตารางแสดงการเปรยี บเทียบรูปแบบสมการพยากรณ์ ดว้ ยร้อยละค่าคลาดเคลอ่ื นสัมบูรณ์เฉลยี่

รปู แบบการพยากรณ์ MAPE

การวเิ คราะห์การถดถอยเชิงเส้นอยา่ งง่าย 12.690

การวิเคราะห์การถดถอยพหุคูณ 4.220

เมื่อพิจารณาร้อยละค่าคลาดเคล่ือนสัมบูรณ์เฉลี่ย (MAPE) จะเห็นได้ว่าวิธีการวิเคราะห์ถดถอย

พหุคูณมีรอ้ ยละค่าคลาดเคลื่อนสัมบรู ณ์เฉล่ียน้อยที่สดุ ดังน้นั วิธีการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณเป็นวิธีที่เหมาะสม

สาหรบั พยากรณป์ รมิ าณการนาเข้าสนิ ค้าในประเทศไทย ในโครงงานน้ี

บทที่ 5 สรุปและอภปิ รายผลการศึกษา

5.1 สรุปผลการศึกษา
โครงงานนี้เป็นการวิเคราะห์สมการพยากรณ์ท่ีเหมาะสมสาหรับการพยากรณ์ปริมาณการนาเข้า

สินค้า โดยจะเปรียบเทียบวิธีการวิเคราะห์การถดถอยเชิงเส้นอย่างง่าย วิธีการวิเคราะห์การถดถอยไม่เชิงเส้น
และวิธกี ารวเิ คราะห์การถดถอยพหคุ ูณ

พบว่าสมการท่ีสามารถนามาใช้พยากรณ์ได้ คือสมการพยากรณ์การวิเคราะห์การถดถอยเชิงเส้น
อย่างง่ายและการวเิ คราะหก์ ารถดถอยพหคุ ูณ แสดงดงั ตาราง

รูปแบบการพยากรณ์ สมการพยากรณ์

การวิเคราะหก์ ารถดถอยเชิงเสน้ อย่างงา่ ย yˆ  1559984236 253248x
i 1i

การวิเคราะหก์ ารถดถอยพหุคณู yˆ  384961x  66521377x  511118x2 1270x3
i 1i 2i 2i 2i

ตารางสมการพยากรณก์ ารวิเคราะห์การถดถอยเชงิ เส้นอย่างง่ายและการวิเคราะห์การถดถอยพหคุ ณู

ผลจากการวิเคราะห์สมการถดถอย พบว่าสมการพยากรณว์ ิเคราะห์การถดถอยเชิงเส้นอยา่ งง่ายมี
ร้อยละค่าคลาดเคลอื่ นสัมบูรณเ์ ฉล่ียเทา่ กับ 12.690 และสมการพยากรณก์ ารวเิ คราะหถ์ ดถอยพหุคูณ มีร้อยละ
ค่าคลาดเคล่ือนสัมบูรณ์เฉล่ียเท่ากับ 4.220 จะเห็นได้ว่าสมการพยากรณ์การวิเคราะห์ถดถอยพหุคณู มรี ้อยละ
ค่าคลาดเคลื่อนสัมบูรณ์เฉลี่ยต่าสุด ดังน้ันวิธีการวิเคราะห์ถดถอยพหุคูณเป็นวิธีท่ีเหมาะสมที่สุดสาหรับ
พยากรณ์ปรมิ าณการนาเขา้ สนิ ค้าในประเทศไทยและสามารถนาไปพยากรณล์ ่วงหน้า 2 ปี แสดงดงั ตาราง

ตารางแสดงคา่ จรงิ คา่ พยากรณ์ ค่าคลาดเคลอ่ื น และค่าร้อยละของค่าคลาดเคลื่อน

ปพี .ศ. ค่าจรงิ ค่าพยากรณ์ คา่ คลาดเคลอ่ื น ร้อยละของคา่ คลาดเคล่อื น

2560 2,236,906,192.59 2,279,678,926.59 42,772,734 1.912

2561 2,473,332,100 2,635,331,159.86 161,999,059.86 6.550

จากตารางเมื่อเปรียบเทียบค่าพยากรณ์และค่าจริงในปีพ.ศ. 2560 และ พ.ศ.2561 พบว่าร้อยละของ
คา่ คลาดเคลื่อนคือ 1.912 และ 6.550 ตามลาดบั

25

5.2 ขอ้ เสนอแนะ
1. จากการศึกษาโครงงานทาให้ทราบว่า ผลิตภัณฑ์มวลรวมภายในประเทศ และดัชนีค้าปลีก มี

ความสัมพันธ์ไปในทิศทางเดียวกันกับปริมาณการนาเข้าสินค้าประเทศไทย ทาให้สามารถนาโครงงานนี้ไปใช้
ประโยชน์ในการวางแผนกลยทุ ธ์การนาเข้าสนิ คา้ ในอนาคต

2. ในอนาคตอาจมีหลายปัจจัยท่ีเก่ียวข้อง เช่น อัตราเงินเฟ้อ ดัชนีราคาสินค้า ดุลการคา้ เข้ามามี
ส่วนเก่ียวข้องกับปริมาณการนาเข้าสินค้าประเทศไทย จึงทาให้สมการพยากรณ์มีความเหมาะสมที่จะใช้
ประโยชนใ์ นระยะ 3 เดือนถึง 2 ปีและควรมกี ารวเิ คราะหส์ มการพยากรณใ์ หม่ เม่ือมปี ัจจัยเพมิ่ ขึน้

3. การพยากรณ์การถดถอยมีข้อจากัดคือ ค่าของตัวแปรอิสระที่จะนามาพยากรณล์ ่วงหน้า จะต้อง
อยู่ในช่วงของข้อมูลตัวอย่างท่ีนามาคานวณหาค่าสัมประสิทธ์ิเพื่อสร้างสมการถดถอย ดังน้นั ถ้าคา่ ตัวแปรอิสระ
ที่จะนามาพยากรณ์ล่วงหน้าอยู่นอกช่วง จะทาให้สมการที่จะนามาพยากรณ์มีความเชื่อถือไม่ได้หรือมีความ
คลาดเคลอื่ นสูง

26

บรรณานุกรม

[1] กัลยา วานิชย์บญั ชา. 2538. การวิเคราะหส์ ถิติเพ่ือธรุ กจิ : สถิติเพ่อื การตดั สนิ ใจทาง
ธรุ กจิ . พมิ พค์ รั้งที่ 1. จฬุ าลงกรณ์มหาวทิ ยาลยั , กรงุ เทพฯ.

[2] กฤตยา ตตริ งั สรรค์สุข. 2549. เศรษฐศาสตรม์ หภาคเบือ้ งตน้ . พิมพ์ครง้ั ท่ี 5.
จฬุ าลงกรณม์ หาวทิ ยาลยั , กรุงเทพฯ.

[3] ณณั ฐยาน์ มนุษย์ด.ี 2553. การพยากรณจ์ านวนผใู้ ช้อินเทอรเ์ นต็ ในประเทศไทยด้วยการ
วเิ คราะหอ์ นุกรมเวลาและการวเิ คราะห์การถดถอยเชิงพหุคูณ. ค้นควา้ อสิ ระปรญิ ญา
มหาบณั ฑติ , มหาวิทยาลยั ธุรกิจบัณฑติ ย์.

[4] ทรงศิริ แต้สมบตั ิ. 2541. การวิเคราะหก์ ารถดถอยอย่างงา่ ย. พมิ พค์ ร้ังท่ี 1. ภาควิชาสถิติ
คณะวทิ ยาศาสตร์ มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วิทยาเขตบางเขน, กรุงเทพฯ.

[5] ทรงศริ ิ แต้สมบัติ. 2549. การพยากรณเ์ ชงิ ปรมิ าณ. พิมพค์ ร้ังที่ 1.
มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ วทิ ยาเขตบางเขน, กรงุ เทพฯ.

[6] ปาริณี สถาพรมงคลเลิศ. 2557. ปจั จัยทมี่ ผี ลกระทบตอ่ ปริมาณการนาเขา้ กากถ่วั เหลือง
ของประเทศไทย. ค้นควา้ อสิ ระปรญิ ญามหาบัณฑติ , มหาวทิ ยาลยั มหาสารคาม.

[7] วนดิ า พงษ์ศกั ดิช์ าต.ิ 2561. การวิเคราะห์การถดถอยพหคุ ณู . ภาควชิ าคณติ ศาสตร์ คณะ
วทิ ยาศาสตร์ มหาวทิ ยาลยั บรู พา, ชลบุร.ี

[8] สุจติ รา กุลประสทิ ธิ์. 2558. เศรษฐศาสตร์มหภาค. พมิ พค์ ร้ังท่ี 4. บริษัทจามจรุ โี ปรดกั ส์
จากดั , กรุงเทพฯ.

[9] สุชาดา ตั้งทางธรรม. 2559. หลักเศรษฐศาสตรเ์ บ้อื งตน้ . พมิ พค์ รัง้ ท่ี 9.
มหาวิทยาลยั สุโขทยั ธรรมาธริ าช, นนทบรุ ี.

[10] Yandong Yang. 2015. Development of the regional freight transportation demand
prediction models based on the regression analysis methods Neurocomputing.: 42-47.