ก
คำนำ
ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอคลองหาด ได้จัดทานวัตกรรม
สง่ เสริมการอา่ นตามแนวพระราชดาริสมเดจ็ พระเทพรตั นราชสุดาฯ สยามบรมราชบรุ ี โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อ
ใช้เป็นแนวทางในการดาเนินงานการจดั กจิ กรรมการศึกษาตามอัธยาศยั ในด้านการสง่ เสรมิ การอ่าน เช่น บ้าน
หนังสือชุมชน การส่งเสริมการอ่านเคล่ือนท่ี รถโมบายเคลื่อน การส่งเสริมการอ่านชาวตลาด ห้องสมุด
ประชาชน ห้องสมดุ กศน.ตาบล เปน็ ตน้ อันจะทาใหเ้ กิดผลดีต่อการดาเนินงานและกิจกรรมต่าง ๆ กิจกรรมส่ง
เรมิ การอา่ น “อ่านท่ีไหน สบายใจทน่ี ่นั ” ที่เกิดประโยชนส์ ูงสดุ แกป่ ระชาชนในพ้นื ที่ อาเภอคลองหาด
กิจกรรมส่งเริมการอ่าน “อ่านที่ไหน สบายใจท่ีนั่น” เล่มนี้จะเป็นประโยชน์ และเป็น
แนวทางให้แก่คณะครู กศน.อาเภอคลองหาด สามารถนากิจกรรมสง่ เสรมิ การอา่ น “อา่ นทไี่ หน สบายใจที่นั่น”
นาไปส่งเสรมิ การอา่ นในพื้นท่ี ให้มีจานวนผู้เข้ามาอ่านหนงั สือใหม้ ากข้นึ และสามารถนาไปปฏบิ ตั ิตามเป้าหมาย
ทว่ี างไวใ้ หม้ ปี ระสทิ ธภิ าพตอ่ ไป
ศูนยก์ ารศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยั อาเภอคลองหาด
สำรบัญ
คานา .................................................................................................................................................................. ก
สารบัญ............................................................................................................................................................... ข
ผลงานและนวัตกรรมส่งเสรมิ การอ่านตามแนวพระราชดาริ “อา่ นทไ่ี หน สบายใจท่นี น่ั ”......................... 1
ชื่อผลงานและนวัตกรรม ................................................................................................................................ 1
ขอ้ มลู ท่วั ไป .................................................................................................................................................... 1
ประวตั คิ วามเปน็ มาของสถานศึกษา................................................................................................................... 2
การประกอบอาชพี ......................................................................................................................................... 3
จากแนวพระราชดาริด้านการส่งเสริมการอ่าน ................................................................................................... 7
ความเป็นมาของนวัตกรรมการส่งเสรมิ การอา่ นจากแนวพระราชดาริ “อา่ นทไ่ี หน สบายใจทน่ี ั่น”................ 8
วตั ถุประสงค์ .................................................................................................................................................. 8
เปา้ หมาย ....................................................................................................................................................... 8
ประโยชนจ์ ากการพัฒนานวตั กรรมการสง่ เสรมิ การอา่ นจากแนวพระราชดาริ “อา่ นที่ไหน สบายใจท่นี ั่น”.. 9
ผลงานที่บงั เกิดผลในทางการสร้างจิตสานกึ สรา้ งขวัญกาลงั ใจ และเสริมสรา้ งสามารถแรงบันดาลใจในการ
พฒั นางานใหด้ ยี ่งิ ขน้ึ ในอนาคต.........................................................................................................................10
ภาคผนวก......................................................................................................................................................... 11
แบบฟอรม์ การจัดส่งผลงานและนวัตกรรมส่งเสริมการอา่ นตามแนวพระราชดาริ........................................12
ภาพกจิ กรรมการใชน้ วตั กรรมการส่งเสริมการอ่าน ......................................................................................13
คณะทางาน .................................................................................................................................................. 20
ผลงำนและนวัตกรรมส่งเสริมกำรอ่ำนตำมแนวพระรำชดำริ
“อ่ำนทไี่ หน สบำยใจที่นน่ั ”
ชื่อผลงำนและนวตั กรรม
นวตั กรรมส่งเสรมิ การอ่านตามแนวพระราชดาริ “อ่านที่ไหน สบายท่ีน่นั ”
ข้อมูลท่วั ไป
ศนู ยก์ ารศึกษาสภาพท่วั ไปของสถานศึกษา
ช่อื สถานศึกษา : ศนู ย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยั อาเภอคลองหาด
ที่อยู่ : หมู่ที่ 5 ตาบลคลองหาด อาเภอคลองหาด จงั หวัดสระแก้ว
เบอร์โทรศัพท์ : 037-512188 เบอรโ์ ทรสาร : 037-512188
E-mail : [email protected]
สังกดั : สานักงานสง่ เสริมการศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศัยจงั หวดั สระแก้ว
2
ประวตั คิ วำมเป็นมำของสถำนศึกษำ
ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอคลองหาด เป็นสถานศึกษาในสังกัด
สานักงานส่งเสรมิ การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยั จังหวดั สระแกว้ ประกาศจัดต้ังเมื่อวันที่ 1
สิงหาคม 2537 เดิมสถานศึกษาเรยี กว่า ศนู ยบ์ รกิ ารการศึกษานอกโรงเรยี นอาเภอคลองหาด ตอ่ มาไดเ้ ปลีย่ น
ชอื่ เป็นศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอคลองหาด ตามพระราชบัญญัติวา่ ด้วยการ
ส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย เรียกพระราชบัญญัติน้ีว่า “พระราชบัญญัติส่งเสริม
การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย พ.ศ. 2511” ประกาศในราชการกิจจานเุ บกษา เมื่อวันท่ี 3
มีนาคม ๒๕๕๑ และมีผลบังคับใช้ต้ังแต่วันถัดจากวันประกาศในราชกิจจานุเบกษาเป็นต้นไป คือวันที่ 4
มีนาคม 2511 และกระทรวงศึกษาธิการ ได้ประกาศช่ือสถานศึกษา เม่ือวันท่ี 10 มีนาคม 2551 โดย
ประกาศในราชกิจจานุเบกษาเมอื่ วันที่ 23 มีนาคม 2551 และมผี ลบังคับใช้ต้ังแตว่ นั ถัดจากวนั ประกาศในราช
กิจจานุเบกษาเป็นต้นไป ในวันท่ี 26 มีนาคม 2551 คอื สถานศึกษาที่สงั กัดสานักงานสง่ เสริมการศกึ ษานอก
ระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยจังหวัด เรียกช่ือว่า ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย
อาเภอ เรยี กโดยย่อวา่ กศน.อาเภอ และศูนย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศยั อาเภอคลองหาด
ชอ่ื ย่อว่า “กศน.อาเภอคลองหาด” เม่อื วันท่ี 4 มีนาคม 2551 เป็นค้นมา มีสานักงานต้ังอยู่ระหว่าง ท่ีว่า
การอาเภอคลองหาด และโรงเรียนคลองหาดพทิ ยาคม ตาบลคลองหาด อาเภอคลองหาด จงั หวัดสระแกว้
อาเภอคลองหาด เป็นเขตติดต่อกับประเทศกัมพูชา เดิมเป็นผืนป่าทอ่ี ุดมสมบูรณ์ มีสัตว์ป่าอาศัยอยู่
เป็นจานวนมาก มีแหลง่ น้า ลาคลอง เปน็ สายเลอื ดใหญ่ ซ่งึ ไหลผา่ นฐานที่ตงั้ กองตารวจตระเวนชายแดน (ตชด.)
ในขณะนั้น ปัจจุบันเป็นท่ีต้ังสถานีตารวจภูธรอาเภอคลองหาด ซึ่งมีลาคลองดังกล่าวมีต้นไม้ชนิดหน่ึงเจริญ
งอกงามและผลสกุ สามารถรับประทานได้ชื่อ “ต้นมะหาด” ต่อมาได้มีราษฏรกลุ่มแรก คือคนญ้อ บา้ นโนนสาว
เอ้ อาเภออรัญประเทศ ได้เขา้ มาจับจองป่าดงดบิ แห่งน้ี ประกอบอาชีพโดยการหาของปา่ และลา่ สัตว์ป่า ตอ่ มา
ไดล้ ่าสัตว์และสัตว์วง่ิ หายไปที่ลาคลองซ่ึงมีตน้ มะหาดข้ึนชุกชุมมาสามารถตามเข้าไปได้ เน่ืองจากมีฐาน ตชด.
ต้งั อยู่จากน้ันจงึ ได้ชื่อว่าบ้านคลองหาด ตอ่ มาเม่อื ประมาณปี พ.ศ. 2504 ได้มีนายสิงห์ สมบูรณ์พงศ์ ได้ชวน
เพ่ือนเข้ามาจับจองผืนป่าเพื่อสร้างเป็นเป็นที่อยู่อาศัยและประกอบอาชีพ เม่ือมีประชากรเข้ามาอยู่มาก ทาง
ราชการจึงใหม้ ีการเลือกผู้นาในการปกครอง นายชิด ดารี จึงได้เป็นผใู้ หญ่บา้ นคนแรก แต่ตาบลคลองหาด ใน
สมัยนั้นข้ึนอยู่กับตาบลท่าเกวียน อาเภอวัฒนานคร จังหวัดปราจีนบุรี แต่ด้วยตาบลท่าเกวียนมีพ้ืนที่บริเวณ
กว้างทางราชการจึงแยกบ้านซับมะกรูด เป็นตาบลซับมะกรูด แต่ตาบลซับมะกรูดก็มรพื้นที่กว้างการติดต่อ
ราชการระห่างหมู่บ้านสู่ตาบลก็ลาบาก ประกอบกับประชากรบ้านคลองหาดมีจานวนเพ่ิมข้ึนเป็นลาดับ บ้าน
คลองหาดจึงแยกออกเป็นหลายหมู่บ้าน จนในท่ีสุดเป็นตาบลคลองหาด กระท้ังปี 2528 ทางราชการจึงได้
ประกาศแต่งต้ังเป็นก่งิ อาเภอคลองหาด โดยแยกจากอาเภอวัฒนานคร โดยมกี านันคนแรกช่ือ นายสิงห์ แกม
จินดา และตอ่ มาประมาณปี 2533 ก่งิ อาเภอคลองหาด จงึ ได้ยกฐานะเป็นอาเภอคลองหาดจนถงึ ปจั จุบัน
3
ตานานดังกล่าวข้างต้น คลองท่ีเป็นสายหล่อเลี้ยงชีวิตคนและสัตว์ท่ีมาอาศัยพ้ืนป่าผืนน้ีได้จากสายน้า
อันชุ่มฉา่ เป็นแหล่งอาศัยของสัตวน์ ้อยใหญ่ ทาให้นก และสตั วน์ ้อยใหญ่มากินลูกมะหาด จึงทาให้คลองกับต้น
มะหาดเปน็ คาขนานนามของคนยคุ แรกไดเ้ รยี กว่า “บ้านคลองหาด “ มาเปน็ ตานานจนถงึ ปัจจบุ ันนี้
มีอาณาเขตติดตอ่ กบั อาเภอใกล้เคียง คือ
ทศิ เหนือ มีเขตตดิ ต่อกับบ้านหนองยาง อาเภอวฒั นานคร จังหวัดสระแกว้
ทศิ ใต้ มเี ขตติดต่อกบั บ้านวังใหม่ อาเภอวังสมบรู ณ์ จงั หวดั สระแก้ว
ทศิ ตะวันออกเฉียงเหนือ มเี ขตตดิ ต่อกบั บา้ นคลองเม่น อาเภอสอยดาว จังหวดั จนั ทบรุ ี
ทิศตะวนั ออก มอี าณาเขตตดิ ตอ่ กบั เขอาเภอสาเภาลูน จงั หวัดเบตง ประเทศกัมพชู า
ทศิ ตะวันตก มเี ขตติดต่อกบั บ้านวงั วน อาเภอวังนา้ เยน็ จงั หวัดสระแกว้
การคมนาคม อาเภอคลองหาด ใชเ้ ส้นทางคมนาคมซึง่ ประกอบดว้ ยถนนสายสาคญั ๆ ดงั นี้
มีเส้นทางหลัก คือทางหลวงแผ่นดิน หมายเลข 317 (สระแก้ว – จันทบุรี) และทางหลวง
หมายเลข 3395 มีรถโดยสารประจาทางวิง่ ผ่านอาเภอ คือ สายฉะเชิงเทรา - คลองหาด
การตั้งบ้านเรือน การตั้งบ้านเรือนของประชากรในเขตอาเภอคลองหาด แบ่งการปกครอง
ออกเปน็ 7 ตาบล 71 หมูบ่ า้ น ไดแ้ ก่
1. เทศบาลคลองหาด มี 13 หมบู่ า้ น
2. ตาบลคลองไก่เถ่อื น มี 11 หมู่บ้าน
3. ตาบลไทยอุดม มี 9 หมบู่ ้าน
4. ตาบลซบั มะกรดู มี 11 หมู่บา้ น
5. ตาบลไทรเด่ยี ว มี 9 หมู่บา้ น
6. ตาบลไทรทอง มี 8 หมู่บา้ น
7. ตาบลเบญจขร มี 10 หมบู่ ้าน
รวม 7 ตาบล 71 หมบู่ า้ น
กำรประกอบอำชีพ อาชีพหลักของประชากรในเขตอาเภอคลองหาด คือ อาชีพการเกษตร
การทาไร่ ได้แก่ ไร่อ้อย ไร่ข้าวโพด ไร่มันสาปะหลัง การทาสวน ได้แก่ สวนปาลม์ น้ามนั สวนชมพู่ สวน
ลาไย สวนฝร่ัง การเลี้ยงสัตว์ ได้แก่ โคนม ไก่สามสายพันธุ์ ไก่เนื้อ และ รบั จ้าง ไดแ้ ก่ รับจ้าง ทาไร่
และรบั จ้างท่วั ไป
คาขวญั ประจาอาเภอคลองหาด
“ เมืองไมผ้ ล คนชายแดน”
ลักษณะภมู อิ ากาศ
ลกั ษณะอากาศของอาเภอคลองหาด มีสภาพรอ้ นช้ืน อากาศคล้ายกบั จงั หวัดจันทบรุ ี
มีฝนตกปานกลาง และปริมาณนา้ ฝนอยู่ในเกณฑป์ านกลาง สภาพภูมอิ ากาศแบง่ ออกได้เปน็ 3 ฤดู
4
ฤดูร้อน เร่มิ ต้ังแตเ่ ดอื นกมุ ภาพันธ์-เดอื นเมษายน
ฤดูฝน เร่มิ ตั้งแตเ่ ดอื นพฤษภาคม-เดอื นตุลาคม
ฤดหู นาว เรมิ่ ต้ังแต่เดือนพฤศจิกายน - เดอื นมกราคม
อุณหภูมโิ ดยเฉลยี่ 28.5 - 30.00 องศาเซลเซียส
ทรัพยากรธรรมชาติ
- ทรพั ยากรดนิ สภาพดนิ โดยทวั่ ไปเปน็ ดนิ ร่วน และดินร่วนปนเหนยี ว
- ทรพั ยากรน้า อ่างเกบ็ นา้ ท่สี าคญั อ่างเกบ็ นา้ คลองหาด อา่ งเกบ็ น้าเขาเล่อื ม
อ่างเกบ็ น้าบา้ นคลองไก่เถอื่ น อ่างเกบ็ นา้ บ้านทบั ทิมสยาม 05 อา่ งเกบ็ นา้ คลองวังจิก
- ทรัพยากรป่าไม้ พนื้ ทป่ี ่าเป็นเขตปา่ สงวน โครงการทบั ทิมสยาม 05
ประชากร
อาเภอคลองหาด มปี ระชากร 36,624 คน จาแนกเป็นชาย 18,397 คน หญิง 18,227 คน
จานวน 7,434 ครวั เรือน แยกออกเปน็ ตาบลต่าง ๆ ดังน้ี
การปกครองส่วนทอ้ งถ่ิน
- เทศบาลตาบล 1 แห่ง ได้แกเ่ ทศบาลตาบลคลองหาด
- องค์การบรหิ ารส่วนตาบล 6 แห่ง ได้แก่
1. องค์การบริหารสว่ นตาบลคลองไก่เถื่อน
2. องค์การบรหิ ารส่วนตาบลไทยอดุ ม
3. องค์การบรหิ ารส่วนตาบลซับมะกรดู
4. องค์การบรหิ ารสว่ นตาบลไทรเดย่ี ว
5. องคก์ ารบริหารส่วนตาบลไทรทอง
6. องคก์ ารบรหิ ารส่วนตาบลเบญจขร
การศึกษา
อาเภอคลองหาด มสี ถานศึกษา 39 แหง่ แบง่ เป็น
- ศนู ย์การศกึ ษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอคลองหาด จานวน 1 แห่ง
- ระดับมธั ยมศึกษาจานวน 2 แห่ง
- ระดับประถมศึกษาจานวน 22 แห่ง
- ศนู ย์พัฒนาเด็กเล็ก จานวน 14 แห่ง
5
เศรษฐกจิ และกำรประกอบอำชีพ
ประชากรส่วนใหญ่ประกอบอาชีพเกษตรกรรม (ทาไรม่ ันสาปะหลงั ) รองลงมาไดแ้ ก่อาชีพ ไรอ่ อ้ ย
ไร่ข้าวโพดอาหารสัตว์ ข้าวนาปี รับจ้าง ค้าขาย ตามลาดับ โดยมีพ้ืนที่การเกษตรท้ังอาเภอ 195,537 ไร่ คิด
เป็นรอ้ ยละ 90 ของพ้นื ทเี่ กษตร แบ่งเปน็
1) พื้นทป่ี ลกู มนั สาปะหลงั 94,629 ไร่ (ร้อยละ 48 ของพื้นที่เกษตรทัง้ อาเภอ)
2) พน้ื ทปี่ ลูกอ้อยโรงงาน 43,166 ไร่ (รอ้ ยละ 22 ของพน้ื ทเ่ี กษตรทั้งอาเภอ)
3) พนื้ ทป่ี ลกู ข้าวโพดอาหารสัตว์ 37,794 ไร่ (รอ้ ยละ 19 ของพ้ืนที่เกษตรท้งั อาเภอ)
4) พ้นื ทป่ี ลูกพืชอื่นๆ 19,948 ไร่ (ร้อยละ 10 ของพ้ืนทเี่ กษตรทงั้ อาเภอ)
สภาพทางเศรษฐกิจของอาเภอคลองหาดอยูใ่ นเกณฑด์ ี ประชากรรอ้ ยละ 90 มรี ายไดจ้ ากการ
ประกอบอำชีพเกษตรกรรม จะเหน็ ไดว้ ่าประชากรส่วนใหญใ่ ชพ้ ้นื ท่ีในการปลกู มันสาปะหลัง ปลูก
อ้อยโรงงาน ปลูกข้าวโพดอาหารสัตว์ ทาสวนผลไม้ และข้าวนาปี ซึ่งเป็นอาชีพท่ีทาให้มีรายได้หมุนเวียน
ตลอดทั้งปี
ศาสนา
ประชากรสว่ นใหญ่ในพื้นทอี่ าเภอคลองหาด รอ้ ยละ 99 นบั ถอื ศาสนาพทุ ธและประชากรรอ้ ยละ 1
นบั ถือศาสนาอืน่ ๆ มีวัดทัง้ หมด 29 แหง่
ศลิ ปวฒั นธรรม ประเพณี
วัฒนธรรมและประเพณีของอาเภอคลองหาด มีลักษณะเช่นเดียวกับวัฒนธรรมทอ้ งถน่ิ ของหลายๆ
ภาครวมกัน และลักษณะวัฒนธรรมพื้นบ้านของอาเภอคลองหาด เกิดจากวิถชี ีวติ ในชนบทท่ีติดมากับชุมชนท่ี
อพยพมาจากทอี่ นื่ ได้ปฏิบัตติ ดิ ต่อกนั มาเป็นระยะเวลาอันยาวนาน บางอยา่ งก็ไดร้ ับมาจากทีอ่ ื่น แต่ใชร้ ว่ มกัน
มาเปน็ ประเพณจี นถึงปจั จบุ นั เป็นตน้ นอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอคลองหาด
อัตลักษณ์
ใฝ่เรียนรู้ คู่คณุ ธรรม
เอกลักษณ์
ความสามัคคี
คาขวัญครู กศน.อาเภอคลองหาด
ครูผู้สรา้ งฅน อุทศิ ตนเพื่อส่วนรว่ ม
กลยุทธ์ กศน. อาเภอคลองหาด “เข้าใจ เข้าถึง พฒั นา”
“เข้าใจ” คอื เข้าใจบทบาท ภารกิจ หนา้ ท่ขี องตนเอง เขา้ ใจกล่มุ เป้าหมายของตนเอง
6
“เข้าถึง” คือเข้าใจถงึ กลุ่มเป้าหมาย พร้อมร่วมกัน วิเคราะห์ปญั หา และความต้องการของชุมชน
เพื่อให้
(เกาให้ถูกท่คี นั หรอื จ่ายยาใหถ้ ูกกบั โรค)
“พัฒนา” คือนาปัญหาของกลุ่มเป้าหมาย ความต้องการของชมุ ชนมาแกไ้ ขปัญหา และพัฒนาอยา่ งไม่
หยดุ ย้ังตามหลักปรัชญาของเศรษฐกจิ พอเพียง
บุคลากร กศน.อาเภอคลองหาด เปรยี บเสมอื น “ ครู + นกั พฒั นาชมุ ชน” ในคนเดยี วกนั
7
จำกแนวพระรำชดำรดิ ้ำนกำรสง่ เสรมิ กำรอำ่ น
1) ส่งเสริมให้มีการขยายและพฒั นาแหล่งการเรียนรู้ในระดับตาบล เพ่ือการถ่ายทอด องค์ความรู้
และจัดกจิ กรรมเพอ่ื เผยแพรอ่ งค์ความร้ใู นชมุ ชนได้อยา่ งทวั่ ถึง
2) จัดกจิ กรรมส่งเสริมการเรียนรู้เพื่อปลูกฝังนิสัยรักการอา่ น และพัฒนาความสามารถในการอ่าน
และศักยภาพการเรียนรู้ของประชาชนทุกกลุ่มเป้าหมายให้ได้ ระดับอ่านคล่อง อ่านเข้าใจความ เขียนคล่อง
และอ่านเชิงคดิ วิเคราะห์พื้นฐาน และใหป้ ระชาชนสามารถรับรู้ข้อมูลข่าวสารที่ถูกต้องและ ทันเหตกุ ารณ์ เพื่อ
สามารถนาความรูท้ ีไ่ ดร้ บั ไปใช้ประโยชนใ์ นการปฏิบตั ิจรงิ
3) ส่งเสริมให้มีการสร้างบรรยากาศ และส่ิงแวดล้อมท่ีเอื้อต่อการอ่านใหเ้ กิดข้ึนในสังคมไทย โดย
สนบั สนุนการพัฒนาแหล่งการเรียนรู้ใหเ้ กดิ ข้ึนอยา่ งกว้างขวางและทั่วถึง เชน่ พฒั นาหอ้ งสมดุ ประชาชนทกุ แห่ง
ให้เป็นแหลง่ เรียนรู้ตลอดชีวติ ของชมุ ชน ส่งเสริมและสนบั สนุนอาสาสมัครส่งเสริมการอ่าน การสร้างเครือข่าย
ส่งเสรมิ การอ่าน จดั หนว่ ยบริการเคลือ่ นทพ่ี รอ้ มอปุ กรณ์เพอ่ื ส่งเสริมการอา่ นและการเรียนร้ทู ่ีหลากหลายออก
ให้บริการ ประชาชนในพ้ืนที่ต่าง ๆ อย่างทั่วถึง สมา่ เสมอ รวมทง้ั เสริมสร้างความพร้อมในด้านส่ืออุปกรณเ์ พ่ือ
สนบั สนุนการอา่ น และการจดั กจิ กรรมเพ่อื ส่งเสรมิ การอา่ นอย่างหลากหลาย
4) จัดสร้าง และพัฒนาศูนย์วิทยาศาสตร์เพ่ือการศึกษา ให้เป็นแหล่งการเรียนรู้เชิงวิชาการ และ
แหลง่ ทอ่ งเทย่ี วประจาท้องถิ่น โดยพัฒนาและจัดทานิทรรศการ มหกรรมวิทยาศาสตร์สัญจร และจดั กิจกรรมท่ี
เน้น การเสริมสร้างทักษะ กระบวนการเรียนรู้ และเจตคติทางวิทยาศาสตร์ เพ่ือให้ประชาชนนาความรู้และ
ทกั ษะทาง วิทยาศาสตร์ ไปใช้พฒั นาทักษะการคดิ วิเคราะหบ์ นฐานข้อมูลที่ถูกต้อง และสามารถปรบั ตวั รองรับ
ผลกระทบจาก การเปล่ียนแปลงในอนาคตได้อย่างมีประสิทธิภาพ รวมท้ังเช่ือมโยงกระบวนการเรียนรู้
วทิ ยาศาสตร์เพื่อพัฒนาชุมชน ให้ผู้รับบริการสามารถนาไปประยกุ ต์ใชใ้ นการดาเนินชวี ิต การพัฒนาอาชพี การ
รกั ษาส่ิงแวดลอ้ ม และการป้องกันภยั พบิ ัตจิ ากธรรมชาตใิ นพืน้ ที่
5) พัฒนาระบบการให้บริการสื่อเทคโนโลยีเพ่ือการศึกษาให้ได้หลายช่องทางท้ังทางอินเทอร์เน็ต
และ รูปแบบอื่น ๆ เชน่ Application บนโทรศัพท์เคล่ือนที่ และ Tablet, DVD, CD, VCD และ MP3 เป็นต้น
เพื่อให้ กลุ่มเป้าหมายสามารถเลือกใช้บริการเพื่อเข้าถึงโอกาสทางการศึกษาและการเรียนรู้ได้ตามความ
ต้องการ
8
ควำมเป็นมำของนวตั กรรมกำรสง่ เสริมกำรอ่ำนจำกแนวพระรำชดำริ
“อ่ำนท่ไี หน สบำยใจทนี่ ่ัน”
ตามคณะรัฐมนตรี มมี ตปิ ระกาศให้ ปี 2552-2561 เปน็ ทศวรรษแห่งการอา่ น และ กาหนดวนั ท่ี
2 เม.ย. เป็นวันคล้ายพระราชสมภพของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดา เป็น ”วันรักการอ่าน” พร้อมให้การ
สง่ เสริมการอ่านเป็นวาระแหง่ ชาติ คนไทยอ่านหนงั สือเพิ่มขึ้นปีละ 10 เล่ม รวมท้ังตอ้ งการมีพัฒนาและเพ่ิม
แหล่งการอ่านทีม่ คี ุณภาพให้ทว่ั ถึงทกุ ตาบล/ชุมชน สร้างภาคเครอื ข่ายการอา่ นเพื่อปลูกฝังนิสัยรักการอา่ นและ
การเรียนรู้ตลอดชีวติ อยา่ งย่ังยืนน้ัน ในการดาเนินงานศึกษาตามอธั ยาศัย ของ กศน.อาเภอคลองหาด ในเร่ือง
หอ้ งสมุดประชาชน และงานส่งเสรมิ รักการอ่านเคล่ือนท่ี ส่งเสริมการรกั อ่านบ้านหนังสือชุมชน สง่ เสริมรักการ
อา่ นชาวตลาด ซึ่งจากผลการดาเนินงานของกิจกรรม พ้ืนที่ อาเภอคลองหาดทั้ง 7 ตาบล ประชาชนให้ความ
สนใจในการอ่านหนงั สอื น้อยลง
ดังนั้น สถานศึกษาจึงติดตามทาแบบสอบถาม และสัมภาษณ์ประชาชนในชุมชน ท้ัง 7 ตาบล
ถึงสาเหตุที่อ่านหนังสือน้อยลง ซึ่งคาตอบที่ได้รับคือประชาชนส่วนใหญ่ยังอ่านหนังสือเหมือนเดิม เพียงแต่
ไม่ไดอ้ ่านในหนังสอื เชน่ แตก่ อ่ น แต่เปล่ียน มาอา่ นหนงั สอื จากโทรศัพทม์ ือถอื ระบบสมาร์ทโฟนแทนหนังสือ
ซง่ึ การอ่านทางโทรศัพท์ไม่ต้องเสียเงินซ้ือหนังสอื หรือไม่ยืมจากแหลง่ เรยี นรตู้ ่างๆ และโทรศัพท์ยัง สามารถ
อ่านเรื่องราวได้หลากหลายประเภทตามความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย ประชาชนส่วนใหญ่จึงเลือกที่จะใช้
โทรศัพท์แทนหนงั สอื จำกสงิ่ ท่เี กดิ โทรศัพทจ์ ึง เป็นปจั จยั หลัก ทที่ ำให้ กศน.อำเภอต้องแก้ไขปญั หำ จึง
มีแนวคิดในการสร้างนวัตกรรมส่งเสริมการอ่านตามแนวพระราชดาริข้ึน ภายใต้ผลงานท่ีชื่อ “อ่ำนที่ไหน
สบำยใจท่ีน่ัน” โดยคิดเป็น นววัตกรรมส่งเสริมการอ่านประเภทส่ือในยุคดิจิทัล คืออ่านหนังสือบนโทรศัพท์
โดยเข้าคิวอาร์โค้ด และลิงค์ผ่านเว็บไซด์ กศน.อาเภอคลองหาด จะพบหนังสือที่หลากหลาย ตอบโจทย์ของคน
ทุกช่วงวัย ต้ังแต่แรกเกิด จนถึงผู้สูงอายุ ตลอดคนพิการ กศน.อาเภอคลองหาดเช่ือว่านวัตกรรมส่งเสริมการ
อา่ นนี้จะสามารถพฒั นาสังคมและชุมชนของคนไทยใหร้ กั การอ่านมากขึ้นได้
วัตถุประสงค์
1 เพ่ือให้ประชาชนมีนิสัยรักการอ่าน ใฝ่เรียน ใฝ่รู้ โดยการปลูกฝังและสร้างเจตคติให้เห็นคุณค่า
และประโยชนข์ องการอ่าน โดยการประชาสมั พันธส์ ง่ เสรมิ ใหท้ กุ คนมีสว่ นร่วมสรา้ งเครือขา่ ยส่งเสริมการอา่ น
2. เพื่อสร้างนวัตกรรมส่งเสริมการเทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษา โดยผ่านคิวอาร์โค้ด และ
และการจดั กิจกรรมเพื่อส่งเสริมการอ่านทห่ี ลากหลายสงิ่ แวดล้อมท่ีเอ้อื ตอ่ การอ่าน ใหเ้ กดิ ขึน้ ในสังคมไทย
เป้ำหมำย
ประชาชนทว่ั ไปของอาเภอคลองหาด จานวน 7 ตาบล
9
ประโยชนจ์ ำกกำรพัฒนำนวตั กรรมกำรสง่ เสริมกำรอ่ำนจำกแนว
พระรำชดำริ “อำ่ นทไ่ี หน สบำยใจที่นั่น”
การพัฒนานวัตกรรมการส่งเสริมการอ่านจากแนวพระราชดาริ “อ่านที่ไหน สบายใจที่
นนั่ ” เป็นประโยชน์ในการพัฒนาสงั คมและชุมชนในด้านของเทคโนโลยีสารสนเทศทางการศึกษา นวัตกรรม
การส่งเสริมการอ่านน้ี สามารถสนองเรื่องความแตกต่างของกลุ่มเป้าหมายท่ีรักการอ่านของแต่ละบุคคลได้
เนอื่ งจากตัวนวัตกรรม แยกประเภทหนังสอื เปน็ หมวดหมตู่ ามกลุ่มเปา้ หมายของผ้ใู ช้บรกิ ารทุกชว่ งวัย คอื
1 หมวดเจ้าฟา้ นกั อ่าน
2 หมวดเด็ก
3 หมวดวยั รุ่น
4 หมวดคนทางาน
5 หมวดผสู้ ูงอายุ
6 หมวดคนพิการ
7 หมวดหญงิ มคี รรภ์
8 หมวดหนงั สอื เรียน กศน.
ซงึ่ นวัตกรรมสง่ เสรมิ รักการ “อ่านท่ีไหน สบายใจท่ีนน่ั ” น้จี ะเป็นตวั กระตนุ้ ให้ประชาชนในชมุ ชนตน่ื ตวั และ
หันมาสนใจในการอ่านหนังสือมากขึ้น จะช่วยให้การศึกษามีพลังมากข้ึนและเกิดความเสมอภาคทาง
การศกึ ษา
การใช้โทรศัพท์สมาร์ทโฟน เขา้ คิวอารโ์ คด้ เชื่อมต่ออนิ เตอร์ สามารถอา่ นหนังสือท่ีไหนก็ไดต้ ามต้องการ ชว่ ย
ประหยดั คา่ ใช้ในการซื้อหนงั สือที่ละหลายเล่ม ลดเวลาในการเดินทางไปหาหนังสอื อีกทง้ั รูปแบบของหนังสือ
สวยงาม ทาใหผ้ ้อู ่านได้เรียนรู้เร็วขึ้น สนุกสนานเพลดิ เพลินกับสิง่ แปลกใหม่ นวัตกรรมจะสร้างความตนื่ ตัวให้
ประชาชนมีนสิ ัยรักการอ่านตลอดจนให้การอ่านนาไปสู่การใฝ่รู้ใฝ่เรียนตลอดชีวิต และยกระดับความสามารถ
ในการอา่ นของประชาชนกลุ่มเป้าหมายได้มากข้ึน ซ่งึ ส่งิ เหล่าจะทาให้ประชาชนหนั กลับมาอ่านหนังสือมากข้ึน
กว่าอย่างแน่นอน
10
ผลงำนทีบ่ งั เกิดผลในทำงกำรสร้ำงจติ สำนึก สรำ้ งขวญั กำลังใจ และ
เสริมสรำ้ งสำมำรถแรงบันดำลใจในกำรพฒั นำงำนใหด้ ียง่ิ ขน้ึ ในอนำคต
ในปัจจุบัน ประเทศของเราได้เป็นยุค ดิจิทัล เขาสู่ Thailand 4.0 โดยรัฐบาลพยายามที่จะ
กระตุ้นให้ประชาชนตน่ื ตวั และพฒั นาตนเองตลอดเวลา และรฐั บาลได้ติดตัง้ เนต็ ประชารฐั ให้แตล่ ะหม่บู า้ นเพื่อ
ประชาชนได้มีความรู้ด้านเทคโนโลยี โดยใช้ผ่านทางโทรศัพท์ Smart Phone และประชาชนได้ใช้ประโยชน์
จากเน็ตประชารัฐในการพัฒนาคุณภาพของตนเอง และในอนาคต นวัตกรรมส่งเสรมิ รักการอ่าน “อ่านที่ไหน
สบายใจที่น่ัน” จะพัฒนาในตัวนวัตกรรมให้หลากหลายเพิ่มขึ้น เช่น ประวัติศาสตร์ชาติไทย แหล่งเรียนรู้ใน
ชุมชน ภูมิปัญญาท้องถิ่น เร่ืองเล่าในท้องถ่ิน กระดานข่าวในชุมชน หรือบทความต่างๆ ที่คนในชุมชนมีส่วน
รว่ มในนวตั กรรมชิ้นนี้ จะเกดิ การเปลยี่ นแปลงบทบาทของอา่ นหนังสือในชมุ ชน และขยายประโยชน์นวตั กรรม
ส่งเสรมิ การอ่าน ไปสู่การพฒั นาทีย่ ง่ั ยนื ได้
ภำคผนวก
12
แบบฟอรม์ กำรจดั ส่งผลงำนและนวัตกรรมส่งเสรมิ กำรอ่ำนตำมแนวพระรำชดำริ
สมเด็จพระเทพรัตนราชสดุ า ฯ สยามบรมราชกุมารี
…………………………………………………………………..
ชอ่ื ผลงานและนวตั กรรม ....... “อ่านทีไ่ หน สบายใจทน่ี ่นั ”……………..
จากแนวพระราชดาริด้านการส่งเสรมิ การอ่าน …..โครงการเทคโนโลยีสารสนเทศเพือ่ การสง่ เสริม
รักการอ่านตามแนวพระราชดาริ ………………………..
ประโยชน์จากการพัฒนานวัตกรรม สามารถสนองเรื่องความแตกต่างของกลุ่มเปา้ หมายท่ีรักการ
อา่ นของแต่ละบคุ คลได้ตวั กระตนุ้ ให้ประชาชนในชุมชนตน่ื ตัวและหนั มาสนใจในการอ่านหนงั สอื มากขน้ึ จะช่วย
ให้การศึกษามีพลงั มากขึ้นและเกิดความเสมอภาคทางการศกึ ษา
นวัตกรรมจะสรา้ งความตน่ื ตัวให้ประชาชนมนี สิ ัยรักการอ่านตลอดจนให้การอ่านนาไปสกู่ ารใฝ่รูใ้ ฝ่
เรียนตลอดชีวติ
ผคู้ ิดคน้ นวตั กรรม 1. นายไพฑรู ชนุ สอาด ครู กศน.ตาบล
2. นางสาวเบญญารัตน์ ทองโชติ ครู กศน.ตาบล
ผ้ใู ห้การสนับสนุน 1. นายสรุ ชยั จันทร์แดง ผอ. กศน.อาเภอคลองหาด
ภำพประกอบ
คิวอาร์โคด้ หนา้ แรก
13
ภำพกิจกรรมกำรใชน้ วตั กรรมกำรสง่ เสรมิ กำรอำ่ น
“อา่ นท่ีไหน สบายใจทีน่ น่ั ” ในบา้ นหนังสอื ชุมชน
หน่วยงำนผู้ส่งประกวด ........ ศนู ย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอธั ยาศยั อาเภอคลองหาด
ท่อี ยู่ ศูนยก์ ารศึกษานอกระบบและการศกึ ษาตามอัธยาศยั อาเภอคลองหาด หม่ทู ่ี 5 ตาบลคลองหาด
อาเภอคลองหาด จงั หวัดสระแกว้ 27260
หมายเลขโทรศัพท์ผู้ประสานงาน นายไพฑูร ชุนสอาด 098-9943189
14
ภาพกิจกรรมการใช้นวตั กรรมการสง่ เสรมิ การอา่ น
“อ่านทไ่ี หน สบายใจทน่ี น่ั ” ในบ้านหนงั สือชุมชน ตาบลเบญจขร
ครูแนะนาวธิ ีการใช้ ครแู นะนาวธิ ีการใช้
การใชบ้ รกิ าร การใชบ้ ริการ
15
ภาพกจิ กรรมการใชน้ วตั กรรมการส่งเสรมิ การอา่ น
“อา่ นทไี่ หน สบายใจทน่ี นั่ ” ในบ้านหนงั สอื ชุมชน ตาบลซบั มะกรดู
ใช้จัดกระบวนการเรยี นการสอน ใช้จัดกระบวนการเรียนการสอน
การใช้บริการ การใชบ้ ริการ
16
ภาพกจิ กรรมการใช้นวตั กรรมการสง่ เสรมิ การอ่าน
“อ่านทไ่ี หน สบายใจทน่ี น่ั ” ในบา้ นหนงั สือชมุ ชน ตาบลไทรเดย่ี ว
ใช้จดั กระบวนการเรยี นการสอน ใช้จัดกระบวนการเรยี นการสอน
การใช้บรกิ าร การใช้บรกิ าร
17
ภาพกจิ กรรมการใช้นวตั กรรมการสง่ เสรมิ การอา่ น
“อ่านทไ่ี หน สบายใจทน่ี น่ั ” ในบ้านหนังสือชุมชน ตาบลไทรทอง
ครแู นะนาวิธีการใช้ ครูแนะนาวิธีการใช้
ผใู้ ชบ้ ริการ ผใู้ ช้บรกิ าร
18
ภาพกจิ กรรมการใช้นวตั กรรมการสง่ เสรมิ การอา่ น
“อ่านทไี่ หน สบายใจทน่ี นั่ ” ในบ้านหนังสือชมุ ชน ตาบลคลองไกเ่ ถื่อน
ผู้ใช้บริการ ผูใ้ ช้บริการ
ผูใ้ ชบ้ รกิ าร ผใู้ ช้บรกิ าร
19
ภาพกิจกรรมการใช้นวตั กรรมการสง่ เสรมิ การอา่ น
“อ่านทไ่ี หน สบายใจทนี่ น่ั ” ในบ้านหนงั สือชมุ ชน ตาบลคลองหาด
ครูแนะนาวธิ กี ารใช้ ผใู้ ชบ้ ริการ
การใชบ้ รกิ าร ผใู้ ชบ้ รกิ าร
20
คณะทำงำน
ทปี่ รกึ ษำ จันทร์แดง ผอ.กศน.อาเภอคลองหาด
นายสุรชัย
คณะทำงำน เกษชม ครู อาสาสมัคร
ชาวโยธา ครู อาสาสมคั ร
นางปาณสิ รา อยยด ครู อาสาสมัคร
นางอรทัย หอมหวน ครู กศน.ตาบล
นางสาวโสภี สีหอมกล่ิน ครู กศน.ตาบล
นางสาวบงั อร ครฑุ อินทร์ ครู กศน.ตาบล
นางสาวชญานิศ กาละพัฒน์ ครู กศน.ตาบล
นางสาวสาวิตรี ฟองสมุทร์ ครู กศน.ตาบล
นางณฐพร คาประโคน ครูศนู ย์การเรยี นชุมชน
นางสธุ ารัตน์ ภาษาสุข ครศู นู ยก์ ารเรียนชุมชน
นางสาวนธิ ิมา ชาญศลิ ป์ ครูสอนผพู้ กิ าร
นายธรี ศกั ดิ์ โพธ์ลิ ี เจ้าหน้าทีห่ ้องสมุด
นางสาวทศั นยี ์
นางอญั ชนา
ผรู้ บั ผิดชอบ ชุนสอาด ครู กศน.ตาบล
ทองโชติ ครู กศน.ตาบล
นายไพฑรู วิเชียร ครู ศรช.
นางสาวเบญญารัตน์ ศรรี ุง่ ครูสอนคนพิการ
นายธีระวฒั น์
นางสาววไิ ลรัตน์