การประเมินแนวใหม่ตามกรอบการประเมิน PISA

การประเมินแนวใหมต่ ามกรอบการประเมิน PISA

ดร.ณฐั า เพชรธนู ผอู้ านวยการศนู ย์ PISA สพฐ.

แนวโน้มของการวดั ผลในปัจจบุ นั แนวปฏิบตั ิใหม่

แนวปฏิบตั ิแบบดงั้ เดิม วดั วา่ นกั เรยี นรแู้ ละทาอะไรไดบ้ า้ ง
1 วดั วา่ นกั เรยี นรอู้ ะไร
2 วดั เฉพาะเรอ่ื งสนั้ ๆ ไมต่ ่อเน่อื ง เป็นอสิ ระจากบรบิ ท วดั ความรทู้ ส่ี มั พนั ธก์ บั บรบิ ททอ่ี ยรู่ อบๆ
วดั ความรทู้ เ่ี ชอ่ื มโยงกบั กระบวนการ
3 ทดสอบวา่ นกั เรยี นไมร่ อู้ ะไร วดั ความรใู้ หมท่ เ่ี ชอ่ื มโยงกบั ความรเู้ ดมิ
4 ปกตวิ ดั ผลเพอ่ื ตดั สนิ ใจ
ประเมนิ วา่ นกั เรยี นเขา้ ใจวา่ อยา่ งไร เขา้ ใจอยา่ งไรจงึ ตอบเชน่ นนั้
5 วดั ผลเมอ่ื สน้ิ สดุ การเรยี น
6 ครผู สู้ อนเป็นประเมนิ ผล วดั ผลเพอ่ื ตรวจหาจดุ อ่อนจดุ แขง็ และเขา้ ใจกระบวนการเรยี นรู้
ของนกั เรยี น

วดั ผลต่อเน่ืองเพอ่ื ใชป้ รบั ปรงุ การเรยี นรอู้ ยา่ งต่อเน่อื ง

หลายฝ่ายรว่ มกนั

ความแตกต่างระหวา่ งเป้าหมายการประเมนิ ผลแบบดงั้ เดมิ และแนวใหม่

การประเมินผลแบบดงั้ เดิม การประเมินผลแนวใหม่

1 โรงเรยี นมหี น้าทเ่ี ตรยี มนกั เรยี นใหเ้ ป็นประชากรทม่ี ี โรงเรยี นมหี น้าทเ่ี ตรยี มนกั เรยี นใหเ้ ป็นประชากรทม่ี ปี ระสทิ ธภิ าพ
ประสทิ ธภิ าพและมคี ณุ ภาพในอนาคต และมคี ุณภาพในอนาคต

2 การทจ่ี ะเป็นประชาชนทม่ี ปี ระสทิ ธภิ าพและมคี ุณภาพ ตอ้ งมสี มรรถนะทจ่ี ะปฏบิ ตั ภิ ารกจิ ทม่ี คี วามหมายในโลกความจรงิ
ตอ้ งมคึ วามรแู้ ละทกั ษพน้ื ฐานในเน้อื หาวชิ าตามทก่ี าหนด

3 ประเมนิ ผลผเู้ รยี นตามความรแู้ ละทกั ษะในวชิ าทก่ี าหนด โรงเรยี นประเมนิ สมรรถภาพ ทส่ี ามารถปฏบิ ตั ภิ ารกจิ ทพ่ี วกเขา
จะตอ้ งไปเผชญิ ภายหลงั เมอ่ื จบจากโรงเรยี นไปแลว้

4 เพอ่ื ทจ่ี ะดวู า่ นกั เรยี นประสบความสาเรจ็ หรอื ไม่ นกั เรยี น เพอ่ื ดวู า่ นกั เรยี นประสบความสาเรจ็ หรอื ไม่ โรงเรยี นจงึ ตอ้ งให้
ตอ้ งทดสอบวา่ นกั เรยี นไดร้ บั ความรแู้ ละทกั ษะหรอื ไม่ นกั เรยี นแสดงใหเ้ หน็ วา่ สามารถปฏบิ ตั ภิ าระงานทเ่ี ลยี นแบบความ
ทา้ ทายทน่ี กั เรยี จะเผชญิ ในชวี ติ จรงิ

ความฉลาดรู้ (Literacy) หมายถงึ

สมรรถนะของนักเรียนที่ไม่เพียงแค่
ใช้ความร้แู ละทกั ษะในวิชาหลกั แต่หมายถงึ
การข้ามขอบเขตสาขาวิชาที่ได้เรียนมาใน

โรงเรียน เพอ่ื ประยกุ ตใ์ ช้/แก้ปัญหา
ในสถานการณ์หรอื บริบทในชีวิตจริง

อา้ งองิ : https://www.oecd-ilibrary.org/

ความฉลาดรดู้ ้านการอ่าน

ความฉลาดรดู้ ้านการอ่าน

ความสามารถทจ่ี ะทาความเขา้ ใจกบั สง่ิ ทไ่ี ดอ้ า่ น สามารถนาไปใช้
ประเมนิ สะทอ้ นออกมาเป็นความคดิ เหน็ ของตนเอง และมคี วามรกั และ
ผกู พนั กบั การอา่ น เพอ่ื ใหบ้ รรลุเป้าหมาย พฒั นาความรแู้ ละศกั ยภาพ
และการมสี ว่ นรว่ มในสงั คม

กรอบการประเมิน

ความฉลาดร้ดู ้านการอ่าน

▪ รตู้ าแหน่งขอ้ สนเทศในเน้อื เรอ่ื ง
▪ มคี วามเขา้ ใจในเน้อื เรอ่ื ง
▪ ประเมนิ และสะทอ้ นความคดิ เหน็ ต่อเน้อื เรอ่ื ง

แหลง่ ขอ้ มลู : https://pisathailand.ipst.ac.th/pisa2018-fullreport/

ความฉลาดรดู้ ้านคณิตศาสตร์

ความฉลาดร้ดู ้านคณิตศาสตร์

การใชค้ ณิตศาสตร์ในการแกป้ ัญหาจากสถานการณ์และบริบทต่าง ๆ ท่ีเกิดข้ึน
จริงในโลก โดยผนวกการใหเ้ หตุผลเชิงคณิตศาสตร์กบั การแกป้ ัญหาโดย
ใชห้ ลกั การ กระบวนการ ขอ้ เทจ็ จริง และเครื่องมือทางคณิตศาสตร์ไวด้ ว้ ยกนั
เพ่อื นาไปใชใ้ นการอธิบาย การใหเ้ หตุผล และการคาดการณ์ปรากฏการณ์ต่าง ๆ

กรอบประเมิน

ความฉลาดร้ดู ้านคณิตศาสตร์

▪ การใหเ้ หตุผลทางคณติ ศาสตร์
▪ กระบวนการแกป้ ัญหา

❖ คดิ /แปลงปัญหา
❖ ใชค้ ณติ ศาสตร์
❖ ตคี วามและประเมนิ

อา้ งองิ : PISA-2021-mathematics-framework.pdf (oecd.org)

ความฉลาดรดู้ ้านวิทยาศาสตร์

ความฉลาดร้ดู ้านวิทยาศาสตร์

ความสามารถของนกั เรยี นในการมสี ว่ นรว่ มกบั ประเดน็ ทเ่ี กย่ี วขอ้ งกบั วทิ ยาศาสตร์
และแนวคดิ ทางวทิ ยาศาสตรไ์ ดอ้ ยา่ งมวี จิ ารณญาณในฐานะพลเมอื งทร่ี จู้ กั ไตรต่ รอง
การมสี ว่ นรว่ มในการสนทนาอภปิ รายอยา่ งมเี หตผุ ลเกย่ี วกบั วทิ ยาศาสตรแ์ ละ
เทคโนโลยที ม่ี รี ากฐานมาจากวทิ ยาศาสตรซ์ ง่ึ จาเป็นตอ้ งมคี วามรทู้ ด่ี ใี นเรอ่ื งของ
ขอ้ เทจ็ จรงิ และทฤษฎที ใ่ี ชอ้ ธบิ ายปรากฏการณ์ในเชงิ วทิ ยาศาสตร์

กรอบการประเมิน

ความฉลาดร้ดู ้านวิทยาศาสตร์

▪ การอธบิ ายปรากฏการณ์เชงิ วทิ ยาศาสตร์
▪ การประเมนิ และออกแบบกระบวนการสบื เสาะหาความรู้
▪ การแปลความหมายขอ้ มลู และการใชป้ ระจกั ษพ์ ยานเชงิ วทิ ยาศาสตร์

เครอ่ื งมอื การวดั และประเมนิ ผลกลุ่มใหญ่
(Large Scale Assessment)
ควรเป็นอยา่ งไร

35%

การประเมินแนวใหม่

01กระบวนการประเมนิ เครอ่ื งมอื ประเมนิ 02
องิ สถานการณ์
1.1 การประเมนิ องิ สมรรถนะ
1.2 บรู ณาการความรแู้ ละทกั ษะ 2.1 สถานการณ์ทซ่ี บั ซอ้ นไมค่ ุน้ เคย
1.3 รปู แบบกลุม่ ขอ้ สอบ 2.2 สถานการณ์หลากหลายและจานวนมาก
1.4 การสอบดว้ ยคอมพวิ เตอร์ 2.3 สถานการณ์มรี ปู แบบหลากหลาย
1.5 การตคี วามหมายคะแนน 2.4 คาถามสะทอ้ นสมรรถนะการคดิ ขนั้ สงู
2.5 คาถามปลายเปิด คาตอบถกู มมี ากกวา่ 1 คาตอบ

1. กระบวนการประเมนิ 1 การประเมินแนวใหม่

บรู ณาการความร้แู ละทกั ษะ 5432 การประเมินอิงสมรรถนะ

ขอ้ สอบแตล่ ะขอ้ ผเู้ รยี นตอ้ งประมวลและดงึ ความรแู้ ละทกั ษะ ความสามารถในการนาความรแู้ ละทกั ษะในวชิ าหลกั ไป
ทห่ี ลากหลายสหวชิ ารว่ มกนั เพอ่ื การแกป้ ัญหาในสถานการณ์/ภาระงาน ประยกุ ตใ์ ชเ้ พอ่ื การแกป้ ัญหาในสถานการณ์ชวี ติ จรงิ

การสอบด้วยคอมพิวเตอร์ รปู แบบกล่มุ ข้อสอบ

นกั เรยี นมปี ฏสิ มั พนั ธ์ (interactive) โดยขอ้ สอบถูกจดั เป็นกลมุ่ ตามเร่อื งราวทม่ี เี น้ือหา
กบั ขอ้ สอบไดม้ ากขน้ึ อาทิ click drag drop เช่อื มโยงกบั สถานการรใ์ นชวี ติ จรงิ

การตีความหมายคะแนน

ความสามารถของนกั เรยี นแบล่ งตามความยากงา่ ยของสถานการณ์/ภาระงาน
และความซบั ซอ้ นของความรแู้ ละทกั ษะทจ่ี ะถกู นามาใชแ้ กป้ ัญหา

2. เคร่อื งมอื ประเมินองิ สถานการณ์ การประเมินแนวใหม่

1. สถานการรท์ ่ีซบั ซ้อน ไม่ค้นุ เคย

สถานการณท์ ค่ี าดวา่ จะเกดิ ขนึ้ ในอนาคต สถานการณท์ เ่ี กดิ ขนึ้ ไมบ่ ่อย
แตส่ ง่ ผลกระทบในวงกวา้ ง

2. คาถามสะท้อนสมรรถนะการคิดขนั้ สงู เช่ือมโยงกบั สถานการณ์

คาถาม คดิ วเิ คราะห ์ ตคี วาม ประเมนิ คา่ โดยตอ้ งใชค้ วามรู/้ ทกั ษะ เพอ่ื แกป้ ัญหา
สถานการณท์ โ่ี จทยก์ าหนดขนึ้

3. สถานการณห์ ลากหลายแหล่งขอ้ มูลและจานวนขอ้ มูลมาก
ในความสามารถระดบั สงู นร. ตอ้ งใชข้ อ้ มูลจากจานวนแหลง่ ขอ้ มลู
มากกวา่ 1 แหลง่ และตอ้ งอา่ นขอ้ มลู จานวนมากและอา่ นใหค้ รบถว้ น

4. คาถามอตั นยั ปลายเปิ ด คาตอบถูกมมี ากกว่า 1 คาตอบ

คาถามเดยี วกนั คาตอบต่างกนั สะทอ้ นสมรรถนะต่างระดบั กนั .

5. รูปแบบสถานการณห์ ลากหลาย
บรบิ ทหลากหลาย (จากใกลต้ วั ไปไกลตวั ) เนือ้ หาตอ่ เนื่อง (ประโยค
ขอ้ ความ) ไม่ตอ่ เนื่อง ( ภาพ กราฟ) แบบผสม

กล่มุ ข้อสอบ : การใช้สมารท์ โฟน

บทนา ข้อที่ 1/3 ข้อที่ 2/3 ข้อที่ 3/3

เพอ่ื สรา้ งความเขา้ ใจท่ี การใช้ ตีความและ คิดและแปลงปัญหา
ชดั เจนในการทาขอ้ สอบ คณิ ตศาสตร์ ประเมินรว่ มกบั ร่วมกบั
การให้เหตผุ ล
และความเขา้ ใจใน การให้เหตผุ ล
สถานการณ์

ตวั อยา่ งขอ้ สอบ
ขอ้ ที่ 2

การใชส้ มารท์ โฟน

มกี ารจาลองสถานการณ์ มีการนาเสนอข้อมลู ของ
สถานการณ์ที่เกิดขึน้ จริงในโลกให้กบั นักเรยี น

ในตวั อยา่ งน้ีสถานการณ์ของขอ้ สอบอยใู่ นบรบิ ททางสงั คม
ซง่ึ มโี ปรแกรมจาลองเป็นโปรแกรมสเปรดชตี (Spreadsheet)

ทแ่ี สดงขอ้ มลู จานวนผใู้ ชส้ มารท์ โฟนของประเทศตา่ งๆ
ในทวปี เอเชยี ในการตอบคาถามขอ้ น้ีนกั เรยี นตอ้ งใชโ้ ปรแกรม
ดงั กลา่ วเป็นเครอ่ื งมอื ในการจดั เรยี งขอ้ มลู ใชก้ ระบวนการคดิ

เชงิ คานวณเพอ่ื ใหส้ ามารถเลอื กใชเ้ ครอ่ื งมอื หรอื วธิ กี าร
ทเ่ี หมาะสมในการแกป้ ัญหาเพอ่ื หาคาตอบในแตล่ ะขอ้ ย่อย

โดยนกั เรยี นตอ้ งตคี วามและประเมนิ ผลลพั ธท์ ไี่ ดร้ ว่ มกบั
การใหเ้ หตุผลทางคณิตศาสตรเ์ พอื่ ประเมนิ ความสมเหตุสมผล

ของขอ้ ความในคาถามแตล่ ะขอ้ ยอ่ ย

ระดบั ความสามารถของนักเรียน

แหลง่ ขอ้ มลู : https://pisathailand.ipst.ac.th/pisa2018-fullreport/

ชว่ งความสามารถ
ทก่ี าหนดในการทดสอบ
ความฉลาดร้ดู ้านคณิตศาสตร์

6 ระดบั ของ PISA

แหลง่ ขอ้ มลู : https://pisathailand.ipst.ac.th/pisa2018-fullreport/

ระดบั สามารถ: ความฉลาดรดู้ า้ นคณติ ศาสตร์

ระดบั ท่ี 3

นกั เรยี นสามารถทาโจทยต์ ามตวั อยา่ งหรอื วธิ กี ารทบ่ี อกไวช้ ดั เจน รวมทงั้ โจทยท์ ต่ี อ้ งเลอื กลาดบั
ขนั้ ตอนดว้ ย การตคี วามของนกั เรยี นเพยี งพอสาหรบั เป็นพน้ื ฐานในการสรา้ งแบบจาลองอยา่ งงา่ ย
หรอื สาหรบั การเลอื กและการใชก้ ลยทุ ธท์ ไ่ี มซ่ บั ซอ้ นสาหรบั การแกป้ ัญหานกั เรยี นทร่ี ะดบั น้ีสามารถ
ตคี วามและใชก้ ารนาเสนอทางคณิตศาสตรจ์ ากแหล่งขอ้ มลู ทแ่ี ตกต่างกนั และใชค้ วามเป็นเหตุเป็นผล
โดยตรงจากแหลง่ ขอ้ มลู นนั้ ๆ ได้ ซง่ึ โดยทวั่ ไปจะแสดงความสามารถในการแกป้ ัญหาโจทยร์ อ้ ยละ
เศษสว่ นและทศนิยม และหาความสมั พนั ธใ์ นเชงิ สดั สว่ น การแกป้ ัญหาของนกั เรยี นสะทอ้ นใหเ้ หน็ วา่
มกี ารตคี วามและใชค้ วามเป็นเหตุเป็นผลในขนั้ พน้ื ฐานได้

กล่มุ ข้อสอบ : ราปานุย

บทนา ข้อท่ี 1/7 ข้อที 6/7 ข้อที่ 7/7

เพอ่ื สรา้ งความเขา้ ใจท่ี ตาแหน่งข้อสนเทศ มีความเข้าใจ ประเมินคณุ ภาพ
ชดั เจนในการทาขอ้ สอบ ในเนื้อเรื่อง ในเนื้อเร่อื ง และความน่าเชื่อถือ

และความเขา้ ใจใน ของเนื้อเรอ่ื ง
สถานการณ์

ตวั อยา่ งขอ้ สอบ
ขอ้ ที่ 7

ราปานุ ย

มกี ารจาลองสถานการณ์ การอ่านบทความ บลอ็ กจาก
ส่ือออนไลน์ต่างๆ ซ่ึงเป็นสถานการณ์ที่เกิดขึ้นจริง
ในโลกให้กบั นักเรยี น

สาหรบั คาถามท่ี 7 นกั เรยี นตอ้ งเปรยี บเทยี บขอ้ มูลจากทงั้ สาม
แหลง่ แลว้ แสดงความคดิ เหน็ วา่ อะไรคอื สาเหตุทท่ี าใหต้ น้ ไม้

ขนาดใหญ่บนราปานุยหายไป โดยตอ้ งระบุขอ้ มลู ท่ี
เฉพาะเจาะจงเพอ่ื สนบั สนุนคาตอบของนกั เรยี น ซง่ึ ขอ้ สอบ

ขอ้ น้ีจะสะทอ้ นความสามารถในการประเมิน
ความน่าเชื่อถือและความสมเหตสุ มผล และ
ตดั สินความเหมาะสมที่เป็ นไปได้ของคากล่าวอ้าง

ชว่ งความสามารถ
ทก่ี าหนดในการทดสอบ
ความฉลาดร้ดู ้านการอ่าน

6 ระดบั ของ PISA

แหลง่ ขอ้ มลู : https://pisathailand.ipst.ac.th/pisa2018-fullreport/

ระดบั สามารถ: ความฉลาดรดู้ า้ นการอ่าน

ระดบั ท่ี 4

นกั เรยี นสามารถเขา้ ใจในขอ้ เขยี นทค่ี อ่ นขา้ งยาวในบทอา่ นทม่ี เี น้ือเรอ่ื งเดยี วหรอื หลายเน้ือเรอ่ื ง
สามารถตคี วามถงึ ความหมายของภาษาทม่ี คี วามแตกต่างกนั เพยี งเลก็ น้อยในบางสว่ นของบทอ่าน
โดยพจิ ารณาเทยี บกบั บทอา่ นทงั้ หมดโดยรวมดว้ ย โดยในภาระงานดา้ นการตคี วาม นกั เรยี นสามารถ
แสดงถงึ ความเขา้ ใจหรอื ใชห้ มวดหมเู่ ฉพาะได้ สามารถเปรยี บเทยี บมมุ มองต่าง ๆ และลงขอ้ สรปุ จาก
แหลง่ ขอ้ มลู หลายแหลง่ ได้ นกั เรยี นสามารถคน้ หา ระบุ และรวบรวมขอ้ มลู หลายชน้ิ ทป่ี ะปนอยกู่ บั
ตวั ลวงอ่นื ๆ ทเ่ี ป็นไปไดส้ ามารถสรา้ งขอ้ สรุปจากขอ้ ความในภาระงานเพอ่ื ประเมนิ ความเกย่ี วโยงของ
ขอ้ มลู ทเ่ี ป็นเป้าหมาย สามารถจดั การกบั ภาระงานทต่ี อ้ งจดจาซง่ึ อยใู่ นบรบิ ทกอ่ นหน้าได้

การบริการคลงั ข้อสอบออนไลน์และแบบฝึ กทกั ษะ

ระบบการสอบออนไลน์ : PISA-Style Online Testing คมู่ อื และแบบฝึกทกั ษะการแกป้ ัญหาตามแนวทางการประเมนิ PISA

ขอ้ มลู เพม่ิ เตมิ : http://bet.obec.go.th

แนวทางการส่งเสริมความฉลาดร้ขู องผเู้ รียน

โดยใชค้ ลงั ขอ้ สอบ PISA-Style Online Testing และแบบฝึกทกั ษะการคดิ แกป้ ัญหาตามแนวทางการประเมนิ PISA

ศน.เป็นพเ่ี ลย้ี งใหค้ าปรกึ ษาการเลอื กใช้
เครอ่ื งมอื ประเมนิ สมรรถนะทเ่ี หมาะสม/

สอดคลอ้ งกบั กจิ กรรมการเรยี นรู้

เลอื กคาถามทใ่ี หน้ ร.แสดงความคดิ เหน็ Learning Environment
ดว้ ยการใหเ้ หตุผลประกอบ
สง่ เสรมิ การใชค้ าถามปลายเปิ ด ทม่ี คี วามตอบถกู ท่ี
หลากหลายวธิ ี และสง่ เสรมิ การสนับสนุบความ

คดิ เห็นของตนเองอยา่ งมเี หตมุ ผี ล หรอื วพิ ากษโ์ ดยมี

สง่ เสรมิ การแกป้ ัญหาผา่ น Hands-on Activity หลกั ฐานเชงิ ประจกั ษส์ นับสนุน

การลงมอื ปฏบิ ตั แิ ละแบบฝึกทกั ษะ สง่ เสรมิ การกลยทุ ธใ์ นการอา่ น หรอื การแกป้ ัญหาจากการลงมอื ปฏบิ ตั ิ และมี
แบบฝึ กทกั ษะเขา้ มาเสรมิ เชน่ โดมตากแหง้ หรอื ไฮโดรพอนิกส ์ เป็ นตน้

สง่ เสรมิ การเรยี นรู้ Real World
ผา่ นสถานการณ์จรงิ
หยบิ สถานการณจ์ รงิ มาใชเ้ ชอ่ื มโยงความร/ู ้ ทกั ษะใน
หอ้ งเรยี น รวมทง้ั ความซบั ซอ้ น ความหลากหลาย
ของสถานการณด์ ว้ ย

B

Thank You

สานกั ทดสอบทางการศกึ ษา
สานกั งานคณะกรรมการการศกึ ษาขนั้ พนื้ ฐาน