ถอดบทเรียนความสำเร็จผู้นำการเปลี่ยนแปลงดีเด่น

คานา

กรมการพัฒนาชุมชน ได้ดาเนินโครงการเสรมิ สรา้ งและพัฒนาผู้นาการเปลี่ยนแปลง
ประจาปีงบประมาณ พ.ศ.2564 มีกระบวนการดาเนินงาน จานวน 7 กิจกรรม กลุ่มเป้าหมาย 1,000
ตาบล ๆ ละ 15 คนรวมทั้งสิ้น 15,000 คน กิจกรรมการพัฒนาตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง และ
ส่งเสรมิ ความเข้มแข็งของชุมชน สนับสนุนนโยบายรฐั บาลทมี่ ่งุ สืบสาน รกั ษา ต่อยอด และพฒั นาประเทศตามหลัก
ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งของพระบาทสมเด็จพระบรมชนกาธเิ บศร มหาภมู ิพลอดุลยเดชมหาราช บรมนาถบพิตร โดย
ม ีว ัต ถ ุป ร ะ ส ง ค ์เ พื ่อ เ พิ ่ม ข ีด ค ว า ม ส า ม า ร ถ ข อ ง ผู ้น า ช ุม ช น ใ ห ้ส า ม า ร ถ บ ูร ณ า ก า ร ง า น พ ัฒ น า ช ุม ช น น า ไ ป สู ่
การพึ่งตนเองได้ เพื่อใช้พลังชุมชนในการเสรมิ สรา้ งความมั่นคงทางอาหาร สรา้ งภูมิคุ้มกันทางสังคม และสรา้ ง
สิ่งแวดลอ้ มให้ยั่งยืน ในภาวะวกิ ฤตการแพรร่ ะบาดของไวรสั โคโรนา 2019 (โควดิ – 19) นาไปสู่คติพจน์ (Motto)
ภายใต้หัวข้อ “1 หมู่บ้าน สามารถดูแลได้ทั้งตาบล สรา้ งความมั่นคงทางอาหาร ด้วยหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจ
พอเพียง” โดยศูนย์ศึกษาและพัฒนาชุมชนชลบุร ี ได้ดาเนินการถอดบทเรยี นความสาเรจ็ ผู้นาการเปลี่ยนแปลง
ตาบลเสม็ดใต้ อาเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชงิ เทรา ซึ่งเป็นผู้นาการเปลี่ยนแปลงดีเด่นระดับเขตตรวจราชการ
ตามโครงการเสรมิ สรา้ งและพฒั นาผู้นาการเปล่ียนแปลง ประจาปีงบประมาณ พ.ศ.2564

ศูนย์ศึกษาและพัฒนาชมุ ชนชลบุร ี หวังเป็นอย่างยิ่งว่า เอกสารเล่มนี้จะเป็นประโยชน์
แก่เจา้ หนา้ ที่พัฒนาชุมชน ผู้นาการเปลี่ยนแปลง กลุ่ม องค์กร เครอื ข่าย และภาคีการพัฒนา ในการเสรมิ สรา้ ง
ความเข้มแข็งของชุมชน สามารถบรหิ ารจัดการชุมชน สรา้ งความมั่นคงทางอาหาร สรา้ งภูมิคุ้มกันทางสังคม
สรา้ งสิ่งแวดล้อมให้ยั่งยืน และขับเคล่ือนกิจกรรมการพัฒนาตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง

ศนู ย์ศึกษาและพัฒนาชมุ ชนชลบุร ี
กันยายน 2564

สารบัญ หน้า

ส่วนท่ี 1 ข้อมูลพ้ืนฐาน 1
ประวัติความเป็นมาตาบลเสม็ดใต้ 1
ข้อมูลทั่วไป 2
ข้อมูลด้านเศรษฐกจิ 2
ข้อมูลด้านสังคม
3
ข้อมูลดา้ นทรพั ยากรธรรมชาติและสง่ิ แวดล้อม
3
ข้อมูลผู้นาการเปล่ียนแปลงตาบลเสม็ดใต้
ส่วนที่ 2 มุมมองทศั นคติผู้นาการเปลี่ยนแปลง 4- 24

จุดเรม่ ิ ต้นการดาเนินงาน 25
ปัญหา อุปสรรค แนวทางการแก้ไข 42
นวัตกรรม 45
ความภาคภูมิใจ 47
ส่วนท่ี 3 ผลสาเรจ็ การขับเคลื่อนโครงการ 49
ส่วนที่ 4 มุมมองของผู้บรหิ าร
ส่วนที่ 5 มุมมองของผู้ปฏิบัติ
ส่วนท่ี 6 ปัจจยั แห่งความสาเรจ็
ส่วนที่ 7 การขยายผลองค์ความรูส้ ู่สาธารณชนด้วยสื่อออนไลน์
ภาคผนวก

๑

ส่วนที่ 1 ข้อมูลพื้นฐาน

1. ประวัติตาบลเสม็ดใต้
ตาบลเสม็ดใต้ เดิมเปน็ พื้นท่เี ดียวกับตาบลเสมด็ เหนือ มีต้นเสมด็ ข้ึนจานวนมาก มีลักษณะเป็นป่าชาย

เลน ดินมีลักษณะเป็นดินเปรย้ ี ว สภาพพื้นท่ีเหมาะแก่การทานา ทาสวน แต่ผลผลิตค่อนข้างต่ามาก จุดเด่นของตาบล
เสมด็ ใต้ คอื มตี ้นเสม็ดข้ึนตามป่าชายเลน ต่อมาประชากรส่วนใหญ่ของตาบลเสม็ดใต้ได้ปรบั เปลย่ี นอาชพี จากการ
ทาสวนมาเปน็ การเลี้ยงปลา เล้ียงก้งุ จงึ ทาให้ตาบลเสม็ดใต้เป็นแหลง่ ความสมบูรณข์ องอาหาร และเป็นแหลง่ ผลิต
อาหารด้านการประมงทสี่ าคญั ของจงั หวัดฉะเชงิ เทรา

2. ข้อมูลทั่วไป

๑.๑ ลักษณะท่ีตั้ง
ตาบลเสมด็ ใต้ เดิมเปน็ พ้ืนที่เดียวกับตาบลเสมด็ เหนอื มีต้นเสมด็ ขนึ้ จานวนมาก มีลกั ษณะเปน็ ปา่ ชาย

เลน ดินมลี ักษณะเป็นดินเปรย้ ี ว สภาพพืน้ ท่ีเหมาะแก่การทานา ทาสวน แต่ผลผลิตค่อนขา้ งต่ามาก จุดเด่นของตาบล
เสมด็ ใต้ คือมีต้นเสมด็ ข้นึ ตามปา่ ชายเลน ต่อมาประชากรส่วนใหญ่ของตาบลเสมด็ ใต้ได้ปรบั เปลี่ยนอาชพี จากการ
ทาสวนมาเป็นการเล้ียงปลา เล้ียงกุ้ง จงึ ทาให้ตาบลเสม็ดใต้เปน็ แหลง่ ความสมบรู ณ์ของอาหาร และเป็นแหล่งผลติ
อาหารด้านการประมงทสี่ าคญั ของจังหวดั ฉะเชงิ เทรา

ตาบลเสม็ดใต้ อาเภอบางคลา้ จังหวัดฉะเชงิ เทรา ต้ังอยู่ทางทิศใต้ของอาเภอบางคล้า อยหู่ ่างจาก
อาเภอบางคล้า ประมาณ ๑๒ กโิ ลเมตร และอยู่ห่างจากจังหวดั ฉะเชงิ เทรา ประมาณ ๑๑ กิโลเมตร มีเนอื้ ทีร่ วม
๓๓.๓๙ ตารางกโิ ลเมตร หรอื ๒๐,๘๗๐ ไร่

๑.๒ อาณาเขตติดต่อ ติดต่อกบั ตาบลเสมด็ เหนือ และตาบลสาวชะโงก
ทศิ เหนือ ติดต่อกบั ตาบลคลองขุด อาเภอบ้านโพธิ์
ทิศใต้ ติดต่อกบั ตาบลแปลงยาว อาเภอแปลงยาว, ตาบลเสมด็ เหนือ
ทิศตะวนั ออก ติดต่อกบั ตาบลบางไผ่ อาเภอเมอื ง
ทศิ ตะวนั ตก

๒

๑.๓ ภูมิประเทศ
พื้นทสี่ ว่ นใหญเ่ ป็นที่ราบล่มุ มคี ลองส่งนา้ เล็ก ๆ ทง้ั ทีเ่ กดิ เองตามธรรมชาติ และทขี่ ุดขยาย

โดยกรมชลประทาน เพ่ือนานา้ ไปใชใ้ นการประกอบการเกษตรและบรโิ ภคของประชาชนในตาบล

๑.๔ จานวนหมู่บ้าน แบง่ พ้ืนทกี่ ารปกครองออกเป็น ๖ หมู่บา้ น ดังน้ี

หมู่ที่ ๑ ชอ่ื บา้ นวงั สที อง มนี ายวทิ ยา เกษตรเจรญิ พงศ์ เป็นผู้ใหญ่บ้าน

หมทู่ ่ี ๒ ชอื่ บา้ นหนองโสน มีนายชยันต์ สขุ พราย เป็นผใู้ หญ่บา้ น

หมู่ท่ี ๓ ชอ่ื บ้านหนองโพรง มนี ายภริ มย์ โพธทิ์ อง เปน็ ผู้ใหญบ่ ้าน

หมทู่ ่ี ๔ ชอื่ บ้านสนามชา้ ง มนี ายสุเทพ สุขสวัสดิ์ เป็นผใู้ หญ่บา้ น

หมู่ท่ี ๕ ชอื่ บา้ นวังโคลน มีนางกลั ยา ศรสี วสั ด์ิ เปน็ ผใู้ หญ่บา้ น

หมทู่ ่ี ๖ ชอ่ื บา้ นดอนทบั ไก่ มนี างสาวนา้ ผง้ึ คาสอาด เปน็ กานนั

๑.๕ ประชากร

ตาบลเสม็ดใต้ มีประชากรจานวน 3,925 คน จานวนครวั เรอื น ๑,160 ครวั เรอื น

3. ด้านเศรษฐกิจ

3.๑ การเกษตร

ประชากรในตาบลเสม็ดใต้ ประกอบอาชพี เลี้ยงกุ้ง, เลย้ี งปลา, เลี้ยงไก,่ เลี้ยงหมู, ทาสวนมะมว่ ง, ทาสวนมะพรา้ ว

แ ล ะ ทานา การทาการเกษตรอาศัยน้าจากคลองธรรมชาติ เช่น คลองวังซุง คลองชวดผักชี คลองบางไผ่

คลองชวดเสม็ด ฯลฯ โดยอาศัยแหลง่ นา้ จากเข่อื นคลองสยี ดั และน้าฝน

3.๒ การอุตสาหกรรม

- ป๊ มั นา้ มนั จานวน ๒ แห่ง

- ป๊ มั แก๊ส จานวน ๒ แหง่

- โรงงานอุตสาหกรรม จานวน ๔ แหง่

- โรงแรม จานวน ๑ แหง่

- ตู้ ATM จานวน ๑ แห่ง

4. ด้านสังคม

4.๑ การสาธารณสุข

- โรงพยาบาลสง่ เสรมิ สุขภาพตาบลเสม็ดใต้ จานวน 1 แหง่

4.๒ การรกั ษาความสงบเรยี บรอ้ ย

- สถานตี ารวจชุมชน จานวน ๑ แหง่

4.๓ การศึกษา

- โรงเรยี นบ้านหนองโสน

- โรงเรยี นวัดหัวสวน

- โรงเรยี นวัดสนามชา้ ง

- โรงเรยี นวัดเสมด็ ใต้

- ศนู ยพ์ ฒั นาเด็กเลก็ วัดหัวสวน

- ศูนยพ์ ฒั นาเด็กเล็กวัดสนามชา้ ง

- ศนู ยพ์ ัฒนาเด็กเลก็ บ้านหนองโสน

๓

- ศนู ยพ์ ฒั นาเด็กเล็กวัดเสมด็ ใต้

5. ด้านทรพั ยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม

- ฝาย จานวน ๓ แหง่

- สระน้า จานวน ๒ บ่อ

- คลองสง่ น้า จานวน ๑๕ สาย

- คลองธรรมชาติ จานวน ๓ สาย

6. ผูน้ าการเปลย่ี นแปลงตาบลเสมด็ ใต้
ผู้นาการเปลย่ี นแปลงตาบลเสม็ดใต้ นาโดย นางสาวนา้ ผ้ึง คาสอาด กานันตาบลเสมด็ ใต้ เป็นแกนนาใน

การขับเคล่ือนการดาเนนิ งานโครงการเสรมิ สรา้ งและพฒั นาผนู้ าการเปล่ียนแปลง โดยผ้นู าการเปล่ียนแปลงจานวน
15 คน ประกอบด้วย

ท่ี ชอ่ื - สกลุ บา้ นเลขที่ หมูท่ ี่ ตาแหนง่

1 น.ส.นา้ ผ้งึ คาสอาด 60 6 กานันตาบลเสมด็ ใต้
2 นายสันต์ ศรเี จรญิ 77 4 รองนายกอบต.เสม็ดใต้
3 นายวทิ ยา เกษตรเจรญิ พงศ์ 25/1 1 ผใู้ หญบ่ า้ น หมู่ท่ี 1
4 นายชยนั ต์ สขุ พราย 54/5 2 ผูใ้ หญบ่ ้าน หมู่ท่ี 2
5 นายภิรมย์ โพธทิ์ อง 45 3 ผู้ใหญ่บา้ น หมทู่ ี่ 3
6 นายสุเทพ สุขสวัสดิ์ 28/14 4 ผู้ใหญ่บา้ น หม่ทู ี่ 4
7 นางกัลยา ศรสี วัสดิ์ 106/1 5 ผู้ใหญ่บ้าน หมทู่ ่ี 5
8 นายปิยพงศ์ ซม้ิ เทียม 18/1 1 ผชู้ ว่ ยผู้ใหญ่บา้ น หมู่ท่ี 1
9 นายสามารถ แซล่ ้ิม 25 1 ผู้ชว่ ยผใู้ หญ่บา้ น หมูท่ ่ี 1
10 นายสเุ ทพ เปลี่ยนเจรญิ 37/2 3 ผชู้ ว่ ยผ้ใู หญบ่ ้าน หมูท่ ่ี 3
11 นางอุดมลกั ษณ์ จนิ เต๋ง 18/1 2 สารวตั รกานนั ตาบลเสม็ดใต้
12 นายมนัส ดิษฐปญั ญา 25 4 แพทยป์ ระจาตาบลเสมด็ ใต้
13 นางฉววี รรณ พุ่มพวง 61 6 คณะทางานขับเคลอ่ื นกองทนุ พฒั นาบทบาทสตรตี าบล

14 น.ส.ชฏาพร เป่ ยี มเจรญิ 59/1 เสม็ดใต้
5 คณะทางานขับเคล่ือนกองทุนพัฒนาบทบาทสตรตี าบล
15 นางเฉลา ปุ่นญะ 20
เสม็ดใต้
6 ประธานกล่มุ วสิ าหกิจชุมชนแปรรูปปลานลิ แดดเดียว

บ้านดอนทับไก่

๔

ส่วนที่ 2 มุมมอง/ทัศนคติผู้นาการเปลี่ยนแปลง

นางสาวนา้ ผึ้ง คาสะอาด

กานันตาบลเสม็ดใต้

แรงจูงใจในการเขา้ รว่ มโครงการ
กรมการพัฒนาชุมชน โดยสานักงานพัฒนาชมุ ชนอาเภอ บางคลา้ ได้ดาเนินโครงการเสมด็ ใต้ มีความยินดี

และพรอ้ มเข้าร่วมโครงการเพราะเห็นถึงประโยชน์ช่วยแก้ไขปัญหาปากท้องของพ่ีน้องประชาชนในช่วงการ
แพรร่ ะบาดของโรคติดเชอ้ื ไวรสั โคโรนา 2019 (โควดิ -19) ให้มคี วามมั่นคงทางอาหารได้เปน็ อย่างดี และเปน็ ชว่ งท่ี
คนในชุมชนบางคนถูกเลิกจ้าง บางคนว่างงาน โดยส่งเสรมิ สนับสนุนให้คนในชุมชนทุกครัวเรอื นน้อมนา
หลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาใช้ในการดาเนินชีวติ ประจาวัน โดย ปลูกพืชผักสวนครัวไว้บรโิ ภค
เพื่อสรา้ งความมั่นคงทางอาหาร ส่งเสรมิ ให้คนในชุมชนมีการบรกิ ารจัดการขยะเพ่ือรกั ษาส่ิงแวดล้อม และมี
ส่วนรว่ ม ในการสรา้ งภูมคิ ุ้มกันทางสงั คมเพื่อการพึ่งพาตนเองอย่างยง่ั ยืนตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี ง
โดยที่ผูน้ าต้องทาก่อน ผู้นาทาเปน็ ตัวอยา่ งใหก้ ับคนในชุมชน

จุดเรม่ ิ ต้นในการดาเนินงาน
สานกั งานพัฒนาชุมชนอาเภอ
บางคลา้ จดั ประชมุ เชิงปฏบิ ตั ิการเสรมิ สรา้ ง
แ ล ะ พั ฒ น า ผู้ นา ก า ร เ ป ล่ี ย น แ ป ล ง จัด
กิจกรรม จิตอาสาพัฒนาชุมชน เอาม้ือ
สามัคคี “ทาความดีด้วยหัวใจ” โดยการ
พัฒนาถนนหนทาง ลาคลอง ซ่ึงรมิ คลอง
ช ล ป ร ะ ท า น เ ป็ น พื้ น ท่ี ที่ ไ ม่ ไ ด้ ทา ป ร ะ โ ย ช น์
อะไร จึงคิดว่าต้องการนาโครงการท่ีพัฒนา
ชมุ ชนเสนอมาดาเนนิ การตรงจดุ น้ี

การบรหิ ารจดั การแบง่ งานแบ่งหน้าท่ี
โดยแบ่งหน้าที่ให้ผู้นาการ

เปลี่ยนแปลง 15 คน ปลูกผักสวนครัว
บา้ นเพอื่ เปน็ ตัวอย่างให้คนในชมุ ชนได้เหน็
ประโยชน์ มีความเชย่ี วชาญแต่ละด้าน ผู้ชาย
มอบให้ทางานที่ใชแ้ รงงาน ผ้หู ญิงทางานเบา
และให้คนในชมุ ชนมีสว่ นรว่ มตามความ
เชย่ี วชาญ

๕

สิ่งทไ่ี ด้เรยี นรูจ้ ากโครงการฯ
1. หลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง
2. ความสาเรจ็ ของตาบลโก่งธนู (โก่งธนโู มเดล)
3. ความรรู้ กั สามคั คี จติ อาสา ทาใหร้ ูถ้ ึงศกั ยภาพ

ผู้นาของศักยภาพ ท่ีมโี อกาสได้แสดงศกั ยภาพ
ของตนเองออกมา สามารถ ดึงศกั ยภาพออกมา
ทางานอื่นๆ ได้อกี
4. ได้เรยี นรูว้ า่ หากส่ิงทที่ าเรม่ ิ จากความต้องการ
ของคนในชุมชน จะทาใหท้ ุกคนให้ความรว่ มมอื
และเกดิ ความยัง่ ยนื

ปัญหา/อุปสรรค
1. ชว่ งแรก ๆ ชาวบา้ นไม่ให้ความสนใจ
2. การแพรร่ ะบาดโควดิ 19 ทาใหย้ ากทีจ่ ะรวมตัวทากจิ กรรม

แนวทางแก้ไขปญั หา
1. ไม่ยอมแพพ้ ยายามเขา้ ไปทาบ่อย ๆ ทาจนชาวบ้านเห็นและใหค้ วามสนใจเขา้ รว่ ม
2. พยายามทากจิ กรรมในทีโ่ ลง่ แจง้ มีการระบายอากาศทด่ี ี

ความสาเรจ็ โครงการฯ
1. ผลที่ได้รบั มากกว่า 90% เป็นกิจกรรมที่ทาให้คนในชุมชนเข้ามามีส่วนร่วมขับเคลื่อนโครงการฯ

มีกจิ กรรม ได้เห็นคณุ ค่าตนเอง และให้ความรว่ มมือกบั ชมุ ชน ทาให้ทางานได้ง่ายขนึ้
2. ผูน้ าการเปลีย่ นแปลงทกุ คน มีความภาคภมู ิใจมาก ทาใหเ้ กดิ ความรรู้ กั สามคั คีในหมคู่ ณะผ้นู า
3. เงนิ รางวลั การประกวดเชดิ ชูเกียรติผู้นาการเปลยี่ นแปลงดีเด่น ระดับเขตตรวจราชการ 100,000 บาท

ที่ได้รบั มา ใช้ปรบั ปรุงภูมิทัศน์รมิ คลอง ตัดหญ้า ปลูกผัก 1 กิโลเมตร ทาถนนเสม็ดใต้ปันสุข มีตู้ปันสุขทุกหม่บู า้ น
มีธนาคารเมล็ดพันธุ์ การจัดการขยะสรา้ งมูลค่าผลิตเป็นกระถางพันปี สรา้ งอาชีพ สรา้ งรายได้ มีจุดเช็คอินท์
มรี า้ นคา้ รา้ นกาแฟ เปน็ แหลง่ อาหารสามารถเกบ็ พชื ผกั สวนครวั ไปรบั ประทานได้

4.คนออกมาทาประโยชน์ใหส้ ่วนรวมโดยการถอนหญา้ บรเิ วณหนา้ บา้ น

นวตั กรรม
กระถางพนั ปี มผี ู้นาทีจ่ บวศิ วกรรมในชมุ ชน
ซงึ่ มีความเชย่ี วชาญที่ได้เรยี นมา นาแนวคิดมาบรหิ าร
จดั การขยะในพน้ื ที่ นาพลาสติกที่ใชแ้ ลว้ มาบดทาเป็น
กระถางปลูกต้นไม้ซง่ึ มคี วามทนทานและมอี ายุการใช้
งานยาวนาน เป็นการสร้างอาชีพเสรมิ เพิ่ม
รายได้ให้กบั คนในชุมชน

๖

สิ่งทต่ี ้องการพัฒนาต่อยอด
1. ต้องดาเนินกิจกรรมอยา่ งต่อเนื่องเพอื่ ใหเ้ กดิ ความย่ังยืน พัฒนาให้เปน็ แหล่งเรยี นรู้ และขยายผลไปยัง

ตาบลอ่ืน ๆ
2. สรา้ งการรบั รูต้ าบลข้างเคยี งให้ดเู ปน็ แบบอย่าง
3. เปดิ เปน็ ศูนยเ์ รยี นรู้ มีปราชญ์ชาวบา้ น คนในชุมชนสามารถเปน็ วทิ ยากรชุมชนและพรอ้ มถา่ ยทอด

ความรู้
4. ชมุ ชนมกี ารปลูกผักสวนครวั 100 % ของครวั เรอื น ทัง้ 6 หมูบ่ ้าน โดยทุกบ้านจะปลูกผกั 5-10 ชนดิ
5. แจกเมล็ดพันธผุ์ ักให้สมาชกิ ไปปลกู เม่อื สมาชกิ ปลูกสาเรจ็ จะนาเมลด็ พนั ธผุ์ กั มาคืนให้ธนาคารเพอ่ื ให้

กบั สมาชกิ คนอื่น ๆ ต่อไป เกิดความยัง่ ยืน บางคนอาจบรจิ าคเงนิ ทนุ สนบั สนนุ ด้วย
6. ทาถนนปันสุข ใหค้ นมาศกึ ษาดูงาน
7. การบรหิ ารจดั การขยะ ต้องคิดนวัตกรรมใหม่ ๆ มาปรบั ปรงุ พฒั นาให้ดีข้นึ
8. นาขอ้ เสยี ของชมุ ชนมาปรบั ปรงุ และพฒั นาใหด้ ีขน้ึ
9. ใช้ทุนและวัตถุดิบในชมุ ชนในการแปรรูปสตั ว์น้า ปลา กุ้ง ทาปลารา้ ปลาเคม็ กุ้งแหง้ น้าสมนุ ไพร ทา

เปน็ อาหารวา่ ง นา้ สุขภาพ ครบวงจรในการเปน็ ศูนยเ์ รยี นรู้ มีอาหารและอาหารว่างบรกิ ารผูม้ าเยย่ี มชมและศกึ ษาดู
งาน เกิดเป็นทนุ หมนุ เวยี นและรายได้ภายในชุมชน

๗

นายสันต์ ศรเี จรญิ
รองนายกองค์การบรหิ ารส่วนตาบลเสม็ดใต้

แรงจงใจในการเขา้ รว่ มโครงการฯ
มองวา่ เปน็ โครงการท่ดี ีมปี ระโยชน์กับพ่อแม่พนี่ ้องในชมุ ชน ถ้าทุกครวั เรอื นปลูก

ผักสวนครวั รบั ประทาน จะทาให้มสี ขุ ภาพท่ีดี เพราะไม่มีสารพษิ ทาใหม้ คี วามมน่ั ใจเวลารบั ประทาน และยงั ประหยัด
รายจา่ ยครวั เรอื นไมต่ ้องเสยี เงนิ ซอ้ื ผกั ชว่ ยลดรายจา่ ยครวั เรอื นได้

จุดเรม่ ิ ต้นการดาเนินโครงการ ฯ
ผู้นามีการพูดคุยกันวา่ หากจะพฒั นาใครเขาควรพัฒนาท่ตี ัวเรากอ่ น เพราะฉะนัน้ ผ้นู าต้องทากอ่ นทาเป็น

ตัวอย่าง ให้ชาวบา้ นเห็นแลว้ ชาวบ้านจะได้ทาตาม โดยได้รบั การสนับสนนุ เมลด็ พนั ธุจ์ ากสานกั งานพัฒนาชุมชน
หลงั จากผู้นาได้ลงมอื ทาจนเหน็ ผล ชาวบ้านเห็นว่ามปี ระโยชน์ก็ทาตาม

ปัญหา/อุปสรรค
1. บางคนไมอ่ ยากปลกู ไม่สนใจ เหน็ วา่ เงนิ แค่ 5 บาท 10 บาท
2. สว่ นมากพ้ืนท่ดี ินรกรา้ งว่างเปล่า

แนวทางแก้ไข
1. อธบิ ายชแี้ จ้งถงึ ประโยชน์ในการทาจนเขา้ ใจวตั ถุประสงค์สดุ ท้ายก็จะเข้ารว่ มโครงการฯ
2. รว่ มกนั เอามื้อสามัคคปี รบั ภูมิทศั น์เพอ่ื นาพืน้ ท่ีมาสรา้ งประโยชนโ์ ดยการปลูกผกั สวนครวั

สิ่งทไ่ี ด้เรยี นรูจ้ ากโครงการฯ
จากที่ไมเ่ คยปลกู ผัก ท่ีบา้ นไม่มีผกั พอได้เรยี นรู้ นามาทาเองทาใหม้ คี วามภูมใิ จ ดีใจทป่ี ลกู ผักกนิ เอง และ

ได้แบ่งปันให้ผูอ้ ่นื และใสต่ ้ปู นั สขุ
สิ่งทคี่ าดหวงั

เป็นไปตามความคาดหวงั ส่วนมากทาจรงิ มีความมงุ่ มนั่ ตั้งใจ

๘

ปัจจยั สู่ความสาเรจ็
1. ผนู้ า 15 คน ทาเปน็ ตัวอย่างใหเ้ หน็ มีการคลกุ คลกี บั ชาวบา้ นชวนชาวบา้ นทา
2. การมสี ่วนรว่ มของคนในชมุ ชน
3. มกี ารบูรณาการกับเครอื ข่ายภาคี

นวัตกรรมทภ่ี าคภูมิใจ
ถงั ขยะพันปี รถน้าพลังโซล่าเซล

สิ่งทคี่ ดิ เพ่ือต่อยอดโครงการ
1. กระถางพนั ปีรปู แบบต่าง ๆ จาหน่าย เพ่อื สรา้ งรายได้
2. พัฒนาให้เปน็ แหลง่ เรยี นรู้ ขยายผลไปตาบลอน่ื ๆ

๙

นายวทิ ยา เกษตรเจรญิ พงศ์
ผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 1 ตาบลเสม็ดใต้

แรงจูงใจเขา้ รว่ มโครงการ

เปน็ โครงการทจ่ี ะทาให้คนในชมุ ชนมีอาหารรบั ประทาน เปน็ การสรา้ งความมน่ั คง
ทางอาหารผ้นู าต้องทาก่อน เพ่อื ให้เปน็ ตัวอย่างกับคนอ่นื ๆในชุมชน

จุดเรม่ ิ ต้นการดาเนินงาน
สานักงานพฒั นาชุมชนอาเภอบางคล้า และกานันตาบลเสมด็ ใต้ ที่เหน็ ความสาคญั เรอ่ ื งปากท้องพ่ีน้อง

ประชาชนในชว่ งวกิ ฤตการแพรร่ ะบาดไวรสั โคโรน่า (โควดิ -19)

การแบ่งหน้าทร่ี บั ผดิ ชอบ
ผนู้ าการเปลี่ยนแปลงทกุ คนมหี นา้ ทคี่ วามรบั ผดิ ชอบโดยแบ่งตามความรคู้ วามสามารถ มีการจดั ทา

แผนปฏบิ ัติการ เพ่ือใหท้ กุ คนปฏบิ ตั ิตามแผน

ปัญหา/อุปสรรค
ตอนเรม่ ิ ทาใหม่ๆคนไม่คอ่ ยรู้ และไมเ่ ขา้ ใจว่ากาลังทาอะไร

แนวทางแก้ไขปัญหา
ประชาสัมพันธร์ ณรงค์ และปลูกผกั
สวนครวั บรเิ วณรมิ คลองชลประทาน ทาให้
ประชาชนได้รู้ ได้เหน็ และทาให้คนในชุมชน
เขา้ มามีสว่ นรว่ ม

สิ่งทไ่ี ด้เรยี นรูจ้ ากโครงการฯ
1. การนอ้ มนาหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งมาประยกุ ต์ใชใ้ นการดาเนินชวี ติ ประจาวัน
2. ความรูร้ กั สามัคคี จิตอาสา ของผนู้ าชุมชนและคนในชมุ ชน

ส่ิงทค่ี าดหวัง
คนในชมุ ชนปลกู ผักสวนครวั ไว้รบั ประทาน ส่งผลให้มคี วามมน่ั คงทางอาหาร และมภี มู คิ ุ้มกันทางสงั คม

๑๐

ความสาเรจ็ เกิดจาก
1. ผู้นาทาให้ชาวบา้ นได้เหน็ ก่อน
2. มีความรรู้ กั ความสามคั คีของคนในชุมชน
3. การมสี ว่ นรว่ มของคนในชมุ ชนโดยมเี ป้าหมายเดียวกนั ทาแลว้ ประชาชนได้ประโยชน์

ส่ิงทค่ี ดิ ต่อยอด
1. นาเมล็ดพันธแุ์ จกใหค้ นในชุมชนเพิ่ม จานวนคนปลกู กจ็ ะเพิ่มขน้ึ
2. มธี นาคารเมลด็ พนั ธุ์ แจกตลอด แจกชาวบ้านในชมุ ชนทกุ คน

๑๑

นายสุเทพ สุขสวัสดิ์

ผู้ใหญบ่ ้าน หมู่ท่ี 4 ตาบลเสม็ดใต้

แรงจูงใจในการเขา้ รว่ มโครงการฯ
มองวา่ เป็นโครงการทดี่ ี อยากให้ตาบลเสมด็ ใต้พัฒนาในทางทีด่ ีขน้ึ

จุดเรม่ ิ ต้นโครงการฯ
มกี ารพดู คยุ กันในทป่ี ระชุมระหวา่ งกรรมการระดับตาบลในทกุ ๆ เดือน โดยจะมีการประชุมและมีเรอ่ ื งใหม่

เข้ามาใหพ้ ดู คยุ ปรกึ ษา หลงั จากได้พดู คยุ กนั ระหวา่ งกรรมการฯ ท่ปี ระชุมเห็นว่าพีน่ อ้ งประชาชนจะได้รบั ประโยชน์
จากโครงการน้ี จึงไมล่ งั เล จดั หาสถานที่เพอื่ ดาเนินการทันที

การขับเคลื่อนงาน
จดั เวทีประชุม รว่ มแสดงความคดิ เหน็ วางแผน หาขอ้ สรปุ และแนวทางแก้ไขปัญหา โดยได้รบั คาแนะนา

สนบั สนนุ จากพฒั นากรประจาตาบลตลอดระยะเวลาดาเนนิ การ

การแบ่งหน้าทร่ี บั ผดิ ชอบ
1. กานนั แบง่ ความรบั ผิดชอบเรอ่ ื งถนนปนั สขุ ใหก้ ับผใู้ หญ่บ้าน 6 หม่บู ้าน และชาวบ้านในพน้ื ที่จะรว่ มกัน

รบั ผิดชอบด้วย
2. ทกุ วนั ศกุ รค์ นทมี่ หี นา้ ทรี่ บั ผดิ ชอบในการเก็บผลผลติ ของแต่ละแปลงมาไวท้ ี่ตู้ปันสุข เพอ่ื ใหค้ นที่ต้องการ

มาหยิบไปทาอาหารบรโิ ภค

ปัญหา/อุปสรรค
1. ด้านงบประมาณ
2. บางพื้นทไ่ี มอ่ นุญาตใหป้ ลกู ผักเน่ืองจากเปน็ พ้ืนท่ีสว่ นบุคคล (หน้าบา้ น)

แนวทางแก้ไข

1. หางบประมาณจากกองทนุ ภายในชมุ ชน
2. เลอื กคนท่ีมีวาทศลิ ปส์ ามารถเจรจาขอใชพ้ ้ืนท่ไี ด้

สิ่งทไ่ี ด้เรยี นรูจ้ ากโครงการฯ
ผู้นา และชาวบ้าน รูร้ กั สามคั คี

ทุกคนมาตรงเวลา รูห้ น้าท่ี

๑๒

ความคาดหวังต่อโครงการฯ
ความหวงั วา่ ประชาชนในพ้นื ทที่ กุ ครวั เรอื นปลูกผักสวนครวั

ความสาเรจ็
ทุกครวั เรอื นมพี ชื ผกั สวนครวั ไว้บรโิ ภคในครวั เรอื น ทาให้เกิดความมั่นคงทางอาหาร

ส่ิงทตี่ ้องการต่อยอด
อยากให้ทากนั ทุก ๆ หมู่บ้าน เพราะมีธนาคารเมล็ดพันธผุ์ ัก และหากต้องการความยั่งยืนของ

ธนาคารควรใหผ้ ู้ท่ีนาเมล็ดไปปลกู 10 เมลด็ ต้องนามาคืน 15 เมลด็ จะได้มีเมลด็ พันธผุ์ กั แจกจา่ ยต่อไป
รวมถงึ จดบันทกึ และกาหนดวันขอรบั -และนาเมลด็ พันธุผ์ ักมาคนื

13

นางกัลยา ศรสี วัสด์ิ

ผู้ใหญ่บ้าน หมู่ท่ี 5 ตาบลเสม็ดใต้

แรงจูงใจในการเข้ารว่ มโครงการฯ
โครงการเสรมิ สรา้ งผู้นาการเปลีย่ นแปลง มบี ทบาทและภารกจิ ในการสรา้ งความมั่นคงทางอาหาร

สรา้ งสิ่งแวดล้อมให้ย่ังยืน และสรา้ งภูมิคุ้มกันทางสังคม โดยผู้นาต้องทาก่อน ผู้นาทาเป็นตัวอย่างให้กับคนใน
ชุมชน ปกติคนในหมู่บ้านก็ทาการเกษตรกันอยู่แล้ว ภายหลังจากผู้นาการเปลี่ยนแปลง เข้ารบั การอบรม 3 วัน
เห็นว่าโครงการน้ีเป็นโครงการที่ดีมีประโยชน์กับพ่นี ้องประชาชนในชุมชน เมื่อได้รบั การสนับสนุนเมล็ดพันธผุ์ ัก
แล้ว จงึ นาไปปลูกภายในบรเิ วณบ้าน เพ่ือบรโิ ภคในครอบครวั มีเหลือกแ็ บ่งปันให้กับเพื่อนบ้านและคนในชมุ ชน
ตามคติพจน์ หน่ึงหมู่บ้าน สามารถดูแลได้ทั้งตาบล สรา้ งความมั่นคงทางอาหาร ด้วยหลักปรชั ญาของเศรษฐกจิ
พอเพียง

จุดเรม่ ิ ต้นโครงการฯ
หลังจากได้รบั การฝึกอบรมแล้ว พัฒนากร
นัดประชมุ ถอดบทเรยี น ว่าผู้นาการ
เปล่ียนแปลง จะดาเนนิ การต่อไปอยา่ งไร
ซงึ่ ท่ีประชุมได้รว่ มกนั วเิ คราะห์
สถานการณเ์ พื่อหาจุดเด่น จุดด้อย
โอกาส และอปุ สรรคของตาบลเสม็ดใต้
พรอ้ มท้ังรว่ มกนั หาแนวทางในการแก้ไข
ปัญหาอุปสรรคต่าง ๆ โดยเสนอแนว
ทางการดาเนนิ งานออกเปน็ ด้านต่าง ๆ

การขับเคล่อื นโครงการฯ
มีเรอ่ ื งเมล็ดพนั ธุ์ เรอ่ ื งต้นกล้า เรอ่ ื งแรงงาน ใชค้ นให้เหมาะสมกบั งาน ใครมคี วามรคู้ วามสามารถมคี วาม

ถนัดด้านใดก็ใหม้ ีหนา้ ทรี่ บั ผิดชอบตามทตี่ นเองถนัด แต่ละครวั เรอื นจะมีการแบ่งปันและแลกเปลี่ยนผักสวนครวั
กนั ตลอด

ปัญหา/อุปสรรค
1. การแพรร่ ะบาดของโรคติดเชอ้ื ไวรสั โคโรนา 2019 (โควดิ -19)
2. พ้ืนทส่ี าธารณในการปลูกพชื ผักสวนครวั มีน้อย

๑๔

สิ่งทไี่ ด้เรยี นรูจ้ ากโครงการฯ
1. การนอ้ มนาหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงมาประยุกต์ใชใ้ นการดาเนนิ ชวี ติ ประจาวนั
2. ความรูร้ กั สามคั คี จติ อาสา และความเสียสละ

ส่ิงทค่ี าดหวงั จากโครงการฯ
คนในชมุ ชนมคี วามม่ันทางอาหาร มกี ารบรหิ ารจดั การขยะและมภี ูมิคมุ้ กนั ทางสังคม

สามารถพึ่งพาตัวเองได้

แนวทางต่อยอด
1. ประสานและบรู ณาการหนว่ ยงานราชการต่าง ๆ ภาคเอกชน ภาคศาสนา ภาคประชาสงั คม เพ่อื รว่ มกัน

ขับเคล่อื นโครงการฯ ใหบ้ รรลุวัตถุประสงค์
2. ประชาสมั พันธใ์ ห้คนนอกพืน้ ท่ีมาเก็บผักไปรบั ประทานได้
3. ตาบลเสม็ดใต้มถี นนกนิ ได้ทีส่ วยงาม

ความสาเรจ็
1. การมีสว่ นรว่ มของคนในชมุ ชนรว่ มทากจิ กรรมต่าง ๆ
2. ผนู้ าการเปลี่ยนแปลงทุกคนมีความเสยี สละมจี ติ อาสาทากิจกรรมต่าง ๆ ทกุ ครงั้ เพ่อื ประโยชน์ของ

ส่วนรวม และให้ความรว่ มมือเป็นอยา่ งดี
3. พูดคยุ ประสานงานผา่ นกลุ่มไลน์อย่างสมา่ เสมอ ทาให้เกิดผลสาเรจ็ อยา่ งเปน็ รูปธรรม

๑๕

นางฉววี รรณ พุ่มพวง

คณะกรรมการขบั เคลื่อนกองทนุ พัฒนาบทบาทสตรตี าบลเสม็ดใต้

แรงจูงใจในการเข้ารว่ มโครงการฯ
เป็นคนท่ไี ฝร่ ู้ ชอบเรยี นรูส้ งิ่ ใหมๆ่ เพื่อพฒั นาตนเอง และนาความรไู้ ปพัฒนาชุมชน

จุดเรม่ ิ ต้นเขา้ รว่ มโครงการฯ
โครงการผูน้ าการเปล่ยี นแปลง ตนเองซง่ึ เป็นผนู้ าด้านสตรแี ละมจี ติ อาสาอยูแ่ ล้ว เลยสนใจเข้ารว่ ม

โครงการ เพื่อจะได้นาความรูม้ าประยกุ ต์ใชใ้ หเ้ กิดประโยชน์กับชมุ ชน

การแบ่งหน้าทร่ี บั ผดิ ชอบ
ผนู้ าการเปลี่ยนแปลงทุกคนมีหน้าทค่ี วามรบั ผดิ ชอบ

ตามความรคู้ วามสามารถ โดยตัวเองรบั ผิดชอบด้าน
สงิ่ แวดลอ้ ม เป็น อาสาสมัครทอ้ งถิ่นรกั ษโ์ ลกด้วย ได้เรยี นรู้
เรอ่ ื งการคัดแยกขยะจากตาบลโกง่ ธนู เดิมตาบลเสมด็ ใต้
เคยมปี ญั หาการทิ้งขยะของเอกชนท่ีรบั จา้ งเกบ็ ขยะในตาบล
เม่อื ได้เรยี นรกู้ ารคดั แยกขยะจากตาบลโกง่ ธนู ก็นามาปรบั ใช้
กบั ชมุ ชนโดยได้รบั ความรว่ มมอื จากคนในชุมชนทุกครวั เรอื น
ทาการคัดแยกขยะจากต้นทาง จะเห็นว่าขยะบางอย่างนาไป
ทาปุย๋ ได้ ขยะบางอย่างนากลับมาใชไ้ ด้ ขยะบางอย่างนาไป
ขายได้ ทาใหเ้ กดิ รายได้

ปัญหา/อุปสรรค
1. การระบาดโรคโควดิ -19
2. ไมม่ คี วามรูเ้ รอ่ ื งการปลูกผกั
3. ผกั ท่ปี ลกู ไม่คอ่ ยเจรญิ งอกงามเพราะเป็นนา้ กรอ่ ย

แนวทางแก้ไข
1. ทาปุ๋ยเพ่ือบารุงดิน เล้ียงดินให้ดินเลย้ี งพืช
2. ปลกู ผักในทนุ่

๑๖

ส่ิงทไี่ ด้เรยี นรจู้ ากโครงการ
1. การทาปุ๋ยบารงุ ดิน
2. เรยี นรกู้ ารอนรุ กั ษ์ส่งิ แวดลอ้ ม โดยการคัดแยกขยะ
นาขยะมาเพ่มิ มลู ค่า ทากระถางพนั ปี สรา้ งอาชพี
เกิดรายได้
3. ชว่ ยเหลอื คนในชุนชนได้จรงิ
4. ชมุ ชนมีสว่ นทาให้ อบต.ประหยดั งบประมาณในการจา้ ง
เอกชนมาจดั เก็บขยะเปน็ อย่างมากซงึ่ งบตัวนน้ี าไป
พฒั นาด้านอน่ื ๆ ได้ เชน่ ดแู ลผสู้ ูงอายุ และการศึกษา

สิ่งทที่ าให้เกิดความสาเรจ็
ผู้นาทง้ั 15 คน ปลกู ผกั สวนครวั และสมุนไพร ปลูกผักไว้บรโิ ภคภายในครวั เรอื น เป็นตัวอยา่ ง

ทาก่อน และไปถา่ ยทอดองคค์ วามความรใู้ หช้ าวบ้านได้ทราบเหตุผลที่ต้องทา ทาให้ได้รบั ความรว่ มมือเป็น
อยา่ งดี

การต่อยอดและพัฒนา
เชญิ ชวนให้เยาวชนคนรุน่ ใหมใ่ หเ้ ข้ามามสี ว่ นรว่ มในการการรกั ษาส่งิ แวดล้อม ลูกหลานมีความใส่

ใจสงิ่ แวดล้อม รกั สุขภาพ ประหยัดค่าใชจ้ า่ ย

๑๗

นายมนัส ดิษฐป์ ัญญา
แพทย์ประจาตาบลเสม็ดใต้

แรงจูงใจเขา้ รว่ มโครงการฯ
ต้องการมีส่วนรวมในการพฒั นาด้านการเกษตร เพือ่ สรา้ งความมนั่ คงทางอาหารใหก้ บั คนในชมุ ชน

จุดเรม่ ิ ต้นเขา้ รว่ มโครงการฯ
ได้รบั การชกั ชวนมาเป็นผู้นาการเปลย่ี นแปลง และเขา้ รว่ มอบรม เป็นจติ อาสา มกี ารพัฒนาการเป็นผู้นา

อย่างสมา่ เสมอ

การแบ่งหน้าทร่ี บั ผดิ ชอบ
หนา้ ท่ีสง่ เสรมิ สนบั สนุนให้คนในชมุ ชนมสี ่วนรว่ มในการการสรา้ งความมน่ั คงทางอาหาร สรา้ งสง่ิ แวดลอ้ ม

ใหย้ ่งั ยนื และสรา้ งภมู คิ ้มุ กนั ทางสังคม

ปัญหา
1. การแพรร่ ะบาดของโรคติดเชอ้ื ไวรสั โคโรนา 2019 (โควดิ -19)
2. การขอพน้ื ทห่ี น้าบ้านเพอ่ื ปลกู ผกั และให้ชว่ ยดแู ลเกบ็ ขยะ พอคนในชมุ ชนเห็นกย็ นิ ยอมมีส่วนรว่ ม

ใหค้ วามรว่ มมอื ชว่ ยปลูกและดูแลรดนา้

แนวทางแก้ไข
หลังจากคนในชมุ ชนเหน็ วา่ เกิดประโยชน์ต่อชุมชนกย็ ินยอมและเขา้ มามีสว่ นรว่ ม ให้ความรว่ มมือ ชว่ ยปลูก

ดแู ลรดนา้

สิ่งทไี่ ด้เรยี นรู้
วธิ ปี ลกู พชื ผกั สวนครวั การเลี้ยงดินใหด้ ินเลยี้ งพชื การทาปุ๋ยอนิ ทรยี โ์ ดยไม่ใชส้ ารเคมี การนอ้ มนาหลกั

ปรชั ญาของเศรษฐกจิ พอเพยี งมาใชใ้ นการดาเนนิ ชวี ติ ประจาวนั

นวัตกรรม
การรดนา้ พืชผักสวนครวั โดยใชร้ ถพลังงานแสงอาทิตย์

๑๘

สิ่งทค่ี าดหวงั
การมีส่วนรว่ มของผนู้ าชุมชนและคนในชุมชนมีผักสวนครวั ไวบ้ รโิ ภค

สิ่งทคี่ ดิ ต่อยอด
ขยายผลพัฒนาถนนกนิ ได้ในเสน้ ทางอืน่ ๆ โดยมี ผู้ใหญบ่ ้านเปน็ แกนนาพาทา แล้วใหค้ นในชุมชนรว่ มทา

ทุกหมู่บ้าน

๑๙

นายสามารถ แซล่ ิ้ม

ผู้ชว่ ยผู้ใหญบ่ ้าน หมู่ท่ี 1 ตาบลเสม็ดใต้

แรงจูงใจในการเขา้ รว่ มโครงการฯ
ท่ีบ้านทาการเกษตรปลูกผกั อยแู่ ลว้ และมีความคิดว่าอยากจะขยายผลให้คนในชมุ ชนปลูกผกั

สวนครวั ไว้บรโิ ภค และมกี ารแบ่งปันกันภายในชุมชน
จุดเรม่ ิ ต้นเขา้ รว่ มโครงการฯ

นาเมลด็ พันธุผ์ ักที่มีไปแลกกับคนในชุมชนแลว้ นามาปลกู เพื่อบรโิ ภคและแบ่งปนั กนั
การแบ่งหน้าทค่ี วามรบั ผิดชอบ

แบง่ งานกนั คนรบั ผิดชอบเก็บเมลด็ พนั ธผุ์ ัก คนดูแลแปลงส่วนกลาง คนเอาของใส่ต้ธู นาคาร
เมล็ดพนั ธผุ์ ัก ต้ปู นั สุข 6 ตู้ หมบู่ า้ นละ 1 ตู้
ปัญหา/อุปสรรค/แนวทางแก้ไข

สภาพภูมอิ ากาศ ภาระหน้าท่หี ลายอยา่ งๆ แก้ปัญหาโดยการเสยี สละเวลา บูรณาการงานกบั ภาคี
เครอื ข่าย และส่งเสรมิ ใหค้ นในชมุ ชนมีสว่ นรว่ ม
สิ่งทไ่ี ด้เรยี นรูจ้ ากโครงการฯ

1. ได้แลกเปลย่ี นเรยี นรกู้ ัน สามารถนาความรูม้ าประยุกต์ใชก้ บั ครวั เรอื นของตนเองได้
2. การทาประชาสมั พนั ธ์ Facebook ใครทาอะไรปลกู อะไร เกิดผลผลิตอยา่ งไร
3. ได้เหน็ ความเปล่ยี นแปลงที่ดีขึ้น ประชาชนสามารถพ่ึงตนเองมากขน้ึ ปลูกเอง กนิ เอง ประหยัดรายจา่ ย
เพม่ิ รายได้ มีคนในชมุ ชนสามารถนาผลผลิตทไี่ ด้เหลือจากการบรโิ ภคไปจาหน่ายเป็นรายได้เสรมิ
ความคาดหวงั ต่อโครงการฯ
ผลเปน็ ไปตามคาดหวงั เมอ่ื ก่อนมีบา้ นของตนเองหลงั เดียวท่ปี ลูกผักสวนครวั แต่พอมโี ครงการนีแ้ ละผูน้ า
ทาใหเ้ หน็ คนในชมุ ชนเห็นวา่ ไมย่ าก กเ็ รม่ ิ ทาตาม มกี ารอวดผลผลติ ของตนเองกนั ภายในชุมชน ทาให้เกิดการ
ปลกู ผกั สวนครวั ตามกนั
ปัจจยั สู่ความสาเรจ็
ผู้นา 15 คนเปน็ ตัวอยา่ งทาใหเ้ ห็นวา่ ขนาดผู้นามีหนา้ ท่ี มีภารกิจหลายอยา่ ง ยังสามารถทาได้ ชาวบา้ นก็
คิดวา่ ตนเองก็สามารถทาได้ใชเ้ วลาไมม่ าก
การขยายผล/ต่อยอด

ต้องการใหพ้ ้นื ท่ีดาเนินการใหส้ าเรจ็ 100 % ก่อน ทาใหค้ รบวงจร หาตลาด นาผลผลิตท่ีเหลอื
จากการบรโิ ภคไปจาหนา่ ย นาไปส่งตลาด คอ่ ยขยายผลต่อยอดสพู่ ื้นทีด่ งู านต้นแบบ

๒๐

นายชยนั ต์ สุขพราย

ผู้ใหญ่บ้าน หมู่ที่ 2 ตาบลเสม็ดใต้

แรงจูงใจเขา้ รว่ มโครงการ
พัฒนาชุมชนเข้ามาเชิญชวนให้ปลูกผักปลอดสารพิษ ประกอบกับเกิดการแพรร่ ะบาดของไวรสั โคโรนา

2019 ทาให้พ่ีน้องประชาชนได้รบั ผลกระทบ การออกไปซ้ือหาอาหารยากลาบาก เห็นว่าโครงการน้ีสามารถ
ชว่ ยเหลอื คนในชุมชนได้ จงึ สนใจและเข้ารว่ มโครงการฯ

ปัญหาอุปสรรค/แนวทางแก้ไข
1. ปัญหาการขาดแคลนนา้
2. ปัญหาในการหาพ้นื ในการดาเนนิ โครงการท่ีเป็นของส่วนรวม ที่สาธารณประโยชน์ เพื่อให้เป็นศูนย์

รวมของชุมชน และทกุ คนสามารถเข้ามาเกบ็ เก่ยี วผลผลิตได้ ทปี่ ระชมุ จงึ เลอื กพืน้ ทีร่ มิ คลองตลอดแนว ซง่ึ เปน็ ที่
สาธารณประโยชน์และมนี ้าอยแู่ ล้ว

3. ปญั หาเรอ่ ื งการเลี้ยงวัว แล้วเข้ามากนิ ผักในแปลง ได้ทาความเข้าใจกับชาวบา้ นท่ีเลีย้ งวัว ซง่ึ ได้รบั
ความรว่ มมอื เป็นอย่างดี

ปัจจยั แห่งความสาเรจ็
1. การมสี ว่ นรว่ มของคนในชุมชน ทุกคนชว่ ยกนั ทา ชว่ ยกนั รบั ผลประโยชน์
2. ท้องถิน่ รว่ มกบั สานกั งานพัฒนาชุมชนเขา้ มามีสว่ นรว่ มในการสง่ สนับสนนุ โครงการฯ

ความคาดหวัง
เปน็ ไปตามความหวังแล้วถึงแม้จะไมไ่ ด้รางวัลชนะเลศิ แต่อยา่ งนอ้ ยชาวบา้ นมผี ักปลอดสารพษิ ไว้

รบั ประทาน และมีจุดทากิจกรรมทส่ี ามารถสรา้ งความสามัคคีในชมุ ชน คนในชมุ ชนสามารถพึง่ พาตนเองได้
เกิดความย่งั ยืน

ความสาเรจ็ เกิดจาก
1. การทาใหด้ เู ปน็ ตัวอย่างกอ่ น แล้วเมื่อเห็นผลสาเรจ็ ก็จะมีชาวบ้านคนอื่นนาไปทาตาม โดยเฉพาะผนู้ ายงิ่

ต้องเรม่ ิ ทาเองที่บ้านด้วย
2. การส่งเสรมิ การปลูกผกั ปลอดภยั จะชว่ ยทาใหค้ นในชุมชนสุขภาพแข็งแรง

๒๑

นายภิรมย์ โพธทิ์ อง
ผู้ใหญบ่ ้าน หมู่ที่ 3 ตาบลเสม็ดใต้

แรงจูงใจเข้ารว่ มโครงการ
เหน็ ถงึ ประโยชนข์ องโครงการฯ ในการทีผ่ ู้นาทง้ั ตาบลทากิจกรรมรว่ มกนั และประโยชน์ของผลผลิตก็จะ

ตกแกช่ าวบา้ น ประกอบกับเปน็ การนอ้ มนาหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียงสู่การปฏิบตั ิซง่ึ ทุกคนทาอยู่แลว้

ปัญหาอุปสรรค/แนวทางแก้ไข
การทาเกษตรอินทรยี ์ บางครง้ั ผลผลิตไมเ่ ปน็ ไปตามความต้องการ และมีอปุ สรรคในเรอ่ ื งศตั รูพืช

คอ่ นขา้ งมาก แต่ก็คอ่ ยๆ เรยี นรแู้ ละปรบั รูปแบบวธิ กี ารไปเล่อื ยๆ ลองผดิ ลองถกู เอาภมู ิปัญญามาแก้ไขปญั หา

ผลความคาดหวัง
เป็นไปตามความคาดหวัง นอกจากจะได้รบั รางวัลแล้ว ยงั เหน็ ผลผลิตจากการเพาะปลกู ท่ีชาวบ้านนามา

รบั ประทาน และยิ่งเปน็ ชว่ งการแพรร่ ะบาดไวรสั โคโรนา 2019 ย่งิ เหน็ การแบง่ ปันในชุมชนอยา่ งชดั เจน

ปัจจยั แห่งความสาเรจ็
เกดิ จากการมีส่วนรว่ มทกุ ภาคส่วน ท้งั ภาคประชาชน ภาคราชการ ทอ้ งถิ่น จงึ ทาใหก้ ารทางานประสบ

ผลสาเรจ็ และได้รบั รางวัล

ความภาคภูมใิ จ
เกดิ กจิ กรรมท่แี ต่ละตาบลมาทางานรว่ มกันอย่างแทจ้ รงิ และผลที่ได้คอื รางวลั ซง่ึ ทาให้เห็นถงึ ความ

สามคั คีเป็นพลงั สาคัญของการพฒั นาชมุ ชน

ความยัง่ ยืน
ผู้นาเข้าไปสง่ เสรมิ และทาใหด้ ูเป็นตัวอย่าง จากนนั้ กช็ กั ชวนคนในชุมชนเขา้ มามีส่วนรว่ ม และขยายผลไป

เลื่อยๆ และต้องแบ่งปนั เมลด็ พันธุ์ ขยายพนื้ ท่ีเพาะปลกู และเปน็ ต้นแบบใหอ้ าเภอข้างเคยี ง

การจดั การขยะในชุมชน : มีการคัดแยกขยะในครวั เรอื น การทานา้ หมกั ปยุ๋ หมกั การฝังกลบ ส่วนเทศบาลรบั ซอื้
ขยะ ผลทไ่ี ด้รบั คอื ชุมชนไมจ่ าเปน็ ต้องมถี ังขยะสาธารณะ

๒๒

นางอุดมลกั ษณ์ จนิ เต๋ง
สารวตั รกานันตาบลเสม็ดใต้

แรงจูงใจเข้ารว่ มโครงการ
ผู้ใหญ่ กานัน เล็งเห็นความสามารถจงึ ดึงเข้ามาช่วยงาน เพราะตนเองเป็นจติ อาสาของชุมชน โดยเข้ารบั

การอบรมกเ็ ปน็ การเปดิ โอกาสในการพฒั นา แลว้ ก็ชว่ ยเหลอื สังคมเปน็ ทนุ อยแู่ ลว้ ประกอบกบั ที่บ้านก็ปลูกพชื ผัก
สวนครวั ไว้ใชใ้ นครวั เรอื นอยแู่ ลว้ พอมีความรคู้ วามสามารถอยบู่ ้าง

ปัญหาอุปสรรค/แนวทางแก้ไข
ศตั รูพืชต่างๆ ท่เี ข้ามากินพชื ผกั ในแปลง เราแกไ้ ขด้วยการฉีดพน่ น้าหมกั ซงึ่ บางครงั้ ก็ไมไ่ ด้ผลต้องปรบั ตัว

ไป เชน่ อาจตัดใบทเี่ ป็นโรคทง้ิ หรอื ปรบั เปล่ยี นไปตามลักษณะของศตั รูพชื หรอื ปลกู ใหม่ การขาดแคลนนา้ ในชว่ ง
หน้าแล้ง ทาบอ่ สารองน้า

ปัจจยั แห่งความสาเรจ็
ความสามคั คีของคนในชุมชน สามารถทางานรว่ มกัน ทกุ คนในชมุ ชนใหค้ วามรว่ มมือเป็นอย่างดี มกี ารแบ่ง

หน้าท่ีความรบั ผิดชอบในการช่วยกันดูแล เราเรม่ ิ ทาจากกลุ่มคนที่สนใจก่อนทาให้เห็นผลแล้วขยายผลออกไป
ชวนคนอ่ืนท่ีสนใจเข้ามารว่ มกิจกรรมเพิ่มขึ้นมีการสนับสนุนวัสดุอุปกรณ์จากหน่วยงานภาครฐั เชน่ แผงโซล่า
เซลล์

ความคาดหวัง
เปน็ ไปตามความคาดหวงั เพราะคนในชมุ ชนรว่ มแรงรว่ มใจกนั ทาอยา่ งจรงิ จงั

ความภาคภูมิใจ
การได้เห็นความรว่ มมือของคนในชุมชน และผลผลิตทเี่ กิดขึน้ คนในชุมชนได้รบั ประโยชน์

การต่อยอดขยายผล
ต้องขยายผลในพ้ืนทีต่ ่างๆ

การจดั การขยะในชุมชน
มีการสง่ เสรมิ ใหม้ ีการคัดแยกขยะ การทาปุ๋ยหมักจากขยะเปียก และเศษใบไม้

๒๓

นางสาวชฎาพร เป่ ียมเจรญิ

คณะกรรมการขบั เคลอ่ื นกองทนุ พัฒนาบทบาทสตร ี

แรงจูงใจเขา้ รว่ มโครงการ
เรม่ ิ จากการไมร่ ูอ้ ะไรเลย พฒั นาชมุ ชนใหม้ าอบรมก็มา แต่เราเป็นคนเปดิ รบั การเรยี นรู้ ประกอบกบั เรา

เหน็ วา่ เป็นกจิ กรรมที่เป็นประโยชน์แกช่ ุมชน และเปน็ การสรา้ งความมัน่ คงทางอาหาร ก็เลยเขา้ รว่ มโครงการ
ปัญหาอุปสรรค/แนวทางแก้ไข

การสรา้ งการรบั รูก้ ับคนในพ้นื ทีใ่ ห้เห็นความสาคัญของโครงการ เพ่ือใหท้ ุกคนรจู้ กั การพ่ึงพาตนเอง ซง่ึ ใน
ระยะแรกอาจได้รบั การตอบรบั น้อย ชาวบ้านยังไม่เห็นความสาคัญเท่าไหร่ เราแก้ไขปัญหาโดยการสรา้ งความ
เข้าใจและแจกจา่ ยเมลด็ พันธทุ์ ่เี ก็บได้จากแปลงเพอ่ื สรา้ งการแลกเปล่ยี น
ปัจจยั แห่งความสาเรจ็

1. การสรา้ งการรบั รอู้ ย่างต่อเนอื่ ง
2. ความสามัคคขี องคนในชมุ ชน
ความคาดหวงั
เกนิ ความคาดหวังเพราะเราไมใ่ ชช่ ุมชนเกษตร แต่เราสามารถทาจนได้รบั รางวัล
ความภาคภูมิใจ
เราไมใ่ ชช่ ุมชนเกษตรสว่ นใหญ่จะประกอบอาชพี ประมงเลี้ยงปลา เล้ยี งกงุ้ แต่เราสามารถติด 1 ใน 18
จงั หวัดของประเทศ รสู้ ึกดีใจ และภูมใิ จ
การต่อยอดสู่ความยั่งยืน
คือต้องทาใหค้ นในชุมชนเห็นถงึ ประโยชนท์ ี่ได้รบั จากการดาเนินโครงการ ในการพ่ึงพาตนเอง การแบง่ ปัน
การลดรายจ่ายเพ่มิ รายได้ และขยายผลการดาเนินโครงการด้วยการสง่ เสรมิ ให้มีการแลกเปลี่ยนเมลด็ พนั ธแุ์ ละ
ผลผลิตกนั โดยทอ้ งถิ่นเขา้ มามีส่วนรว่ มในการขยายผลการดาเนินโครงการ
การจดั การขยะในชุมชน

มีการส่งเสรมิ การคัดแยกขยะ โดยเทศบาลเข้ามามีส่วนรว่ มในการบรกิ ารรบั ซื้อขยะในชุมชน
อยา่ งจรงิ จงั แปลงขยะเป็นเงนิ ออมและมสี วสั ดิการชุมชน (แอฟพลิเคชนั “คุ้มคา่ ” ) รวมถงึ การเพม่ิ มูลคา่ ขยะด้วย
การผลิตเปน็ สินคา้ เชน่ กระถางพันปีปลกู ต้นไม้

๒๔

นางเฉลา ปุ่นญะ

ประธานกล่มุ วสิ าหกิจชุมชนแปรรูปปลานิลแดดเดียวบา้ นดอนทบั ไก่

แรงจูงใจเข้ารว่ มโครงการ
ปกติที่บ้านมีอาชพี เล้ยี งปลา เลย้ี งกุ้ง ซงึ่ เราน้อมนาศาสตรพ์ ระราชาเป็นแนวทางในการดาเนนิ ชวี ติ อยู่แล้ว

และยิ่งมีโครงการปลูกผักเข้ามา ก็ทาให้เกิดความสนใจและอยากเข้ามาเรยี นรูเ้ พ่ิมเติม ประกอบกับเรามีน้าใน
บ่อปลาท่สี ามารถนามารดพชื ได้อยแู่ ลว้

ปัญหาอุปสรรค/แนวทางแก้ไข
เรอ่ ื งของเวลาว่างในการทางาน อาชพี หลกั ก็มงี านอย่มู ากมาย และยงั มบี ทบาทหน้าท่ีอืน่ ที่เราทากบั ชุมชน

ดังน้ันเราต้องบรหิ ารจัดการเวลาของเราให้ดี เพราะการปลูกผักจาเป็นต้องเอาใจใสพ่ อสมควรแต่จะเน้นปลูกให้
ง่ายไวก้ ่อน

ผลความคาดหวงั
เราได้เรยี นรู้ และแบ่งปันผู้อน่ื ซ่งึ เป็นสิ่งท่ีทุกคนสามารถทาได้ อาจไม่ได้ทาให้รวยและสามารถลดรายจา่ ยได้

ปัจจยั แห่งความสาเรจ็
1. การเปิดใจเรยี นรู้ และเห็นประโยชน์ในส่งิ ทที่ า
2. การให้ การแบง่ ปนั

ความภาคภูมิใจ
สามารถพงึ่ ตนเองได้ ปลูกในส่ิงท่ีเรารบั ประทาน ได้แลกเปลีย่ นและแบง่ ปนั กัน ทาให้เกิดความสามัคคี

เพิม่ ขึน้

การต่อยอดสู่ความยง่ั ยืน
ปลกู ผกั กนิ เองชว่ ยสรา้ งความย่ังยืนให้กับคนในชุมชนได้อยา่ งแทจ้ รงิ เปน็ การลดรายจา่ ยเพ่ิมรายได้ และ

เรากแ็ ลกเปลยี่ นผลผลติ และเมล็ดพนั ธุซ์ งึ่ กันและกนั

การจดั การขยะในชุมชน
มกี ารคดั แยกขยะในครวั เรอื น

๒๕

ส่วนท่ี 3 ผลสาเรจ็ การขับเคลื่อนโครงการเสรมิ สรา้ งและพัฒนาผู้นาการเปลี่ยนแปลง

ผลสาเรจ็ การขับเคลือ่ นโครงการเสรมิ สรา้ งและพัฒนาผู้นาการเปลี่ยนแปลง ทีท่ าใหช้ มุ ชนเข้มแข็ง
ตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง ๓ สรา้ ง ในการขับเคลื่อนงานของผนู้ าการเปลยี่ นแปลงตาบลเสมด็ ใต้
โดยการน้อมนาแนวพระราชดารขิ องสมเด็จพระกนิษฐาธริ าชเจา้ กรมสมเด็จพระเทพรตั นราชสดุ าฯ สยามบรมราช
กุมาร ีสู่แผนปฏบิ ัติการ 90 วัน ปลกู ผกั สวนครวั เพอ่ื สรา้ งความม่ันคงทางอาหาร มาเปน็ โมเดล ดังน้ี

1. ผนู้ าต้องทากอ่ น
1) ปลกู พชื ผกั สวนครวั จาก 5 ชนดิ เป็น 20 ชนิด

ขยายผลสู่ครวั เรอื นในหมู่บ้าน ใช้วธิ ีการ 1 คน ขยายผล 10 ครวั เรอื น และให้ขยายผลในหมู่ที่ตนอยู่
ประชาสัมพันธผ์ ่าน โซเชยี ลมีเดีย ผลจากการปลูกผักนามาทาอาหารรบั ประทานในครวั เรอื น ชว่ ยลดรายจ่ายได้
ม้ือละประมาณ 20 บาท หนึ่งเดือน ลดราย จ่ายได้ เดือนละประมาณ 1,800 บาท ด้วยลดการสุ่มเส่ียง
การเดินตลาดนัดป้องกันการแพร่ระบาดของเช้ือไวรสั โคโรนา 2019 การปลูกผักรบั ประทานในครวั เรอื น ผู้ท่ี
ปลูกพืชผักส่วนครวั ในตาบลเสม็ดใต้ส่วนใหญ่เป็นผู้สูงอายุท่ีไมท่ างาน มีเวลาว่างอยู่บ้าน เลี้ยงหลาน ทาให้มีเวลา
วา่ งมาปลูกผักในชว่ งเชา้ และชว่ งเยน็ ซงึ่ ถือเป็นการออกกาลังกาย

2. ด้านความต่อเน่อื ง และยั่งยืน
1) จดั ต้ังธนาคารเมล็ดพันธุ์
เมล็ดผักที่นามาใชน้ ้ันได้รบั การสนับสนุนจากสานักงานพัฒนาชุมชนอาเภอบางคล้า สานักงาน

เกษตรอาเภอบางคลา้ เปน็ ทนุ ตั้งต้นในการปลูก รวมทั้งการประชมุ ก็จะนาเมล็ดพนั ธมุ์ าแลกเปลย่ี นกัน ในท่ีประชุม
เชน่ เมล็ดแฟง เมล็ดน้าเต้า กิง่ กระเพรา หรอื เมล็ดกระเพราแก่ๆ นามาโรยปลูก มะละกอก็ใชเ้ มลด็ มาแบ่งกัน

๒๖

2) ทาเป็นบา้ นสานเปน็ กลุ่ม

1) จดั ทาธนาคารเมล็ดพันธุ์ ตาบลเสม็ดใต้ จานวน 1 แห่ง ชือ่ ว่า “ธนาคารเมล็ดพันธุ์

เสม็ดใต้” เปิดดาเนินการโดยการรบั บรจิ าคทุนตั้งต้นของเมล็ดพันธุ์ ในธนาคารประกอบด้วยเมล็ดพันธุ์ เช่น

มะละกอ มะขาม รวมท้ังต้นกล้าของผกั เชน่ พรกิ แค กิ่งพนั ธตุ์ ่างๆ ท่สี ามารถไปปกั แลว้ ปลกู ได้เลย

ปัจจุบนั ธนาคารเมล็ดพนั ธตุ์ าบลเสม็ดใต้ มีจานวน 1 ธนาคาร มคี ณะกรรมการฯ ดังน้ี

นางเฉลา ปนุ่ ญะ ประธาน

นางฉววี รรณ พ่มุ พวง รองประธาน

นางอบุ ล ชว่ ยเงนิ กรรมการ

นางสรุ นิ ทร์ เจรญิ รตั น์ กรรมการ

เรม่ ิ ดาเนินการเมื่อวันที่ 1 เมษายน 2564 ที่ทาการ ณ บ้านนางเฉลา ปุ่นญะ บ้านเลขท่ี

16/3 หมู่ที่ 6 ตาบลเสม็ดใต้ อาเภอบางคล้า จังหวัดฉะเชิงเทรา ปัจจุบันจะทาธนาคารเป็นสมุดจด บันทึกในการ

ลงรบั การถอน โดยระบุเมล็ดพันธุ์ ประกอบด้วย พรกิ มะเขือเปราะ มะเขือเทศ น้าเต้า บวบ ต้นกล้า ต้นแค ต้นคะนา้

แม็กซิกัน โดยให้มีการถอนนาเมล็ดพันธุ์ไปปลูกท่ีบ้านโดยระบุว่าปลูกบ้านเลขที่เท่าไหร่ นาเมล็ดพันธุไ์ ปแล้ว

นากลับมาฝาก และดอกเบ้ียเป็นเมล็ดพนั ธชุ์ นิดอ่ืน หรอื ชนิดนั้น

การสรา้ งสิ่งแวดล้อมให้ยั่งยืน
1) ทาน้าหมักจากหัวปลา กุ้ง เศษอาหารในครวั เรอื น และบางส่วนนาใบไม้มาใส่หลุมหมักให้เกิด

เปน็ ดินมาปลูกต้นไม้ การนาขยะเศษฝุ่นต่างๆ ใบไมท้ าเปน็ ป๋ยุ ด้วยบรบิ ทของคนตาบลเสมด็ ใต้มบี ่อปลา เล้ยี งปลา
ไว้รบั ประทาน มีเศษอาหารที่เหลือจากการรับประทานก็จะนาไปใส่ในบ่อปลาให้ปลารบั ประทาน เป็นการใช้
ประโยชนจ์ ากเศษอาหารคน เปลี่ยนเปน็ อาหารปลา บ้านทไี่ ม่มีบอ่ กจ็ ะนาใสถ่ ังพลาสติกเกา่ ๆ เกิดการหมกั ทาเป็น
ปุย๋ บารุงต้นไม้ ทาเปน็ ถังขยะอนิ ทรยี ์ ขึ้นอยู่กับบรบิ ทของครวั เรอื นนน้ั ๆ

๒๗

2) การคัดแยกขยะระดับครัวเรอื นต้ั งแต่ ต้ นทางนามาขายให้ธนาคารขยะของตาบลเสม็ดใต้ เดือนละ
1 ครงั้ บรกิ ารถงึ บ้าน

๒๘

- การสรา้ งภูมิคุ้มกนั ทางสงั คม
1. อาคารอเนกประสงค์บ้านดอนทบั ไก่ หมู่ที่ 6 ตาบลเสม็ดใต้ อาเภอบางคลา้ จงั หวดั ฉะเชงิ เทรา

เปน็ ศนู ย์เรยี นรกู้ ารแปรรปู ปลานิล เปน็ ที่ทาการกลมุ่ วสิ าหกิจชุมชนแปรรปู ปลานลิ บา้ นดอนทบั ไก่ การทานา้ พรกิ
ตาแดงจากกา้ งปลา

2. กิจกรรมจติ อาสา
เดือนมิถนุ ายน 2564 จดั กจิ กรรมทุกวนั เสารแ์ ละถดั ไปจะดาเนนิ กิจกรรมจติ อาสาทุก

เดือนๆ ละ อย่างน้อย 1 ครง้ั หมุนเวยี นกนั ไปในแต่ละหมบู่ า้ นในตาบลเสม็ดใต้

๒๙

3.3 ต้เู สม็ดใต้ปันสุข
ปัจจุบนั มจี านวน 3 หมบู่ ้าน และจะขยายผลออกไปใหค้ รบท้ัง 6 หมบู่ ้าน ในตาบลเสม็ดใต้

ต้เู สม็ดใต้ปนั สุข เปดิ ดาเนินการทุกวนั เสาร-์ อาทิตย์ เรม่ ิ ต้ังแต่เดือน มิถุนายน 2564

3.4 ศนู ยเ์ รยี นรหู้ มู่บา้ นเศรษฐกิจพอเพยี งบ้านสนามชา้ ง หม่ทู ี่ 6 ตาบลเสมด็ ใต้ อาเภอบางคล้า
จงั หวดั ฉะเชงิ เทรา เปน็ ศูนยเ์ รยี นรู้ การปลูกมะม่วง การขยายพันธุม์ ะมว่ ง การตอนกิ่ง ทาบกิ่ง และการเลยี้ งไก่
สายพนั ธพุ์ นื้ เมอื ง

๓๐

3.5 โคก หนอง นา พช. ขนาดพืน้ ท่ี 3 ไร่ แปลงนายภทั รพล แม้นประสทิ ธ์ิ หมทู่ ี่ 3 ตาบลเสม็ดใต้
อาเภอบางคล้า จงั หวัดฉะเชงิ เทรา ได้รบั งบประมาณจากโครงการพัฒนาศนู ย์เรยี นรูท้ ฤษฎีใหม่ รูปแบบโคก หนอง
นา โมเดล ประจาปีงบประมาณ พ.ศ. 2564 เป็นฐานเรยี นรู้ ประกอบด้วย 1) การทาปุ๋ยแห้ง 2) การทาปุ๋ยน้า 3) การ
ห่มฟางคลุมดิน 4) การปลูกป่า 3 อย่างประโยชน์ 4 อย่าง 5) การบรหิ ารจดั การน้า 6) การปลูกหญ้าแฝก 7) การ
ใชพ้ ลังงานทดแทน 8) การบรหิ ารจดั การขยะ 9) การบรหิ ารจดั การดิน น้า ตามหลกั กสกิ รรมธรรมชาติ

4. การบูรณาการทางานของผู้นาการเปลี่ยนแปลงการน้อมนาหลักปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียงขับเคล่ือนด้วยพลัง
“บวร”

4.1 สถาบันครอบครวั (บ้าน) ซง่ึ ประกอบด้วย ชาวบา้ น บุคคลต่างๆในตาบล
สถาบันศาสนา (วัด) ประกอบด้วย เจ้าอาวาส พระภิกษุ สามเณร อุบาสก อุบาสิกา และกลุ่ม
ชมรมทางศาสนา
สถาบนั การศกึ ษา/ราชการ ประกอบด้วย ผูอ้ านวยการ คณะครู นกั วชิ าการ บุคลากรทางการศึกษา
นกั เรยี น รวมถงึ หนว่ ยงานภาครฐั ในชมุ ชน
หลกั “บวร” จงึ เป็นการนาสถาบนั หลักในชุมชนเป็นกลไกในการพัฒนาและสรา้ งชุมชนใหเ้ ข็มแข็ง
ทาหน้าที่เป็นแกนกลางในการพัฒนา ตัดสินใจ แก้ไขปัญหาตนเอง และชุมชน กาหนดแผนรว่ มกันคิด รว่ มสรา้ ง
และการบรหิ ารจดั การชุมชนของคนในท้องถิ่นทร่ี ว่ มกันเปน็ เจา้ ของ
(๑) วดั เสมด็ ใต้ ผ้นู าการเปล่ยี นแปลงเป็นผู้ขับเคลอ่ื นการดาเนนิ งานของวัดเสมด็ ใต้ ซง่ึ เป็นวดั ใน
พนื้ ท่ตี าบลเสม็ดใต้ โดยการนาพชื ผักสวนครวั เชน่ มะเขอื รวมทัง้ หญา้ แฝกไปปลูก ใชว้ ดั เป็นการสรา้ งความม่ันคง
ทางด้านอาหาร และความมนั่ คงทางด้านจติ ใจ

๓๑

(๒) โรงเรยี นบา้ นหนองโสน ผนู้ าการเปลีย่ นแปลงมบี ทบาทในการขยายผลให้ความรู้ เรอ่ ื งการ
ปลูกผักสวนครวั ในโรงเรยี น การคัดแยกขยะ ต่อยอดความรูใ้ หก้ ับเด็กนักเรยี นทาธนาคารขยะในโรงเรยี น โดยให้
นาขยะจากที่บา้ นมาฝากที่ธนาคารขยะ ส่งเสรมิ เรอ่ ื งการปลูกผัก การคัดแยกขยะ และการออมเงนิ เปรยี บเสมอื น
ใหเ้ ด็กเป็นส่อื กลางในการสอื่ สารกบั ผปู้ กครอง

ขับเคล่ือนเป็นชุมชนคุณธรรมน้อมนาหลักปรชั ญาเศรษฐกิจพอเพียง ขับเคลื่อนด้วยพลัง
“บวร”

4.2 อาสาสมัครท้องถ่ินรกั ษ์โลก (อถล.)
ดาเนินการขับเคล่ือนการสรา้ งความม่ันคงทางด้านอาหารรว่ มกับ อถล. ซึ่งมีจานวน ๑๘๐ คน

กระจายอยู่ทุกหมู่บ้าน ในตาบลเสม็ดใต้ การทากิจกรรมการปลูกผัก คัดแยกขยะ จติ อาสาต่างๆ เป็นกลไกในการ
ขบั เคล่อื นการทางานรว่ มกบั ผูน้ าการเปลย่ี นแปลง

4.3 รวมพลัง 3 ประสาน
ประกอบด้วย 1) นางณิชากร อินอ่อน ตาแหน่ง ผู้อานวยการกองสวัสดิการสังคม รกั ษาราชการ
แทน ผู้อานวยการกองสาธารณสุขและส่งิ แวดล้อม 2) นางสาวเอมอร มานะวะ ตาแหน่ง นักวชิ าการพัฒนาชมุ ชน
ปฏบิ ัติการ สานักงานพฒั นาชุมชนอาเภอบางคล้า 3) นายสามารถ แซล่ ้มิ ผนู้ าอาสาพัฒนาชมุ ชน รว่ มกันขับเคล่ือน
กจิ กรรมโครงการ

๓๒

4.4 ขยายผลสปู่ ราชญใ์ นตาบล

1) นายวสิ ทุ ธ์ิ พมุ่ พวง ปราชญด์ ้านการคดั แยกขยะ/นวตั กรรมพลังงานแสงอาทติ ย์

2) นางสุรนิ ทร์ เจรญิ รตั น์ ปราชญ์ด้านการออกกาลงั กายด้วยไม้ตาลยดื ชวี ติ

3) นางอบุ ล ชว่ ยเงนิ ปราชญ์ด้านการปลกู ผกั สวนครวั /น้าหมกั ชวี ภาพ

4) นายภัทรพล แม้นประสทิ ธ์ิ ปราชญโ์ คก หนอง นา

๒.๒ สรุปผลสาเร็จจากผลการดาเนินงาน ตามข้อเสนอโครงการ ๑๐๐ ,๐๐๐ บาท (สาหรบั จังหวัดรอ้ ยเอ็ด

เพม่ิ ข้อเสนอโครงการ ๑,๐๐๐,๐๐๐ บาท)

บทบาทแกนนาของผู้นาการเปลี่ยนแปลงในการกระตุ้นให้ชุมชนมีส่วนรว่ มในการบรหิ ารจัดการ

ชุมชน และพ่ึงพาตนเองในการสรา้ งความมั่นคงทางด้านอาหาร

1. บทบาทผู้นาการเปลีย่ นแปลงในการกระต้นุ การมีสว่ นรว่ มในชุมชน

1.1 “ผู้นาต้องทาก่อน” เพ่ือเป็นต้นแบบในการสรา้ งการเรยี นรูร้ ว่ มกัน ให้เห็นของจรงิ

มกี ารสอ่ื สารปฏิสัมพนั ธก์ ันกบั คนในชุมชนเพ่อื การแลกเปลย่ี นเรยี นรรู้ ว่ มกนั

1.2 เชื่อม่ันความมีศักด์ิศรแี ละศักยภาพของคนในชุมชน โดยการเปิดโอกาสให้คนใน

ชุมชน ใชศ้ ักยภาพทม่ี อี ยใู่ ห้มากทสี่ ดุ และต้องเชอ่ื ม่ันวา่ คนในชมุ ชนน้นั มศี กั ยภาพทีจ่ ะใชค้ วามรู้ ความสามารถท่จี ะ

ปรบั ปรงุ พฒั นาตนเองได้ จงึ ต้องให้โอกาสคนในชมุ ชนในการคิด วางแผน เพอื่ แกป้ ัญหาชุมชนด้วยตัวเอง

1.3 ส่งเสรมิ การพึ่งตนเองของคนในชุมชน ยึดมน่ั เป็นหลักการสาคัญวา่ ต้องสนับสนุนให้

คนในชมุ ชนพึ่งตนเองได้ โดยการสรา้ งพลังชุมชนเพื่อพฒั นาชมุ ชน สว่ นรฐั บาลจะชว่ ยเหลือสนับสนุนอยู่เบ้ืองหลัง

และชว่ ยเหลือในสว่ นที่เกนิ ขดี ความสามารถของคนในชุมชน

1.4 กระตุ้นให้เกิดการมีส่วนรว่ มของคนในชุมชน เป็นการเปิดโอกาสให้คนในชุมชน

รว่ มคิด ตัดสินใจ วางแผน ปฏิบัติตามแผน และติดตามประเมนิ ผลในกจิ กรรม หรอื โครงการใดๆ ท่ีจะทาในชมุ ชน

ท้องถิ่น เพื่อ ให้ประชาชนได้มีส่วนรว่ มอย่างแท้จรงิ ในการดาเนินงาน อันเป็นการปลูกฝังจิตสานึกในเรอ่ ื ง

ความเป็นเจา้ ของโครงการ หรอื กิจกรรมรว่ มกัน

1.5 การสรา้ งทีมและพัฒนาทีมในการทางานพัฒนาชุมชน จะต้องเรม่ ิ ด้วยการพูดคุย

ประชุม ปรกึ ษา หารอื รว่ มกัน คิดรว่ มกัน ตัดสินใจและทารว่ มกัน รวมถึงรบั ผิดชอบรว่ มกันภายใต้ความชว่ ยเหลือ

ซง่ึ กันและ กันตามวถิ ที างแหง่ ประชาธปิ ไตย

2. ศกั ยภาพของผนู้ าการเปล่ียนแปลงในการพฒั นาชมุ ชน

2.1 ภาวะผู้นา (Leadership)

(1) ผ้นู าต้องทากอ่ น ลงมือปฏิบัติเพอื่ การเรยี นรแู้ ละเกดิ ประสบการณ์ นาไปสูก่ ารเกิด

องคค์ วามรเู้ พื่อใชใ้ นการถ่ายทอด

(2) แสวงหาภาคี เครอื ข่ายในการสรา้ ง/พฒั นาองค์ความรู้ เชน่ การแสวงหาปราชญ์

ชมุ ชนด้านต่างๆ ในการทาขอ้ ตกลงความรว่ มมือ ในการบรู ณาการรว่ มกัน

(3) สรา้ งพัฒนาแกนนา ปราชญ์ชุมชน เพ่ือการสืบทอดภูมิปัญญาและการสร้าง

คุณคา่ ให้แก่ผู้นาตามธรรมชาติ

(4) ยึดหลกั ความรคู้ ู่คุณธรรม แสวงหาความรู้ ยดึ มน่ั ในหลกั คุณธรรมในการครองตน

ครองคน ครองงาน

๓๓

2.2 ผนู้ าการเปล่ียนแปลง ใชก้ ระบวนการทางาน
(1) สรา้ งกระบวนงาน “เข้าใจ เข้าถึง พัฒนา” กลา่ วคอื การลงมือปฏบิ ัติเพือ่ ให้เกิดความ

เข้าใจ รว่ มแก้ไขปญั หา หาทางออกเพื่อการเขา้ ถึงต่อชุมชน จากนั้นจงึ ลงมอื ชว่ ยกนั พฒั นา
(2) ขยายผลการพัฒนา โดยเพ่ิมแกนนาท่ีมีองค์ความรดู้ ้านต่างๆ สรา้ งทีมงาน ขยายผลการ

ขบั เคลอ่ื นงานในวงกว้างอย่างทวั่ ถงึ
(3) ประชาสัมพันธ์ ผลสาเรจ็ ของการขับเคล่ือนงานของแกนนา กลุ่ม องค์กร เครอื ข่าย

สู่สาธารณชน เพื่อยกย่องเชดิ ชปู ราชญ์ กลุ่ม แกนนา และนาไปสูก่ ารขยายผล
(4) สรุปผลการถอดบทเรยี น ปรบั ปรุงกระบวนงาน สรา้ งนวัตกรรมในการขับเคลื่อนงาน

ผูน้ าการเปลี่ยนแปลง และต่อยอดความสาเรจ็ ของการขับเคลอ่ื นงาน
2.3 ยดึ หลกั ธรรมาภิบาล
(1) หลกั นติ ิธรรม ปฏิบัติตนไม่ขัดต่อกฎหมาย
(2) หลกั คุณธรรม ยดึ มน่ั ในการทางานรว่ มกัน
(3) หลักความโปรง่ ใส ประชมุ ปรกึ ษาหารอื เพอ่ื การทางานรว่ มกนั
(4) หลกั การมสี ว่ นรว่ ม รว่ มคดิ หาสาเหตุของปัญหา รว่ มวางแผน รว่ มพัฒนา รว่ มรบั

ผลประโยชน์ รว่ มประเมนิ ผลการพัฒนา
(5) หลกั ความรบั ผิดชอบ แบ่งหน้าทแี่ ละปฏิบัติตามด้วยความเต็มใจ
(6) หลักความคมุ้ ค่า ใชป้ ระโยชน์ของทรพั ยากรอยา่ งคมุ้ ค่า

2. การสรา้ งความม่ังคงทางอาหาร
2.1 การปลูกพืชผักสวนครวั มีจานวนครวั เรอื นท่ีปฏิบัติรอ้ ยละ 100 ของครวั เรอื นทั้งหมดที่อยู่

จรงิ พืชที่ปลูก ประกอบด้วย กระเพรา โหระพา พรกิ มะเขือเปราะ มะเขือพวง มะเขือเทศ มะเขือยาว มะละกอ
ตะไคร้ กวางตุ้งคะน้า มะกรูด มะนาว แค ถั่วฝักยาว ยี่หรา่ ฟัก แฟง มะเขือเทศ ฟักทอง น้าเต้า ทุกครวั เรอื น
ของตาบลเสม็ดใต้ จานวน 1,190 ครวั เรอื นมีการปลูกผักสวนครวั ไว้รบั ประทานมากกว่า 10 ชนิด บ้านผู้นาการ
เปลยี่ นแปลงมี 20 ชนดิ ครบ 100% สามารถลดรายจา่ ยได้วนั ละ 20-50 บาท/ครวั เรอื น

การเลยี้ งสัตว์ มีจานวนครวั เรอื นท่ปี ฏิบัติ รอ้ ยละ 66.81 ของครวั เรอื นทั้งหมดทีอ่ ย่จู รงิ พืน้ ฐานคน
เสม็ดใต้ ประกอบอาชีพ เลี้ยงสัตว์ประกอบด้วย เล้ียงปลาเบญจพรรณ (ปลาย่ีสก ปลานิล ปลาตะเพีย น ปลาจีน
ปลานวลจนั ทร)์ การเลี้ยงกุ้ง การเลยี้ งวัว การเลี้ยงไก่ โดยสว่ นมากขา้ งบ้านจะมีบ่อเล้ียงปลาไว้รบั ประทาน

การแปรรูป มีกลุ่มวสิ าหกิจชุมชนแปรรูปปลานิลบ้านดอนทับไก่ หมู่ท่ี 6 ตาบลเสม็ดใต้ อาเภอ
บางคล้า จังหวัดฉะเชงิ เทรา สมาชกิ กลุ่ม จานวน 10 คน นาปลาจากบ่อที่ไม่ได้ขนาดตามบ่อมาแปรรูปเพ่ิมมลู คา่
โดยนามาทาปลานลิ แดดเดียว มีผลติ ภณั ฑ์ ปลานลิ แดดเดียว 3 แบบ แบบที่ 1 แบบเต็มตัว แบบท่ี 2 แบบครง่ ึ ตัว
แบบท่ี 3 แบบเส้น ด้วยใช้ปลานิลจากบ่อในตาบลที่มีขนาดพอเหมาะ จากบ่อปลาเบญจพรรณท่ีเล้ียงไว้ มาผสม
ด้วยภมู ปิ ญั ญาถ่ายทอดมาจากบรรพบุรษุ และการนานวัตกรรมการใชต้ ้อู บพลังงานแสงอาทิตย์มาควบคมุ อุณหภูมิ
และความสะอาด ทาให้เกิดเป็นปลานิลแดดเดียวที่สะอาด รสชาติอรอ่ ย และนาก้างปลาท่ีเหลือนามาต่อยอดเปน็
ผลติ ภัณฑ์ “นา้ พรกิ ตาแดงปลาแห้ง” เปน็ การสรา้ งงาน สรา้ งรายได้ใหก้ ับคนในหมบู่ ้าน

การแปรรูปปลารา้ นาปลานิลมาทาปลารา้ ด้วย ใชป้ ลานิลจากบ่อในตาบลที่มีขนาดพอเหมาะ จาก
บอ่ ปลาเบญจพรรณท่เี ลีย้ งไว้ มาผสมด้วยภูมปิ ญั ญาถ่ายทอดมาจากบรรพบุรษุ ใส่โอ่งที่สะอาด ทาเป็น ปลารา้ ขาย
เดือนละประมาณ 100 กโิ ลกรมั สรา้ งรายได้ให้กับคนในหมบู่ า้ น ตาบล

๓๔

การทามะม่วงขายในฤดูมะม่วงมีผลผลิตจานวนมาก นามาถนอมอาหารโดยใช้ภูมิปัญญาท้องถิ่น
นามากวนเปน็ มะม่วงไว้รบั ประทานในครวั เรอื น เหลอื กจ็ าหนา่ ยในพ้ืนท่ใี กล้เคียง

2.2 ด้านคณุ ภาพ
ประชาชนได้รบั ประทานผักปลอดภัยไรส้ ารพิษ ย่ิงเป็นผักท่ีปลูกเองจะทาให้ความอรอ่ ย และมี
ความสขุ ในการรบั ประทานเพมิ่ ขึน้ 90% วดั ได้จากรอยยม้ิ และความภาคภูมิใจในการนาเสนอถ่ายทอดกนั และการ
เผยแพรป่ ระชาสมั พันธล์ งใน Facebook
2.3 การสรา้ งความม่ังคงทางอาหาร ด้านความต่อเนื่องยงั่ ยนื
ตาบลเสมด็ ใต้ใชก้ ระบวนการ สรา้ งธนาคารเมล็ดพันธเุ์ ปน็ การสรา้ งความต่อเนือ่ งและยั่งยนื โดยมี
กฎของธนาคารเมล็ดพันธวุ์ ่ามีคนนาเมล็ดพนั ธไุ์ ปปลูกแล้ว ต้องแจง้ พกิ ัดบา้ นเลขที่ท่ีนาไปปลูก และถ่ายรูปส่งไลน์
เม่ือได้ผลผลิตให้เหลือไว้ทาพันธุแ์ ละนามาส่งคืนให้กับธนาคารเมล็ดพันธุต์ ามแต่ละชนิดของผัก หรอื ต้นกล้า
ทนี่ าไปปลูก สามารถให้ดอกเบยี้ เปน็ เมล็ดพันธชุ์ นิดอ่นื ต้นกลา้ อน่ื ๆ ได้ เพอื่ เปน็ การสรา้ งความต่อเนื่อง
2.4 นอกจากนี้ถ้าบุคคลใดต้องการสนับสนุนต่อยอดเมล็ดพันธุ์ แต่ไม่มีเมล็ดพันธุ์มาสามารถ
สมทบทุนในการใส่กล่อง Tip Box สนบั สนุนได้ เชน่ กัน
การสรา้ งความมั่งคงทางอาหาร ด้านการกระจายทวั่ ถึง
1. การต้ังต้เู สม็ดใต้ปันสขุ ใหค้ รบทกุ หมบู่ ้าน คอื เป้าหมายการดาเนนิ การของตาบลเสม็ดใต้
1) ต้เู สมด็ ใต้ปันสขุ หมทู่ ่ี 6 ตั้งอยรู่ มิ ถนนประโยชน์-ราแพน 1
2) ต้เู สมด็ ใต้ปนั สขุ หม่ทู ี่ 2 ต้ังอยูร่ มิ ถนนหนา้ บ้านนางอุบล ชว่ ยเงนิ รมิ คลองชลประทาน
3) ต้เู สมด็ ใต้ปนั สขุ หมู่ที่ 3 ต้ังอยู่โคก หนอง นา แปลงนายภทั รพล แมน้ ประสิทธ์ิ
และขยายผลต่อไปยัง หมู่ที่ 1, 4 และ 5 ต่อไป เพื่อเป็นการกระจายให้ชาวบ้านได้ปันสุขกันอย่าง
ทั่วถึงทั้งตาบล
2. ถนนเสมด็ ใต้ปนั สขุ เปน็ การใชพ้ ้ืนทส่ี าธารณะรมิ คลองชลประทานหมู่ท่ี 2 ตาบลเสม็ดใต้ทรี่ กรา้ ง
ไม่ได้ใชป้ ระโยชน์ นามาทาเป็นถนนกินได้ โดยใช้ชื่อว่า “ถนนเสม็ดใต้ปันสุข” โดยการกระจายความรบั ผิดชอบให้
ทุกหมู่บ้านแบ่งพ้ืนที่ในการดูแลต้ังแต่การถอนหญ้า ขุดดิน พรวนดิน ปลูกผักสวนครวั รดน้า จนถึงเก็บเก่ียว
ผลผลติ แบ่งพ้นื ทีก่ ันดูแล แต่แบ่งผักกนั รบั ประทาน สามารถมาตัดรบั ประทานได้
ผู้นาการเปลี่ยนแปลงตาบลเสม็ดใต้ขับเคล่ือนภารกิจในการสรา้ งการมีส่วนรว่ มกับคนในชุมชน
แกนนา ปราชญด์ ้านต่างๆ รว่ มกิจกรรม รว่ มวางแผน รว่ มคิด รว่ มตัดสินใจ รว่ มประเมนิ ผล ว่าจะกาหนดทิศทางไป
ทางไหนในการสรา้ งความม่ันคงทางด้านอาหาร สู่ความยั่งยืนให้กับชาวเสม็ดใต้ ผลที่ตามมาคือ ผู้นาได้พูดคุย
มีความสนิทสนมกันมากข้ึน ได้แลกเปลี่ยน เรยี นรู้ การตัดสินใจรว่ มกัน สรา้ งความม่ันใจให้ผู้นา มองทิศทางการ
พัฒนาตาบลเสม็ดใต้ไปในทิศทางเดียวกัน สรา้ งความสามัคคีให้กับผู้นา ผู้นาได้แสดงความสามารถในเวที
ในกิจกรรมต่างๆ มากขึ้น สง่ ผลให้ตาบลเสม็ดใต้ เกิดการเปลยี่ นแปลง ใน 3 ด้าน ดังนี้
1) ด้านเศรษฐกิจ ประชาชนในตาบลเสมด็ ใต้ จานวน 1,160 ครวั เรอื น มีการปลูกผักสวนครวั เป็นการ
ลดรายจา่ ยในครวั เรอื นได้วันละ ๒๐-๕๐ บาท ไม่ต้องซ้ือพรกิ ๕ บาท กระเพรา ๕ บาท โหระพา๕ บาท จากรถพุ่ม
พวง
๒) ด้านสงั คม กลุ่มผสู้ งู อายทุ อี่ ย่บู ้านเล้ยี งหลาน ได้มีกจิ กรรมการปลูกผกั สวนครวั หลงั บา้ น และ
รว่ มกันปลูก รดน้าผัก ทาใหม้ สี ุขภาพทแ่ี ขง็ แรง มกี ิจกรรมการปลกู ผัก เท่ากบั การออกกาลงั กายในชว่ งเชา้ และเยน็
นาผักมาแบ่งปันเพื่อนบ้าน สรา้ งมิตร สรา้ งปฏิสัมพันธร์ ะหว่างบ้านใกล้เรอื นเคียง มีกิจกรรมรว่ มกัน สรา้ งสังคม
แห่งการแบ่งปนั โดยเดิมปลกู ผักเฉพาะท่ีบา้ น หลังบา้ น หลงั รว้ั คือการปลูกไวร้ บั ประทานเอง ภายในครวั เรอื น

๓๕

แต่เม่ือมีถนนเสม็ดใต้ปันสุข คือการปลูกในพื้นที่สาธารณะ คนในตาบลสามารถปลูก และเก็บได้ ทุกคนเป็นเจ้าของ
ทุกคนชว่ ยกนั ดแู ล

3) ด้านส่ิงแวดล้อม มีการตระหนักถึงการดูแลพ้ืนที่สาธารณะรมิ คลองชลประทาน ปรบั ปรุง
ภูมิทัศน์ เปล่ียนท่ีรกรา้ งเป็นถนนกินได้ โดยรว่ มกันตั้งช่ือว่า “ถนนเสม็ดใต้ปันสุข” ระยะทาง ๒๐๐ เมตร รวมท้ัง
การกลับไปปลกู ผักสวนครวั ท่ีบ้าน การทาหลมุ พอเพยี ง การทาถงั ขยะอินทรยี ์ การคดั แยกขยะระดับครวั เรอื น

๒.๓ ผลสาเรจ็ จากผลการดาเนินงาน กิจกรรมศูนย์แบ่งปัน เพ่ือช่วยเหลือบรรเทาจากผลกระทบจาก
สถานการณ์การเกดิ โรคติดเชอื้ ไวรสั โคโรนา (COVID-19)

ผลสาเรจ็ จากผลการดาเนินงาน กิจกรรมศูนยแ์ บ่งปัน เพ่อื ชว่ ยเหลอื บรรเทาจากผลกระทบจาก
สถานการณ์ การเกดิ โรคติดเชอ้ื ไวรสั โคโรนา (COVID-19) ผลสาเรจ็ ของตาบลเสมด็ ใต้ ขับเคลือ่ นด้วยการเปน็
ตาบลเสม็ดใต้เป็นสังคมแห่งการแบง่ ปัน โดยจดั ทาต้ปู ันสุข จานวน ๓ แห่ง ดังน้ี

๑. ต้เู สม็ดใต้ปนั สุข หม่ทู ี่ 6 บรเิ วณรมิ ถนนประโยชน์-ราแพน 1 เรม่ ิ ดาเนินการ วันท่ี ๕ มถิ ุนายน
๒๕๖๔

๒. ต้เู สม็ดใต้ปันสุข หมู่ที่ 2 หน้าบ้านนางอบุ ล ชว่ ยเงนิ เรม่ ิ ดาเนินการ วันที่ ๑๒ มิถนุ ายน ๒๕๖๔
๓. ตู้เสมด็ ใต้ปันสขุ หมู่ที่ 3 บรเิ วณโคก หนอง นา นายภทั รพล แม้นประสทิ ธ์ิ เรม่ ิ ดาเนนิ การ วันที่
๑๖ มถิ ุนายน ๒๕๖๔ และขยายผลไปยงั หมทู่ ่ี ๑, ๔ และ๕ ต่อไป
ภายในตู้ปันสุขจะประกอบด้วย อาหารแห้ง ผัก ผลไม้ตามฤดูกาล ตู้จะเปิดทาการทุกวันเสาร์-
อาทิตย์ เน่ืองจากมีคนอยู่บ้าน ไม่ได้ไปทางาน ความพิเศษของตู้ปันสุขเสม็ดใต้ การรว่ มแรงรว่ มใจการนาของ
นาผักสวนครวั มาแบ่งปัน ผลผลิตทางการเกษตร เช่น ปลากะพง กุ้ง กุ้งแห้ง รวมถึงผักสดๆ นามาทาตู้ปันสุข
สามารถนามีดมาตัดผักสดๆ ไปรบั ประทานได้เลย ไม่มีการเก็บผักมาใส่ไว้ในตู้ เนื่องจากผักจะเหี่ยว โดยการดแู ล
ของผนู้ าการเปลีย่ นแปลงในหมู่บ้านน้ัน ภายใต้สโลแกน “หยบิ แต่พอดี มีเหลือก็แบง่ ปัน” ผลการดาเนนิ งาน ได้รบั
ผลตอบรบั จากชาวเสมด็ ใต้เป็นอย่างดี สัปดาหแ์ รกมคี นมาปันออกไปเป็นสว่ นใหญ่ หลงั จากนน้ั มีคนนามาแบ่งปัน
เพิม่ มากขน้ึ และต้ปู นั สุขเป็นท่รี จู้ กั ของคนในตาบล ผา่ นไปผา่ นมาแวะปันสขุ ที่ต้เู สมด็ ใต้ปันสขุ ได้
การนาผักท่ีปลูกไปปันสุขให้กับผู้กักตัวถึงที่บ้าน ทั้งเครอ่ ื งอุปโภคบรโิ ภคต่างๆ พรอ้ มท้ังเมล็ด
พันธุจ์ ากธนาคารเมล็ดพันธุ์ มีทานระดับครวั เรอื นช่วงกักตัว 14 วัน และยังมีรบั ประทานหลังการกักตัว ทาให้
ผู้กักตัวไม่เครยี ด มีกิจกรรมทา และไม่ต้องออกไปซือ้ อาหารรบั ประทานในชว่ งกักตัว ซ่งึ สถานการณ์การเกิดโรค
ติดเชอื้ ไวรสั โคโรนา (COVID-19) ของตาบลเสม็ดใต้ มที ีท่าวา่ จะรุนแรงขึ้น เน่อื งจากมสี ถานประกอบการณ์ขนาด
ใหญ่ อยใู่ นพนื้ ที่
๓.ถอดบทเรยี นความสาเรจ็ การดาเนนิ งาน ของคณะทางานผูน้ าการเปล่ียนแปลงตาบล ระดับดีเด่น
๓.๑ ท่านคิดวา่ สิง่ ท่ีเกดิ ขน้ึ เปน็ ไปตามความคาดหวังอะไรหรอื ไม่ อย่างไร

สงิ่ ทเ่ี กดิ ขน้ึ มากกว่าความคาดหวังของตาบลเสม็ดใต้ภาพรวมของการเปลย่ี นแปลงไปในทางที่ดี
ข้นึ ในทุกๆ มติ ิ คอื

1. ด้านผู้นาการเปลี่ยนแปลง ทาให้ผู้นาการเปล่ียนแปลงตาบลเสม็ด ใต้มีความรกั ความ
สามัคคีกันมากขึ้น ผ่านการทากิจกรรมรว่ มกัน การทากิจกรรมถือว่าเป็นการละลายพฤ ติกรรมของผู้นาการ
เปลี่ยนแปลง ทาให้รูจ้ ักนิสัยใจคอ เปิดใจกันมากข้ึนได้มีเวที มีโอกาสให้ผู้นาได้แสดงความคิดเห็น แลกเปลี่ยน
เรยี นรใู้ นการทางานรว่ มกันการทน่ี าพาตาบลเสม็ดใต้ สู่ “การเป็นเสมด็ ใต้ปนั สขุ ”

๓๖

2. ด้านกระบวนการใช้จิตอาสาเปน็ ตัวเชอ่ื มโยงในการดาเนินกิจกรรมต่างๆ ได้เปน็ อยา่ งดี ทกุ คน
มาด้วยจติ ทีอ่ าสา มีกิจกรรมต่างๆ รว่ มกันทกุ สัปดาห์ ทกุ เดือน

3. ด้านความมั่นคงทางด้านอาหาร มถี นนเสม็ดใต้ปนั สขุ ระยะทางไป-กลับ รวม 2 กโิ ลเมตร เป็น
ถนนเชงิ สัญลักษณ์ของความมัน่ คงทางด้านอาหาร ความสามัคคี และการแบ่งปัน ท่ีคนในตาบลรวมแรงรว่ มใจกัน
ปลูกพืชผักสวนครวั รดน้า ใส่ปุ๋ย จนได้เกิดผลิตเป็นผักสวนครวั มากกว่า 10 ชนิด เป็นแหล่งอาหารให้กับคน
ในตาบล รวมทั้งเป็นการปรบั ปรุงภูมิทัศน์บรเิ วณรอบคลองชลประทานให้สวยงาม น่ามอง เป็นคนกินได้ ท่ีมีชอื่ ว่า
“ถนนเสม็ดใต้ปันสุข” มีจุดเช็คอิน ๑ จุด ท่ีมีววิ เป็นผักสวนครวั นานาชนิด และคลองชลประทานที่หล่อเลี้ยง
ชาวเสมด็ ใต้

4. เป็นตาบลแห่งการแบ่งปันผ่าน “ตู้เสม็ดใต้ปันสุข” ท่ีดาเนินการปันสุขกันทุกวันเสาร์-อาทิตย์
เปิดโอกาสให้ทุกคนในหมู่บ้าน ตาบล นาผักสดๆ ท่ีปลูกไว้ในทุ่นเล้ียงกุ้งท่ีร่ัวมาปลูกผักบุ้งแบ่งปัน ของกิน ของใช้
ต่าง ๆ มาแบ่งปนั แลกเปลยี่ นกัน ผา่ นต้เู สม็ดใต้ปันสุข สรา้ งรอยย้ิม และนสิ ยั การแบง่ ปนั ใหก้ บั คนในตาบล ภายใต้
สโลแกน “หยบิ แต่พอดี มีเหลือกแ็ บ่งปนั ”

5. เป็นการบูรณาการรว่ มกนั ของศูนย์เรยี นรูต้ ่างๆ ในตาบล เชน่ อาคารอเนกประสงคบ์ า้ นดอนทับ
ไก่ หมู่ที่ 6 สอนเรอ่ ื งการแปรรูปปลานิลแดดเดียว ศูนย์เรยี นรูห้ มู่บ้านเศรษฐกิจบ้านสนามชา้ ง หมู่ที่ 4 สอนเรอ่ ื ง
การปลกู มะมว่ ง การขยายพันธมุ์ ะม่วง การเลีย้ งไก่พ้นื เมือง โคก หนอง นา นายภทั รพล แม้นประสิทธ์ิ หม่ทู ่ี 3 สอน
เรอ่ ื งการปลูกป่า 3 อย่าง ประโยชน์ 4 อย่าง การห่มดิน การทาปุ๋ยน้า การทาปุ๋ยแห้ง โรงเรยี นผู้สูงอายุแก่น
เสม็ดใต้ สอนเรอ่ ื งการออกกาลงั กายด้วยไม้ตาลยืดชวี ติ กล่มุ ออมทรพั ยต์ าบลเสมด็ ใต้ ธนาคารขยะตาบลเสมด็ ใต้

6. การบูรณาการร่วมกันตามหลัก บวร. รว่ มกับวัดเสม็ดใต้ โรงเรยี นบ้านหนองโสน ในการ
ขับเคลื่อนกจิ กรรมสรา้ งความมน่ั คงทางด้านอาหาร สรา้ งสงิ่ แวดล้อม โดยการปลูกผกั สวนครวั ในวัด ในโรงเรยี นไว้
รบั ประทานและแบ่งปัน รวมทั้งการคัดแยกขยะ สรา้ งธนาคารขยะของโรงเรยี นบ้านหนองโสน โดยการถ่ายทอด
ความรูจ้ ากผู้นาการเปลี่ยนแปลงตาบลเสม็ดใต้เรม่ ิ ปลูกฝังจากเด็กๆ เป็นทูตในการส่ือสารกับผู้ปกครอง สอนให้
แยกขยะตั้งแต่ระดับครวั เรอื น และนามาขายฝากธนาคารขยะของโรงเรยี นออมไวเ้ ป็นทนุ การศึกษา

ซึง่ สิ่งท่ีเกิดข้ึนสอดคล้องกับวัตถุประสงค์ของโครงการ คือ การสรา้ งความม่ันคงทางด้านอาหาร
การสรา้ งความมั่นคงทางด้านส่ิงแวดล้อม และการสรา้ งภูมิคุ้มกันในตาบล รวมทั้งการสรา้ งความสุขและความมี
ชวี ติ ชวี าใหก้ บั คนเสม็ดใต้ ซง่ึ ปจั จบุ นั กจิ กรรมต่างๆ เหลา่ นไ้ี ด้กลายเป็นวถิ ชี วี ติ ของคนเสมด็ ใต้ไปแลว้

๓๗

ผลสาเรจ็ ของการขบั เคล่ือนงานตามแผนปฏิบัติการ 90 วนั
สู่ “เสม็ดใต้ปันสุข” Chang for good

ดำ้ น
สิ่งแวดลอ้ ม

ผนู้ ำกำร
เปลีย่ นแปลง

ตำบลเสมด็ ใต้

ดำ้ นสงั คม ดำ้ น
เศรษฐกิจ

๓๘

นวตั กรรม
จากการดาเนินโครงการเสรมิ สรา้ งและพฒั นาผู้นาการเปล่ยี นแปลง นอกจากการสรา้ งความม่นั คง

ทางอาหาร การสรา้ งสงิ่ แวดลอ้ มใหย้ ่งั ยนื และการสรา้ งภมู คิ มุ้ กนั ทางสังคมแลว้ ผูน้ าการเปลยี่ นแปลงตาบล
เสมด็ ใต้และคนในชมุ ชนยังได้คดิ คน้ ส่ิงประดิษฐต์ ่าง ๆ ก่อให้เกดิ เป็นนวัตกรรมต่าง ๆ ได้ ดังนี้

1. แอพพลิเคช่นั คุ้มค่า ใช้รว่ มกับการบรหิ ารจัดการขยะรว่ มกับองค์การบรหิ ารส่วนตาบล
เสม็ดใต้

๓๙

2. แผงพลงั งานแสงอาทติ ยร์ ดนา้ ผักทีบ่ ้าน

3. รถเข็นรดน้าผกั พลังงานแสงอาทิตย์
3. แผงพลงั งานแสงอาทติ ยร์ ดนา้ ในคลองชลประทาน

๔๐

5. กระถางพันปี จากขยะท่ีไม่สามารถขายได้ เช่น ซองบะหมี่ก่ึงสาเรจ็ รูป ซองกาแฟ ถุงพลาสติก โฟม

6. การทาบับเบิล้ กนั กระแทกจากผกั ตบชวา

7. ธนาคารน้าใต้ดิน

ความภาคภูมใิ จ

๔๑

ความภาคภูมิใจของผู้นาการเปล่ียนแปลง
-มคี วามสขุ กบั การให้ ทาเพ่ือคนในหมบู่ ้าน ตาบลได้มีอาหารปลอดภัยมคี วามม่ันคงทางด้านอาหาร
-ผนู้ ามีการเปล่ียนแปลงตนเอง มภี าวะผู้นา
-มคี วามภาคภมู ใิ จในการถ่ายทอดความรู้
- ผูน้ าต้องทาก่อน เปดิ บทบาทผนู้ า
-ผนู้ าการเปลี่ยนแปลงทาหนา้ ท่ปี ระสาน กระต้นุ เอือ้ อานวย
-กระต้นุ ใหเ้ กิดการลงมอื ทา
-ความสุขจากการทา ได้แบง่ ปนั
-เป็นการบรหิ ารจดั การคน บรหิ ารจดั การพ้ืนท่ี
-มคี วามเสยี สละเวลา
-เกิดความสามัคคีในกลมุ่ ผ้นู า ผา่ นการจดั กจิ กรรมรว่ มกัน
-เป็นเวทีแลกเปลี่ยน แบง่ ปนั ความคดิ
-จดั สรรเวลา บรหิ ารจดั การชวี ติ
-เปน็ โอกาสสรา้ งผ้นู า สรา้ งปราชญ์
-ได้ทาในสิ่งที่ไม่เคยทา
-ได้บรหิ ารคนบรหิ ารจดั การพนื้ ที่
ความภาคภูมิใจของพัฒนากรผู้ประสานงานตาบลเสม็ดใต้
นางสาวเอมอร มานะวะ นกั วชิ าการพฒั นาชุมชนปฏิบัติการ ซง่ึ เป็นพัฒนากรผู้ประสานงานตาบลเสมด็ ใต้คอื

ได้เป็นผู้เอื้ออานวย เปิดเวทีให้ผู้นาการเปล่ียนแปลงตาบลเสม็ดใต้ได้มีเวที มีโอกาสในกา รแสดงความสามารถ
ของตน กาหนดทิศทางการพัฒนาหมู่บ้าน คอยให้คาปรกึ ษา และให้กาลังใจ เมื่อเห็นผู้นาการเปลี่ยนแปลงได้
พัฒนาข้ึน ได้เห็นตาบลพัฒนาข้ึน ประสบความสาเรจ็ ก็เกิดความภาคภูมิใจที่ได้ทาบทบาทหน้าท่ีของพัฒนากร ของ
กรมการพัฒนาชมุ ชนได้ซงึ่ พดู ได้ว่า “ผูน้ าการเปลี่ยนแปลงตาบลเสมด็ ใต้ คือ ความภาคภูมใิ จของเรา”

ความภาคภูมิใจของพัฒนาการอาเภอบางคล้า
นายเนตร ขันคา พฒั นาการอาเภอบางคล้า ในฐานะของพฒั นาการอาเภอบางคล้า ได้เหน็ ถึงการ
เปล่ยี นแปลงในตัวของผู้นาทชี่ ดั เจนขึ้น พฒั นาเป็นผูน้ าการเปลีย่ นแปลง ท่กี ลา้ คิด กลา้ พูด กลา้ ลงมอื ทา กาหนด
ทศิ ทางการพัฒนาตาบลเสมด็ ใต้รว่ มกนั ลงมือปฏบิ ตั ิจนประสบผลสาเรจ็ และยังคงขับเคลือ่ นการดาเนนิ การอยา่ ง
ต่อเนื่อง และมเี ปา้ หมายทีช่ ดั เจน

๔๒

ส่วนที่ 4 มุมมองผู้บรหิ าร

นายวรนัฐ ติรประเสรฐิ สิน ตาแหน่งฒนาการจังหวัด เชิงเทรา กล่าวว่าเราได้รบั โครงการผู้นา
การเปลี่ยนแปลงปี 2564 จากกรมการพัฒนาชุมชนจานวน 13 ตาบลซึ่งแต่ละตาบลเราจะคัดผู้นา ตาบล
ละ 15 คน โดยเลือกจากผู้นาที่เป็นทางการและไม่เป็นทางการ ที่เป็นทางการเชน่ กานัน ผู้ใหญ่บ้าน อาสา
พัฒนาสตร ี ผู้นากลุ่มอาชีพ และกลุ่มต่าง ๆ ที่ไม่เป็นทางการ เช่น ปราชญ์ชาวบ้าน เกษตรกร ที่ปฏิบัติตัวปฏิบัติ
ตนยึดแนวทางสัมมาชีพในการดารงชวี ติ และได้รบั การยอมรบั จากชุมชน เพื่อเข้าสู่กิจกรรม ระดมความคิดว่า
เราจะเปลี่ยนแปลงให้ดีข้ึน ทาอย่างไรให้ชุมชนอยู่ดีกินดีตามหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง ก็คือการสรา้ ง
ความมั่นคงทางอาหาร ซึง่ ท่านอธบิ ดีสุทธพิ งษ์ จุลเจรญิ ได้มอบนโยบายอยากให้ทุกคนมีความมั่นคงด้าน
อาหาร ซึ่งจงั หวัดฉะเชิงเทรา ได้น้อมนามาปฏิบัติและขยายผลให้ประสบผลสาเรจ็ โดยตาบลที่ประสบ
ความสาเรจ็ เห็นเด่นชดั คือ ตาบลเสม็ดใต้ ประกอบไปด้วย 6 หมู่บ้า น มีผู้นาชุมชนที่เข้มแข็งก็คือกานันน้าผึง
เป็นผู้หญิงและอายุน้อย มีความตั้งใจและมีความมุ่งมั้นที่จะเห็นคนในตาบลมีความสุขมีรอ้ ยยิ้ม ก็เลยมีการ
พูดคุยกัน โดยเชิญชวนคนอีก 14 คน และภาคีมาระดมความคิด โดยใช้ความมั่นคงด้านอาหาร คือการ
ปลูกพืชผักสวนครวั เป็นตัวนารอ่ ง สรุปจากท่ีประชุมได้ว่าตาบลเสม็ดใต้ จุดแข็งของตาบล ท่ีดินมีราคาสูง ท่ีดิน
มีความอุดมสมบูรณ์ มีแหล่งน้าที่กระจายอยู่ทั่วพื้นที่ มีดินรว่ น เหมาะกับการปลูกพืชทุกชนิด ได้พูดคุยกันว่า
ทาอย่างไรท่ีจะทาให้ตาบลเสม็ดใต้น่าอยู่ คนไม่ท้ิงถิ่นฐาน ไม่ขายท่ีดิน เพื่อไปซ้ือที่จากที่อ่ืน ซึง่ ที่ตรงน้ีเป็นพ้ืนที่
เขตอุตสาหกรรมที่ดินราคาสูง มีเส้นทางคมนาคม ถนนไปกลับ 8 เลนส์ นายทุนเข้ามาแทรกซึมในพื้นที่
พยายามกว้านซื้อ เราจงึ ใช้มาตรการชุมชนเข้มแข็ง แก้ไขทาให้เสม็ดใต้มีความสุข โดยใช้ผักสวนครวั ใช้กลยุทธ
ง่าย ๆ ใชว้ ถิ ีชีวติ ง่ายๆ ปลูกพืชผักโดยผู้นาทาเป็นต้นแบบปลูกทุกครวั เรอื น อย่างน้อย 10 ชนิด ปลูกเสรจ็ ก็
นาไปแจกจ่ายให้กับครวั เรอื นข้างเคียง เม่ือปลูกทุกครวั เรอื น ทุกคนก็มีเมล็ดพันธุผ์ ักสวนครวั เกิดการแบ่งปัน
ผักบรเิ วณบ้านไปนอกรว่ั บรเิ วณรมิ ถนน ใครผ่านมาก็ถามขอได้ม้ัยแบ่งได้ม้ัย เราก็เชิญชวนให้เก็บ ได้รบั รอยยิ้ม
คนในชุมชนมีความสุขที่ได้แบ่งปัน หลังจากนั้นชุมชนขยายผลไปทุกหมู่บ้านปลูกผักสวนครวั นอกรวั้ บ้านทุก
ครวั เรอื นทั้งตาบล อบต.เล็งเห็นความสาคัญได้เข้ารว่ ม นายก อบต. เชญิ ชวนคนในชุมชนมารว่ มกับผู้นาใน
หมู่บ้านได้ปลูกผักบรเิ วณรมิ คลองส่งนา้ ซ่ึงเดิมเป็นพื้นท่ีว่างเปล่าเกิดวัชพืชรกและก็มีเศษขยะมูลฝอย เลยเชิญ
ชวนเปลี่ยนพ้ืนที่รกรา้ งมาเป็นสวนผัก ทุกคนจะรบั ผิดชอบดูแลสวนผักหน้าบ้านตนเอง น้าเราก็จะใชก้ ารสูบจาก
คลองชลประทานมารดผัก กรณีผู้สูงอายุ คนชราไม่มีแรงหิ้วน้า ก็จะใชพ้ ลังงานแสงอาทิตย์จากรถพลังงาน
แสงอาทิตย์สูบน้าขึ้นมาให้ จากพื้นที่รกรา้ งเตียนเป็นผักสวนครวั เป็นถนนเสม็ดใต้ปันสุขอย่างแท้จรงิ นี้คือ
กลยุทธของผู้นาที่เป็นผู้นาอย่างแท้จรงิ เน้นการให้ มากกว่าการรบั ไม่เน้นผลประโยชน์ส่วนตัวแต่เน้น
ผลประโยชน์ส่วนรวมและให้ทุกคนมีความสุข

ท้ายนี้อยากจะเชญิ ชวนพ่อแม่พี่น้องที่สนใจผ่านไปผ่านมาจังหวัดฉะเชิงเทราแวะเยี่ยมเยียนและพบ
กับตู้ปันสุขของตาบลเสม็ดใต้ทุกหมู่บ้าน หากท่านไม่มีเวลาเก็บเจา้ ของแปลงแต่ละหมู่บ้านจะเก็บผักมาใส่ไว้ใน
ตู้ปันสุขให้ท่านนาไปรบั ประทาน เรารับรองว่าผักของตาบลเราเป็นผักปรอดสาร เรารด ด้วยน้าหมัก ใช้ปุ๋ย
อินทรยี ์

๔๓

มุ ม ม อ ง ข อ ง น า ย อ า เ ภ อ บ า ง ค ล้ า ใ น ก า ร ป ร ะ ก ว ด ผู้ น า ก า ร เ ป ล่ี ย น แ ป ล ง
นายชูชาติ จั่นทอง นายอาเภอบางคล้า อาเภอบางคล้า มีความยินดีท่ีกรมการพัฒนาชุมชน เห็น

ความสาคัญของการประกวดผนู้ าการเปลี่ยนแปลง พ้ืนท่ีตาบลเสม็ดใต้ เป็นพ้ืนท่ีท่ีมีความพรอ้ มนาเสนอผลงานท่ี
ทาไว้อยู่แล้วส่งประกวด โดยทั่วไปผู้นาประกอบด้วยผู้นาอย่างเป็นทางการซ่ึงแต่ละท่านมีความแข็งแกรง่ ในการ
นาปราชญ์ชาวบ้าน และผู้นาทางจติ วญิ ญาณ นาความคิดในการนาการพัฒนาความเปลี่ยนแปลงออกมานาเสนอ
ให้ทางจังหวัด และกรมการพัฒนาชุมชนทราบ คาว่าการพัฒนาผู้นาการเปล่ียนแปลง ผู้นาที่น่ีมีความพรอ้ มรบั
การพัฒนาเมอื่ ได้รบั คาแนะนาแนวทาง ผู้นากจ็ ะดาเนินการทันทีจนทาให้เกิดการพัฒนาและแข็งแกรง่ โดยเฉพาะ
ส่ิงท่ีได้ทามาจนถึงปัจจุบัน พัฒนาจนเป็นพ้ืนที่โดดเด่น มีความพรอ้ มในทุกด้าน ความคิดในการประกวด วธิ คี ิด
ของผู้นาทาเป็นกลุ่ม ทาให้มีส่วนร่วม ร่วมคิด รว่ มทา ร่วมมีส่วนรวม และมีการติดตามประเมินผลอยู่เสมอ
เพอ่ื ทราบแนวทางในการพฒั นาต่อยอดเป็นจดุ เด่นตาบลเสม็ดใต้ ชุมชนชว่ ยเหลือกัน แม้จะอยูใ่ นเขตเมืองแต่ไม่มี
ความเป็นเมืองเลย มีความเอื้ออารตี ่อกันในชุมชน ตาบล แนวทางส่งเสรมิ 3 ด้าน ความม่ันคงทางอาหาร
ด้านส่ิงแวดล้อมยั่งยืน ภูมิคุ้มกันทางสังคม ท้ัง 3 อย่างนี้ ต้องเดินไปพรอ้ มกัน ผู้นาต้องทาก่อน ด้านความม่ันคง
ทางอาหาร มีการตกลงวางแผนกัน รว่ มกับภาคีเครอื ข่าย จนทาให้เกิดความม่ันคง คิด ลงมือทาเป็นไปตามแผน
เกิดความสาเรจ็

สาหรบั ปัญหา และแนวทางแก้ไข ผูน้ าและภาคกี ารพฒั นา มกี ารประชุมพดู คุยเพือ่ รว่ มกนั หาแนวทาง
แก้ไขปัญหารว่ มกัน ส่วนของพื้นที่ตาบลเสม็ดใต้เป็นเกษตรกรส่วนใหญ่ จะประกอบอาชีพเลี้ยงปลา เลี้ยงกุ้ง
ด้านส่ิงแวดล้อมจะมองไปท่ีขยะ ของเหลือใช้เศษอาหารจะนามาให้ปลากิน ส่วนพลาสติกจะนามาทาให้เกิด
ประโยชน์มธี นาคารขยะ ตาบลเสมด็ ใต้ได้รบั รางวัลการบรหิ ารจดั การขยะ นาส่งิ เหลอื ใชม้ าสรา้ งมลู คา่ ด้านการสรา้ ง
ภูมิคุ้มกัน ตาบลเสม็ดใต้สอนลูกหลานในเรอ่ ื งการปลูกผักสรา้ งความมั่นคงทางอาหาร และการรกั ษาส่ิงแวดลอ้ ม
การคัดแยกขยะ เพื่อให้เด็ก ๆ ในชุมชนซมึ ซบั ต่อยอดไปในอนาคต สรา้ งภูมิคุ้มกันทางสังคม การนาแนวทางของ
สมเด็จพระกนิษฐาธริ าชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรตั นราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมาร ี มาปฏิบัติโครงการนี้ ทาให้
คนในชุมชนปลอดภัยจากโควดิ สามารถหากนิ อาหารในพื้นทไี่ ด้ถือวา่ เป็นโครงการท่มี ีประโยชนอ์ ยา่ งย่ิงและทันต่อ
สถานการณ์ปัจจบุ นั

นายเนตร ขันคา ตาแหน่ง พัฒนาการอาเภอบางคล้า งานผู้นาการเปลี่ยนแปลงเป็นสิ่งท่ีพวกเรา
พัฒนาชุมชนภาคภูมิใจ เป็นการให้โอกาสชุมชนเสม็ดใต้ มีเครอ่ ื งมือใหม่ๆ ในการพัฒนา ในส่วนของความสาเรจ็
อันดับแรก คือ ทมี งานพฒั นาชุมชนอาเภอบางคลา้ ซงึ่ เป็นทมี งานเล็กๆ แต่มีความเขม้ แข็ง มีความต้ังใจโดยเฉพาะ
พัฒนากรประจาตาบลบางคลา้ ถือเป็นความโชคดี ของ สพอ.บางคล้าทีไ่ ด้คนรนุ่ ใหม่เขา้ มารว่ มเป็นทีมงาน ในฐานะ
พัฒนาการอาเภอพยายามบอกน้อง ๆ ในการทางานเสมอว่าเราต้องมีการเตรยี มความพรอ้ มในทุกเรอ่ ื ง ทุกด้าน
รวมถึงใจและอุดมการณ์นักพัฒนา จะต้องมีความพรอ้ มและมุ่งม่ันเพื่อทาให้การพัฒนาผู้นาการเปล่ียนแปลง
ประสบผลสาเรจ็ ปัจจัยความสาเรจ็ อีกข้อนอกจากทีมงานก็คือท่านนายอาเภอบางคล้าและทีมงานของอาเภอ
บางคล้าทใี่ หค้ วามอนุเคราะห์กาลังคน ใหค้ วามรเู้ รอ่ ื งจติ อาสา ใหค้ วามรว่ มมอื ให้คาปรกึ ษา และเรอ่ ื งของผนู้ าการ
เปล่ียนแปลง ที่เลือกพ้ืนท่ีนี้พิจารณาจากผู้นาโดยเฉพาะผู้นาที่เป็นทางการ ซ่งึ เป็นผู้นาท่ีเป็นคนรุน่ ใหม่ มุ่งมั่น
พัฒนาบ้านเกิดของตนเอง มีความต้องการหาเครอ่ ื งมือเพือ่ พฒั นาหมู่บ้านชมุ ชนของตนเอง ได้รบั ความรว่ มมือจาก

๔๔

ทีมผู้ใหญ่บ้านถึงแม้จะต่างอายุต่างวัยกันก็ไม่ได้เป็นปัญหาเลย รวมถึงกลุ่มองค์กร คณะกรรมการกองทุนพัฒนา
บทบาทสตร ี ผู้นา อช. ปราชญ์ ท่อี ยูใ่ นตาบลเสมด็ ใต้ มคี วามรว่ มมอื กันเปน็ อยา่ งดี กลมุ่ คนกลมุ่ น้มี ีใจที่เป็น 1 เดียว
คือต้องการท่ีจะพัฒนาหมู่บ้านชุมชนให้คนในชุมชนอยู่อย่างมีความสุข มีความก้าวหน้า ได้รบั ความรว่ มมือจาก
ทุกภาคส่วน ท้ังโรงพยาบาลส่งเสรมิ สุขภาพตาบล องค์การบรหิ ารส่วนตาบลเสม็ดใต้ โรงเรยี น ให้ความรว่ มมือ
เปน็ อยา่ งดี ทาใหท้ ีมเสม็ดใต้ทเี่ ราเรยี กว่าผนู้ าการเปลีย่ นแปลง สามารถดาเนินการ 3 สรา้ ง สรา้ งความมัน่ คงทาง
อาหาร สรา้ งความมั่นคงด้านสิ่งแวดล้อมและสังคม ได้อย่างเข้าใจและดาเนินการอย่างมปี ระสทิ ธภิ าพ ด้วยความ
ต้ังใจท่ีต้องการให้บ้านมีความเปล่ียนแปลงเดินไปข้างหน้าทัดเทียมกับท้องถิ่นอื่น ๆ ผมรูส้ ึกภาคภูมิใจกับทีม
ผนู้ าการเปลี่ยนแปลงของตาบลเสมด็ ใต้เป็นอย่างมาก

๔๕

ส่วนท่ี 5 มุมมองผู้ปฏิบัติ

พัฒนากรผู้ประสานงานตาบลเสม็ดใต้

ข้ันตอนการดาเนินงานโครงการฯ
เรม่ ิ จากการให้ความรู้ นาตัวอย่างชุมชนที่ประสบผลสาเรจ็ เช่น โกงธนูให้ศึกษา ด้วยชุมชน

เสม็ดใต้ ให้ความสาคัญในเรอ่ ื งส่ิงแวดล้อมอยู่แล้ว มีเรอ่ ื งการบรหิ ารจัดการขยะ มีธนาคารขยะ มี อถล. ซึ่งมี
ลักษณะคล้ายกับโก่งธนู เลยนาข้อมูลโก่งธนูมาสรา้ งแรงบันดาลใจให้คนในชุมชน แต่จะไม่ได้ทาในเรอ่ ื งของ
การปลูกผัก ซ่ึงคนในชุมชนมองว่าการปลูกผักสวนครวั เป็นเรอ่ ื งธรรมดาปกติของคนในชุมชนซึ่งทากันอยู่แล้ว
จงึ ไม่ได้ใหค้ วามสาคญั ส่วนวถิ ีชีวติ ของคนในชุมชนเสม็ดใต้อย่ใู นเขตพ้ืนท่ี EEC คนส่วนใหญ่จะพง่ึ พารถจาหนา่ ย
สนิ ค้า (รถพุ่มพวง) เชน่ พรกิ โหระพา จะซอ้ื ครง้ั ละ 10 บาท แต่ใชจ้ รงิ เพียง 5 บาท สว่ นทีเ่ หลือกว่าจะได้ทาก็เน่า
เสยี กอ่ น ทาให้มองเห็นถึงคา่ ใชจ้ า่ ยท่เี กดิ ข้นึ ในแต่ละวนั ทาให้เกิดจุดเปลี่ยนว่าชุมชนเราควรแกไ้ ขปญั หาในส่วนน้ี
กันดหรอื ไม่ โดยการปลูกพืชผักสวนครวั ที่เรากินเป็นประจาไว้ที่บ้าน ซ่ึงเราก็มีการปลูกพืชผักชนิดอ่ืนในชุมชน
อยูแ่ ล้ว หลังจากนั้นก็ลงมอื ทากนั ชว่ งแรกอาจจะยงั ทาไม่เปน็ คดิ ว่าควรต้องเรม่ ิ จากตรงไหนก่อนดี กเ็ ลยใหท้ ุกคน
ปลูกอะไรก็ได้ท่ีต้องกินต้องใช้ไว้ที่บ้านของตนเองก่อน โดยจะมีคาท่ีท่องไว้เสมอว่า “การจะพัฒนาใครเขา
ควรพัฒนาทตี่ ัวเราก่อน” กเ็ ลยทาใหเ้ ป็นจุดเรม่ ิ ต้นของชุมชนเสม็ดใต้ เรม่ ิ ทาทบี่ ้านผูน้ าการเปลี่ยนแปลงกอ่ น ดูวา่
บา้ นผูน้ าปลูกผักอะไรบ้าง โดยไปถ่ายคลิปนาเสนอสงิ่ ดีดี บางคนเปน็ ปราชญ์มคี วามรูเ้ รอ่ ื งการทาน้าหมัก เลยี้ งปลา
ปลูกผัก แต่ละคนมีเทคนิคอะไรบ้าง ใช้สื่อประชาสัมพันธ์โดย facebook ส่วนตัวและพัฒนากรทาคลิป
ส่งเข้า Youtube ให้ ทาให้ทุกคนเกิดความภาคภูมิใจว่าตนเองได้มีส่วนรว่ มในการทา หลังจากน้ันนาไปขยายผล
โดย 15 ผู้นาการเปลี่ยนแปลง ขยายผลให้ครวั เรอื นในหมู่บ้านตนเองเรม่ ิ ท่ี 15 ครวั เรอื นก่อน อาจจะสง่ เสรมิ ด้วย
การแจกเมลด็ พันธทุ์ ่ีได้รบั การสนบั สนนุ หรอื บา้ นไหนมีเมลด็ แฟง เมลด็ บวบ ก็นาไปแลกเปลี่ยนกัน คนในชุมชนก็
ยินดีท่ีจะปลูกและติดตามโดยการพูดคยุ ซง่ึ สงั คมเสม็ดใต้เป็นสังคมผูส้ งู อายจุ ะอย่บู ้านในชว่ งเวลากลางวัน แต่ละ
บ้านก็จะมพี น้ื ท่ีอย่แู ล้ว กใ็ ห้คนชราได้มาปลกู ผักได้ออกกาลังกาย และคลายเครยี ดไปด้วย นคี่ ือจดุ เรม่ ิ ต้น เรม่ ิ จาก
ผูน้ าขยายผลไปสู่ครวั เรอื น และประชาสมั พันธค์ วบคูก่ ันไป หลงั จากนน้ั คนในชมุ ชนก็คิดว่าถ้าปลูกแคบ่ ้านตัวเองก็
จะไม่มีคนรแู้ ละไม่มีคนกล้าเข้ามาเก็บผักที่ปลูกในบ้านคนอ่ืน เลยคิดขยายผลวา่ เรามีคลองชลประทานซึง่ เป็นพื้นท่ี
สาธารณะ โดยตั้งชื่อว่าถนนเสม็ดใต้ปันสุข ซึ่งคลองชลประทานจะอยู่ในพื้ นท่ีของหลายหมู่บ้าน ข้างคลอง
ชลประทานถ้าไม่ได้ทาอะไรจะมีหญ้าข้ึน เลยมีการปรบั ปรุงระยะทาง 1 กิโลเมตรเพ่ือเอาผักที่สามารถปลูกได้
ต้นแค กะเพรา ต้นไม้ที่ใช้พื้นที่ไม่มาก ไม่มีรากท่ีทาลายปูนของชลประทาน ก็จะเป็นการปรบั ปรุงภูมิทัศน์ สรา้ ง
ความมั่นคงทางด้านอาหาร คนท่ีสัญจรไปมาสามารถตัดผกั ไปรบั ประทานสด ๆ ได้เลย ซ่งึ ก็เป็นการปันสขุ ให้ ส่วน
การจดั การขยะของคนในพ้ืนท่ี ด้วยชมุ ชนเปน็ บ่อกุง้ บอ่ ปลา บางคนกเ็ อาเศษอาหารมาหมกั ทาเป็นน้ารดผักที่ปลูก
บางคนก็ใชเ้ ป็นอาหารปลา ก็ชว่ ยในเรอ่ ื งของสิ่งแวดลอ้ มไปด้วย ก็จะไม่มเี ศษขยะเหลอื ใช้ ตาบลเสม็ดใต้เป็นตาบล
ท่ีไม่มถี งั ขยะ มีการจดั บรหิ ารจดั การขยะ คัดแยกขยะตั้งแต่ครวั เรอื น โดยจะมีรถขยะของ อบต.มารบั ขยะท่ีขายได้
เดือนละ 1 ครงั้ เขา้ สู่ธนาคารขยะ โดยมแี อปคุ้มคา่ ในการเชค็ ยอดเงนิ ที่ได้ ทาให้ครวั เรอื นมีรายได้ สว่ นขยะที่เหลือ
นามาแปรรปู เป็นกิจกรรมของกลุ่ม

๔๖

กลยุทธในการใชข้ ับเคล่ือนกลุ่มผู้นา ให้ผู้นาฯ มีส่วนรว่ ม
นาผู้นา 15 คนทส่ี นใจมาทาให้ดกู ่อน เปิดเวทีใหท้ กุ คนได้แสดงความคดิ เหน็ โดยแต่ละความคิด

จะไม่ถูกตัดออก เทคนิคคือ ใชค้ วามมีจติ อาสา ทากิจกรรมทุกอย่างจะใชช้ ่ือว่ากิจกรรมจติ อาสา ใช้คาว่าจติ อาสา
ในการขับเคล่ือน พอคนในชุมชนเห็นกลุ่มผู้นาทา ก็มีความคิดอยากทาด้วย โดยจะใช้เวลาทาในตอนเย็นหรอื
วันเสารอ์ าทิตย์เอาท่ีคนในชุมชนสะดวก ในส่วนของภาคีเครอื ข่ายจะให้ความสาคัญและเข้ารว่ มกิจกรรมวันเสาร์
จะมีคนเข้ามารว่ มกิจกรรมจานวนมาก องค์การบรหิ ารส่วนตาบล สานักงานพัฒนาชุมชนจังหวัด จนคนส่วนใหญ่
เหน็ ถงึ การเปลยี่ นแปลง คนในชมุ ชนเรม่ ิ หาที่บรเิ วณหนา้ บา้ นและรอบบา้ นเพ่ือปลูกผักบ้าง

ปัญหา อุปสรรค
ก่อนดาเนินการ ผู้นายังไม่เข้าใจในเรอ่ ื งบทบาทการเป็นผู้นาการเปลี่ยนแปลง มีโครงการเข้ามา

แต่ยังไม่มีความเข้าใจ ต้องลงมือทา จนได้เห็น และทราบวัตถุประสงค์โครงการฯ ระหว่างดาเนินการ เกิดปัญหา
ด้วยภารกิจหน้าที่ของผู้นา และสถานการณ์การแพรร่ ะบาดโควดิ -19 ทาให้การดาเนินโครงการฯ เกิดการชะงัก
การจดั ตั้งธนาคารเมลด็ พนั ธอุ์ าจขับเคล่ือนไมไ่ ด้ 100 % เนอ่ื งจากแบ่งเมล็ดพนั ธไุ์ ปแต่ไม่มีคนนาเมลด็ พันธมุ์ าคืน
ใหธ้ นาคาร

แนวทางแก้ไขปัญหา
ตั้งไลน์กลุ่ม ในการประสานงาน นัดหมายความพรอ้ ม แจ้งถึงปัญหา หาแนวทางในการแก้ไข

จดั ทาแผนในการแก้ไขปญั หาส่วนการดูแล ใหท้ กุ หมดู่ ูแลหม่บู ้านของตนเอง หรอื โซนหน้าบา้ นใครคนนน้ั ก็จะช่วย
ดูแลหลังจากเกิดผลเป็นรูปธรรมก็มานั่งคิดกันต่อว่าจะทาอย่างไรให้มันครบวงจร ผู้สูงอายุได้ออกกาลังกาย
ปลูกผัก ส่งเสรมิ สุขภาพ วัยแรงงานก็ไปทางานที่โรงงาน บรบิ ทเสม็ดใต้มีโรงงานเยอะ คนทจ่ี ะขบั เคลอื่ นโครงการ
ได้ส่วนมากจะเป็นผู้สูงอายุซึ่งยังแข็งแรง ยังสามารถปลูกพืชผักได้ จะได้มีสุขภาพดีจากการรบั ประทานผักที่ปลูก
แบบปลอดสารพิษ ตาบลเสม็ดใต้มีต้ปู ันสุข กระจายอยู่ในทุกหมู่บ้าน ผู้นาได้นาตู้ปันสุขไปวางก่อน ชว่ งแรกคนใน
ชมุ ชนก็ยงั ไม่เข้าใจ และไมม่ คี นนาของมาใส่ในตู้ แต่ปจั จุบันเรม่ ิ มีการนาของมาใส่ตู้ปันสุขเพ่อื แบ่งปันกนั มกี ารนา
ขยะมาแปรรปู เปน็ กระถางพนั ปีขยายผลสรา้ งรายได้ให้กบั คนในชุมชน สรา้ งกล่มุ อาชพี ขึน้ มาได้ด้วย สตรชี ว่ งกกั ตัว
เนือ่ งจากออกไปทางานไม่ได้ จนปจั จบุ นั สรา้ งนวัตกรรมได้หลากหลายรูปแบบ โดยปราชญ์จบวศิ วกรรมมาชว่ ยทา
ช่วยคิด นาผักตบชวาที่มีอยู่จานวนมากในพื้นท่ีมาทาแผ่นกันกระแทก จากขยะก็มาเป็นรายได้เกิดมูลค่าโดย
มีสานักงานพัฒนาชุมชนอาเภอชว่ ยส่งเสรมิ ด้านการตลาดประชาสัมพันธ์ และส่งเสรมิ ให้นาเงนิ สนบั สนุนกองทนุ
พัฒนาบทบาทสตรมี าทากระถางพันปี จานวน 50,000 บาท ซง่ึ เป็นสินค้าท่ีแสดงถึงเอกลักษณ์ของคนเสม็ดใต้
นาเป็นของฝาก ของท่ีระลึกโดยนาไม้มงคลมาใส่ในกระถางเพื่อสรา้ งมูลค่าเพิ่ม ทาที่รถน้าผักใช้พลังงานจาก
แผง โซลา่ เซล ทั้งในคลองชลประทานและท่ีบา้ น ทาให้ประหยัด

๔๗

สวนท่ี 6 ปัจจยั แห่งความสาเรจ็

การขับเคลื่อนโครงการเสรมิ สรา้ งและพัฒนาผู้นาการเปลี่ยนแปลง ของผู้นาการเปล่ียนแปลงตาบล
เสม็ดใต้ทาให้ตาบลเสม็ดใต้ เกิดการพัฒนาและเปล่ียนแปลงไปในทางที่ดีข้ึนอย่างเป็นรูปธรรม ท้ังน้ี ผู้นาการ
เปลยี่ นแปลง และคนในชุมชน ได้นอ้ มนาหลกั ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพยี งมาใชใ้ นการดาเนนิ ชีวติ ประจาวัน ผ้นู า

การเปล่ียนแปลง ดาเนินการปลูกพืชผักสวนครวั ในพื้นท่ีของตนเอง (ผู้นำต้องทำก่อน) เพื่อสรา้ งความม่ันคง

ทางอาหารให้กับคนในครอบครวั และเป็นแบบอย่างที่ดีให้กับคนในชุมชน จากน้ันขยายผลไปยังคนในชุมชนของ
ตาบลเสม็ดใต้ ส่งผลให้คนในชุมชนมีความม่ันคงทางอาหาร มีการบรหิ ารจัดการขยะ มีภูมิคุ้มกันทางสังคม และ
ก่อให้เกิดนวัตกรรมที่เป็นประโยชน์ต่อคนในชุมชน คนในชุมชนและผู้นาการเปลี่ยนแปลง เกิดความรกั ความ
สามัคคีชว่ ยเหลือเก้ือกูลและแบ่งปนั มจี ติ อาสาทาความดีเพอ่ื ส่วนรวม ทาใหม้ ีความภาคภูมใิ จ มถี นนกนิ ได้ซง่ึ เป็น
แหล่งอาหารที่ปลอดภัยและมสี ุขภาพดี สามารถเป็นแหล่งอาหารใหก้ ับคนทั้งตาบล ทาให้คนในชุมชนลดรายจา่ ย
และประหยัดเงนิ ในกระเป๋า สามารถพ่ึงพาตนเองได้อย่างยงั่ ยืน ตามคติพจน์ (Motto) “1 หมู่บ้าน สามารถดูแล
ได้ทั้งตาบล สรา้ งความมัน่ คงทางอาหาร ด้วยหลักปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง” ส่งผลให้คนในชุมชน มีคุณภาพ
ชวี ติ ที่ดีและมีความสขุ โดยไม่ท้ิงใครไว้ข้างหลัง และส่งผลต่อการบรรลุวสิ ัยทัศนก์ รมการพัฒนาชุมชน “เศรษฐกจิ
ฐานรากมน่ั คง และชมุ ชนพึ่งตนเองได้ภายในปี 2565”

ปัจจยั แห่งความสาเรจ็
ผู้นาการเปล่ียนแปลงตาบลเสม็ดใต้ เป็นบุคคลคุณภาพ โดยนาปรชั ญาของการพัฒนาชุมชน คือ

มนุษย์ทุกคนมีความสามารถ พัฒนาได้ ถ้าได้รบั โอกาส โครงการเสรมิ สรา้ งและพัฒนาผู้นาการเปลี่ยนแปลง
เป็นเสมอื นเวทีท่สี รา้ งโอกาสใหผ้ ู้นาได้มาแสดงความสามารถท่มี ี ในการเปน็ ผนู้ าทม่ี ีความสามารถด้านต่างๆ มารว่ ม
กันวางแผนขับเคลื่อนเสม็ดใต้ปันสุข จนเกิดถนนเสม็ดใต้ปันสุข ตู้เสม็ดใต้ปันสุข การบรหิ ารจดั การขยะ ปัจจัย
แห่งความสาเรจ็ ประกอบด้วย

1. ผู้นาการเปลีย่ นแปลง มคี วามเข้มแขง็ มีจติ อาสา มีความรอบรู้ มีจติ อาสาและมคี วามเสียสละ
2. ผู้นาต้องทากอ่ น เพอ่ื สรา้ งความเชอื่ มน่ั ศรทั ธาและเปน็ แบบอยา่ งท่ีดีให้กบั คนในชุมชน
3. การมีส่วนรว่ มคนในชุมชน โดยคนในชมุ ชนมจี ติ อาสา และมคี วามเสียสละ
4. ผูน้ าการเปล่ียนแปลง เปดิ ใจเรยี นรู้ และรบั ฟงั ความคิดเห็นหรอื ข้อเสนอแนะ
5. คนในชุมชนมีความรูท้ างวศิ วกรรม โดยรว่ มกันคิดและประดิษฐส์ ่ิงของเหลือใช้ให้เกิดประโยชน์
กลายเป็นนวตั กรรม
6. มีการบูรณาการการดาเนินงานกับภาคีการพัฒนา ได้แก่ ท่ีทาการปกครองอาเภอบางคล้า
สานักงานพัฒนาชุมชนอาเภอบางคล้า สานักงานสาธารณสุขอาเภอบางคล้า สานักงานเกษตรอาเภอบางคล้า
สานักงานปศุสัตว์อาเภอบางคล้า ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอาเภอบางคล้า องค์การ
บรหิ ารส่วนตาบลเสม็ดใต้ สมาคมกานันผู้ใหญ่บ้านอาเภอบางคล้า คณะทางานขับเคล่ือนกองทุนพัฒนาบทบาท
สตรตี าบลเสม็ดใต้
7. ผบู้ รหิ ารระดับอาเภอ (นายอาเภอบางคลา้ ) ให้ความสาคญั และสง่ เสรมิ สนบั สนุนการดาเนนิ งาน
8. มีการจดั ทาแผนปฏิบตั ิการ และนาแผนไปปฏบิ ัติ
9. มีการติดตามประเมนิ ผลการดาเนนิ งาน
10. มกี ารพัฒนาต่อยอดโดยคดิ นวตั กรรมขึน้ ใหม่