The words you are searching are inside this book. To get more targeted content, please make full-text search by clicking here.

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING 2019 DIKELUARKAN SETIAP TAHUN OLEH JABATAN ALAM SEKITAR MALAYSIA.

Discover the best professional documents and content resources in AnyFlip Document Base.
Search
Published by naimfaz, 2020-11-12 22:24:15

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING 2019

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING 2019 DIKELUARKAN SETIAP TAHUN OLEH JABATAN ALAM SEKITAR MALAYSIA.

Keywords: LAPORAN KUALITI

CHAPTER 2 51

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

Jadual 2.2 : Status Kualiti Air bagi Sungai Sederhana Tercemar, 2019
Table 2.2 : Water Quality Status of Slightly Polluted Rivers, 2019

2018 2019

LEMBANGAN BILANGAN IKA/ KATEGORI/ KELAS/
SUNGAI/ WQI CATEGORY CLASS
NEGERI/ SUNGAI/ STESEN/
STATE RIVER BASIN RIVER
NUMBER OF IKA/ KATEGORI/ KELAS/
STATIONS
WQI CATEGORY CLASS

Sg. Batang 3 79 ST/SP II 80 ST/SP II
Melaka 2 66 ST/SP III
1
Sg. Melaka Sg. Rembia 14 70 ST/SP III

Sg. Durian 1 76 ST/SP III 73 ST/SP III
Tunggal
1
Sg. Melaka 1 72 ST/SP III 71 ST/SP III
1
Sg. 1 72 ST/SP III ST/SP III
Empangan 1
Terip 2 72
1
Sg. Kayu Ara 6 69 ST/SP III 62 ST/SP III
1
Melaka/ Sg. Kenaboi 1 78 ST/SP II 80 ST/SP II
N.Sembilan  1
Sg. Ngoi- 1
Ngoi 6 72 ST/SP III 73 ST/SP III
3 76 ST/SP III
Sg. Linggi Sg. Paroi 75 ST/SP III
1
Sg. 74 ST/SP III 74 ST/SP III
Senawang 1 68 ST/SP III
77 ST/SP II
Sg. Temiang 1 66 ST/SP III 77 ST/SP II
1 75 ST/SP III
Sg. Simin 4 76 ST/SP III
1
Sg. Linggi 1
1
Sg. Simpang 1 81 B/C II 79 ST/SP II
Ampat
3
N.Sembilan Sg. Lukut Sg. Lukut 1 71 ST/SP III 69 ST/SP III
Sg. Baru Sg. Baru 2
1 70 ST/SP III 68 ST/SP III

Sg. Amran 69 ST/SP III 74 ST/SP III

Sg. Batu Pahat Sg. Bekok 77 ST/SP II 71 ST/SP III

Sg. Simpang 65 ST/SP III 61 ST/SP III
Kiri

 Sg. Batu Sg. Berlian 76 ST/SP III 79 ST/SP II
Pahat

Sg. Ulu 77 ST/SP II 79 ST/SP II
Benut

Sg. Benut Sg. Parit Hj. 80 ST/SP II 77 ST/SP II
Yassin 61 ST/SP III
65 ST/SP III
Sg. Pinggan 60 ST/SP III 80 ST/SP II
Sg. Benut 61 ST/SP III
Johor 71 ST/SP III 60 ST/SP III
63 ST/SP III
Sg. Dengar 81 B/C II

Sg. Jebong 71 ST/SP III

Sg. Lenga 74 ST/SP III
Sg. Melatai
Sg. Endau 68 ST/SP III

Sg. 73 ST/SP III 74 ST/SP III
Mengkibol 65 ST/SP III

Sg. Pamol 68 ST/SP III

Sg. Johor Sg. Anak Sg. 75 ST/SP III 77 ST/SP II
Sayong 77 ST/SP II
76 ST/SP III
Sg. Seluyut

MALAYSIA ENVIRONMENTAL QUALITY REPORT 2019

52 BAB 2

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

Jadual 2.2 : Status Kualiti Air bagi Sungai Sederhana Tercemar, 2019
Table 2.2 : Water Quality Status of Slightly Polluted Rivers, 2019

2018 2019

LEMBANGAN BILANGAN IKA/ KATEGORI/ KELAS/
SUNGAI/ WQI CATEGORY CLASS
NEGERI/ SUNGAI/ STESEN/
STATE RIVER BASIN RIVER
NUMBER OF IKA/ KATEGORI/ KELAS/
STATIONS
WQI CATEGORY CLASS

Sg. Tiram 4 77 ST/SP II 79 ST/SP II
1 79 ST/SP II 72 ST/SP III
Sg. Panti 1 63 ST/SP III 67 ST/SP III

Sg. Berangan 1 70 ST/SP III

 Sg. Johor Sg. 2 83 B/C II 72 ST/SP III
Chemangar
1 58 T/P III
Sg. Bukit 1 75 ST/SP III 76 ST/SP III
Besar 2 58 III 64 ST/SP III
1 85 T/P II 69 ST/SP III
Sg. Temoh 2 71 B/C III 67 ST/SP III
2 72 ST/SP III 80 ST/SP II
Sg. Sebol ST/SP 68 ST/SP III
5 69 III 80 ST/SP II
Sg. Kim Kim Sg. Kim Kim ST/SP
2 78 II
Johor Sg. Paloi Sg. Paloi ST/SP
Sg. Skudai Sg. Melana 2 72 III
1 64 ST/SP III
Sg. Pontian Sg. Air Hitam 2 70 ST/SP III 67 ST/SP III
Besar 1 63 ST/SP III
  Sg. Pontian 2 60 ST/SP III
Besar 2 66 ST/SP III
1 74 ST/SP III
Sg. Pontian Sg. Pontian 1 68 ST/SP III 79 ST/SP II
ST/SP 72 ST/SP III
Kecil Kecil 1 80 II 67 ST/SP III
ST/SP 62 ST/SP III
Sg. Pulai Sg. Pulai 1 69 III 60 ST/SP III
  Sg. Ulu Choh 3 83 ST/SP II 76 ST/SP III
B/C 67 ST/SP III
Sg. Rambah Sg. Rambah 1 63 III 79 ST/SP II
ST/SP 65 ST/SP III
Sg. Sanglang Sg. Sanglang 1 71 III
ST/SP
Sg. Sedili Kecil Sg. Bahan 1 76 III
ST/SP
Sg. Gemas 1 66 III
2 70 ST/SP III
Sg. Kelamah 1 64 ST/SP III
1 82 ST/SP II
Sg. Merbudu 1 77 B/C II
ST/SP
Sg. P. 2 63 III 67 ST/SP III
Mengkuang ST/SP 67 ST/SP III
1 82 II 79 ST/SP II
Johor/ Sg. Muar Sg. Pagoh B/C
N.Sembilan/ 1 79 II
Sg Labis ST/SP
Pahang 2 71 III
Sg. Sarang ST/SP
Buaya 70 ST/SP III
66 ST/SP III
Sg. Senarut

Sg. Simpang 78 ST/SP II
Loi 68 ST/SP III
68 ST/SP III
Sg. Tenang 64 ST/SP III
79 ST/SP II
Sg. Balok Sg. Balok 69 ST/SP III
Sg. Yior

Pahang Sg. Cherating Sg. Cherating
Sg. Talam

Sg. Kuantan Sg. Galing 61 ST/SP III
Besar 79 ST/SP II

Sg. Belat

Pahang/ Sg. Rompin Sg. Bakar 71 ST/SP III
Johor

  Sg. Tonggok Sg. Tonggok 70 ST/SP III

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING MALAYSIA 2019

CHAPTER 2 53

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

Jadual 2.2 : Status Kualiti Air bagi Sungai Sederhana Tercemar, 2019
Table 2.2 : Water Quality Status of Slightly Polluted Rivers, 2019

2018 2019

LEMBANGAN BILANGAN IKA/ KATEGORI/ KELAS/
SUNGAI/ WQI CATEGORY CLASS
NEGERI/ SUNGAI/ STESEN/
STATE RIVER BASIN RIVER
NUMBER OF IKA/ KATEGORI/ KELAS/
STATIONS
WQI CATEGORY CLASS

Sg. Pahang Sg. Batu 1 82 B/C II 79 ST/SP II
  Sg. Kecau 3 80 ST/SP II
Pahang/   Sg. Serting 5 81 B/C II 76 ST/SP III
N.Sembilan 1 80 ST/SP II
Terengganu 2 77 ST/SP II 73 ST/SP III
1 77 ST/SP II
Kelantan Sg. Chukai Sg. Chukai 80 ST/SP II
  Sg. Ruang 1 72 ST/SP III
Sabah 74 ST/SP III 65 ST/SP III
Sarawak 1 69 ST/SP III
Sg. Merang Sg. Merang 2 77 ST/SP II 78 ST/SP II
3 73 ST/SP III
Sg. Merchang Sg. 2 71 ST/SP III 79 ST/SP II
  Merchang 2
70 ST/SP III 76 ST/SP III
Sg. Landas 1 76 ST/SP III
73 ST/SP III
Sg. Terengganu Sg. Pueh 1 71 ST/SP III 76 ST/SP III
1 73 ST/SP III
Sg. Ibai Sg. Ibai 1 77 ST/SP II
1 61 ST/SP III
Sg. Kemaman Sg. Ransan 75 ST/SP III 78 ST/SP II
1
Sg. Paka Sg. Rasau 78 ST/SP II
1
Sg Golok Sg. Tasik 78 ST/SP II
Garu 3

Sg. Kelantan Sg. Aring 1 76 ST/SP III
  Sg. Isos 69 ST/SP III
2 74 ST/SP III
Sg. Kemasin Sg. Gali 73 ST/SP III
1
Sg. Pengkalan Sg. Raja Gali 63 ST/SP III
Chepa 1
  Sg. Alor 2 80 ST/SP II
  Lintah 2
1
Sg. Keladi 2
1
Sg. Pengkalan Sg. 1 78 ST/SP II ST/SP III
Datu Pengkalan 1
  Datu 1 76

Sg. Pasir Hor 1 75 ST/SP III 67 ST/SP III
73 ST/SP III
Sg. Sembulan Sg. 1 77 ST/SP II
Sembulan

Sg. Kalumpang Sg. Pang 70 ST/SP III 76 ST/SP III
Burong 2 76 ST/SP III
78 ST/SP II
Sg. Likas Sg. Darau 84 B/C II 77 ST/SP II
  Sg. Likas 70 ST/SP III
76 ST/SP III 75 ST/SP III
74 ST/SP III
Sg. Telipok Sg. Telipok 80 ST/SP II 80 ST/SP II
76 ST/SP III
Sg. Miri Sg. Adong 59 T/P III 78 ST/SP II
  Sg. Miri
  Sg. Dalam 61 ST/SP III

72 ST/SP III

Sg. Rajang Sg. Salim 77 ST/SP II
  Sg. Daro
  Sg. Jemoreng 64 ST/SP III

63 ST/SP III

Sg. Sarawak Sg. 66 ST/SP III 77 ST/SP II
  Semenggoh 73 ST/SP III
78 ST/SP II
Sg. Tabuan

MALAYSIA ENVIRONMENTAL QUALITY REPORT 2019

54 BAB 2

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

Jadual 2.2 : Status Kualiti Air bagi Sungai Sederhana Tercemar, 2019
Table 2.2 : Water Quality Status of Slightly Polluted Rivers, 2019

2018 2019

LEMBANGAN BILANGAN IKA/ KATEGORI/ KELAS/
SUNGAI/ WQI CATEGORY CLASS
NEGERI/ SUNGAI/ STESEN/
STATE RIVER BASIN RIVER
NUMBER OF IKA/ KATEGORI/ KELAS/
STATIONS
WQI CATEGORY CLASS

Sg. 2 73 ST/SP III 70 ST/SP III
Samarahan
 Sg. Sarawak 1 69 ST/SP III 76 ST/SP III
Sg. Maong 1 80 ST/SP II
 Sarawak Sg. Saribas Kiri 2 68 ST/SP III
Sg. Sibuti 2 78 ST/SP II
Sg. Saribas 77 ST/SP II

Sg. Kabuloh 72 ST/SP III

Sg. Karangan 75 ST/SP III

Nota/Note:
B/C : Bersih/ Clean
ST/SP: Sederhana tercemar/ Slightly polluted
T/P : Tercemar / Polluted

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING MALAYSIA 2019

CHAPTER 2 55

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

Jadual 2.3 : Status Kualiti Air bagi Sungai Tercemar, 2019
Table 2.3 : Water Quality Status of Polluted Rivers, 2019

NEGERI/ LEMBANGAN SUNGAI/ BILANGAN 2018 2019
STATE SUNGAI/ RIVER STESEN/
NUMBER OF IKA/ KATEGORI/ KELAS/ IKA/ KATEGORI/ KELAS/
RIVER BASIN STATIONS WQI CATEGORY CLASS WQI CATEGORY CLASS

P.Pinang Sg. Jawi Sg. Jawi 1 47 T/P IV 49 T/P IV
Sg. Juru Sg.
P.Pinang/ Sg. Kluang Chempedak 1 39 T/P IV 54 T/P III
Kedah Sg. Juru
Sg. Perai Sg. Rambai 2 58 T/P III 56 T/P III
Kedah Sg. Dua 2 54 T/P III 51 T/P IV
Perak Sg. Merbok Besar
  Sg. Air 1 65 ST/SP III 57 T/P III
Selangor/ Melintas
WPKL Sg Perak Sg. Kereh 1 51 T/P IV 54 T/P III
Sg. Pertama 56 T/P III 57
Selangor Sg. Klang Sg. Bakar 3 54 T/P III 59 T/P III
Selangor/ Arang 1 T/P III
Putrajaya/ Sg. Buloh Sg. Petani 55 T/P III 59
N.Sembilan Sg. Sepang Sg. Seluang 1 T/P III
N. Sembilan/ Sg. Air Busuk 56 T/P III 54
Sg. Untut 1 64 ST/SP III 58 T/P III
Melaka Sg. Kuyoh 1 58 T/P III 59 T/P III
Melaka Sg. Kerayong 1 55 T/P III 54 T/P III
Melaka/ Sg. Klang 1 50 T/P IV 51 T/P III
N.Sembilan Sg. Toba 2 54 T/P III 54 T/P IV
Sg. Buloh 4 61 ST/SP III 58 T/P III
Johor Sg. Rambai 13 64 ST/SP III 59 T/P III
1 53 T/P III 52 T/P III
6 31 T/P IV 21 T/P III
1 T/P V
Sg. Langat Sg. Balak ST/SP 56
1 T/P III
61 III
1 T/P III
Sg Tuang Sg. Tuang 1 88 B/C II 58 T/P III
5 T/P IV
Sg Linggi Sg. Tuang 2 70 ST/SP III 57 T/P IV
2 T/P III
Sg. Merlimau Sg. Merlimau 2 52 T/P III 49 T/P III
3 T/P IV
Sg. Duyong Sg. Punggur 48 T/P IV 51
2 T/P III
Sg. Melaka Sg. Malim 54 T/P III 58
Sg. Putat 1 T/P IV
61 ST/SP III 58
1 T/P III
Sg. Air Baloi Sg. Air Baloi 53 T/P III 49
1 T/P III
Sg. Simpang 59 T/P III 56
Kanan 2 T/P III

Sg. Temehel 1 44 T/P IV 48 T/P IV

Sg. Batu Pahat Sg. Batu 1 59 T/P III 56 T/P III
Pahat

Sg. Panchor 61 ST/SP III 58

Sg. 67 ST/SP III 55
Semberong

Sg. Johor Sg. 61 ST/SP III 35
  Semenchu 61 ST/SP III 57

Sg. Serai

MALAYSIA ENVIRONMENTAL QUALITY REPORT 2019

56 BAB 2

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

Jadual 2.3 : Status Kualiti Air bagi Sungai Tercemar, 2019
Table 2.3 : Water Quality Status of Polluted Rivers, 2019

NEGERI/ LEMBANGAN SUNGAI/ BILANGAN 2018 2019
STATE SUNGAI/ RIVER STESEN/
NUMBER OF IKA/ KATEGORI/ KELAS/ IKA/ KATEGORI/ KELAS/
RIVER BASIN STATIONS WQI CATEGORY CLASS WQI CATEGORY CLASS

Sg. Endau Sg. Singol 1 80 ST/SP II 55 T/P III
2 T/P IV
Sg. Danga Sg. Danga 1 47 T/P IV 46 T/P IV
1 T/P IV
Sg. Perembi 1 42 T/P IV 42 T/P IV

Sg. Masai 1 56 T/P III 50 T/P IV

Sg. Kawasan Sg. Buluh 1 26 T/P V 41 T/P III
Pasir Gudang 2 T/P IV
Sg. Tukang
Batu 1 22 T/P V 37 T/P IV

Sg. Latoh 2 64 ST/SP III 58 T/P III
46 T/P IV 40
Sg. Kempas Sg. Kempas 1 T/P IV

Sg. Sedili Sg. Mupur 9 48 T/P IV 47 T/P III
Besar 5 T/P III
1 T/P IV
 Johor  Sg. Sedili Kecil Sg. Anak 1 76 ST/SP III 56 T/P IV
Sedili Kecil 1 T/P III
Johor/ 5 T/P III
N. Sembilan Sg. Pontian Sg. Ayer 1 51 T/P IV 46 T/P IV
Terengganu 1 T/P IV
Besar Merah
Kelantan 1 T/P IV
  Sg. Skudai Sg. Skudai 63 ST/SP III 57 III
1 59 T/P III 52 T/P III
Sg. Segget Sg. Segget 1 45 T/P IV 42 T/P IV
1 44 T/P IV 38 T/P IV
Sg. Bala 1 54 T/P III 52 T/P
51 T/P IV 56 III
Sg. Sebulung 2 42 T/P IV 43 T/P
45 T/P IV 44
Sg. Plentong

Sg. Tebrau Sg. Tebrau
Sg. Pandan

Sg. Tampoi

Sg. 30 T/P V 35
Sengkuang

Sg. Muar Sg. Merlimau 55 T/P III 59
Sg. Serom
54 T/P III 55

Sg. Kemaman Sg. Neram 74 ST/SP III 31

Sg. Pengkalan Sg. Alor B 57 T/P III 48
Chepa
  Sg. 65 ST/SP III 59
Pengkalan
Chepa

Nota/Note:
B/C : Bersih/ Clean
ST/SP: Sederhana tercemar/ Slightly polluted
T/P : Tercemar / Polluted

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING MALAYSIA 2019

CHAPTER 2 57

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

Jadual 2.4 menunjukkan sebanyak 35 daripada Table 2.4 shows that out of the 59 polluted
59 sungai tercemar masih tergolong dalam rivers, 35 rivers were classified as Class III, while
Kelas III, 23 sungai dalam Kelas IV, manakala 23 rivers as Class IV, and 1 river as Class V. In
1 sungai Kelas V. Berdasarkan BOD, 6 sungai terms of BOD, 6 rivers were classified as Class
diklasifikasikan sebagai Kelas III, 32 sungai III, 32 rivers as Class IV, and 21 rivers as Class V.
dalam Kelas IV, manakala 21 sungai Kelas V. Dari In terms of NH3-N, one river was classified as
segi NH3-N pula, satu sungai tergolong dalam Class II, 14 rivers as Class IV and 44 rivers as
Kelas II, 14 sungai dalam Kelas IV, dan 44 sungai Class V. In terms of SS, 11 rivers were classified
Kelas V. Dari segi SS, sebanyak 11 sungai telah as Class I, 29 rivers as Class II, 17 rivers as Class
diklasifikasikan sebagai Kelas I, 29 sungai Kelas III while 2 rivers as Class IV.
II, dan 17 sungai Kelas III manakala 2 sungai
Kelas IV.

Jadual 2.4 : Sungai Tercemar dan Kelas Kualiti Air Berdasarkan BOD, AN dan SS, 2019
Table 2.4 : The Polluted Rivers and Classes Based on BOD, AN and SS, 2019

BIL. NEGERI/STATE LEMBANGAN SUNGAI/ STATUS 2019 KELAS BERDASARKAN/
NO. SUNGAI/ RIVER CLASS BASED ON
IKA/ KELAS/
RIVER BASIN WQI CLASS BOD AN SS
49 IV
Air Baloi Sg. Air Baloi 56 III IV II IV
III IV II
Sg. Batu Pahat 58 III
55 III III IV II
Sg. Panchor 56 III III IV I
48 IV III IV I
Batu Pahat Sg. Semberong 46 IV IV V I
55 III IV V III
Sg. Simpang Kanan 35 IV IV V III
57 III V IV III
Sg. Temehel 41 IV III V II
58 III V IV III
Danga Sg. Danga 50 IV V IV III
42 IV VV II
Endau Sg. Singol 37 IV VV II
40 IV VV II
Johor Sg. Semenchu 46 IV VV III
Sg. Serai 56 III VV II
47 IV VV III
Sg. Buluh 52 III VV III
57 III IV V I
Kaw. Pasir Sg. Latoh 42 IV IV V II
Gudang Sg. Masai 43 IV VV II
Sg. Perembi 52 III VV II
1 Johor 38 IV IV V II
35 IV VV II
Sg. Tukang Batu 44 IV VV II
56 III VV II
Kempas Sg. Kempas IV V II

Pontian Besar Sg. Ayer Merah

Sedili Kecil Sg. Anak Sedili Kecil

Sedili Besar Sg. Mupur

Segget Sg. Segget

Skudai Sg. Skudai

Sg. Bala

Sg. Pandan

Tebrau Sg. Plentong
Sg. Sebulung

Sg. Sengkuang

Sg. Tampoi

Sg. Tebrau

MALAYSIA ENVIRONMENTAL QUALITY REPORT 2019

58 BAB 2

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

Jadual 2.4 : Sungai Tercemar dan Kelas Kualiti Air Berdasarkan BOD, AN dan SS, 2019
Table 2.4 : The Polluted Rivers and Classes Based on BOD, AN and SS, 2019

BIL. NEGERI/STATE LEMBANGAN SUNGAI/ STATUS 2019 KELAS BERDASARKAN/
NO. SUNGAI/ RIVER CLASS BASED ON
IKA/ KELAS/
RIVER BASIN WQI CLASS BOD AN SS
59 III
Johor/ Sg. Merlimau 55 III IV IV II
2 N.sembilan/ Muar Sg. Serom 59 III III IV I
Sg. Bakar Arang 54 III IV IV II
Pahang Sg. Petani 48 IV IV V II
Sg. Alor B 59 III VV I
3 Kedah Merbok Sg. Pengkalan Chepa 51 IV IV IV III
Sg. Punggur 49 IV IV V II
4 Kelantan Pengkalan Sg. Merlimau 58 III IV V I
Chepa Sg. Malim 58 III IV V III
Sg. Putat 58 III IV V II
5 Melaka Duyong Sg. Tuang 57 III IV V III
Merlimau Sg. Tuang 54 III IV V III
Sg. Chempedak 49 IV IV V III
6 Melaka/ Melaka Sg. Jawi 56 III IV V III
N. Sembilan Sg. Juru 51 IV IV V II
Sg. Rambai 57 III IV V II
N.sembilan/ Tuang Sg. Dua Besar 54 III IV V I
Sg. Air Melintas 57 III IV V II
7 Melaka Linggi Sg. Kereh 59 III IV V III
Sg. Pertama 58 III IV IV III
Jawi Sg. Seluang 52 III IV V II
Sg. Buloh 21 V IV IV II
8 P.pinang Sg. Rambai VV IV
56 III
Juru Sg. Balak
59 III
Kluang Sg. Air Busuk 54 III
Sg. Kerayong 58 III
9 P.pinang/ Perai Sg. Klang 51 IV
Kedah Sg. Kuyoh 59 III
Sg. Toba 54 III
10 Perak Perak Sg. Untut 31 IV IV V I
Buloh Sg. Neram
11 Selangor Sepang

Selangor/ Langat
12 Putrajaya/

N.sembilan

13 Selangor/ Klang VV II
Wpkl VV I
IV V II
14 Terengganu Kemaman IV V II
IV V II
VV I
V IV III

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING MALAYSIA 2019

CHAPTER 2 59

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

STATUS

PENGAWASAN KUALITI AIR SUNGAI AUTOMATIK

CONTINUOUS RIVER WATER QUALITY MONITORING STATUS

Rajah 2.2 menunjukkan lokasi 30 stesen Figure 2.2 shows the location of the 30
pengawasan sungai automatik serta takat continuous river monitoring stations and
pengambilan air yang disenaraikan seperti subsequent water intakes as listed in Table 2.5.
dalam Jadual 2.5.
Dissolved oxygen is one of the indicators of
Oksigen terlarut adalah salah satu penunjuk BOD presence exerted by organic pollutants.
kepada kehadiran BOD yang disebabkan oleh Low range of DO were observed at CR06A, while
bahan pencemar organik. Julat DO yang rendah relatively narrow BOD ranges were observed
didapati bagi stesen CR06A, manakala julat BOD at CR02K, CR06A, CR22C, CR25T, CR26D and
juga adalah setara bagi stesen CR02K, CR06A, CR29Q.
CR22C, CR25T, CR26D dan CR29Q.
Ammonium is an ionized form of ammonia.
Ammonium adalah satu bentuk ammonia yang The measurement of ammonium indicates
telah terion. Pengukuran ammonium memberi the potential presence of ammonia or
petunjuk kepada potensi kehadiran pencemar ammoniacal nitrogen pollutants in rivers which
ammonia atau ammonia nitrogen dalam air is also improved pH and temperature changes.
sungai apabila pH dan suhu air berubah. Julat Ammoniacal-N range was generally narrow
bagi ammoniakal-N pada umumnya adalah except for reading observed at CR08B, CR10B,
rendah kecuali bacaan yang didapati di stesen CR11B, CR12W, CR20J and CR24T.
CR08B, CR10B, CR11B, CR12W, CR20J dan CR24T.
pH is a measurement of acidity and alkalinity
pH adalah ukuran bagi keasidan dan kealkalian based on pH scale. Relatively wide pH ranges
mengikut skala pH. Julat bagi pH yang tinggi were observed at CR05A and CR11B.
diperhatikan di CR05A dan CR11B.
Turbidity is used as an indicator of suspended
Kekeruhan digunakan sebagai penunjuk solids presence in a river. The range of TSS
kehadiran pepejal terampai di dalam sungai. recorded were generally wide except for stations
Bagi julat TSS yang direkodkan secara amnya CR01K, CR02K, CR03K, CR05A, CR19J and CR24T
adalah tinggi kecuali stesen CR01K, CR02K, stations.
CR03K, CR05A, CR19J and CR24T.

MALAYSIA ENVIRONMENTAL QUALITY REPORT 2019

60 BAB 2

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

Jadual 2.5: CRWQMS Lokasi: ID Stesen, Sungai bagi Stesen dan Takat Pengambilan Air
Table 2.5: CRWQMS Location: Station ID, River of the Station and Water Intake

NEGERI/ STATE ID STESEN/ ID SUNGAI/ RIVER TAKAT PENGAMBILAN AIR/
Perlis STATION (CR) WATER INTAKE
Kedah Terusan MADA
Penang 01K Arau Fasa IV
Perak Terusan MADA
02K Sungai Muda Bukit Jenun
Selangor 03K Kulim Hi-Tech
Sungai Kulim
Wilayah Kuala 04P Toh Along
Lumpur Sungai Bogak
05A Sungai Perak Parit Buntar
Negeri Sembilan 06A Sultan Idris
Sungai Selangor
Melaka 07B Sungai Langat Sg. Selangor Fasa 1,2,3
Johor 08B Sungai Semenyih Bukit Tampoi
09B Sungai Labu Jenderam
Pahang 10B Sungai Langat Labu Lanjut
Terengganu 11B Cheras Batu 11
Sungai Klang
Kelantan 12W NA
Sabah Sungai Linggi
13N Sungai Muar Linggi
Sarawak 14N Sungai Muar Pasir Besar
15N Jelai Jempol
Sungai Melaka
16M Sungai Kesang Durian Tunggal
17M Chin Chin
Sungai Segamat
18J Sungai Muar Segamat
19J Sungai Johor Panchor
20J Sungai Sekudai Semanggar
21J Skudai
Sungai Pahang
22C Sungai Kuantan Lubuk Kawah
23C Semambu
Sungai Paka
24T Sungai Besut Bulit Bauk
25T Nukit Bunga
Sungai Kelantan
26D Sokor
Sungai Tuaran
27S Sungai Padas Telibong
28S* Sungai Moyog Beufort
31S* Kasigui
Sungai Sarawak
29Q Sungai Batang Sadong Sarawak Kiri
30Q Tebekang

*CR28S telah dipindahkan ke CR31S
*CR28S was relocated to CR31S

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING MALAYSIA 2019

CHAPTER 2 61

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

Rajah 2.2: Stesen Pengawasan Kualiti Air Sungai Automatik Dan Takat Pengambilan Air
Figure 2.2 : Continuous Water Quality Stations and Water Intakes

MALAYSIA ENVIRONMENTAL QUALITY REPORT 2019

62 BAB 2

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

Rajah 2.2: Stesen Pengawasan Kualiti Air Sungai Automatik Dan Takat Pengambilan Air
Figure 2.2: Continuous Water Quality Stations and Water Intakes

TREN

PENCEMARAN AIR SUNGAI

TREND IN RIVER WATER POLLUTION

Kualiti air sungai yang ditentukan dari segi IKA The river water quality in terms of WQI had
telah menunjukkan peningkatan pada tahun shown an increase in 2019. The percentage of
2019. Peratus bilangan sungai bersih telah clean rivers has slightly increased to 61% in
sedikit meningkat kepada 61% pada tahun 2019 compared to 56% in the previous year.
2019 berbanding 56% pada tahun sebelumnya. The percentage of polluted river has slightly
Peratus bilangan sungai tercemar telah sedikit increased from 8% in 2018 to 9% in 2019. These
meningkat daripada 8% pada tahun 2018 kepada trends are shown in Figure 2.1.
9% pada tahun 2019. Trend ini ditunjukkan oleh
Rajah 2.1.

Berdasarkan sub-indeks BOD, 120 sungai In terms of BOD sub-index, 120 of the monitored
adalah bersih pada tahun 2019 (Rajah 2.3). rivers has been categorised as clean in 2019
Bilangan sungai yang tercemar dari segi sub- (Figure 2.3). The number of polluted rivers in
indeks BOD telah meningkat daripada 257 terms of BOD sub-index has increased from 257
pada tahun 2018 kepada 288 sungai pada tahun in 2017 to 288 rivers in 2019. The degradation of
2019. Kemerosotan kualiti air sungai dari segi river water quality in terms of BOD may have
BOD ini adalah disebabkan oleh pelepasan been continuously attributed to various sources
bahan buangan yang bersifat organik daripada of organic pollutants including wastewater from
pelbagai punca seperti air sisa industri, serta industrial, domestic and commercials activities.
aktiviti komersil dan domestik.

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING MALAYSIA 2019

CHAPTER 2 63

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

Dari segi sub-indeks NH3-N pula, bilangan In term of NH3-N sub-index, the number of clean
sungai bersih telah meningkat daripada 109 pada rivers has increased from 109 in 2018 to 208
tahun 2018 kepada 208 pada tahun 2019 (Rajah rivers in 2019 (Figure 2.4). The number of polluted
2.4). Bilangan sungai yang tercemar dari segi rivers in terms of NH3-N has increased from 238
sub-indeks NH3-N telah meningkat daripada in 2018 to 283 rivers in 2019. The degradation
238 pada tahun 2018 kepada 283 sungai pada of river water quality caused by NH3-N can be
tahun 2019. Kemerosotan kualiti air sungai yang associated with the continuous discharge of
disebabkan oleh NH3-N boleh dikaitkan dengan treated and untreated sewage into the rivers.
pelepasan air sisa kumbahan manusia dan
haiwan yang tidak diolah dan terolah ke dalam
air sungai secara berterusan.

Dari segi sub-indeks SS pula, bilangan sungai In term of SS sub-index, the number of clean
bersih telah meningkat daripada 320 pada tahun rivers has increased from 320 in 2018 to 456 in
2018 kepada 456 pada tahun 2019 (Rajah 2.5). 2019 (Figure 2.5). The number of polluted rivers
Bilangan sungai tercemar dari segi sub-indeks in terms of SS sub-index has decreased to 133
SS pula telah menurun kepada 133 berbanding compared to 209 rivers in the previous year. The
209 sungai pada tahun lepas. Kemerosotan deteriorations in river water quality due to the
kualiti air sungai dari segi pepejal terampai suspended solids pollution can be attributed by
tersebut boleh disebabkan oleh ketidakcekapan inefficient control against improper earthworks
kawalan ke atas aktiviti kerja tanah dan and land clearing activities in certain areas.
pembukaan tanah di kawasan-kawasan
tertentu.

100

672

638

Peratus Bilangan Sungai / Number of River Percentage 90 577 570 84.7%

579 76.7%

80

73.2%

70 464 477 477 477 477 477 477 70.4%

60 57.3% 56.6% 58.9%

55.3% 41.2% 44.7% 40.7% 42.5% 43.0%
37.0% 35.8% 40.3%
50
39.1%
40

32.4% 33.2% 29.6%

30 26.3% 26.8%

26.9%

20 17.8% 18.2% 22.9%

17.2% 17.9%

15.3%

10 9.5% 7.5%

0 0.4% 0.4%
2008 2009 2010
2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019

Year / Tahun JTuomtallah / Total

Bersih / Clean Sederhana Tercemar / Slightly Polluted Tercemar / Polluted

Rajah 2.3 : Tren Kualiti Air Sungai Berdasarkan Sub-Indeks BOD (2008- 2019)
Figure 2.3 : River Water Quality Trend Based on BOD Sub-Index (2008-2019)

MALAYSIA ENVIRONMENTAL QUALITY REPORT 2019

64 BAB 2

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

100

90

Peratus Bilangan Sungai / Number of River Percentage 80 672
638

579 577 570

70

60 464 477 477 477 477 477 477

50 49% 49%

42% 45% 46% 42%
36% 37%
40 39% 38% 38% 38% 36%
36% 36%
34%
30 28% 29%32% 31% 31% 29% 32% 32% 29%29% 31% 33% 31%
24% 26% 27% 27%

24%

20 18% 17%

10

0 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019

Tahun / Year

Bersih / Clean Sederhana Tercemar / Slightly Polluted Tercemar / Polluted JTuomtallah / Total

Rajah 2.4 : Tren Kualiti Air Sungai Berdasarkan Sub-Indeks AN (2008- 2019)
Figure 2.4 : River Water Quality Trend Based on AN Sub-Index (2008-2019)

100

Peratus Bilangan Sungai / Number of River Percentage 90 577 570 78% 79% 672
72% 74% 638
80
579 68%

70 59% 63% 477 477 477 477 62% 477 477
464
60

50 50% 51% 50%
46%

40

35% 33%
27%
30 32%
27%

20 18% 17% 14% 22% 15% 21% 22% 17% 20%
15% 13% 17% 12%

12%13% 12%

10 10% 10%
10%

0
2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 2015 2016 2017 2018 2019
Tahun / Year

Bersih / Clean Sederhana Tercemar / Slightly Polluted Tercemar / Polluted JTuomtallah / Total

Rajah 2.5 : Tren Kualiti Air Sungai Berdasarkan Sub-Indeks SS (2008- 2019)
Figure 2.5 : River Water Quality Trend Based on SS Sub-Index (2008-2019)

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING MALAYSIA 2019

CHAPTER 2 65

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

LOGAM

BERAT DALAM SUNGAI

HEAVY METALS IN RIVERS

Analisis kandungan beberapa jenis logam berat Heavy metals analysed in river where were
dalam air sungai telah dilakukan ke atas Raksa Mercury (Hg), Arsenic (As), Cadmium (Cd),
(Hg), Arsenik (As), Kadmium (Cd), Kromium (Cr), Chromium (Cr), Plumbum (Pb), and Zinc (Zn). In
Plumbum (Pb), and Zink (Zn). Pada tahun 2019 2019, all of the water samples had shown that
kesemua sampel air sungai telah menunjukkan the concentration of CN, Hg and Cd was within
kandungan logam CN, Hg dan Cd pada tahap Class II limit. About 76.8% of water samples
Kelas II. Sebanyak 76.8% daripada sampel air have shown that the concentrations of Fe were
sungai yang diuji telah menunjukkan kandungan within Class II limit followed by Zn (99.9%), Pb
Fe dalam Kelas II, dikuti dengan Zn (99.9%), Pb (98.7%), As (98.9%) and Cr (99.8%).
(98.7%), As (98.9%) dan Cr (99.8%).

KUALITI

AIR SUNGAI DI HULU MUKA SAUK

RIVER WATER QUALITY UPSTREAM WATER INTAKES

Pada tahun 2019, 52 (94.5%) daripada 55 stesen In 2019, 52 (94.5%) from 55 monitoring stations
pengawasan kualiti air di hulu muka sauk telah located upstream of water intakes had shown
menunjukkan indeks kualiti air bersih sementara clean water quality while 3 (5.5%) stations
3 (5.5%) stesen adalah sederhana tercemar. were categorised as slightly polluted. Based on
Berdasarkan IKA juga, 10 (18.2%) stesen adalah overall WQI, 10 (18.2%) stations were categorised
Kelas I dan 42 (76.4%) Kelas II, manakala 3 as Class I, 42 (76.4%) were Class II, while 3 (5.4%)
(5.4%) Kelas III. Jadual 2.6 menunjukkan status were Class III. Table 2.6 shows the water quality
kualiti air di stesen hulu muka sauk terpilih of the selected water intake stations based on
berdasarkan IKA. WQI.

Dari segi BOD, 21 (38%) stesen telah In terms of BOD, 21 (38%) station have shown
menunjukkan kualiti air pada Kelas II and 30 Class II water quality and 30 (55%) stations
(55%) stesen Kelas III dan 4 stesen (7%) Kelas as Class III and 4 (7%) stations as Class IV. In
IV. Berdasarkan NH3-N pula, sebanyak 38 (69%) terms of NH3-N, 38 (69%) stations showed
stesen menunjukkan kualiti air Kelas I, 12 (22%) water quality of Class I, 12 (22%) as Class II, 4
Kelas II, 4 (7%) stesen Kelas III, dan 1 stesen (2%) (7%) as Class III, and 1 (2%) station as Class IV.
Kelas IV. Dari segi SS, 29 (53%) stesen Kelas I, 13 Meanwhile in terms of SS, 29 (53%) stations
(24%) stesen Kelas II, 10 (18%) stesen Kelas III, were categorised as Class I, 13 (24%) as Class II,
2 (4%) stesen Kelas IV manakala 1 (2%) stesen 10 (18%) as Class III, 2 (4%) as Class IV, and 1 (2%)
Kelas V. stations as Class V.

Rajah 2.6 menunjukkan peratusan stesen Figure 2.6 shows the percentage of water
hulu muka sauk berdasarkan kelas kualiti air quality upstream of water intake stations in
dan parameter utama. Jadual 2.7, Jadual 2.8 term of classes based on main parameters.
dan Jadual 2.9 menunjukkan kualiti air sungai Table 2.7, Table 2.8 and Table 2.9 shows the
di stesen di hulu muka sauk masing-masing water quality at upstream stations of water
berdasarkan sub-indeks BOD, AN dan SS. intake points based on BOD, AN and SS sub-
indexes respectively.

MALAYSIA ENVIRONMENTAL QUALITY REPORT 2019

66 BAB 2

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

Jadual 2.6 : Status Kualiti Air di Hulu Muka Sauk, 2019
Table 2.6 : Water Quality Status of Upstream Water Intakes, 2019

NEGERI/ LEMBANGAN SUNGAI/ STESEN ID/ MUKA KUALITI AIR, 2018/ KUALITI AIR, 2019/
STATE SUNGAI/ RIVER ID SAUK/ WATER QUALITY 2018 WATER QUALITY 2019
WATER
RIVER BASIN STATIONS INTAKE IKA/ KATEGORI/ KELAS/ IKA/ KATEGORI/ KELAS/
WQI CATEGORY CLASS WQI CATEGORY CLASS

Sg. Terusan 2PS13 Loji Rawatan 83 B/C II 84 B/C II
Mada Air Arau
Perlis Perlis 2PS14 Fasa IV
Sg. Melaka
Kedah Melaka Sg. Saga 2LG05 Loji Rawatan 86 B/C II 87 B/C II
(Langkawi) Sg. Ahning 2LG06 Air TTPC, Sg. 83 B/C II 81 B/C II
Sg. Padang 2KD11 Baru 84 B/C II 76 ST/SP III
Kedah Terap 2KD12 86 B/C II 88 B/C II
Sg. Temin 2KD10 Ulu Melaka 88 B/C II 91 B/C II
Kedah Sg. Muda 2MD16 78 ST/SP II 77 ST/SP II
2MD17 Padang Saga 86 B/C II 89 B/C II
Muda Sg. Nami 2MD18 85 B/C II 87 B/C II
Sg. Sedim 2MD20 Padang 85 B/C II 86 B/C II
P.Pinang Pinang Sg. Satu 2MD21 Sanai 84 B/C II 86 B/C II
Sg. 2MD19 87 B/C II 88 B/C II
Bernam Gelinting 2PG12 Kuala 86 B/C II 87 B/C II
Sg. Trolak 1BM15 Nerang 91 B/C II 93 B/C I
Kurau 1BM14 88 B/C II 87 B/C II
Sg. Air Changloon
Perak Hitam 2KU07 88 B/C II 91 B/C II
Sg. Manong 2PK62 Jeneri
Perak Sg. Sauk 2PK61 92 B/C II 92 B/C II
Sg. Tesong 2PK64 Jeniang 92 B/C II 95 B/C I
Sg. Woh 2PK63 89 B/C II 92 B/C II
Bukit 94 B/C I 94 B/C I
Sg. Batu 2SP18 Selambau
Tegoh 92 B/C II 94 B/C I
Sg. Gombak 1K53 Pinang
Sepetang Sg. Batang 1L26 Tunggal 94 B/C I 95 B/C I
Labu 91 B/C II 90 B/C II
Klang Sg. 1L09 Nami 73 ST/SP III 72 ST/SP III
Semenyih 77 ST/SP II 77 ST/SP II
Selangor Bikan

Langat Batu
Feringgi

Loji Rawatan
Air Ulu Slim

Loji Rawatan
Air Trolak
Timur

Loji Rawatan
Air Jelai

Loji Rawatan
Air Manong

Loji Rawatan
Air Sauk

Loji Rawatan
Air Sg. Klah

Loji Rawatan
Air Kuala
Woh

Loji Rawatan
Air Bukit
Larut

Loji Rawatan
Air Gombak

Loji Rawatan
Air Salak
Tinggi

Loji Rawatan
Air Semenyih

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING MALAYSIA 2019

CHAPTER 2 67

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

Jadual 2.6 : Status Kualiti Air di Hulu Muka Sauk, 2019
Table 2.6 : Water Quality Status of Upstream Water Intakes, 2019

NEGERI/ LEMBANGAN SUNGAI/ STESEN ID/ MUKA KUALITI AIR, 2018/ KUALITI AIR, 2019/
STATE SUNGAI/ RIVER ID SAUK/ WATER QUALITY 2018 WATER QUALITY 2019
WATER
RIVER BASIN STATIONS INTAKE IKA/ KATEGORI/ KELAS/ IKA/ KATEGORI/ KELAS/
WQI CATEGORY CLASS WQI CATEGORY CLASS

Sg. 3BP27 Semberong
Semberong Dam
Batu Pahat Dam 85 B/C II 85 B/C II
Benut
Endau Sg. Machap 3BN10 Machap Dam 84 B/C II 91 B/C II
Dam
3ED38 Jalan Felda
Sg. Kahang Kahang
1MN23 Timur,
3MR39 Kluang 87 B/C II 86 B/C II
3MR38
Johor 3PU04 Loji Rawatan
Air Dangi
Sg. Jelai 84 B/C II 83 B/C II
Loji Rawatan 88 B/C II 91 B/C II
Muar  Sg. Air Jementah 78 ST/SP II 81 B/C II
Jementah 91 B/C II 93 B/C I
Loji Rawatan
Sg. Muar Air Gombang 83 B/C II 80 ST/SP II

Pulai Sg. Pulai Pulai Dam 92 B/C II 94 B/C I
Kesang Dam
Melaka 1KA08 Muka sauk 92 B/C II 88 B/C II
Sg. Chin- Loji Rawatan
Chin 2CH15 Air Chin-chin 92 B/C II 94 B/C I
2CH14
Sg. Bertam Loji Rawatan 89 B/C II 94 B/C I
2CH16 Air Habu
Bertam Sg. Terla 4PH95 86 B/C II 89 B/C II
  Sg. Ulong Loji Rawatan 83 B/C II 89 B/C II
4PH96 Air Kuala 86 B/C II 82 B/C II
Pahang Sg. Gapoi 4PH97 Terla 82 B/C II 86 B/C II
4PH98 87 B/C II 89 B/C II
Pahang Sg. Jempol 4PH93 Brinchang 88 B/C II 90 B/C II
    4TE14 Dam 86 B/C II 87 B/C II
4GL10 79 ST/SP II 78 ST/SP II
Sg. Mentiga 4KE66 Muka sauk 83 B/C II 88 B/C II
Sg. Triang 4KE68 Loji Rawatan
4KE67 Air Gapoi
Terengganu Terengganu Sg.
Golok Terengganu Loji Air Sg
Sg. Jeduk Jerik
Kelantan
Sg. Chiku Loji Air
Kelantan Jengka 3
Sg.
Kelantan Loji Air Chini
Sg. Pehi
Loji Rawatan
Air Sg. Triang

Loji Air
Serada

Syarikat Air
Kelantan

Felda Ciku 2

Loji Air Kelar,
Pasir Mas

Loji Air Pahi

MALAYSIA ENVIRONMENTAL QUALITY REPORT 2019

68 BAB 2

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

Jadual 2.6 : Status Kualiti Air di Hulu Muka Sauk, 2019
Table 2.6 : Water Quality Status of Upstream Water Intakes, 2019

NEGERI/ LEMBANGAN SUNGAI/ STESEN ID/ MUKA KUALITI AIR, 2018/ KUALITI AIR, 2019/
STATE SUNGAI/ RIVER ID SAUK/ WATER QUALITY 2018 WATER QUALITY 2019
Sabah WATER
RIVER BASIN STATIONS INTAKE IKA/ KATEGORI/ KELAS/ IKA/ KATEGORI/ KELAS/
Sarawak WQI CATEGORY CLASS WQI CATEGORY CLASS

Padas Sg. Padas 72PD04 Water Intake 88 B/C II 86 B/C II
Papar Jabatan Air
Kerian Sg. Papar 75PP04 Beaufort 92 B/C II 92 B/C II
Mukah  
75PP05 Sekolah 92 B/C II 93 B/C I
Rajang Sg. Selalang 55SG01 Kebangsaan 91 B/C II
Sg. Mukah 58MH05 Mandalipau 85 B/C II 91 B/C II
Sg. Daro 56DR01 64 ST/SP III
Sg. 56JG01 Water Intake 63 ST/SP II 83 B/C II
Jemoreng 56PN01 Kogopon 89 B/C II
Sg. Pakan 56PL01 71 ST/SP III 76 ST/SP II
Sg. Pila Selalang
Parit Water Intake III 78 ST/SP

Mukah Water II 89 B/C
Intake
III 81 B/C
Daro Water
Intake

Jemoreng
Water Intake

Pakan Water
Intake

Igan Water
Intake

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING MALAYSIA 2019

CHAPTER 2 69

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

Jadual 2.7 : Status Kualiti Air di Hulu Muka Sauk Berdasarkan Sub-Indeks BOD, 2019
Table 2.7 : Water Quality Status of Upstream Water Intakes Based on BOD Sub-Index, 2019

KUALITI AIR, 2018/ KUALITI AIR, 2019/
WATER QUALITY 2018 WATER QUALITY 2019

NEGERI/ LEMBANGAN SUNGAI/ STESEN MUKA SAUK/ SUB- KATEGORI/ KELAS/ SUB- KATEGORI/ KELAS/
STATE SUNGAI/ RIVER ID/ ID WATER INDEKS CATEGORY CLASS INDEKS CATEGORY CLASS
STATIONS INTAKE BOD/ BOD/
Perlis RIVER BASIN BOD SUB- BOD SUB-
  INDEX INDEX
Kedah
(Langkawi) Sg. Terusan 2PS13 Loji Rawatan
  Mada Air Arau
Fasa IV 83 ST/SP III 81 ST/SP III
Kedah
Perlis 2PS14 Loji Rawatan
P.Pinang Air TTPC, Sg.
Baru 82 ST/SP III 83 ST/SP III
Perak
Melaka Sg. Melaka 2LG05 Ulu Melaka 77 T/P III 76 T/P IV
  Sg. Saga 75 T/P IV
2LG06 Padang Saga 78 T/P III

Sg. Ahning 2KD11 Padang 82 ST/SP III 83 ST/SP III
Sanai

Kedah Sg. Padang 2KD12 Kuala 81 ST/SP III 81 ST/SP III
Terap Nerang

Sg. Temin 2KD10 Changloon 80 ST/SP III 79 T/P III

Sg. Muda 2MD16 Jeneri 84 ST/SP III 86 ST/SP III

2MD17 Jeniang 82 ST/SP III 83 ST/SP III

2MD18 Bukit 83 ST/SP III 83 ST/SP III
2MD20 Selambau
Muda 2MD21
Pinang
Tunggal 80 ST/SP III 83 ST/SP III

Sg. Nami Nami 80 ST/SP III 78 T/P III

Sg. Sedim 2MD19 Bikan 84 ST/SP III 86 ST/SP III

Pinang Sg. Satu 2PG12 Batu Feringgi 86 ST/SP III 88 ST/SP II

Sg. Gelinting 1BM15 Loji Rawatan 83 ST/SP III 83 ST/SP III
Sg. Trolak 1BM14 Air Ulu Slim 84 ST/SP III
Bernam 87 ST/SP III 83 ST/SP III
  Sg. Air Hitam 2KU07 Loji Rawatan 83 ST/SP III
Kurau Sg. Manong 2PK62 Air Trolak 82 ST/SP III 81 ST/SP III
Sg. Sauk 2PK61 Timur 87 ST/SP III
Perak Sg. Tesong 2PK64 83 ST/SP III 90 ST/SP II
Sg. Woh 2PK63 Loji Rawatan
Sepetang Air Jelai 87 83 ST/SP III
Sg. Batu 2SP18
Tegoh Loji Rawatan 90 ST/SP II
Air Manong
88 ST/SP II
Loji Rawatan
Air Sauk ST/SP III 90 ST/SP II

Loji Rawatan
Air Sg. Klah

Loji Rawatan
Air Kuala
Woh

Loji Rawatan
Air Bukit
Larut

MALAYSIA ENVIRONMENTAL QUALITY REPORT 2019

70 BAB 2

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

Jadual 2.7 : Status Kualiti Air di Hulu Muka Sauk Berdasarkan Sub-Indeks BOD, 2019
Table 2.7 : Water Quality Status of Upstream Water Intakes Based on BOD Sub-Index, 2019

KUALITI AIR, 2018/ KUALITI AIR, 2019/
WATER QUALITY 2018 WATER QUALITY 2019

NEGERI/ LEMBANGAN SUNGAI/ STESEN MUKA SAUK/ SUB- KATEGORI/ KELAS/ SUB- KATEGORI/ KELAS/
STATE SUNGAI/ RIVER ID/ ID WATER INDEKS CATEGORY CLASS INDEKS CATEGORY CLASS
STATIONS INTAKE BOD/ BOD/
RIVER BASIN BOD SUB- BOD SUB-
1K53 INDEX INDEX
1L26
Klang Sg. Gombak Loji Rawatan 86 ST/SP III 83 ST/SP III
Langat 1L09 Air Gombak
Sg. Batang 3BP27
Selangor Batu Pahat Labu Loji Rawatan 80 ST/SP III 79 T/P III
Johor Benut Air Salak
Endau Sg. Tinggi
Semenyih
Sg. Loji Rawatan 80 ST/SP III 79 T/P III
Semberong Air Semenyih
Dam
Sg. Machap Semberong 82 ST/SP III 81 ST/SP III
Dam Dam
Sg. Kahang
3BN10 Machap Dam 88 ST/SP II 83 ST/SP III
86 ST/SP III
3ED38 Jalan Felda 83 ST/SP III 78 T/P III
Kahang 78 III
Sg. Jelai 1MN23 Timur, Kluang 78 T/P III 79 T/P III
3MR39 83 T/P III
Muar Sg. 3MR38 Loji Rawatan 81 ST/SP III 88 ST/SP II
Jementah 3PU04 Air Dangi 88 ST/SP II
86 ST/SP III 88 ST/SP II
Sg. Muar Loji Rawatan 86 ST/SP III
Air Jementah 82 ST/SP III
Pulai Sg. Pulai 81 ST/SP III 81 ST/SP III
Dam Loji Rawatan 82 ST/SP III
Air Gombang 81 ST/SP III
Sg. Chin- 82 ST/SP III
Chin Pulai Dam 82 ST/SP III
ST/SP
Melaka Kesang 1KA08 Muka sauk 75 T/P IV
Loji Rawatan
Sg. Bertam 2CH15 Air Chin-chin 88 ST/SP II
2CH14
Sg. Terla Loji Rawatan
2CH16 Air Habu
Bertam 4PH95 86 ST/SP III
Loji Rawatan
Sg. Ulong 4PH96 Air Kuala 88 ST/SP II
4PH97 Terla
Pahang Sg. Gapoi 4PH98 88 ST/SP II
Pahang 4PH93 Brinchang
Sg. Jempol 4TE14 Dam 81 ST/SP III
 
Muka sauk
Loji Rawatan 88 ST/SP II
Air Gapoi
Sg. Mentiga 86 ST/SP III
Sg. Triang Loji Air Sg
Jerik 86 ST/SP III

Terengganu Terengganu Sg. Loji Air 88 ST/SP II
Terengganu Jengka 3

Loji Air Chini

Loji Rawatan
Air Sg. Triang

Loji Air
Serada

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING MALAYSIA 2019

CHAPTER 2 71

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

Jadual 2.7 : Status Kualiti Air di Hulu Muka Sauk Berdasarkan Sub-Indeks BOD, 2019
Table 2.7 : Water Quality Status of Upstream Water Intakes Based on BOD Sub-Index, 2019

KUALITI AIR, 2018/ KUALITI AIR, 2019/
WATER QUALITY 2018 WATER QUALITY 2019

NEGERI/ LEMBANGAN SUNGAI/ STESEN MUKA SAUK/ SUB- KATEGORI/ KELAS/ SUB- KATEGORI/ KELAS/
STATE SUNGAI/ RIVER ID/ ID WATER INDEKS CATEGORY CLASS INDEKS CATEGORY CLASS
Kelantan STATIONS INTAKE BOD/ BOD/
RIVER BASIN BOD SUB- BOD SUB-
Sabah INDEX INDEX

Sarawak Golok Sg. Jeduk 4GL10 Syarikat Air 81 ST/SP III 79 T/P III
Kelantan

Sg. Chiku 4KE66 Felda Ciku 2 79 T/P III 76 T/P IV
Sg. Kelantan 4KE68 79
Kelantan Loji Air Kelar, 79 T/P III 81 ST/SP III
  Sg. Pehi 4KE67 Pasir Mas
  Loji Air Pahi

T/P III 83 ST/SP III

Sg. Padas 72PD04 Water Intake

Padas Jabatan Air 96 B/C II 96 B/C II

Beaufort

Sg. Papar 75PP04 Sekolah

Papar   Kebangsaan 95 B/C II 96 B/C II
 
Mandalipau

75PP05 Water Intake 95 B/C II 96 B/C II
Kogopon

Kerian Sg. Selalang 55SG01 Selalang 95 B/C II 96 B/C II
Water Intake

Mukah Sg. Mukah 58MH05 Mukah Water 96 B/C II 96 B/C II
Intake

Sg. Daro 56DR01 Daro Water 95 B/C II 94 B/C II
Intake

Sg. 56JG01 Jemoreng 95 B/C II 94 B/C II
Jemoreng Water Intake
Rajang
Sg. Pakan 56PN01 Pakan Water
Intake 95 B/C II 96 B/C II

Sg. Pila Parit 56PL01 Igan Water 95 B/C II 92 B/C II
Intake

MALAYSIA ENVIRONMENTAL QUALITY REPORT 2019

72 BAB 2

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

Jadual 2.8 : Status Kualiti Air di Hulu Muka Sauk Berdasarkan Sub-Indeks AN, 2019
Table 2.8 : Water Quality Status of Upstream Water Intakes Based on AN Sub-Index, 2019

KUALITI AIR, 2018/ KUALITI AIR, 2019/
WATER QUALITY 2018 WATER QUALITY 2019

NEGERI/ LEMBANGAN SUNGAI/ STESEN MUKA SAUK/ SUB- SUB-
STATE SUNGAI/ RIVER INDEKS INDEKS
Perlis ID/ ID WATER AN/ AN KATEGORI/ KELAS/ KATEGORI/ KELAS/
Kedah RIVER BASIN CATEGORY CLASS AN/ CATEGORY CLASS
(Langkawi) STATIONS INTAKE SUB- AN SUB-
INDEX INDEX
Kedah
Sg. Terusan 2PS13 Loji Rawatan 92 B/C I 95 B/C I
P.Pinang Mada Air Arau Fasa
Perlis 2PS14 IV 90 ST/SP II 91 ST/SP I
Perak Melaka Sg. Melaka 92 93 B/C I
Kedah Sg. Saga 2LG05 Loji Rawatan 79 B/C I 82 ST/SP II
Selangor Sg. Ahning 2LG06 Air TTPC, Sg. 96 ST/SP II 99 B/C I
Muda Sg. Padang 2KD11 Baru 84 B/C I 96 B/C I
Terap 2KD12 70 ST/SP II 80 ST/SP II
Pinang Sg. Temin 2KD10 Ulu Melaka 89 II 94 B/C I
Bernam Sg. Muda 2MD16 95 T/P II 93 B/C I
Kurau 2MD17 Padang Saga 92 ST/SP I 92 B/C I
Sg. Nami 2MD18 83 B/C I 87 ST/SP II
Perak Sg. Sedim 2MD20 Padang Sanai 96 B/C 96 B/C I
Sg. Satu 2MD21 92 II 95 B/C I
Sepetang Sg. Gelinting 2MD19 Kuala Nerang 96 ST/SP I 99 B/C I
Klang Sg. Trolak 2PG12 97 B/C I 96 B/C I
1BM15 Changloon B/C I
Sg. Air 1BM14 92 B/C I 99 B/C I
Hitam Jeneri B/C
Sg. Manong 2KU07 93 I 99 B/C I
Sg. Sauk 2PK62 Jeniang 98 B/C 97 B/C I
Sg. Tesong 2PK61 79 I 98 B/C I
Sg. Woh 2PK64 Bukit 98 B/C 98 B/C I
2PK63 Selambau I
Sg. Batu 97 B/C 99 B/C I
Tegoh 2SP18 Pinang II
Sg. Gombak Tunggal 97 ST/SP 98 B/C I
1K53 I
Nami 97 B/C 97 B/C I
I
Bikan B/C

Batu Feringgi B/C I
B/C I
Loji Rawatan
Air Ulu Slim

Loji Rawatan
Air Trolak
Timur

Loji Rawatan
Air Jelai

Loji Rawatan
Air Manong

Loji Rawatan
Air Sauk

Loji Rawatan
Air Sg. Klah

Loji Rawatan
Air Kuala
Woh

Loji Rawatan
Air Bukit
Larut

Loji Rawatan
Air Gombak

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING MALAYSIA 2019

CHAPTER 2 73

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

Jadual 2.8 : Status Kualiti Air di Hulu Muka Sauk Berdasarkan Sub-Indeks AN, 2019
Table 2.8 : Water Quality Status of Upstream Water Intakes Based on AN Sub-Index, 2019

KUALITI AIR, 2018/ KUALITI AIR, 2019/
WATER QUALITY 2018 WATER QUALITY 2019

NEGERI/ LEMBANGAN SUNGAI/ STESEN MUKA SAUK/ SUB- SUB-
STATE SUNGAI/ RIVER INDEKS INDEKS
ID/ ID WATER AN/ AN KATEGORI/ KELAS/ KATEGORI/ KELAS/
RIVER BASIN CATEGORY CLASS AN/ CATEGORY CLASS
STATIONS INTAKE SUB- AN SUB-
INDEX INDEX

 Selangor Langat Sg. Batang 1L26 Loji Rawatan 41 T/P IV 38 T/P IV
Johor Labu Air Salak 66 T/P III 60 T/P III
Melaka Batu Pahat 1L09 Tinggi 92 B/C I 96 B/C I
Pahang Benut Sg. 3BP27 61 T/P III 72 ST/SP II
Endau Semenyih Loji Rawatan 74 ST/SP II 87 ST/SP II
Air Semenyih 92 B/C I 97 B/C I
Sg. 97 B/C I 93 B/C I
Semberong Semberong 90 ST/SP II 91 ST/SP I
Dam Dam 93 B/C I 79 ST/SP II
87 ST/SP II 97 B/C I
Sg. Machap 3BN10 Machap Dam 94 B/C I 99 B/C I
Dam 98 B/C I 94 B/C I
3ED38 Jalan Felda 93 B/C I 99 B/C I
Sg. Kahang Kahang 86 ST/SP II 98 B/C I
1MN23 Timur, Kluang 92 B/C I 93 B/C I
Sg. Jelai 3MR39 84 ST/SP II 92 B/C I
3MR38 Loji Rawatan 92 B/C I 91 ST/SP I
Muar Sg. 3PU04 Air Dangi 88 ST/SP II 96 B/C I
Jementah 87 ST/SP II 89 ST/SP II
Loji Rawatan 87 ST/SP II 93 B/C I
Sg. Muar Air Jementah 92 B/C I 93 B/C I

Pulai Sg. Pulai Loji Rawatan
Kesang Dam Air Gombang

Sg. Chin- Pulai Dam
Chin
1KA08 Muka sauk
Sg. Bertam Loji Rawatan
2CH15 Air Chin-chin
Sg. Terla 2CH14
Loji Rawatan
Bertam 2CH16 Air Habu
4PH95
Sg. Ulong Loji Rawatan
4PH96 Air Kuala
Sg. Gapoi 4PH97 Terla
4PH98
Sg. Jempol 4PH93 Brinchang
  4TE14 Dam
4GL10
Pahang 4KE66 Muka sauk
Loji Rawatan
Sg. Mentiga Air Gapoi
Sg. Triang
Loji Air Sg
Terengganu Terengganu Sg. Jerik
Golok Terengganu
Kelantan Kelantan Sg. Jeduk Loji Air
  Jengka 3
Sg. Chiku
Loji Air Chini

Loji Rawatan
Air Sg. Triang

Loji Air
Serada

Syarikat Air
Kelantan

Felda Ciku 2

MALAYSIA ENVIRONMENTAL QUALITY REPORT 2019

74 BAB 2

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

Jadual 2.8 : Status Kualiti Air di Hulu Muka Sauk Berdasarkan Sub-Indeks AN, 2019
Table 2.8 : Water Quality Status of Upstream Water Intakes Based on AN Sub-Index, 2019

KUALITI AIR, 2018/ KUALITI AIR, 2019/
WATER QUALITY 2018 WATER QUALITY 2019

NEGERI/ LEMBANGAN SUNGAI/ STESEN MUKA SAUK/ SUB- SUB-
STATE SUNGAI/ RIVER INDEKS INDEKS
 Kelantan ID/ ID WATER AN/ AN KATEGORI/ KELAS/ KATEGORI/ KELAS/
Sabah RIVER BASIN CATEGORY CLASS AN/ CATEGORY CLASS
STATIONS INTAKE SUB- AN SUB-
Sarawak INDEX INDEX

 Kelantan Sg. Kelantan 4KE68 Loji Air Kelar, 93 B/C I 91 ST/SP I
Padas Sg. Pehi 4KE67 Pasir Mas 94 B/C I 97 B/C I
Papar Sg. Padas 72PD04 90 ST/SP II 86 ST/SP II
Kerian Loji Air Pahi
Mukah Sg. Papar 75PP04 90 ST/SP II 88 ST/SP II
Water Intake
Rajang Sg. Selalang 75PP05 Jabatan Air 91 ST/SP I 92 B/C I
Sg. Mukah 55SG01 Beaufort 83 ST/SP II 67 T/P III
Sg. Daro 58MH05 83 ST/SP II 74 ST/SP II
Sg. 56DR01 Sekolah 58 III 66 T/P III
Jemoreng 56JG01 Kebangsaan 61 T/P III 69 T/P III
Sg. Pakan 56PN01 Mandalipau 73 T/P II 74 ST/SP II
Sg. Pila Parit 56PL01 64 ST/SP III 77 ST/SP II
Water Intake T/P
Kogopon

Selalang
Water Intake

Mukah Water
Intake

Daro Water
Intake

Jemoreng
Water Intake

Pakan Water
Intake

Igan Water
Intake

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING MALAYSIA 2019

CHAPTER 2 75

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

Jadual 2.9 : Status Kualiti Air di Hulu Muka Sauk Berdasarkan Sub-Indeks SS, 2019
Table 2.9 : Water Quality Status of Upstream Water Intakes Based on SS Sub-Index, 2019

MUKA KUALITI AIR, 2018/ KUALITI AIR, 2019/
SAUK/ WATER QUALITY 2018 WATER QUALITY 2019
WATER
NEGERI/ LEMBANGAN SUNGAI/ STESEN INTAKE SUB- KATEGORI / KELAS / SUB- KATEGORI / KELAS/
STATE SUNGAI/ RIVER ID/ ID INDEKS CATEGORY CLASS INDEKS CATEGORY CLASS
Perlis STATIONS SS/SS
Kedah RIVER BASIN SS/
(Langkawi)  SS SUB- SUB-
INDEX INDEX
Kedah
Sg. Terusan 2PS13 Loji 65 T/P III 70 T/P III
P.Pinang Mada Rawatan Air
2PS14 Arau Fasa IV
Perak Perlis
2LG05 Loji
2LG06 Rawatan Air 73 ST/SP II 78 ST/SP II
2KD11 TTPC, Sg.
Sg. Melaka 2KD12 Baru 76 B/C II 71 B/C III
Sg. Saga 2KD10
Melaka  2MD16 Ulu Melaka 82 B/C II 79 B/C II
Kedah Sg. Ahning 2MD17
2MD18 Padang 60 T/P III 75 T/P II
Sg. Padang 2MD20 Saga
Terap 2MD21 86 B/C I 93 B/C I
Sg. Temin 2MD19 Padang
Sg. Muda 2PG12 Sanai 56 T/P III 68 T/P III
1BM15
Kuala 63 T/P III 72 T/P II
1BM14 Nerang
59 T/P III 68 T/P III
2KU07 Changloon
61 T/P III 63 T/P III
2PK62 Jeneri
Muda
2PK61 Jeniang
70 ST/SP III 78 ST/SP II
2PK64 Bukit
Sg. Nami Selambau 71 ST/SP III 75 ST/SP II
Sg. Sedim 2PK63 64 T/P III 60 T/P III
Sg. Satu Pinang
Pinang Sg. Gelinting 2SP18 Tunggal 87 B/C I 94 B/C I
Bernam 
Sg. Trolak Nami 74 ST/SP II 77 ST/SP II

Bikan 77 B/C II 89 B/C I

Kurau Sg. Air Hitam Batu 93 B/C I 90 B/C I
Sg. Manong Feringgi

Loji 93 B/C I 95 B/C I
Rawatan Air
Sg. Sauk Ulu Slim 94 B/C I 93 B/C I
Sg. Tesong
Perak Loji
Rawatan Air
Trolak Timur 93 B/C I 94 B/C I

Sg. Woh Loji
Rawatan Air
Jelai 91 B/C I 95 B/C I

Sepetang Sg. Batu Loji 96 B/C I 95 B/C I
Tegoh Rawatan Air
Manong

Loji
Rawatan Air
Sauk

Loji
Rawatan Air
Sg. Klah

Loji
Rawatan Air
Kuala Woh

Loji
Rawatan Air
Bukit Larut

MALAYSIA ENVIRONMENTAL QUALITY REPORT 2019

76 BAB 2

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

Jadual 2.9 : Status Kualiti Air di Hulu Muka Sauk Berdasarkan Sub-Indeks SS, 2019
Table 2.9 : Water Quality Status of Upstream Water Intakes Based on SS Sub-Index, 2019

MUKA KUALITI AIR, 2018/ KUALITI AIR, 2019/
SAUK/ WATER QUALITY 2018 WATER QUALITY 2019
WATER
NEGERI/ LEMBANGAN SUNGAI/ STESEN INTAKE SUB- KATEGORI / KELAS / SUB- KATEGORI / KELAS/
STATE SUNGAI/ RIVER ID/ ID INDEKS CATEGORY CLASS INDEKS CATEGORY CLASS
Selangor STATIONS SS/SS
RIVER BASIN SS/
Johor SS SUB- SUB-
INDEX INDEX
Melaka
Klang Sg. Gombak 1K53 Loji 91 B/C I 93 B/C I
Pahang Langat  1L26 Rawatan Air
Batu Pahat Sg. Batang 1L09 Gombak 62 T/P III 64 T/P III
Benut Labu 3BP27
Endau Sg. Semenyih 3BN10 Loji 50 T/P IV 53 T/P IV
3ED38 Rawatan Air
Muar Sg. Salak Tinggi 88 B/C I 84 B/C II
Pulai Semberong 1MN23 66 T/P III 90 T/P I
Kesang Dam 3MR39 Loji
Sg. Machap 3MR38 Rawatan Air 90 B/C I 91 B/C I
Bertam Dam 3PU04 Semenyih
Sg. Kahang 1KA08 51 T/P IV 80 T/P II
Pahang Semberong
Sg. Jelai 2CH15 Dam 81 B/C II 93 B/C I
2CH14
Sg. Jementah 2CH16 Machap 83 B/C II 79 B/C II
4PH95 Dam I
Sg. Muar 93 B/C I 93 B/C
4PH96 Jalan Felda
Sg. Pulai Dam 4PH97 Kahang 67 T/P III 57 T/P III
Sg. Chin-Chin 4PH98 Timur,
4PH93 Kluang 90 B/C I 95 B/C I
Sg. Bertam
Loji 87 B/C I 94 B/C I
Sg. Terla Rawatan Air 93 B/C I 95 B/C I
Dangi
Sg. Ulong 92 B/C I 93 B/C I
Sg. Gapoi Loji
Rawatan Air 75 ST/SP II 87 ST/SP I
Sg. Jempol Jementah
71 ST/SP III 80 ST/SP II
Sg. Mentiga Loji 77 B/C II 84 B/C II
Sg. Triang Rawatan Air
Gombang
52 T/P IV 57 T/P III
Pulai Dam

Muka
sauk Loji
Rawatan Air
Chin-chin

Loji
Rawatan Air
Habu

Loji
Rawatan Air
Kuala Terla

Brinchang
Dam

Muka
sauk Loji
Rawatan Air
Gapoi

Loji Air Sg
Jerik

Loji Air
Jengka 3

Loji Air Chini

Loji
Rawatan Air
Sg. Triang

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING MALAYSIA 2019

CHAPTER 2 77

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

Jadual 2.9 : Status Kualiti Air di Hulu Muka Sauk Berdasarkan Sub-Indeks SS, 2019
Table 2.9 : Water Quality Status of Upstream Water Intakes Based on SS Sub-Index, 2019

MUKA KUALITI AIR, 2018/ KUALITI AIR, 2019/
SAUK/ WATER QUALITY 2018 WATER QUALITY 2019
WATER
NEGERI/ LEMBANGAN SUNGAI/ STESEN INTAKE SUB- KATEGORI / KELAS / SUB- KATEGORI / KELAS/
STATE SUNGAI/ RIVER ID/ ID INDEKS CATEGORY CLASS INDEKS CATEGORY CLASS
Terengganu STATIONS SS/SS
Kelantan RIVER BASIN SS/
SS SUB- SUB-
Sabah INDEX INDEX

Sarawak Terengganu Sg. 4TE14 Loji Air 92 B/C I 87 B/C I
Golok Terengganu 4GL10 Serada
Sg. Jeduk 4KE66 82 B/C II 96 B/C I
Kelantan 4KE68 Syarikat Air I
Sg. Chiku Kelantan 78 B/C II 90 B/C
Sg. Kelantan 4KE67
72PD04 Felda Ciku 2
27 T/P V 38 T/P V
75PP04 Loji Air
Sg. Pehi Kelar, Pasir 49 T/P IV 71 T/P III
Sg. Padas 75PP05 Mas
55SG01
Padas 58MH05 Loji Air Pahi 63 T/P III 52 T/P IV
56DR01
Sg. Papar 56JG01 Water Intake 90 B/C I 91 B/C I
  56PN01 Jabatan Air
56PL01 Beaufort
Papar
Sekolah
Kebangsaan 85 B/C I 91 B/C I
Mandalipau
Kerian Sg. Selalang 89 B/C I 94 B/C I
Mukah Sg. Mukah Water Intake
Sg. Daro Kogopon 69 T/P III 78 T/P II
Rajang Sg. Jemoreng
Sg. Pakan Selalang 87 B/C I 92 B/C I
Sg. Pila Parit Water Intake
93 B/C I 91 B/C I
Mukah
Water Intake 84 B/C II 85 B/C I

Daro Water 88 B/C I 91 B/C I
Intake

Jemoreng
Water Intake

Pakan Water
Intake

Igan Water
Intake

55 100%
90%
50 10 80%
Bilangan Stesen / Number of Stations 70%
Peratus / Percentage60%
45 21 29 50%
40 40%
30%
35 38 20%
10%
30 0
25 42

20 30 13

15

10 12 10
5 2
03 4 4
1
IKA 1
SS
BOD AN

Parameter / Parameter

Kelas I/ Kelas II/ Kelas III/ Kelas IV/ Kelas V/
Class I Class II Class III Class IV Class V

Rajah 2.6 : Kualiti Air Sungai di Stesen di Hulu Muka Sauk, 2019
Figure 2.6 : River Water Quality at Upstream Stations of Water Intakes, 2019

MALAYSIA ENVIRONMENTAL QUALITY REPORT 2019

78 BAB 2

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

CRWQM - WILAYAH UTARA
CRWQM - NORTHERN REGION

Basemap River WQI 0 10 20 40 60 Kilometer
Water Body Class I
State Boundary Class II Class IV
Basin Class III Class V
WQI Not Avilable

Basemap State Boundary River WQI Class IV 0 10 20 40 60 Kilometer
Water Body Class I Class V
Class II WQI Not Avilable
Basin Class III

Peratus Pematuhan Kelas II (Utara)
Percentage of Compliance to Class II (Northern)

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING MALAYSIA 2019

CHAPTER 2 79

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

CRWQM - WILAYAH TENGAH
PeratCusRWPeQmMa-tuChEaNnTKReAlaLsRIEI G(TIeOnNgah)
Percentage of Compliance to Class II (Central)

Basemap River WQI 0 10 20 40 Kilometer
Water Body Class I 60
Class II
Basin State Boundary Class III Class IV
Class V
WQI Not Avilable

Basemap River WQI 0 10 20 40 60 Kilometer
Water Body Class I
State Boundary Class II Class IV
Basin Class III Class V
WQI Not Avilable

Peratus Pematuhan Kelas II (Tengah)
Percentage of Compliance to Class II (Central)

MALAYSIA ENVIRONMENTAL QUALITY REPORT 2019

80 BAB 2

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

CRWQM - WILAYAH TENGAH
CRWQM - CENTRAL REGION

Basemap River WQI 0 10 20 40 Kilometer
Water Body Class I 60
Class II
Basin State Boundary Class III Class IV
Class V
WQI Not Avilable

Basemap River WQI 0 10 20 40 60 Kilometer
Water Body Class I
State Boundary Class II Class IV
Basin Class III Class V
WQI Not Avilable

Peratus Pematuhan Kelas II (Tengah)
Percentage of Compliance to Class II (Central)

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING MALAYSIA 2019

CHAPTER 2 81

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

CRWQM - WILAYAH SELATAN
CRWQM - SOUTHERN REGION

Basemap River WQI 0 10 20 40 Kilometer
Water Body Class I 60
Class II
Basin State Boundary Class III Class IV
Class V
WQI Not Avilable

Basemap River WQI 0 10 20 40 60 Kilometer
Water Body Class I
State Boundary Class II Class IV
Basin Class III Class V
WQI Not Avilable

Peratus Pematuhan Kelas II (Selatan)
Percentage of Compliance to Class II (Southern)

MALAYSIA ENVIRONMENTAL QUALITY REPORT 2019

82 BAB 2

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

CRWQM - WILAYAH TIMUR
CRWQM - EASTERN REGION

Basemap River WQI 0 10 20 40 Kilometer
Water Body Class I 60
Class II
Basin State Boundary Class III Class IV
Class V
WQI Not Avilable

Basemap River WQI 0 10 20 40 60 Kilometer
Water Body Class I
State Boundary Class II Class IV
Basin Class III Class V
WQI Not Avilable

Peratus Pematuhan Kelas II (Timur)
Percentage of Compliance to Class II (Eastern)

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING MALAYSIA 2019

CHAPTER 2 83

KUALITI AIR SUNGAI

RIVER WATER QUALITY

CRWQM - WILAYAH SABAH
CRWQM - SABAH REGION

Basemap River WQI 0 10 20 40 Kilometer
Water Body Class I 60
Class II
Basin State Boundary Class III Class IV
Class V
WQI Not Avilable

Peratus Pematuhan Kelas II (Sabah)
Percentage of Compliance to Class II (Sabah)

CRWQM - WILAYAH SARAWAK
CRWQM -SARAWAK REGION

Basemap River WQI 0 10 20 40 60 Kilometer
Water Body Class I
State Boundary Class II Class IV
Basin Class III Class V
WQI Not Avilable

Peratus Pematuhan Kelas II (Sarawak)

Percentage of Compliance to Class II (Sarawak)

MALAYSIA ENVIRONMENTAL QUALITY REPORT 2019

84 BAB 3

KUALITI AIR TANAH

GROUNDWATER WATER QUALITY

BAB 3

CHAPTER 3

KUALITI AIR TANAH
GROUND WATER QUALITY

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING MALAYSIA 2019

CHAPTER 3 85

KUALITI AIR TANAH

GROUNDWATER QUALITY

PENGAWASAN

KUALITI AIR TANAH

GROUNDWATER QUALITY MONITORING

Program Pengawasan Kualiti Air Tanah Groundwater water quality monitoring was
Kebangsaan telah dimulakan semenjak tahun established in 1997. The sites were selected
1997. Tapak stesen pengawasan yang telah based on specific land use. Groundwater
dipilih adalah mewakili jenis guna tanah spesifik. monitoring program have been carried out on
Program pengawasan telah dijalankan terhadap 120 groundwater quality monitoring stations
120 buah stesen pengawasan kualiti air tanah (wells) throughout the country. However, only
(telaga) di seluruh negara. Walau bagaimanapun 115 stations were conducted for groundwater
hanya 115 stesen telah dijalankan persampelan sampling. This is for the reasons of no discharge
air tanah. Ini memandangkan terdapat stesen of groundwater due to development factors
pengawasan kualiti air tanah yang tiada luahan and rocks cracking in the groundwater quality
air akibat faktor pembangunan dan rekahan monitoring stations. Table 3.1 shows the
batuan di dalam stesen tersebut (telaga air distribution of groundwater quality monitoring
tanah). Jadual 3.1 menunjukkan taburan stesen stations (wells) throughout the state in Malaysia
pengawasan kualiti air tanah seluruh Malaysia by land use category.
mengikut jenis kategori guna tanah.

Pada tahun 2019, sebanyak 459 sampel telah In 2019, 459 samples were analyzed for volatile
dianalisa untuk bahan kimia organik meruap organic compounds (VOCs), pesticides, heavy
(VOCs), racun perosak, logam berat, anion, metals, anions, bacteria (coliform), phenolic
bakteria (koliform), sebatian berfenol, jumlah compounds, total hardness, total dissolved
keliatan, jumlah pepejal terlarut, pH, suhu, solids (TDS), pH, temperature, conductivity and
konduktiviti dan oksigen terlarut (DO). dissolved oxygen (DO).

Indeks Kualiti Air Tanah (IKAT) digunakan sebagai The Malaysia Groundwater Quality Index (MGQI) is
satu kaedah menentukan kategori dan status used as a method to determine the groundwater
kualiti air tanah. IKAT dibangunkan berdasarkan quality status and its category. MGQI was
7 parameter utama iaitu pH, besi, jumlah pepejal developed based on the main parameters which
terlarut, nitrat, e.coli, fenol dan sulfate . IKAT are pH, iron, total dissolved solids, nitrate, E-Coli,
yang berskala 0 hingga 100 akan menentukan phenol and sulphate. MGQI with a scale quality
kategori kualiti air tanah dari terbaik hingga ranging from 0 to 100 that will identify quality
sangat tercemar (Jadual 3.2). of the groundwater from excellent to very poor.
(Table 3.2).

Jadual 3.2: Klasifikasi Indek Kualiti Air Tanah
Table 3.2: Groundwater Quality Index Classification

Sangat Tercemar / Sederhana / Fair Baik / Good
Very Poor
IKAT : 40 - 69 IKAT : 70 -89
IKAT : 0-15
Penggunaan industri. Berpotensi sebagai air
Kajian air terperinci Industrial use. minuman.
sebelum digunakan
Investigation needed before Potential use as drinking
water.
use
Terbaik / Excelent
Tercemar / Poor
IKAT : >90
IKAT : 16 - 39
Air berkualiti untuk semua
Pengairan / Pertanian. kegunaan.
Irrigation.
High quality water for all
purpose.

MALAYSIA ENVIRONMENTAL QUALITY REPORT 2019

86

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING MALAYSIA 2019 4 PERLIS 6 KEDAH 14SABAH GROUNDWATER WATER QUALITY BAB 3

6 P.PINANG 16KELANTAN 1 KUALITI AIR TANAH
5 PERAK 16
W.P LABUAN
10SELANGOR TERENGGANU

9

PAHANG

4 12

N.SEMBILAN SARAWAK

6 3MELAKA 7JOHOR 120JUMLAH / TOTAL =
1
W.P KUALA LUMPUR bagi 12 jenis guna tanah/
W.P PUTRAJAYA for 12 types of land use

Peta Malaysia: Jumlah Telaga Pengawasan Bagi Setiap Negeri Seluruh Malaysia, 2019.
Malaysia Map: Monitoring Well For Each States Of Malaysia, 2019.

CHAPTER 3 87

KUALITI AIR TANAH

GROUNDWATER QUALITY

Jadual 3.1: Taburan Stesen Pengawasan Kualiti Air Tanah di Seluruh Negeri di Malaysia Mengikut Jenis
Kategori Guna Tanah, 2019

Table 3.1: Distribution of Groundwater Quality Monitoring Stations (Wells) Throughout State in Malaysia
by Land Use Category, 2019

KATEGORI/ BILANGAN TELAGA/ NEGERI/ BILANGAN TELAGA/
CATEGORY NUMBER OF WELLS STATE NUMBER OF WELLS
Kawasan Pertanian/ Agriculture
14 Sabah 2
Bandar & Pinggir Bandar/ Urban & Suburban 14 Terengganu 5
Pahang 1
Tapak Perindustrian/ Industrial Sites 22 Kedah 2
Perlis 1
Bekas Tapak Pelupusan Sampah/ 26 Kelantan 2
Ex-Solid Waste Landfills 7 Selangor 1
Padang Golf/ Golf Courses Sabah 1
Terengganu 2
Pahang 2
Kedah 1
Perlis 2
Kelantan 2
Selangor 3
Kuala Lumpur 1
Sabah 1
Terengganu 5
Johor 2
Kedah 1
Kelantan 2
Melaka 1
Selangor 3
Pulau Pinang 3
Negeri Sembilan 1
Perak 1
Pahang 1
Perlis 1

Sabah 7
Sarawak 2
Terengganu 2
Johor 2

Kelantan 3
Perak 1
Kuala Lumpur 5
Negeri Sembilan 3
Melaka 1
Sabah 2
Kelantan 4
Kuala Lumpur 1

MALAYSIA ENVIRONMENTAL QUALITY REPORT 2019

88 BAB 3

KUALITI AIR TANAH

GROUNDWATER WATER QUALITY

Jadual 3.1: Taburan Stesen Pengawasan Kualiti Air Tanah di Seluruh Negeri di Malaysia Mengikut Jenis
Kategori Guna Tanah, 2019

Table 3.1: Distribution of Groundwater Quality Monitoring Stations (Wells) Throughout State in Malaysia
by Land Use Category, 2019

KATEGORI/ BILANGAN TELAGA/ NEGERI/ BILANGAN TELAGA/
CATEGORY NUMBER OF WELLS STATE NUMBER OF WELLS

Luar Bandar/ 5 Terengganu 1
Rural  3 Kelantan 3
5 Melaka 1
Bekas Lombong Emas/ Sarawak 3
Ex-Mining (Gold Mines) 14
Bekalan Air/ Water Supply Sabah 1
7 Sarawak 4
Bekas Tapak Pelupusan Bangkai Haiwan/ 1 Sarawak 2
Ex-Animal Burial Sites 2 Johor 3
Perak 3
Akuakultur/ Aquaculture Selangor 3
Tapak Pelupusan Radioaktif/ Pulau Pinang 3
Radioactive Landfills Pahang 6
Peranginan/ Resorts Terengganu 1
Perak 1

Sabah 1
Kedah 1

STATUS

KUALITI AIR TANAH BAGI KAWASAN PERTANIAN

STATUS OF GROUNDWATER QUALITY INDEX FOR AGRICULTURE

Tren Indeks Kualiti Air Tanah mulai tahun 2015 Groundwater Quality Index for agriculture from
hingga 2019 bagi kawasan pertanian adalah year 2015 until 2019 is shown in Figure 3.1. Based
seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 3.1. on Figure 3.1, the number of excellent stations
Berdasarkan Rajah 3.1, didapati bilangan stesen has increased compared to the year before. The
terbaik telah meningkat dibandingkan tahun number of good stations has decreased, and the
sebelumnya. Bilangan stesen baik pula telah number of moderate stations has increased. No
menurun, bilangan stesen sederhana telah station was categorised as poor and very poor in
meningkat dibandingkan tahun sebelumnya the year 2019.
dan tiada stesen tercemar dan sangat tercemar,
pada tahun 2019.

Pada tahun 2019, sebanyak 15 stesen kawasan In 2019, a total of 15 stations for agriculture
pertanian telah dipantau berbanding 12 pada were monitored compared to the previous year
tahun 2018. Hasil program pengawasan yang of 12 monitoring wells. The monitoring results
telah dijalankan menunjukan 3 stesen (20.0%) indicated that 3 stations were excellent (20.0%),
adalah terbaik, 9 stesen (60.0%) baik dan 3 9 stations were good (60.0%) and 3 stations
stesen (20.0%) sederhana (Jadual 3.3). were moderate (20.0%) (Table 3.3).

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING MALAYSIA 2019

CHAPTER 3 89

KUALITI AIR TANAH

GROUNDWATER QUALITY

20

Bil Stesen / Number of Stations 18

16

14

12 10 9
7
10 7
88

65

43 32 2 33
000 00
21 00
00 000 2017 2018 2019
0 2015 2016 Tahun / Year

Terbaik / Excellent Baik / Good Sederhana/ Moderate Tercemar / Poor Sangat Tercemar / Very Poor

Rajah 3.1: Tren Indeks Kualiti Air Tanah Kawasan Pertanian
Figure 3.1: Trends of Groundwater Quality Index for Agriculture

Jadual 3.3: Status Indeks Kualiti Air Tanah bagi Kawasan Pertanian
Table 3.3: Status of Ground Water Quality Index for Agriculture

NEGERI/ KLASSIFIKASI KAWASAN / AREA NOMBOR STESEN/ NILAI IKAT /GWQI VALUE  KATEGORI
STATE STESEN/ STATION NUMBER 2015 2016 2017 2018 2019 (2019) /
STATION Rimba Mas, Padang 92 97 90 83 92
Perlis Besar MW(7)-R3-115.72 CATEGORY
CLASSIFICATION Padang Mat Sirat, MW(7)-KV-1-5.80 (2019)
Langkawi
Pertanian / Padang Mat Sirat, Terbaik/
Agriculture Langkawi Excellent
*SK. Kepala Batas
*Masjid Jameul 94 82 82 81 89 Baik/Good
Huda, Parit 7,
Kedah Pertanian / Sekinchan MW(7)-KV-1-12.09 88 80 80 79 79 Baik/Good
Agriculture
Sek. Keb. Lepar
MW(7)-R610014-2-9.34 - - - - 81 Baik/Good
Kampong Jembal
Selangor Pertanian / Kota Bharu. MW(7)-S310105-1-13.70 - - - - 60 Sederhana/
Pahang Agriculture Sek. Keb. Beris Moderate
Pertanian / Lalang Bachok
Agriculture Kg.Merang, Setiu MW(7)-C7-1-6.64 86 98 81 95 88 Baik/Good
Sek. Keb. Alor MW(7)-D6-1-7.58
Pertanian / PeroiKg, Gajah Mati MW(7)-D15-1-4.05 84 89 96 80 97 Terbaik/
Agriculture Sek. Keb. Alor MW(7)-T8-1-8.56 Excellent
Kelantan PeroiKg, Gajah Mati T21-1-45.82
Sek. Keb. Alor T21-1-22.13
PeroiKg, Gajah Mati T21-1-6.16 86 97 76 75 80 Baik/Good
*Sk. Telaga Hulu
Terengganu 88 81 81 82 79 Baik/Good
Limbawang
Agriculture Stesen, 68 81 66 82 60 Sederhana/
Beaufort Moderate
Yongs Farm, Tawau
Terengganu Pertanian / 74 81 66 83 63 Sederhana/
Agriculture Moderate

79 81 80 82 80 Baik/Good

MW(7)-T510216-1-9.06 - - - - 78 Baik/Good

Sabah Pertanian / MW(7)-H511511-1-7.50 88 91 86 81 82 Baik/Good
Agriculture MW(7)-H411712-1-16.2

96 93 93 93 97 Terbaik/
Excellent

Nota / Note : MALAYSIA ENVIRONMENTAL QUALITY REPORT 2019
* Stesen Baru / New Station
- Tiada Data / No Data

90 BAB 3

KUALITI AIR TANAH

GROUNDWATER WATER QUALITY

STATUS

KUALITI AIR TANAH BAGI BANDAR DAN PINGGIR BANDAR

STATUS OF GROUNDWATER QUALITY INDEX FOR URBAN AND SUBURBAN

Tren Indeks Kualiti Air Tanah mulai tahun 2015 Groundwater Quality Index trend for urban and
hingga 2019 bagi bandar dan pinggir bandar suburban from year 2015 until 2019 is shown in
adalah seperti yang ditunjukkan dalam Rajah Figure 3.2. Based on Figure 3.2, the number of
3.2. Berdasarkan Rajah 3.2 didapati bilangan excellent stations has increased compared to
stesen terbaik telah meningkat dibandingkan the year before. The number of good stations
tahun sebelumnya. Bilangan stesen baik juga has increased as well. The number of moderate
telah meningkat. Bilangan stesen sederhana stations remained unchanged since 2018. No
masih sama. Tiada stesen tercemar dan sangat station was categorised as poor and very poor
tercemar pada tahun 2019. in the year 2019.

Pada tahun 2019, sebanyak 13 stesen bandar In 2019, a total of 13 stations for urban and
dan pinggir bandar telah dipantau berbanding suburban were monitored compared to the
11 pada tahun 2018. Hasil program pengawasan previous year of 11 monitoring wells. The
yang telah dijalankan menunjukan 3 stesen monitoring results indicated that 3 stations
(23.0%) adalah terbaik, 8 stesen (61.5%) baik dan (23.0%) were excellent, 8 stations (61.5%) were
2 stesen (15.4%) sederhana (Jadual 3.4). good and 2 stations (15.4%) were moderate
(Table 3.4).

20

Bil Stesen / Number of Stations 18

16

14

12
10 8

87 7

6 55 6

43 3 22 3
2 00 2
21 1 00 00
00 00 2018
0 2015 2017 2019
2016

Tahun / Year

Terbaik / Excellent Baik / Good Sederhana/ Moderate Tercemar / Poor Sangat Tercemar / Very Poor

Rajah 3.2: Tren Indeks Kualiti Air Tanah bagi Bandar dan Pinggir Bandar (2015-2019)
Figure 3.2: Trends of Groundwater Quality Index for Urban and Suburban (2015-2019)

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING MALAYSIA 2019

CHAPTER 3 91

KUALITI AIR TANAH

GROUNDWATER QUALITY

Jadual 3.4: Status Indeks Kualiti Air Tanah bagi Bandar dan Pinggir Bandar
Table 3.4: Status of Groundwater Quality Index for Urban and Suburban

NEGERI/ KLASSIFIKASI KAWASAN / NOMBOR STESEN / 2015 NILAI IKAT /GWQI VALUE  KATEGORI
STATE STESEN/ AREA STATION NUMBER 80 2016 2017 2018 2019 (2019) /
STATION 97 80 80 77 76
96 95 93 87 CATEGORY
CLASSIFICATION 65 (2019)
96 59 59 55 75
Perlis Bandar & Luar Arau , Perlis MW(7)-R4-1-5.41 96 Baik/Good
Bandar/ Arau , Perlis MW(7)-R4-1-19.80 - 93 82 69 79 Baik/Good
Kedah Urban & 96 88 78 97
Suburban SK Darul Uloom MW(7)-K2-1-6.22 82 Baik/Good
Selangor Kepala Batas 88 - - - 72
W.P. Bandar & Luar 88 Baik/Good
Bandar/ Saujana Golf MW(7)-S13-1-5.45 - 88 85 90 88 Terbaik/
Putrajaya Urban & Resort, Subang MW(7)-S13-1-12.67 80 Excellent
Pahang Suburban 82 95 91 82 96
Saujana Golf 90 92 81 86 Baik/Good
Bandar & Luar Resort, Subang 85 - - - 67
Bandar/ 82 83 84 79 Baik/Good
Urban & *Taman Wetland MW(7)-W210103-1-10.0 82 67 85 64
Suburban Terbaik/
Nenasi MW(7)-C13-1-45.97 74 78 80 93 Excellent
Bandar & Luar Baik/Good
Bandar/
Urban & Sederhana/
Suburban Moderate
Baik/Good
Bandar & Luar Sederhana/
Bandar/ Moderate
Urban &
Suburban Terbaik/
Excellent
Kelantan Bandar & Luar Sek.Men.Keb. MW(7)-D7-1-5.50
Bandar/ Rantau Panjang MW(7)-D7-1-20.23
Urban & MW(7)-D510202-1-7.96
Suburban Sek.Men.Keb. MW(7)-T1-1-7.25
Rantau Panjang
Bandar & Luar
Bandar/ *Sek.Men.Keb.
Urban & Cherang Ruku,
Suburban
Pasir Puteh
Bandar & Luar
Bandar/ Kg. Raja, Besut
Urban &
Terengganu Suburban Kg. Raja, Besut MW(7)-T1-1-31.79
Sabah
SK Inanam MW(7)-H511601-9-7.50

Nota / Note :
* Stesen Baru / New Station
- Tiada Data / No Data

MALAYSIA ENVIRONMENTAL QUALITY REPORT 2019

92 BAB 3

KUALITI AIR TANAH

GROUNDWATER WATER QUALITY

STATUS

KUALITI AIR TANAH BAGI TAPAK PERINDUSTRIAN

STATUS OF GROUNDWATER QUALITY INDEX FOR INDUSTRIAL SITES

Tren Indeks Kualiti Air Tanah mulai tahun Groundwater Quality Index trend for industrial
2015 hingga 2019 bagi tapak perindustrian sites from year 2015 until 2019 is shown in
adalah seperti yang ditunjukkan dalam Rajah Figure 3.3. Based on Figure 3.3, the number of
3.3. Berdasarkan Rajah 3.3 didapati bilangan excellent stations remain unchanged compared
stesen terbaik kekal seperti tahun sebelumnya. to the year before. The number of good stations
Bilangan stesen baik juga kekal manakala remain unchanged as well while the number of
bilangan stesen sederhana telah meningkat. moderate stations has increased compared to
Tiada stesen tercemar dan sangat tercemar the year before. No station was categorised as
pada tahun 2019. poor and very poor in the year 2019.

Pada tahun 2019, sebanyak 21 stesen tapak In 2019, a total of 21 stations for industrial sites
perindustrian telah dipantau berbanding 18 pada were monitored compared to the previous year
tahun 2018. Hasil program pengawasan yang of 18 monitoring wells. The monitoring results
telah dijalankan menunjukan 1 stesen (4.76%) indicated that 1 station (4.76%) was excellent,
adalah terbaik, 14 stesen (66.7%) baik dan 6 14 stations (66.7%) were good and 6 stations
stesen (28.5%) sederhana (Jadual 3.5). (28.6%) were moderate (Table 3.5).

20

Bil Stesen / Number of Stations 18
16 16
14 14 14 14

12 12

10

8
66

4 22 33 3
22 1
000 00 00 00 1 00
2015 2016 2017 2018 2019
0

Tahun / Year

Terbaik / Excellent Baik / Good Sederhana/ Moderate Tercemar / Poor Sangat Tercemar / Very Poor

Rajah 3.3: Status Indeks Kualiti Air Tanah bagi Tapak Perindustrian (2015-2019)
Figure 3.3: Trends of Groundwater Quality Index for Industrial Sites (2015-2019)

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING MALAYSIA 2019

CHAPTER 3 93

KUALITI AIR TANAH

GROUNDWATER QUALITY

Jadual 3.5: Status Indeks Kualiti Air Tanah bagi Tapak Perindustrian
Table 3.5: Status of Groundwater Quality Index for Industrial Sites

NEGERI / KLASSIFIKASI KAWASAN / AREA NOMBOR STESEN / NILAI IKAT / GWQI VALUE  KATEGORI
STATE STESEN/ STATION STATION NUMBER 2015 2016 2017 2018 2019 (2019) /
CLASSIFICATION
- - - - 71 CATEGORY
Perlis Tapak Perindustrian/ *Felda Chuping MW(7)-R610006-2-6.55 74 65 68 70 82 (2019)
Kedah Industrial Sites MW(7)-K3-1-8.45 80 76 86 76 69
Kulim Hi-Tech MW(7)-P1-2-4.50 82 76 91 77 74 Baik/Good
Tapak Perindustrian/ MW(7)-P1-1-6.50 93 91 89 87.00 78
Industrial Sites Mak Mandin 76 82 74 67 82 Baik/Good
(MAGRI) 81 81 77 67 81
Pulau Pinang Tapak Perindustrian/ 72 77 72 66 54 Sederhana/
Industrial Sites Mak Mandin 77 72 71 71 81 Moderate
(KASTAM) 70 73 75 71 64
87 88 92 99 73 Baik/Good
Bayan Lepas MW(7)-P2-1-4.34 79 77 74 72 70
- - - - 66 Baik/Good
SK Seksy. 20, Shah MW(7)-S9A-1-8.20 74 82 81 70 87
Alam 85 87 90 80 79 Baik/Good
92 99 81 82 88
Selangor Tapak Perindustrian/ CIAST, Seksy. 19, MW(7)-S9-1-20.21 72 65 68 85 82 Baik/Good
Industrial Sites Shah Alam 74 81 70 87 64
Negeri 81 81 66 83 61 Sederhana/
Sembilan CIAST, Seksy. 19, MW(7)-S9-1-5.97 - - - - 74 Moderate
Melaka Shah Alam
Baik/Good
Johor Tapak Perindustrian/ Senawang Edible MW(7)-N4-1-6.44
Industrial Sites Oil Sederhana/
Moderate
Tapak Perindustrian/ Petronas Oil MW(7)-M1-1-8.10
Industrial Sites Refinery, Melaka Baik/Good

Tapak Perindustrian/ Tg. Puteri, Pasir MW(7)-J5-1-7.34 Baik/Good
Industrial Sites Gudang MW(7)-J5-2-7.49 
Sederhana/
Tg. Puteri, Pasir Moderate
Gudang
Baik/Good
Pahang Tapak Perindustrian/ *LYNAS, Gebeng MW(7)-C310302-1-6.50
Industrial Sites Baik/Good

Kelantan Tapak Perindustrian/ Eastern Garment MW(7)-D6-2-51.38 Baik/Good
Terengganu Industrial Sites MFG. Pkln.Chepa MW(7)-D6-2-4.24
MW(7)-T15-1-5.68 Baik/Good
Tapak Perindustrian/ Eastern Garment MW(7)-T15-1-24.89
Industrial Sites MFG. Pkln.Chepa MW(7)-T16-1-5.57  Sederhana/
MW(7)-T16-1-18.76  Moderate
TCOT Kerteh, Sederhana/
Kemaman Moderate

TCOT Kerteh, Baik/Good
Kemaman
Terbaik/
KSB Telok Kalong, Excellent
Kemaman

KSB Telok Kalong,
Kemaman

*Sk. Bari, Setiu MW(7)-T510208-1-7.97

Labuan Tapak Perindustrian/ Asian Supply Base MW(7)-H511509-1-6.80  86 83 83 81 91
Industrial Sites W. P. Labuan

Nota / Note :
* Stesen Baru / New Station
- Tiada Data / No Data

MALAYSIA ENVIRONMENTAL QUALITY REPORT 2019

94 BAB 3

KUALITI AIR TANAH

GROUNDWATER WATER QUALITY

STATUS

KUALITI AIR TANAH BAGI BEKAS TAPAK PELUPUSAN
SAMPAH

STATUS OF GROUNDWATER QUALITY INDEX FOR EX-SOLID WASTE LANDFILLS

Tren Indeks Kualiti Air Tanah mulai tahun 2015 Groundwater Quality Index trend for ex-solid
hingga 2019 bagi bekas tapak pelupusan sampah waste landfills from year 2015 until 2019 is shown
adalah seperti yang ditunjukkan dalam Rajah in Figure 3.4. Based on Figure 3.4., the number
3.4. Berdasarkan Rajah 3.4 didapati bilangan of excellent stations for 2019 has increased
stesen terbaik telah meningkat berbanding compared to the previous year. The number
tahun sebelumnya. Bilangan stesen baik juga of good stations has increased as well, while
telah meningkat manakala bilangan stesen moderate station has decreased compared to
sederhana telah menurun berbanding tahun the previous year. No station was categorised as
sebelumnya. Manakala, tiada stesen tercemar poor and very poor in the year 2019.
dan sangat tercemar pada tahun 2019.

Pada tahun 2019, sebanyak 26 stesen bekas In 2019, a total of 26 stations for ex-solid
tapak pelupusan sampah telah dipantau waste landfills were monitored compared to
berbanding 23 pada tahun 2018. Hasil the previous year of 23 monitoring wells. The
program pengawasan yang telah dijalankan monitoring results indicated that 2 stations
menunjukan 2 stesen (7.69%) adalah terbaik, (7.69%) were excellent, 17 stations (65.4%) were
17 stesen (65.4%) baik dan 7 stesen (26.9%) good and 7 stations (26.9%) were moderate
sederhana (Jadual 3.6). (Table 3.6).

20
18 17 18 17
Bil Stesen / Number of Stations
16
14 14
12
12 11

10

87

6 5 45 4
4
2
2 1 00 00 1 00 0 00 00
0 2015 2016 2017 2018
2019

Tahun / Year

Terbaik / Excellent Baik / Good Sederhana/ Moderate Tercemar / Poor Sangat Tercemar / Very Poor

Rajah 3.4: Tren Indeks Kualiti Air Tanah bagi Bekas Tapak Pelupusan Sampah (2015-2019)
Figure 3.4: Trends of Groundwater Quality Index for Ex-Solid Waste Landfills (2015-2019)

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING MALAYSIA 2019

CHAPTER 3 95

KUALITI AIR TANAH

GROUNDWATER QUALITY

Jadual 3.6: Status Indeks Kualiti Air Tanah bagi Bekas Tapak Pelupusan Sampah
Table 3.6: Status Of Groundwater Quality Index for Ex-Solid Waste Landfills

NEGERI / KLASSIFIKASI KAWASAN / NOMBOR STESEN / 2015 NILAI IKAT /GWQI VALUE  KATEGORI
STATE STESEN / AREA STATION NUMBER 2016 2017 2018 2019 (2019) /
STATION
CATEGORY
CLASSIFICATION (2019)

Perak Bekas Tapak Pusing, Batu MW(7)-A11-1-6.05 68 70 70 70 59 Sederhana/
Pelupusan Gajah Moderate
Sampah /
Ex-Solid Waste Baik/Good
Landfills Baik/Good
Terbaik/
Jln Sg. Besi MW(7)-S11-1-5.50 72 82 70 51 86 Excellent
64 81 68 59 82 Terbaik/
Bekas Tapak Jln Sg. Besi MW(7)-S11-1-5.54 76 98 72 65 93 Excellent
Pelupusan 88 Baik/Good
Kuala Lumpur Sampah / Jln Sg. Besi MW(7)-S11-1-5.57 80 96 72 58 95 Baik/Good
Ex-Solid Waste 95 Sederhana/
Negeri Landfills Tmn Beringin, MW(7)-S13-1-7.26 83 75 64 56 87 Moderate
Sembilan Kepong - 95 82 64 84
  79 70 64 64 Sederhana/
  Tmn Beringin, MW(7)-S13-2-6.10 - Moderate
Melaka Bekas Tapak Kepong
Johor Pelupusan 67 Sederhana/
Sampah / Kualiti Alam MW(7)-N5-1-8.00 Moderate
Kelantan Ex-Solid Waste -
Landfills Kualiti Alam MW(7)-N5-1-7.55 Sederhana/
Terengganu 89 Moderate
  *TPS Tanah MW(7)-N210108-2-10.03 86 - - - 69
Merah Sederhana/
Bekas Tapak 76 Moderate
Pelupusan (CYPARK),
Sampah / Port Dickson 84 Baik/Good
Ex-Solid Waste 86
Landfills *Tapak MW(7)-M210209-1-7.68 - - - 62 Baik/Good
Pelupusan
Bekas Tapak Sampah, Baik/Good
Pelupusan Sungai Udang
Sampah / Baik/Good
Ex-Solid Waste Kg. Batu 4, MW(7)-J4-1-6.94 73 76 82 65
Landfills Kota Tinggi Baik/Good

Bekas Tapak *Tapak MW(7)-J110302-1-7.02 - - - 64
Pelupusan Pelupusan
Sampah / Sisa Pepejal,
Ex-Solid Waste Ladang CEP,
Landfills Simpang
Renggam
Bekas Tapak
Pelupusan Panji Landfill, 90 88 83 89
Sampah / Panji Kota MW(7)-D6-3-13.43
Ex-Solid Waste Bharu
Landfills
Panji Landfill, 89 88 80 89
Panji Kota MW(7)-D6-3-5.34
Bharu

P.Mas MW(7)-D8-1-5.22 87 90 76 89
Landfill,
Kg.Pusu 40,
P.Mas

Kg. Kubang 80 80 67 78
Badak, MW(7)-T10-1-5.45

K.Terengganu

Kg. Kubang 76 81 81 78
Badak, MW(7)-T10-1-22.89

K.Terengganu

MALAYSIA ENVIRONMENTAL QUALITY REPORT 2019

96 BAB 3

KUALITI AIR TANAH

GROUNDWATER WATER QUALITY

Jadual 3.6: Status Indeks Kualiti Air Tanah bagi Bekas Tapak Pelupusan Sampah
Table 3.6: Status Of Groundwater Quality Index for Ex-Solid Waste Landfills

NEGERI / KLASSIFIKASI KAWASAN / NOMBOR STESEN / NILAI IKAT /GWQI VALUE  KATEGORI
STATE STESEN / AREA STATION NUMBER 2015 2016 2017 2018 2019 (2019) /
STATION
CATEGORY
CLASSIFICATION (2019)

ITAC, Kg. Baik/Good

Duvanson, MW(7)-H511601-1-8.80  72 68 70 70 82 Baik/Good
82
Penampang 86 Baik/Good
85
ITAC, Kg. 73 Baik/Good
80
Duvanson, MW(7)-H511601-2-14.0 80 68 74 82 82 Baik/Good
53
Penampang 72 Baik/Good

ITAC, Kg. Baik/Good
Sederhana/
Duvanson, MW(7)-H511601-3-8.00 68 69 78 85 Moderate
Baik/Good
Bekas Tapak Penampang

Pelupusan ITAC, Kg.

Sabah Sampah / Duvanson, MW(7)-H511601-4-17.3 79 71 78 84

Ex-Solid Waste Penampang

Landfills ITAC, Kg.

Duvanson, MW(7)-H511601-5-19.0  74 70 74 76

Penampang

ITAC, Kg.

Duvanson, MW(7)-H511601-6-10.2  82 81 72 69

Penampang

ITAC, Kg.

Duvanson, MW(7)-H511601-7-10.3  76 82 80 73

Penampang

Bekas Tapak Kemuyang, MW(7)-QS-K1-11.10 56 48 56 58
Pelupusan No.1 72 68 62 51
Sampah /
Sarawak Ex-Solid Waste Kemuyang,
Landfills  No.2
MW(7)-QS-K2-10.78

Nota / Note :
* Stesen Baru / New Station
- Tiada Data / No Data

STATUS

KUALITI AIR TANAH BAGI PADANG GOLF

STATUS OF GROUNDWATER QUALITY INDEX FOR GOLF COURSES

Tren Indeks Kualiti Air Tanah mulai tahun 2015 Groundwater Quality Index trend for golf
hingga 2019 bagi padang golf adalah seperti courses from year 2015 until 2019 is shown in
yang ditunjukkan dalam Rajah 3.5. Berdasarkan Figure 3.4. Based on Figure 3.4, the number of
Rajah 3.5, didapati bilangan stesen terbaik kekal excellent stations remain unchanged compared
seperti tahun sebelumnya. Bilangan stesen to year before. The number of good stations has
dalam kategori baik meningkat berbanding increased compared to year before. No station
tahun sebelumnya. Tiada stesen sederhana, was categorised as moderate, poor and very
tercemar dan sangat tercemar pada tahun 2019. poor in the year 2019.

Pada tahun 2015, sebanyak 7 stesen yang In the year 2015, a number of 7 stations were
dipantau. Walau bagaimanapun bermula pada monitored. However starting from 2016, only 6
tahun 2016, hanya 6 stesen yang dipantau stations were monitored as 1 station in Kuala
memandangkan 1 stesen di Kuala Lumpur telah Lumpur has run dry (Table 3.7).
kering (Jadual 3.7).

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING MALAYSIA 2019

CHAPTER 3 97

KUALITI AIR TANAH

GROUNDWATER QUALITY

Hasil program pengawasan yang telah The monitoring results indicated that 1 station
dijalankan menunjukan 1 stesen (16.7%) adalah (16.7%) was excellent and 5 stations (83.3%)
terbaik dan 5 stesen (83.3%) baik (Jadual 3.7). were good (Table 3.7).

10

Bil Stesen / Number of Stations 9

8

7

6
55
44 4 4 4
33
2 22
11 1
1
000 000 000 00 000
0 2015 2016 2017 2018 2019

Tahun / Year

Terbaik / Excellent Baik / Good Sederhana/ Moderate Tercemar / Poor Sangat Tercemar / Very Poor

Rajah 3.5: Tren Indeks Kualiti Air Tanah bagi Padang Golf (2015-2019)
Figure 3.5: Trends of Groundwater Quality Index for Golf Courses (2015-2019)

Jadual 3.7: Status Indeks Kualiti Air Tanah bagi Padang Golf
Table 3.7: Status of Groundwater Quality Index for Golf Courses

NEGERI / KLASSIFIKASI KAWASAN / AREA NOMBOR STESEN / NILAI IKAT /GWQI VALUE  KATEGORI
STATE STESEN / STATION NUMBER 2015 2016 2017 2018 2019 (2019) /
STATION
Kuala Lumpur CATEGORY
CLASSIFICATION (2019)

Padang Golf / Royal Selangor Golf Club MW(7)-S12-1-5.37 90 - - - - Tiada Data
/ No Data
Golf Courses

Kelantan Padang Golf / Kelab Golf & Desa Pkln. MW(7)-D3-1-6.90  77 83 84 82 89 Baik/Good
Golf Courses Chepa MW(7)-D3-1-6.37 79 88 90 71 84 Baik/Good
Kelab Golf & Desa Pkln. MW(7)-D6-4-31.29 73 82 82 65 82 Baik/Good
Sabah Padang Golf / Chepa MW(7)-D6-4-9.05 75 78 89 75 85 Baik/Good
Golf Courses Kelab Golf D’Raja MW(7)-H511801-1-8.82 95 93 86 79 81 Baik/Good
Kubang Kerian MW(7)-H511801-2-8.60  96 93 96 96 96 Baik/Good
Kelab Golf D’Raja
Kubang Kerian
Sandakan Golf Club,
Sandakan
Sandakan Golf Club,
Sandakan

Nota / Note :
* Stesen Baru / New Station
- Tiada Data / No Data

MALAYSIA ENVIRONMENTAL QUALITY REPORT 2019

98 BAB 3

KUALITI AIR TANAH

GROUNDWATER WATER QUALITY

STATUS

KUALITI AIR TANAH BAGI LUAR BANDAR

STATUS OF GROUNDWATER QUALITY INDEX FOR RURAL

Tren Indeks Kualiti Air Tanah mulai tahun 2015 Groundwater Quality Index trend for rural from
hingga 2019 bagi luar bandar adalah seperti year 2015 until 2019 is shown in Figure 3.6.
yang ditunjukkan dalam Rajah 3.6. Berdasarkan Based on Figure 3.6, no station was excellent
Rajah 3.6 didapati tiada stesen terbaik sejak since year 2015 while the number of good and
tahun 2015 manakala bilangan stesen baik dan moderate stations has increased compared to
sederhana telah menunjukkan peningkatan the previous year. No station was categorised as
berbanding tahun sebelumnya. Tiada stesen poor and very poor in the year 2019.
tercemar dan sangat tercemar pada tahun 2019.

Pada tahun 2019, sebanyak 5 stesen luar In 2019, a total of 5 stations for rural were
bandar telah dipantau berbanding 3 pada tahun monitored compared to the previous year of
2018. Hasil program pengawasan yang telah 3 monitoring wells. The monitoring results
dijalankan menunjukan 3 stesen (60.0%) adalah indicated that 3 stations (60.0%) were excellent
terbaik dan 2 stesen (40.0%) sederhana (Jadual and 2 stations (40.0%) were moderate (Table
3.8). 3.8).

5

Bil Stesen / Number of Stations 4.5

4

3.5 3 3
33

2.5 22 2

2

1.5
1 11

0.5 0 000 0 000 0 00 0 00 0 00
2015 2016 2017 2018 2019
0

Tahun / Year

Terbaik / Excellent Baik / Good Sederhana/ Moderate Tercemar / Poor Sangat Tercemar / Very Poor

Rajah 3.6: Tren Indeks Kualiti Air Tanah bagi Luar Bandar (2015-2019)
Figure 3.6: Trends of Groundwater Quality Index for Rural (2015-2019)

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING MALAYSIA 2019

CHAPTER 3 99

KUALITI AIR TANAH

GROUNDWATER QUALITY

Jadual 3.8: Status Indeks Kualiti Air Tanah bagi Luar Bandar
Table3.8: Status of Groundwater Quality Index for Rural

NEGERI / KLASSIFIKASI KAWASAN / NOMBOR STESEN / NILAI IKAT /GWQI VALUE  KATEGORI
STATE STESEN /STATION AREA STATION NUMBER (2019) /
CLASSIFICATION
2015 2016 2017 2018 2019 CATEGORY

(2019)

Luar Bandar / Sek. Keb. Jelawat MW(7)-D11-1-6.10 85 88 81 81 80 Baik/Good
Rural Bachok MW(7)-D11-2-5.09
Kelantan   Sederhana/
  Sek. Men. Keb. Moderate
Jelawat Bachok
74 82 74 65 65

Selangor Luar Bandar / *Institut Alam MW(7)-S210104-1-20.30 - -- - 72 Baik/Good
Melaka Rural Sekitar, EIMAS, MW(7)-M210209-2-21.10 -
Terengganu 82 -- - 49 Sederhana/
Luar Bandar / UKM Bangi MW(7)-T14-1-6.99 Moderate
Rural
*Pusat 81 80 81 80 Baik/Good
Luar Bandar / Kecemerlangan
Rural
Buangan
Terjadual, JAS
Tabuh Naning

Kg.Padang
Pak Wan, Bkt.
Payung, Marang

Nota / Note :
* Stesen Baru / New Station
- Tiada Data / No Data

STATUS

KUALITI AIR TANAH BAGI BEKAS LOMBONG EMAS

STATUS OF GROUNDWATER QUALITY INDEX FOR EX-MINING (GOLD MINE)

Tren Indeks Kualiti Air Tanah mulai tahun 2015 Groundwater Quality Index trend for ex-mining
hingga 2019 bagi bekas lombong emas adalah (Gold Mine) from year 2015 until 2019 is shown
seperti yang ditunjukkan dalam Rajah 3.7. in Figure 3.7. Based on Figure 3.7, all stations
Berdasarkan Rajah 3.7 didapati kesemua stesen were good and no station was categorised as
berada dalam kategori baik. Tiada stesen terbaik, excellent, moderate, poor and very poor in the
sederhana, tercemar dan sangat tercemar pada year 2019.
tahun 2019.

Pada tahun 2019, sebanyak 3 stesen bekas In 2019, a total of 3 stations for ex-mining (Gold
lombong emas telah dipantau. Hasil program Mines) were monitored. The monitoring results
pengawasan yang telah dijalankan menunjukan indicated that all stations (100%) were good
kesemua stesen (100%) adalah baik (Jadual 3.9). (Table 3.9).

MALAYSIA ENVIRONMENTAL QUALITY REPORT 2019

100 BAB 3

KUALITI AIR TANAH

GROUNDWATER WATER QUALITY

5

Bil Stesen / Number of Stations 4.5

4

3.5 333
33

2.5
22

1.5
11

0.5 0 000 000 0 000 0 000 0 000
2015 2016 2017 2018 2019
0
Tahun / Year

Terbaik / Excellent Baik / Good Sederhana/ Moderate Tercemar / Poor Sangat Tercemar / Very Poor

Rajah 3.7: Tren Indeks Kualiti Air Tanah bagi Bekas Lombong Emas (2015-2019)
Figure 3.7: Trends of Groundwater Quality Index for Ex-Mining (Gold Mine) (2015-2019)

Jadual 3.9: Status Indeks Kualiti Air Tanah bagi Bekas Lombong Emas
Table 3.9: Trends of Groundwater Quality Index for Ex-Mining (Gold Mine)

NEGERI / KLASSIFIKASI STESEN / KAWASAN / NOMBOR STESEN / NILAI IKAT /GWQI VALUE  KATEGORI
STATION NUMBER (2019) /
STATE STATION CLASSIFICATION AREA 2015 2016 2017 2018 2019
85 85 82 82 85 CATEGORY
Sarawak Bekas Lombong Emas / Bau, No. 1 MW(7)-QK-B1-27.27 85 85 85 82 84 (2019)
  Ex-Mining (Gold Mine) Bau, No. 2 MW(7)-QK-B2-29.50  88 97 82 73 82
  MW(7)-QK-B3-29.00 Baik/Good
Bau
Baik/Good

Baik/Good

Nota / Note :
* Stesen Baru / New Station
- Tiada Data / No Data

STATUS

KUALITI AIR TANAH BAGI BEKALAN AIR

STATUS OF GROUNDWATER QUALITY INDEX FOR WATER SUPPLY

Tren Indeks Kualiti Air Tanah mulai tahun 2015 Groundwater Quality Index for water supply
hingga 2019 bagi bekalan air adalah seperti trend from year 2015 until 2019 is shown in
yang ditunjukkan dalam Rajah 3.8. Berdasarkan Figure 3.8. Based on Figure 3.8, the number of
Rajah 3.8 didapati stesen terbaik meningkat excellent stations has increased compared to
berbanding tahun sebelumnya manakala the previous year. The number of good stations
stesen baik kekal sejak tahun 2018. Tiada stesen remain unchanged since 2018. No station was
sederhana, tercemar dan sangat tercemar pada categorised as moderate, poor and very poor in
tahun 2019. the year 2019.

LAPORAN KUALITI ALAM SEKELILING MALAYSIA 2019


Click to View FlipBook Version