ล ิ ขส ิ ทธ ์ ิ หมายถึง • ผลงานที่เกิดจากการใช้ความรู้ ความสามารถในการ สร้างสรรค์ผลงาน เป็น ประเภทหนึ่งที่กฎหมายให้ ความคุ้มครอง โดยเจ้าของจะ เป็นผู้เดียวที่จะกระท าการใดๆ เกี่ยวกับผลงานได้
การค ุ ม ้ ครองล ิ ขส ิ ทธ ์ ิ
• การคมุ้ครองลขิสทิธิ์ตามกฎหมายไทยจะกา หนดใหม้ี อายุการ คุ้มครอง 50 ปี นับตั้งแต่ผู้สร้างสรรค์ผลงานเสียชีวิต กรณี เจ้าของเป็นนิติบุคคล จะเริ่มนับอายุตั้งแต่ผลงานถูกสร้าง ขึ้นมานับไปอีก 50 ปี หรือเริ่มนับเมื่อมีการโฆษณาเป็นครั้ง แรก แล้วแต่ว่าอย่างไหนจะเกิดทีหลัง แต่การโฆษณาครั้งแรก นั้นจะต้องเกิดขึ้นภายใน 50 ปี นับตั้งแต่มีการสร้างสรรค์ ผลงานนั้นขึ้นมา ถ้าพ้น 50 ปีไปแล้วโดยที่ยังไม่ได้มีการ โฆษณา ถ ื อว่าลขิสทิธิ์หมดอายุโดยท่ี การโฆษณาในภายหลัง จะไมม่ ี ผลต่อการนบัต่ออายลุขิสทิธิ์อ ี ก การโฆษณานี้จะต้อง เป็นการโฆษณาโดยความยินยอมของเจา้ของลขิสทิธิ์ดวย จึง ้ จะนับเป็นการโฆษณาครั้งแรกที่ให้เริ่มนับอายุลิขสทิธิ์ได้ • ตามพระราชบญัญตัิลขิสทิธิ์พ.ศ. 2537จะมีข้อยกเว้นในงาน บางประเภทท่ี จะม ี อายกุารคมุ้ครองลขิสทิธิ์ต่างออกไป ได้แก่ ศิลปประยุกต์ มีอายุคุ้มครอง 25 ปี งานบางชนิดที่สร้างสรรค์ โดยบุคคลธรรมดาที่ไม่ใช่นิติบุคคล ก็จะมีข้อยกเว้นให้เริ่มนับ อายุเช่นเดียวกับกรณีนิติบุคคล คือ เริ่มนับตั้งแต่ได้มีการ สร้างงานขึ้น หรือตั้งแต่โฆษณาครั้งแรก (แทนที่จะนับตั้งแต่ผู้ สร้างสรรค์เสียชีวิต) งานเหล่านั้น ได้แก่ ภาพถ่าย โสตทัศนวัสดุ ภาพยนตร์ สิ่งบันทึกเสียงหรืองานแพร่เสียง แพร่ภาพ งานที่ได้สร้างสรรค์ขึ้นโดยการจ้างหรือตามค าสั่ง รวมถึง ศิลปประยุกต์ งานที่ได้สร้างสรรค์ขึ้นโดยผู้สร้างสรรค์ ใช้นามแฝงหรือไม่ปรากฏชื่อผู้สร้างสรรค์ และ ไม่รู้ตัวผู้สร้าง สรรค์ก็ใหเ้รม่ินบัอายลุขิสทิธิ์ในลกัษณะเด ี ยวกับนิติบุคคล
พระราชบญ ั ญต ัิ ล ิ ขส ิ ทธ ์ ิ พ.ศ.2537 ไดใ้ หค ้ วามค ุ ม ้ ครองกบ ั ผลงาน 9ประเภท ดง ั น ้ ี • 1. งานวรรรณกรรม เช่น หนังสือ จุลสาร สิ่งเขียน สิ่งพิมพ ์ค าปราศรัย ซอฟแวร์คอมพิวเตอร์ • 2. งานนาฏกรรม เช่น งานที่เกี่ยวกบัการร า การเต้น การ ทา ท่า และการแสดงรวมถึงวิธีใบ้ด้วย • 3.งานศิลปกรรม เช่นงานจิตรกรรม งานปติมากรรม ภาพพิมพ์งานสถาปัตยกรรม ภาพถ่าย ภาพประกอบหรืองาน สร้างสรรค์รูปทรงสามมิติเกี่ยวกบัภูมิประเทศ หรือวิทยาศาสตร์ งานศิลปะยกุตซ ์ ่ึ งรวมถ ึ งภาพถ่ายและแผนผงัของงานดงักล่าวด้วย • 4.งานดนตรีกรรม เช่นคา ร ้ อง ท านอง การเรียบ เรียงเสียงประสานรวมถึงโน้ตเพลงที่แยกและเรียบเรียงเสียง ประสานแล้ว
• 5. งานสิ่งบันทึกเสียง เช่น เทปเพลง แผ่นซีดี ที่บันทึกข้อมูลเสียง ทั้งนี้ ไม่รวมเสียงประกอบภาพยนตร์ หรือโสตทัศนวัสดุอย่างอื่น • 6.งานโสตทัศนวัสดุ เช่น วิดีโอเทป วีซีดี ดีวีดี แผ่นเลเซอร์ดิสก์ที่บันทึก ข้อมูลประกอบด้วยล าดับของภาพหรือภาพและเสียงซึ่งสามารถที่จะ น ามาเล่นซ ้าได้อีก • 7..งานภาพยนตร์ เช่น ภาพยนต์รวมทั้งเสียงประกอบภาพยนตร์ (ถ้ามี) • 8. งานแพร่เสียงแพร่ภาพ เช่นการกระจายเสียงวิทยุ การแพร่ เสียงหรือภาพทางโทรทัศน์ • 9.งานอื่นใดในแผนกวรรณคดี แผนกวิทยาศาสตร์หรือแผนก ศิลปะ
การใช ้ ส ิ ทธ ์ ิ ของผ ้ ู อ ื ่ นโดยชอบธรรม
การใชส้ิ ทธ ์ ิ ของผอ ู ้ื ่ นโดยชอบธรรม • ค ื อขอ ้ ยกเวน ้ การละเม ิ ดสท ิ ธ ิ ์ ท ่ ี กฎหมายก าหนดให้บุคคลทั่วไปมีสิทธิ ท ่ ี จะใชง ้ านอน ั ม ี ลข ิ สท ิ ธ ิ ์ โดยไม่ต้อง ได้รับความยินยอมจากเจ้าของ ลข ิ สท ิ ธ ิ ์ ซง ่ ึ กลา ่ วไวใ้ นพระราชบัญญัติ ลข ิ สท ิ ธ ิ ์ พ.ศ.2537 ในมาตรา32-43 โดยการกระท าที่เป็นข้องยกเว้นการ ละเม ิ ดสท ิ ธ ิ ์ สามารถจา แนกเป็ น หลักเกณฑ์ ดังนี้
• 1.การกระท านั้นเป็นการกระท าเพื่อใช้ใน การวิจัยหรือศึกษา • 2.การกระท านั้นมิได้เป็นการกระท าเพื่อหา ก าไร • 3.การกระท านั้นไม่ขัดต่อการแสดง ผลประโยชนข ์ องเจา ้ ของลข ิ สท ิ ธ ิ ์ และไม่ กระทบกระเทือนถึงสิทธิอันชอบด้วย กฎหมายของเจา ้ ของลข ิ สท ิ ธ ิ ์ เก ิ นสมควร
จัดท าโดย จัดท าโดย นางสาวปิยวรรณ เดชพลู เลขที่ 16 ม.3 นางสาวสิริขวัญ สุวรรณมาลี เลขที่ 17 ม.3 นางสาวปวรรัตน์ พุทธบัวงาม เลขที่ 20 ม.3 โรงเรียนวัดเจติยาราม (บัณฑิตประชาน้อยพานิช)