Key Terms

KEY
TERMS

เกี่ยวกับแนวคิดและทฤษฎีพหุวัฒนธรรมศึ กษา

จั ดทำโดย 640210397

นางสาวปริ ยากร
แสงแสน

1.วัฒนธรรม (CULTURE) 01

ทุกสิ่งทุกอย่างที่มนุษย์สร้างขี้นจากกระบวนการเรียนรู้ของมนุษย์ ได้แก่
การรู้จักคิด รู้จักใช้ รู้จักถ่ายทอด

ที่มา : รุจน์ หาเรือนทรง. วัฒนธรรมไทย. [พาวเวอร์พอยท์]. สืบค้นจาก
HTTPS://WWW.SW2.AC.TH/IMAGES/USER/ROOT/SOC31101/7SOC.PDF

2.พหุวัฒนธรรมนิยม
(MULTICULTURALISM)

เป็นพัฒนาการหนึ่งของแนวคิดเสรีนิยม ซึ่งเป็นแนวคิดหลักทางรัฐศาสตร์ใน
ประเทศตะวันตกที่ให้ความสำคัญกับความสัมพันธ์ที่เท่าเทียม

ที่มา : ศิริจิต สุนันต๊ะ.(2556).สถานะการโต้แย้งเรื่องพหุวัฒนธรรมในประเทศไทย [ข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์]. วารสารภาษาและวัฒนธรรม, 32(1), 9

3.อนุรักษนิยม 02
(Conservatism)

โดยทั่วไปหมายถึงปรัชญาทางการเมืองที่ส่งเสริม
สถาบันทางสังคมที่มีมาแต่เดิมในบริบทวัฒนธรรม
และอารยธรรม แก่นศูนย์กลางของอนุรักษนิยม
ประกอบด้วยประเพณี สังคมสิ่งมีชีวิต (organic
society) ลำดับชั้น อำนาจและกรรมสิทธิ์ใน
ทรัพย์สิน

ที่มา : อนุรักษนิยม. สืบค้นเมื่อ 29 พฤศจิกายน 2565, จากวิกิพีเดีย
HTTPS://TH.WIKIPEDIA.ORG/WIKI/อนุรักษนิยม

4.เสรีนิยม

(Liberalism)

เป็นปรัชญาการเมืองหรือมุมมองทางโลกซึ่ง

ตั้งอยู่บนความคิดเสรีภาพและความเสมอภาค
นักเสรีนิยมยอมรับมุมมองหลากหลายขึ้นอยู่
กับความเข้าใจหลักการเหล่านั้น แต่โดยทั่วไป
สนับสนุนความคิดอย่างเสรีภาพในการพูด
เสรีภาพสื่อ เสรีภาพทางศาสนา ตลาดเสรี สิทธิ
พลเมือง รัฐบาลฆราวาส ความเสมอภาคทาง
เพศ และ การร่วมมือระหว่างประเทศ

ที่มา : เสรีนิยม. สืบค้นเมื่อ 29 พฤศจิกายน 2565, จากวิกิพีเดีย
HTTPS://TH.WIKIPEDIA.ORG/WIKI/เสรีนิยม

03

5.ทฤษฎีเชิงวิพากษ์

(Critical Theory)

เป็นสำนักคิดที่เน้นย้ำการประเมินสะท้อนและ
การวิพากษ์สังคมและวัฒนธรรมโดยการ
ประยุกต์ความรู้จากสังคมศาสตร์และ
มนุษยศาสตร์

ที่มา : ทฤษฎีเชิงวิพากษ์. สืบค้นเมื่อ 29 พฤศจิกายน 2565, จากวิกิพีเดียHTTPS://TH.WIKIPEDIA.ORG/WIKI/ทฤษฎีเชิงวิพากษ์

6.อุดมการณ์ (Ideology)

เรื่องที่สูงสุด หมายถึง หลักการที่วางระเบียบไว้เป็นแนวปฏิบัติเพื่อให้บรรลุ
เป้าหมายที่กำหนดไว้ เช่นเขายึดมั่นอุดมการณ์ประชาธิปไตยอย่างเหนียวแน่น
ทหารทุกเหล่าทัพล้วนได้รับการปลูกฝังอุดมการณ์ความรักชาติและสถาบัน
พระมหากษัตริย์

ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจายเสียงแห่งประเทศไทย
เมื่อวันที่ 7 พฤษภาคม พ.ศ. 2556 เวลา 7.00-7.30 น.

7.การกลืนกลาย 04

(Assimilation)

กระบวนการที่ผู้ย้ายถิ่นหรือชนกลุ่มน้อยรับความเชื่อ
ค่านิยม และแบบแผนพฤติกรรมของเจ้าของถิ่นหรือ
คนกลุ่มใหญ่ไว้ และในที่สุดได้ผสมกลมกลืนไปกับชนก
ลุ่มใหญ่ในสังคมนั้น เช่น ชาวมอญที่ปรับความเป็นอยู่
ประเพณี วัฒนธรรมให้กลืนกลายเข้ากับชุมชนไทย
ชุมชนจีนที่ผสมผสานพิธีกรรมแบบไทยเข้าไปใน
ประเพณีของจีนชาวมุสลิมที่ก่อสร้างมัสยิดบางหลวง
ให้มีรูปแบบสถาปัตยกรรมแบบไทย

ที่มา : สำนักงานราชบัณฑิตยสภา. (2564). ศัพท์ผังเมือง ฉบับราชบัณฑิตยสภา. [เฟซบุ๊ก]. สืบค้นจาก
HTTPS://WWW.FACEBOOK.COM/RATCHABANDITTHAI/POSTS/4406128249445236/

8.กระบวนทัศน์ (Paradigm)

กระบวนทางความคิด ทางการรับรู้
ทางวิธีคิด และการสะท้อนความคิดให้
เป็นความหมายหรือให้มีคุณค่าของ
มนุษยชาติ ในชุมชนหนึ่ง สำหรับดำรง
อยู่ ในช่วงเวลาหนึ่ง

ที่มา : ชลลดา ทองทวี. กระบวนทัศน์. [เว็บบล็อก]. สืบค้นจาก
HTTPS://WWW.NOVABIZZ.COM/NOVAACE/PARADIGM.HTM

9.ความเท่าเทียม (Equality) 05

เป็นมุมมองที่ถือว่าบุคคลทุกคนต้องได้
รับการปฏิบัติอย่างเท่าเทียมกัน โดย
มิได้พิจารณาหรือคำนึงถึงข้อแตกต่าง
ของแต่ละบุคคลเลย

ที่มา : ธนาชัย สุนทรอนันชัย. (2560). ความเท่า
เทียม ความเสมอภาค และความเป็นธรรมทาง
สังคม กับการจัดสวัสดิการสังคมของ
ประเทศไทย. [ข้อมูลอิเล็กทรอนิกส์]. วารสาร
วิชาการ, 57

10.ความเสมอภาค (Equity)

เป็นหลักที่ยอมรับว่ามนุษย์ทุกผู้ทุกนาม
นั้นต่างมีความเท่าเทียมกันและห้ามมิให้

รัฐในฐานะที่เป็นองค์กรผู้ใช้อำนาจ
ปกครองเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมต่อ
บุคคลเพราะเหตุแห่งความแตกต่างใน
เรื่องถิ่นกำเนิด เชื้อชาติ ภาษา เพศ อายุ
ความพิการ สภาพทางกายหรือสุขภาพ
สถานะของบุคคล ฐานะทางเศรษฐกิจหรือ
สังคม ความเชื่อทางศาสนา การศึกษา
อบรม หรือความคิดเห็นในทางการเมือง
อันไม่ขัดต่อบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญ




ที่มา : อภิวัฒน์ สุดสาว. (2554). หลักความเสมอภาค
ภายใต้รัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย [ข้อมูล
อิเล็กทรอนิกส์]. วารสารจุลนิติ, 145

06

11.คนชายขอบ
(Marginal people)

คนที่อยู่ห่างไกลจากสังคม มักหมายถึงผู้ที่
ไม่ได้รับการดูแล ไม่ได้รับบริการหรือ
ความคุ้มครองจากรัฐอย่างที่คนอื่น ๆ ได้
รับ. เป็นคนที่ต้องดูแลตนเอง และมี
วัฒนธรรมของตนเอง ที่อาจจะแตกต่าง
จากวัฒนธรรมของคนที่อยู่ในเมือง

ที่มา : บทวิทยุรายการ “รู้ รัก ภาษาไทย”ออกอากาศทางสถานีวิทยุกระจาย
เสียงแห่งประเทศไทย เมื่อวันที่ 23 ธันวาคม พ.ศ. 2550 เวลา 7.00-7.30 น.

12.การผลิตซ้ำทางวัฒนธรรม
(Cultural reproduction)

เป็นกลไกที่รูปแบบทางวัฒนธรรม ค่านิยม
แนวปฏิบัติ และความเข้าใจร่วมกัน (เช่น
บรรทัดฐาน) ที่มีอยู่จะถูกส่งต่อจากรุ่นสู่รุ่น

ที่มา : CULTURAL REPRODUCTION. สืบค้นเมื่อ 29 พฤศจิกายน 2565,
จากวิกิพีเดีย
HTTPS://EN.WIKIPEDIA.ORG/WIKI/CULTURAL_REPRODUCTION

13.ความเป็นธรรมทางสังคม 07
(Social justice)

แนวคิดที่ว่าด้วยความเป็นธรรมในทุกมิติของสังคม มิใช่เพียงแค่มิติทางด้านกฎหมาย
เท่านั้น ซึ่งความเป็นธรรมทางสังคมในตัวของมันเอง ก็ตีความได้หลายความหมาย
อาจหมายถึงการปฏิบัติต่อกันอย่างเป็นธรรม หรือการแบ่งปันกันอย่างเป็นธรรมก็ได้

ที่มา : SALFOREST. (20 สิงหาคม 2556). SOCIAL JUSTICE. [เว็บบล็อก]. สืบค้น
จาก HTTP://WWW.SALFOREST.COM/GLOSSARY/SOCIAL-JUSTICE

14.การเหมารวม (Stereotype)

คตินิยมหรือทัศนคติของสังคมทั่วไปที่มีต่อกลุ่มคนอื่น ชาติอื่น หรือลักษณะ
ของบุคคลบางประเภทจนกลายเป็นมาตรฐาน มีพื้นฐานมาจากการสรุปเอา
จากข้อสมมุติพื้นฐานที่มีแนวโน้มที่เป็นอัตวิสัย

ที่มา : การเหมารวม. สืบค้นเมื่อ 29 พฤศจิกายน 2565, จากวิกิพีเดีย
HTTPS://TH.WIKIPEDIA.ORG/WIKI/การเหมารวม

08

15.ความสัมพันธ์เชิงอำนาจ
(Power relations)

ความสัมพันธ์ที่บุคคลหนึ่งมีอำนาจในรูป
แบบทางสังคมเหนืออีกบุคคลหนึ่ง และ
สามารถให้บุคคลอื่นทำในสิ่งที่ตนต้องการได้
ไม่ว่าจะด้วยการบังคับให้เชื่อฟังหรือด้วยวิธี
ที่บังคับน้อยกว่าหรือแม้แต่วิธีที่ละเอียดอ่อน
กว่า

ที่มา : IGI GLOBAL PUBLISHED BOOK. (2022). WHAT IS POWER
RELATION. [เว็บบล็อก]. สืบค้นจาก HTTPS://WWW.IGI-
GLOBAL.COM/DICTIONARY/THE-PARADOX-OF-INCREASING-WOMENS-
SPACE-AND-INFLUENCE-IN-PUBLIC-LIFE-IN-AFRICA/95628

16.ความเป็นอื่น (Otherness)

การมองคนอื่นที่ไม่ใช่พวกของตนว่า
เป็นคนด้อยค่าหรือศัตรู ซึ่งเป็นผลมา
จากการสร้างระบบความคิดผ่านบท
เรียนประวัติศาสตร์และผลจากความ
รุนแรงเชิงโครงสร้างนโยบายการ
ดำเนินการควบคุมแรงงานข้ามชาติ

ที่มา : จิราภรณ์ ไพรเถื่อน. (2564). “ความเป็นอื่น” และการเข้าถึงสวัสดิการทางสังคม
ของแรงงานข้ามชาติชาวเมียนมาที่ถูกกฎหมายในสถานการณ์โควิด-19. (วิทยานิพนธ์
ปริญญามหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยนเรศวร).

17.การเลือกปฏิบัติ 09

(Discrimination)

การกระทำใด ๆ โดยการกีดกันแบ่งแยก
จำกัด หรือการปฏิบัติใด ๆ ต่อบุคคล หรือ
กลุ่มคนโดยไม่เท่าเทียมกันและไร้เหตุผลอัน
เป็นการปฏิบัติที่แตกต่างกันในสถานการณ์
เดียวกัน อันทำให้บุคคลได้รับสิทธิน้อยกว่า
สิทธิที่ตนพึงได้ โดยมีมูลเหตุจูงใจ
(Motive) เนื่องจากเหตุความแตกต่างทาง
ถิ่นกำเนิด เชื้อชาติ ภาษา เพศ อายุความ
พิการ สภาพทางกายหรือสุขภาพ สถานะ
ของบุคคล ฐานะทางเศรษฐกิจหรือสังคม
ความเชื่อทางศาสนา การศึกษาอบรม และ
ความคิดเห็นทางการเมือง

ที่มา : ชนกานต์ สังสีแก้ว. (2563). ความผิดฐานเลือกปฏิบัติ. (วิทยานิพนธ์ปริญญา
มหาบัณฑิต, มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์).

18.ความหลากหลายทางเพศ

(LGBTQ+)

เป็นคำที่หมายถึงกลุ่มเพศทางเลือก
ไม่ว่าจะเป็นเลสเบี้ยน เกย์ ไบเซ็กชวล
ทรานเจนเดอร์ เควียร์ และอินเตอร์
เซ็กส์ ที่ไม่ใช่กลุ่มเพศตามเพศสภาพ
หรือ Cisgender (เช่น ผู้หญิงที่เป็นผู้
หญิงทั้งกายและใจไม่ได้อยากเป็น
ผู้ชายหรือเพศอื่นๆ) โดยบางคนก็
เรียก LGBT บ้าง บางคนก็เรียก
LGBTQ หรือ LGBTQA แต่โดยรวม
แล้วหมายถึงกลุ่มคนเพศทางเลือก
นั่นเอง

ที่มา : อัญมณี สัจจาสัย. (2565). ความหลากหลายทางเพศ. 4-5.
HTTPS://WWW.PARLIAMENT.GO.TH/EWTADMIN/EWT/ELAW_PARCY/EWT_DL_LINK.PHP?NID=2649

10

19.ความสามารถที่แตกต่าง
(Differently abled)

วิธีที่สุภาพในการอธิบายถึงบุคคลที่มีความพิการ
(ความเจ็บป่วย การบาดเจ็บ หรือสภาพที่ทำให้
พวกเขาทำบางสิ่งที่คนอื่นทำได้ยาก) ซึ่งบางคนไม่
ชอบเพราะไม่สนใจความยากลำบากเฉพาะที่คน
พิการมีในสังคม

ที่มา : CAMBRIDGE DICTIONARY. (2022). RETRIEVED FROM
HTTPS://DICTIONARY.CAMBRIDGE.ORG/DICTIONARY/EN
GLISH/DIFFERENTLY-ABLED

20.หลักสูตรแฝง
(Hidden curriculum)




ความรู้ ความเข้าใจ และการเรียนรู้ต่าง ๆ
ที่มิได้กำหนดเป็นลายลักษณ์อักษร
เกิดเพิ่มขึ้นเมื่อผู้เรียนได้รับสาระและ
ประสบการณ์ตามที่หลักสูตรกำหนด
นับเป็นการเรียนรู้ที่แฝงหรือซ่อนอยู่ใน
หลักสูตร

ที่มา : จินดารัตน์ โพธิ์นอก. หลักสูตรแฝง (๒๗ กุมภาพันธ์ ๒๕๕๖). สำนักงานราชบัณฑิตยสภา.
HTTP://LEGACY.ORST.GO.TH/?KNOWLEDGES=หลักสูตรแฝง-๒๗-กุมภาพันธ