TO FUNGI WELCOME
"เราชื่อฟังไจ" "เอ๊ะ" "ห้ะ" "คืออะไรอะ" "ไม่เคยได้ยินเลย"
"สวัสดี เราชื่อฟังไจ" "สงสัยกันไหม ว่าชื่อเรา เป็นมายังไง เราจะเล่าให้ฟังนะ" ณ สวนสนุกในหมู่บ้านแห่งหนึ่ง มีเด็กสาวที่ชื่อว่า "ฟังไจ " กำ ลังเล่่นของเล่นอย่าง สนุกสนาน ทุกคนสงสัยไหมครับว่าชื่อ "ฟังไจ " นี้เป็นมายังไง เนื่องจากว่าทุกๆคน ที่ได้รู้จักเด็กสาวคนนี้ต่างก็สงสัย และตัวผมก็เช่นกัน วันนี้ผมจึงชวนให้เด็กสาวมา เล่าเรื่องของตัวเองให้ฟัง แล้วเราไปฟังหันเลยครับทุกคน
"งั้นตั้งใจฟังนะ แม่จะเล่าให้ลูกฟัง" ฟังไจตรงไปหาคุณแม่ถึงในห้องนั่งเล่น แล้วถามคำ ถามที่คุณแม่แปลกใจ อย่างมาก เพราะฟังไจไม่เคยถามคำ ถามแบบนี้กับแม่เลย แต่วันนี้มาถาม คุณแม่ เลยคิดว่าเพราะฟังไจโดนคนถามเยอะแหงๆเลย จึงจะเล่าให้ลูกฟังเอาไว้อธิบายคน อื่นๆได้ ว่าชื่อตัวเองมาจากอะไร เป็นยังไง คืออะไร "แม่คะ แล้วฟังไจนี่แปลว่า อะไร คืออะไรหรอคะ"
"หนูชื่ื่ออะไรดีน้า" "ฟังไจดีไหมลูก" "โอ๊ะ หนูขยับตัว หนูชอบชื่อนี้หรอลูก" ภายในห้องนั่งเล่นของคุณแม่ที่กำ ลังตั้งท้องคนนึง ที่กำ ลังพูดคุยกับลูกในท้อง เรื่องการตั้งชื่อ เนื่องจากอีกไม่กี่สัปดาห์ที่จะถึงนี้ใกล้จะถึงวัดกำ หนดคลอดเต็มที แต่ยังหาชื่อให้ลูกไม่ได้เลย 16 years ago
หลายสััปดาห์ผ่านไป ก็ได้ถึงกำ หนดคลอดของเด็กสาว "ฟังไจ " ที่ได้ลืมตามาดูโลกเป็นครั้งแรก อุแว้ อุแว้ อุแว้ อุแว้
"ใจเย็นๆสิ แม่กำ ลัง จะเข้าเรื่องแล้วเนี่ย" "แม่คะ แล้วเกี่ยวอะไรกับชื่อลูก เนี่ยยย หนูสงสัยจะแย่"
"แหม ลูกคนนี้ สนใจ ฟังต่ออีกมั้ย" "โห แม่เยอะม๊ากกกก สมกับฉายาคุณครูชีวะคนสวย" ฟังไจ คืออะไร? สิ่งมีชีวิตในอาณาจักรฟังใจเป็นเซลล์ยูคาริโอต สร้างอาหารเองไม่ได้ (Heterotroph) ส่วนใหญ่ดำ รงชีวิตแบบภาวะย่อยสลาย (Saprophytism) โดยการปล่อยเอนไซม์ออกมา ย่อยสลายซากสิ่งมีชีวิตแล้วดูดซึมเข้าไป Eukaryotic cell ใชัชีวิตแบบ heterophobia เป็นผู้ย่อยสลาย ผนังเซลล์ ประกอบจากสารไคติน มีลักษณะ2เส้นใย เส้นใยแบบมีผนังกั้น (septate hypha) เส้นใยแบบไม่มีผนังกั้น (Non-septate hypha) การรวมตัวกันของไฮฟา เรียกว่า Mycelium มีหน้าที่ยึดเกาะอาหาร และ ส่งเอนไซม์ บางชนิดทีเส้นใยพิเศษ เรียกว่า Houstorium การสืบพันธุ์ ไม่อาศัยเพศ -ฟังไจเซลล์เดียว เช่น budding binary fission อาศัยเพศ -ฟังไจหลายเซลล์ เช่น asexual spore จาก mitosis อาศัยเพศมี 2 ระยะหลัก -plasmogamy คือ การเชื่อมกันของhypha ได้นิวเครียส2อัน •dikatyotic stage (n+n) = cell ระหว่าง 2 ระยะ ส่วนใหญ่มีนิวเคลียสปะปนกัน -karyogomy คือการรวมตัวกันของนิวเคลียส "ฟังต่อค่าาา หนูพร้อมมาก"
Basidiomycota glomeromycota chytridomycota zygomycota ascomycota "อีกนิดเดียวแล้วลูก เราไปกันต่อออ" "งงไปหมด ทำ ไมยากอย่างงี้ แล้วใครจะไปจำ ไหวคะแม่" ฟังไจ คืออะไร? บทบาทของฟังไจ "จะเป็นลมมม" สร้างสารพิษ เป็นผู้ย่อยสลาย ใช้ย่อยสลายขยะมูลฝอยซากอินทรีย์ ใช้ในอุตสาหกรรม ใช้ประกอบอาหาร ก่อให้เกิดโรคในพืช การจำ แนกฟังไจ
Basidiomycota "ใช่ค่ะ เก่งนะเรา เรียนรู้เร็ว" "แปลว่าเห็ดหอมที่หนูชอบกิน อยู่ในนี้สิน้า" ฟังไจ คืออะไร? มีความหลากหลายสูงสุด เป็นผู้ย่อยสลายอินทรีย์สาร มีผนังกั้นสมบูรณ์ รวมตัวอัดแน่นคล้ายลำ ต้น การสืบพันธุ์ อาศัยเพศ สร้างspore codiospore ไม่อาศัยเพศสร้างอวัยวะคล้ายกระบอง เรียกว่า เบลิดิโอสปอร์ Club fungi Example: เห็ดทั่วไปที่เรากิน
Glomeromycota "55555555555" "ทำ ไมยากอย่างงี้ละเนี่ย" ฟังไจ คืออะไร? เส้นใยไม่มีผนังกั้น ส่วนใหญ่สืบพันธ์ุแบบไม่อาศัยเพศ สร้างสปอร์ เรียกว่า blastospore ดำ รงชีวิตแบบ symbiosis กับรากพืช เรียกว่า mycorrhiza >> endomycorrhiza Arbuscular mycorrihizal fungi
Chytridomycota "เดี๋ยวหนูก็ได้เรียน ปูพื้นฐานไว้เป็นไง" "หนูจะยอมแพ้แล้ว เนื้อหาเยอะแยะ แล้วพี่ๆเขาที่เรียนจำ ได้กันมั้ยนะ" ฟังไจ คืออะไร? โครงสร้างไม่ซับซ้อน เป็นผู้ย่อยสลายอินทรีย์ บางสปีชีส์ เป็นปรสิต บางสปีชีส์ มีความสัมพันธ์แบบพึ่งพากัน มีระยะที่เซลล์ มีflagella เหลืออยู่ เช่น zoospore Batracotrium dendrobatidis Chytrids
Zygomycota "นี่ไง ถ้าหนูกินขนมปังไม่หมด และเหลือจะเกิดแบบนี้" "โห ดีนะหนูกินขนมปังหมดทุกที ยังไม่ทันได้ขึ้นราเลย" ฟังไจ คืออะไร? ไม่ได้เป็น monaphyetic group เป็นผู้ย่อยสลายสำ คัญในธรรมชาติพึ่งพาปรสิตของสิ่งมีชีวิตในดิน ทำ ให้เกิดโรค มีเส้นใย hypha แบบ aseptate hypha/ coenocytic hypha การสืบพันธุ์ สภาพแวดล้อมเหมาะสม >>สร้างสปอร์ไม่อาศัยเพศ สภาพแวดล้อมไม่เหมาะสม >>สร้างสปอร์อาศัยเพศ Example : ราดำ ที่ขึ้นบนขนมปัง Zygote fungi
Ascomycota "อร่อยเลยละสิ จำ ไว้นะว่าอยู่ในascomycota" ฟังไจ คืออะไร? "โอ๊ะ เห็ดทรัฟเฟิล หนูเคยกินๆๆๆๆ" เส้นใยมีผนังกั้น ยีสต์มีเซลล์เดียว สืบพันธุ์โดยแตกหน่อ ดำ รงชีวิตบนบก การสืบพันธุ์ อาศัยเพศ >>สร้างสปอร์>>conidium ไม่อาศัยเพศ>>สร้างสปอร์>>ascospore Sac fungi Example: เห็ดถ้วย เห็ดทรัฟเฟิล Lichens เป็นสิ่งมีชีวิตที่พึ่งพาอาศัย ระหว่าง ascomycota กับ สิ่งมีชีวิตที่สังเคราะห์แสง
"เป็นไงล่ะ ยากมั้ยยัง อยากจะถามอีกมั้ย" "แม่คะ หนูมึนตึ้บมากค่ะ ใครถามหนูนะ หนูจะเงียบ หนูรู้คนเดียวก็พอแล้ว เดี๋ยวจะมึนน" แม่ลูกคู่นี้นั่งพูดคุยกันอย่างสนุกสนาน กับหัวข้อที่ลูกสงสัยเกี่ยวกับชื่อของตัว เอง และแม่รู้สึกดีใจที่ลูกตัวเองรู้จักว่าเห็ดต่างๆอยู่ในไหน และเคยพบเจอมาจาก ไหน เพื่อนๆอ่านนิทานเรื่องนี้แล้วอย่าลืมเนื้อหานี้ไปใช้ในการสอบกันนะครับ แล้วเจอกันครับ
สมาชิกในกลุ่ม พงศ์ปณต แสงอาทิตย์ เลขที่ 8 ศิรนนท์ นะวะกะ เลขที่ 11 ม.6/11