การจัดการศกึ ษาระดับปฐมวัย ( เด็กอายุ ๓ – ๖ ป ) สําหรบั กลมุ เปาหมายเฉพาะ
การจดั การศึกษาสําหรบั กลุม เปาหมายเฉพาะสามารถนําหลักสตู รการศกึ ษาปฐมวยั ไปปรับใชได ท้ังในสวนของ
โคตรสรา งหลักสูตร สาระการเรียนรู การจดั ประสบการณ และการประเมินพฒั นาการใหเ หมาะสมกับสภาพ บริบท
ความตองการ และศักยภาพของเด็กแตล ะประเภทเพือ่ พัฒนาใหเดก็ มีคุณภาพตามมาตรฐานคณุ ลักษณะท่พี งึ ประสงคที่
หลกั สูตรการศกึ ษาปฐมวยั กําหนดโดยดาํ เนินการดังนี้
๑. เปาหมายคุณภาพเดก็ หลักสูตรการศึกษาปฐมวัยไดกําหนดมาตรฐานคณุ ลักษณะทีพ่ ึงประสงค และสาระ
การเรยี นรู เปน เปาหมายและกรอบทิศทางเพอ่ื ใหทุกฝา ยท่ีเกี่ยวขอ งใชในการพัฒนาเดก็ สถานศึกษาหรอื ผจู ัดการศกึ ษา
สาํ หรับกลุมเปาหมายเฉพาะ สามารถเลอื กหรอื ปรบั ใช ตวั บง ชแ้ี ละสภาพท่พี งึ ประสงคในการพฒั นาเดก็ เพ่อื นาํ ไปทาํ
แผนการจดั การศกึ ษาเฉพาะบคุ คลแตยังคงไวซ่ึงคณุ ภาพพัฒนาการของเด็กท้งั ดา นรา งกาย อารมณ จิตใจ สังคม และ
สตปิ ญ ญา
๒. การประเมินพัฒนาการ จะตองคาํ นึงถงึ ปจ จยั ความแตกตา งของเด็ก อาทิ เด็กทพ่ี กิ ารอาจตองมีการปรบั การ
ประเมินพัฒนาการท่เี ออื้ ตอสภาพเด็ก ท้งั วธิ กี ารเคร่อื งมอื ทีใ่ ช หรือกลมุ เด็กท่ีมีจุดเนนเฉพาะดา น
การเช่ือมตอ ของการศกึ ษาระดับปฐมวยั กับระดบั ประถมศึกษาปท ่ี ๑
การเชอื่ มตอของการศึกษาระดบั ปฐมวยั กับระดบั ประถมศกึ ษาปท ่ี ๑ มีความสาํ คญั อยา งย่ิง บคุ ลากรทุกฝาย
จะตอ งใหค วามสนใจตอ การชว ยลดชองวา งของความไมเ ขา ใจในการจดั การศึกษาทงั้ สองระดับ ซึง่ จะสง ผลตอการ
จดั การเรยี นการสอน ตัวเด็ก ครู พอ แม ผปู กครอง และบุคลากรทางการศกึ ษาอื่นๆท้ังระบบ การเชื่อมตอของการศึกษา
ระดับปฐมวยั กับระดบั ประถมศกึ ษาปท ี่ ๑ จะประสบผลสําเรจ็ ไดต อ งดําเนินการดังตอไปนี้
๑. ผบู ริหารสถานศึกษา
ผบู รหิ ารสถานศึกษาเปนบุคคลสําคญั ท่มี บี ทบาทเปนผนู ําในการเชื่อมตอ โดยเฉพาะระหวางหลักสตู รการศึกษา
ปฐมวัยในชวงอายุ ๓ – ๖ ป กบั หลกั สูตรแกนกลางการศกึ ษาข้ันพ้ืนฐานในช้นั ประถมศึกษาปท ่ี ๑ โดยตอ งศึกษา
หลกั สตู รท้งั สองระดบั เพือ่ ทําความเขาใจ จัดระบบการบรหิ ารงานดานวชิ าการที่จะเอื้อตอการเช่อื มโยงการศกึ ษาโดย
การจดั กจิ กรรมเพอ่ื เช่อื มตอ การศึกษา ดงั ตวั อยางกิจกรรมตอ ไปนี้
๑.๑ จัดประชมครูระดบั ปฐมวัยและครูระดบั ประถมศึกษารว มกนั สรา งรอยเช่อื มตอ ของหลกั สตู รท้งั สอง
ระดับใหเ ปน แนวปฏบิ ัตขิ องสถานศึกษาเพอ่ื ครูทั้งสองระดบั จะไดเตรียมการสอนใหส อดคลอ งกับเด็กวัยน้ี
๑.๒ จดั หารเอกสารดา นหลกั สูตรและเอกสารทางวชิ าการของท้งั สองระดับมาไวใหค รแู ละบุคลากรอ่นื ๆได
ศึกษาทาํ ความเขาใจ อยางสะดวกและเพียงพอ
๑.๓ จดั กจิ กรรมใหค รูทั้งสองระดบั มโี อกาสแลกเปลย่ี นเผยแพรความรใู หมๆ ทไ่ี ดร ับจากการอบรม ดูงาน
ซ่ึงไมควรจัดใหเฉพาะครใู นระดบั เดียวกนั เทานนั้
๑.๔ จัดเอกสารเผยแพรตลอดจนกิจกรรมสัมพันธใ นรูปแบบตางๆ ระหวา งสถานศึกษา พอ แม ผปู กครอง
และบคุ ลากรทางการศกึ ษาอยา งสมํ่าเสมอ
๑.๕ จัดใหมีการพบปะ หรอื การทํากจิ กรรมรวมกบั พอแม ผูปกครองอยา งสมาํ่ เสมอตอ เนื่อง ในระหวา งท่ี
เดก็ อยูในระดับปฐมวยั เพื่อพอแม ผูปกครอง จะไดส รางความเขาใจและสนบั สนนุ การเรียน การสอนของบตุ รหลานตน
ไดอ ยางถูกตอง
๑.๖ จดั กิจกรรมใหครูทัง้ สองระดับไดท าํ กจิ กรรมรวมกันกบั พอ แม ผปู กครองและเดก็ ในบางโอกาส
๑.๗ จัดกิจกรรมปฐมนเิ ทศพอแม ผูปกครองอยา งนอ ย ๒ คร้ัง คอื กอนเด็กเขาเรียนระดบั ปฐมวยั ศึกษา
และกอนเดก็ จะเลื่อนข้นึ ชน้ั ประถมศึกษาปท่ี ๑ เพ่ือใหพอ แม ผูปกครองเขาใจ การศกึ ษาทั้งสองระดบั และใหความ
รวมมอื ในการชวยเด็กใหสามารถปรบั ตัวเขากับสภาพแวดลอ มใหมไดดี
๒. ครรู ะดับปฐมวยั
ครูระดบั ปฐมวัย นอกจากจะตองศกึ ษาทําความเขาใจหลักสูตรการศกึ ษาปฐมวยั และจัดกิจกรรมพัฒนาเด็ก
ของตนแลว ควรศกึ ษาหลักสตู รการศกึ ษาขัน้ พื้นฐาน การจัดการเรยี นการสอนในชัน้ ประถมศกึ ษาปท่ี ๑ และสรางความ
เขาใจใหก บั พอแม ผปู กครองและบคุ ลากรอื่นๆ รวมท้งั ชวยเหลอื เด็กในการปรับตัวกอ นเล่อื นขนึ้ ชั้นประถมศึกษาปท ่ี ๑
โดยครูอาจจัดกิจกรรมดังตัวอยา งตอไปน้ี
๒.๑ เก็บรวบรวมขอมลู เกยี่ วกบั ตัวเด็กเปน รายบุคคลเพอ่ื สง ตอครชู ้นั ประถมศึกษาปท ี่ ๑ ซงึ่ จะทําใหครู
ระดับประถมศึกษาสามารถใชขอ มูลนนั้ ชว ยเหลอื เดก็ ในการปรับตวั เขา กับการเรียนรูใหมต อไป
๒.๒ พูดคุยกบั เดก็ ถงึ ประสบการณทีด่ ีๆ เก่ยี วกบั การจัดการเรียนรใู นระดับชัน้ ประถมศึกษาปท่ี ๑ เพื่อให
เดก็ เกดิ เจตคติทดี่ ีตอ การเรียนรู
๒.๓ จดั ใหเด็กไดม โี อกาสทําความรจู ักกบั ครูตลอดจนสภาพแวดลอ ม บรรยากาศของหอ งเรยี นช้นั
ประถมศกึ ษาปที่ ๑ ทั้งที่อยูในสถานศึกษาเดียวกนั หรือสถานศึกษาอื่น
๓. ครรู ะดับประถมศึกษา
ครูระดับประถมศึกษาตอ งมีความรู ความเขา ใจในพฒั นาการเด็กปฐมวยั และมเี จตคติท่ีดีตอ การจัด
ประสบการณต ามหลักสูตรการศกึ ษาปฐมวยั เพือ่ นํามาเปนขอมลู ในการพัฒนาจัดการเรียนรูในระดบั ช้ันประถมศึกษาปท ่ี
๑ ของตนใหตอเนอื่ งกับการพฒั นาเดก็ ในระดับปฐมวยั ดงั ตัวอยาง ตอไปน้ี
๓.๑ จัดกจิ กรรมใหเด็ก พอแม และผูปกครอง มีโอกาสไดทําความรูจกั คนุ เคยกบั ครแู ละหอ งเรียนชนั้
ประถมศกึ ษาปที่ ๑ กอนเปด ภาคเรยี น
๓.๒ จดั สภาพหองเรียนใหใกลเ คยี งกับหองเรียนระดบั ปฐมวัย โดยจัดใหม ีมมุ ประสบการณภายในหอง
เพ่ือใหเ ด็กไดมโี อกาสทาํ กจิ กรรมไดอ ยางอิสระเชน มมุ หนงั สอื มุมของเลน มุมเกมการศกึ ษา เพ่อื ชวยใหเ ด็กชั้น
ประถมศกึ ษาปที่ ๑ ไดปรับตัวและเรยี นรจู ากการปฏิบัตจิ รงิ
๓.๓ จัดกิจกรรมรว มกนั กบั เดก็ ในการสรา งขอตกลงเก่ียวกบั การปฏบิ ตั ิตน
๓.๔ เผยแพรขา วสารดา นการเรยี นรูและสรา งความสัมพันธทดี่ กี ับเดก็ พอ แม ผปู กครอง และชุมชน
๔. พอแม ผูปกครองและบุคลากรทางการศึกษา
พอ แม ผูป กครอง และบคุ ลากรทางการศกึ ษาตองทาํ ความเขาใจหลักสตู รของการศกึ ษาทั้งสองระดับ และ
เขา ใจวาถึงแมเด็กจะอยูในระดบั ประถมศกึ ษาแลว แตเด็กยังตองการความรกั ความเอาใจใส การดูแลและการปฏิสมั พันธ
ทไ่ี มไดแตกตางไปจากระดบั ปฐมวัย และควรใหความรวมมอื กบั ครแู ละสถานศึกษาในการชว ยเตรยี มตวั เด็ก เพอื่ ใหเด็ก
สามารถปรบั ตวั ไดเ รว็ ย่งิ ขึน้
การกํากับ ติดตาม ประเมนิ และรายงาน
การจดั สถานศกึ ษาปฐมวัยมีลักการสําคัญในการใหสังคม ชุมชน มีสว นรว มในการจดั การศกึ ษาและกระจาย
อํานาจการศึกษาลงไปยังทองถ่นิ โดยตรง โดยเฉพาะสถานศึกษาหรือสถานพัฒนาเด็กปฐมวัย ซึง่ เปนผจู ัดการศกึ ษาใน
ระดบั นี้ ดังน้นั เพื่อใหผลผลิตทางการศึกษาปฐมวัยมีคุณภาพตามมาตรฐานคณุ ลักษณะท่ีพงึ ประสงคและสอดคลองกับ
ความตอ งการของชมุ ชนและสงั คมจําเปนตอ งมรี ะบบการกาํ กบั ติดตาม ประเมนิ และรายงานทีม่ ีประสทิ ธภิ าพ เพอ่ื ให
ทกุ กลมุ ทกุ ฝายที่มีสวนรวมรับผดิ ชอบในการจดั การศึกษา เห็นความกา วหนา ปญ หา อปุ สรรค ตลอดจนการใหค วาม
รว มมอื ชวยเหลือ สงเสรมิ สนับสนนุ การวางแผน และดาํ เนนิ งานการจดั การศึกษาปฐมวัยใหมีคุณภาพอยา งแทจริง
การกํากับ ตดิ ตาม ประเมินและรายงานผลการจดั การศึกษาปฐมวยั เปนสวนหน่ึงของกระบวนการบรหิ าร
การศกึ ษาและระบบการประกันคณุ ภาพที่ตอ งดําเนนิ การอยา งตอ เนอ่ื ง เพ่อื นาํ ไปสกู ารพัฒนาคณุ ภาพและมาตรฐาน
การศกึ ษาปฐมวัย สรางความมน่ั ใจใหผูเก่ียวขอ ง โดยตองมีการดําเนนิ การทเ่ี ปน ระบบเครือขา ยครอบคลมุ ทงั้ หนวยงาน
ภายในและภายนอกตงั้ แตระดบั ชาติ เขตพ้ืนทีท่ ุกระดบั ละทุกอาชีพ การกาํ กับดูแลประเมินผลตองมกี ารรายงานผลจาก
ทกุ ระดับใหทกุ ฝายรวมทงั้ ประชาชนทว่ั ไปทราบ เพ่ือนาํ ขอ มลู จากรายงานผลมาจดั ทาํ แผนพัฒนาคุณภาพการศึกษาของ
สถานศึกษาหรือสถานพฒั นาเดก็ ปฐมวัยตอ ไป
******************************
ภาคผนวก