เรื่อง ชนิดของประโยค ป5 ครูกิตติวัฒน์

ชนิดของประโยค

ช้นั ประถมศกึ ษาปที ี่ ๕

ชนิดของประโยค

ประโยคแบง่ ตามโครงสร้างได้ ๓ ชนิด ดังน้ี

๑. ประโยคความเดียว
๒. ประโยคความรวม
๓. ประโยคความซ้อน

๑. ประโยคความเดยี วหรือประโยคสามัญ

คือ ประโยคท่ีมใี จความเดยี ว
มคี วามหมายอยา่ งเดยี ว

เปน็ ประโยคท่ีไม่มคี าเชื่อมกรยิ าหรือประโยค

ตวั อยา่ งประโยคความเดียว

เช่น นกบนิ
ฉันซือ้ ขนม
น้องไปโรงเรยี น
กล้าเลน่ ฟุตบอลทีส่ นามโรงเรยี น
คณุ แมไ่ ปซื้อของท่ีตลาด
ฉนั อา่ นหนังสอื ท่หี ้องสมุด

๒. ประโยคความรวม

คอื ประโยค ๒ ประโยคข้ึนไปมารวมกนั
โดยมคี าสนั ธานเปน็ คาเชื่อม

มกั มีคาเชอื่ มวา่ และ , แต่ , หรือ

ประโยคความรวมมี ๔ ชนดิ ดงั นี้

๑) ประโยคความรวมทมี่ ีเนอื้ ความคลอ้ ยตามกนั
๒) ประโยคความรวมทีม่ ีเน้ือความขดั แยง้ กนั

๓) ประโยคความรวมทีม่ เี นอื้ ความให้เลอื กอยา่ งใดอยา่ งหน่งึ
๔)ประโยคความรวมที่มเี นือ้ ความเปน็ เหตุเปน็ ผลกนั

๑) ประโยคความรวมทม่ี ีเนอ้ื ความคลอ้ ยตามกนั

มกั ใชส้ นั ธาน และ , ทั้ง…..และ เปน็ คาเช่อื ม

นอกจากน้ียงั สามารถใชส้ ันธานที่แสดงลาดับ
การกระทากอ่ นหลงั ไดด้ ว้ ย

เชน่ พอ…ก็ , แลว้ ….ก็
ตวั อยา่ ง ฉนั และแม่ชอบทาอาหาร

พอฝนตกรถกต็ ดิ

๒) ประโยคความรวมท่มี ีเนือ้ ความขัดแยง้ กนั

มกั ใชส้ ันธาน แต่ , แตว่ า่ , แม้….ก็ เป็นคาเชอื่ ม
ตัวอยา่ ง ฉนั จะกินขนมแต่นอ้ งจะดโู ทรทศั น์

นาวาชอบเล่นฟุตบอลแต่วา่ กีตา้ รช์ อบเลน่ บาส
ฉันอยากไปเทยี่ วแต่พ่ออยากอยบู่ า้ น
ถงึ แม้เขาเรียนไมเ่ ก่งแต่เขากข็ ยนั มาก

๓) ประโยคความรวมที่มเี นื้อความใหเ้ ลอื กอยา่ งใดอยา่ งหนงึ่

มักใชส้ ันธาน หรือ ,หรอื ไมก่ ็ ,ไม่…..ก็ เป็นคาเช่อื ม
ตวั อยา่ ง เธอจะกินชาหรอื กาแฟ

คณุ จะอา่ นหนงั สือหรอื เล่นเกม
คณุ ตอ้ งทาเองหรือไม่ก็ใหค้ นอ่ืนช่วย
ไม่นอ้ งกพ็ ท่ี ีต่ ้องไปตลาดกบั แม่

๔) ประโยคความรวมท่ีมีเน้อื ความเปน็ เหตเุ ปน็ ผลกนั

มกั ใช้สนั ธาน

จึง , จงึ ……เพราะ , เพราะฉะนนั้ …..จงึ เปน็ คาเชื่อม
ตัวอยา่ ง นอ้ งเป็นไขจ้ ึงไม่มาโรงเรยี น

เพราะเขาเป็นคนดีฉนั จงึ รักเขา
เพราะเขาตัง้ ใจเรียนเขาจึงสอบได้
เขาเป็นคนดเี พราะฉะนั้นเขาจึงมแี ต่คนรัก

๓. ประโยคความซอ้ น หรือประโยคซอ้ น
คอื ประโยคที่มีอนปุ ระโยคซอ้ นอยู่ในประโยคหลกั

ประโยคหลกั เรียกวา่ มขุ ยประโยค
ประโยคยอ่ ย เรียกว่า อนุประโยค

ขอ้ สังเกตมกั มคี าเชือ่ มคาว่า

“ท่ี ซึง้ อนั วา่ ”

ตวั อย่างประโยคความเดียว

คนที่ไม่ทางานเปน็ คนขี้เกยี จ
ประโยคหลัก (มุขยประโยค) : คนขเี้ กียจ
ประโยคยอ่ ย (อนปุ ระโยค) : คนท่ไี มท่ างาน

ฉนั ไมช่ อบคนเอาเปรียบผอู้ น่ื
ประโยคหลัก (มขุ ยประโยค) : ฉนั ไมช่ อบคน
ประโยคย่อย (อนปุ ระโยค) : คนเอาเปรียบผอู้ ่นื

แบบฝึกหดั
เรอื่ ง
ชนิดของประโยค

คาชแี้ จง ใหน้ ักเรียนยกตวั อย่างประโยคชนิดตา่ ง ๆ ที่พบเหน็ ในชวี ติ ประจาวัน

มาอยา่ งละ ๕ ประโยค (ใหน้ ักเรียนทาลงในสมุด)

ชนิดของประโยค ประโยคทสี่ รา้ งขน้ึ ใหม่

๑

๒

ประโยคความเดยี ว ๓

๔

๕

๑

๒

ประโยคความรวม ๓

๔

๕

คาชแ้ี จง

ชนิดของประโยค ประโยคทส่ี รา้ งขน้ึ ใหม่
ประโยคความซอ้ น
๑

๒
๓
๔
๕

สู้ๆ นะลูก

อย่าลืมทบทวน
เตรียมสอบนะครับ