หลกั ภาษาไทย
ชนั ประถมศกึ ษาปีที่ ๕
ชนั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๕
คาซา
สอนโดยคณุ ครูกติ ตวิ ัฒนน ธนพัฒนนโยธนิ
โรงเรียนเทศบาลสวนสนกุ สงั กัดสานกั การศกึ ษา เทศบาลนครขอนแกน่
หลกั ภาษาไทย
ชันประถมศึกษาปที ่ี ๕
สอนโดยคณุ ครกู ิตติวัฒนน ธนพัฒนนโยธนิ
โรงเรยี นเทศบาลสวนสนกุ สงั กัดสานักการศกึ ษา เทศบาลนครขอนแก่น
หลักภาษาไทย
ชนั ประถมศกึ ษาปีที่ ๕ คำซ้อน
หมำยถงึ คำทเ่ี กิดจำกกำรสร้ำง
คำโดยนำคำทีม่ คี วำมหมำยเหมอื นกนั
คล้ำยกัน ตรงข้ำมกัน หรือมีควำม
เก่ยี วขอ้ งสมั พันธก์ ันในทำงใดทำงหนึ่ง
มำเขียนซ้อนกัน ควำมหมำยยังคงเดมิ
สอนโดยคุณครกู ติ ตวิ ัฒนน ธนพัฒนนโยธนิ
โรงเรยี นเทศบาลสวนสนุก สงั กดั สานักการศกึ ษา เทศบาลนครขอนแกน่
หลกั ภาษาไทย
ชนั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๕
คำซอ้ น
สำมำรถจำแนกได้ 2 ลักษณะ ดังน้ี
1. ซอ้ นเพอ่ื ควำมหมำย
2. ซ้อนเพื่อเสียง
สอนโดยคณุ ครูกิตติวัฒนน ธนพัฒนนโยธิน
โรงเรยี นเทศบาลสวนสนกุ สงั กัดสานักการศึกษา เทศบาลนครขอนแกน่
หลกั ภาษาไทย 1. ซอ้ นเพอ่ื ควำมหมำย
ชนั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๕
เป็นกำรนำคำท่ีมคี วำมหมำยสมบูรณ์มำ
ซอ้ นกันตัง้ แต่ 2 คำขน้ึ ไป ได้แก่
1.1 คำที่มีควำมหมำยเหมอื นกัน
กกั + ขงั กักขัง
ใหญ่ + โต ใหญ่โต
นุม่ + น่ิม นุ่มน่ิม
กู้ + ยืม กยู้ มื สอนโดยคุณครูกติ ติวัฒนน ธนพัฒนนโยธิน
โรงเรียนเทศบาลสวนสนุก สงั กัดสานักการศึกษา เทศบาลนครขอนแก่น
หลกั ภาษาไทย
ชันประถมศกึ ษาปที ่ี ๕
1.2 คำที่มีควำมหมำยเป็นพวกเดียวกัน
บำ้ น + เรือน บำ้ นเรือน
แข้ง + ขำ แข้งขำ
หำ้ ง + รำ้ น หำ้ งร้ำน
เนือ้ + ตัว เน้อื ตวั
สอนโดยคุณครูกติ ติวัฒนน ธนพัฒนนโยธิน
โรงเรยี นเทศบาลสวนสนุก สงั กดั สานกั การศึกษา เทศบาลนครขอนแก่น
หลักภาษาไทย
ชันประถมศึกษาปที ่ี ๕
1.3 คำท่มี ีควำมหมำยเก่ียวขอ้ งกัน
ลูก + หลำน ลกู หลำน
เหงือก + ฟัน เหงอื กฟัน
ข้ำว + ปลำ ข้ำวปลำ
พ่ี + น้อง พ่นี ้อง
สอนโดยคณุ ครกู ติ ติวัฒนน ธนพัฒนนโยธิน
โรงเรยี นเทศบาลสวนสนุก สังกัดสานกั การศกึ ษา เทศบาลนครขอนแกน่
หลกั ภาษาไทย
ชนั ประถมศึกษาปที ี่ ๕
1.4 คำที่มคี วำมหมำยตรงขำ้ มกนั
ผดิ + ชอบ ผดิ ชอบ
ได้ + เสีย ไดเ้ สยี
เท็จ + จริง เทจ็ จรงิ
แพ้ + ชนะ แพ้ชนะ
สอนโดยคุณครูกิตติวัฒนน ธนพัฒนนโยธิน
โรงเรียนเทศบาลสวนสนกุ สังกดั สานกั การศึกษา เทศบาลนครขอนแก่น
หลกั ภาษาไทย
ชันประถมศึกษาปีที่ ๕
2. ซ้อนเพือ่ เสียง
เป็นกำรนำคำท่มี เี สียงคลำ้ ยกัน
มำซอ้ นกัน เพอื่ ใหอ้ อกเสียงง่ำยขึ้น
คำทนี่ ำมำซอ้ นน้นั อำจมี
ควำมหมำยเพยี งคำเดียวหรอื ไม่มี
ควำมหมำยทงั้ สองคำก็ได้
สอนโดยคณุ ครกู ิตติวัฒนน ธนพัฒนนโยธิน
โรงเรียนเทศบาลสวนสนกุ สังกดั สานกั การศึกษา เทศบาลนครขอนแก่น
หลกั ภาษาไทย
ชันประถมศึกษาปีที่ ๕
วธิ กี ำรสร้ำงคำซอ้ นเพอ่ื เสยี ง ได้แก่
2.1 นำคำทีม่ ีเสยี งพยญั ชนะตน้
เหมือนกนั แตเ่ สยี งสระตำ่ งกันมำซ้อนกัน
เชน่ งุ่มงา่ ม โด่งดัง จรงิ จัง
ซุบซิบ ตมู ตาม ซับซ้อน ทอ้ แท้
สอนโดยคุณครกู ติ ตวิ ัฒนน ธนพัฒนนโยธนิ
โรงเรียนเทศบาลสวนสนกุ สังกัดสานักการศึกษา เทศบาลนครขอนแกน่
หลกั ภาษาไทย
ชนั ประถมศกึ ษาปที ่ี ๕
2.2 นำคำทม่ี เี สียงพยัญชนะ
ตน้ เหมือนกัน เสียงสระเดียวกัน
แต่เสยี งตวั สะกดต่ำงกันมำซอ้ นกัน
เช่น อดั อน้ั ลักล่นั ออดออ้ น
รวบรวม อ่อนแอ โวยวาย
สอนโดยคณุ ครกู ิตตวิ ัฒนน ธนพัฒนนโยธิน
โรงเรียนเทศบาลสวนสนุก สังกัดสานกั การศกึ ษา เทศบาลนครขอนแกน่
หลกั ภาษาไทย
ชันประถมศึกษาปีท่ี ๕
2.3 นำคำท่ีมเี สยี งพยัญชนะ
ต้นตำ่ งกัน แตม่ ีเสยี งสระ
เดยี วกันมำซ้อนกนั
เช่น แรน้ แค้น รอมชอม
อา้ งวา้ ง ราบคาบ จม้ิ ลิม้
สอนโดยคณุ ครกู ิตตวิ ัฒนน ธนพัฒนนโยธิน
โรงเรยี นเทศบาลสวนสนุก สงั กดั สานักการศกึ ษา เทศบาลนครขอนแกน่
หลกั ภาษาไทย
ชันประถมศึกษาปที ่ี ๕
สอนโดยคณุ ครกู ิตติวัฒนน ธนพัฒนนโยธนิ
โรงเรยี นเทศบาลสวนสนกุ สงั กัดสานักการศกึ ษา เทศบาลนครขอนแก่น
หลักภาษาไทย คำซ้ำ คอื คำที่เกดิ จำกกำรซ้ำเสียงคำ
ชนั ประถมศกึ ษาปีที่ ๕
เดยี วกนั ตงั้ แต่ 2 ครั้งขนึ้ ไป เพอ่ื ทำให้เกดิ คำใหม่
ได้ควำมหมำยใหม่ มีลักษณะสำคัญ ดงั นี้
1.ชนิดของคำไทยทเี่ อำมำซ้ำกัน ในภำษำไทยเรำสำมำรถเอำคำทกุ ชนดิ มำซำ้ ได้ ดงั นี้
1) ซ้ำคำนำม เชน่ พ่ๆี น้องๆ เด็กๆ
2) ซ้ำคำสรรพนำม เชน่ เขำๆ เรำๆ คณุ ๆ
3) ซ้ำคำวเิ ศษณ์ เชน่ เร็วๆ ไวๆ ช้ำๆ
4) ซำ้ คำกรยิ ำ เช่น นง่ั ๆ นอนๆ เดินๆ
5) ซำ้ คำบุพบท เชน่ ใกล้ๆ ไกลๆ เหนือๆ
6) ซำ้ คำสนั ธำน เชน่ ทงั้ ๆ ที่ เหมือนๆ รำวๆ กบั
7) ซ้ำคำอุทำน เช่น โฮๆ กรีด๊ ๆ อุ๊ยๆ
สอนโดยคุณครูกติ ติวัฒนน ธนพัฒนนโยธิน
โรงเรยี นเทศบาลสวนสนุก สังกัดสานักการศึกษา เทศบาลนครขอนแกน่
หลกั ภาษาไทย แบบฝกึ หดั
ชนั ประถมศึกษาปที ี่ ๕
คำชี้แจง : ให้นักเรียนพิจำรณำคำซ้อนต่อไปนี้ และแยกประเภทคำซ้อน
ตำมท่ีกำหนดให้ โดยนำคำไปเขียนลงในตำรำง (ให้นักเรียนทำลงในสมุด)
จับจอง บาปบญุ ซู่ซา่ ขม่ เหง สงู ต่า จกุ จิก ปกครอง
ถูกแพง ตูมตาม ผูกพนั อว้ นผอม เอะอะ ขัดแยง้ เท็จจริง
วุ้ยวา้ ย สดใส ยากงา่ ย ไดเ้ สีย ทงิ้ ขวา้ ง เร็วชา้ จจู้ ้ี
ดแู ล มากน้อย เฮฮา ใชจ้ า่ ย หนาบาง โคลงเคลง หอ้ มลอ้ ม
ชัวดี ลกู หลาน อบอา้ ว หนกั เบา บ้านเรือน แจกจ่าย บา่ วไพร่
ตดั ตอ่ เตาะแตะ ร่างกาย โวยวาย ขดั ถู ใหญ่โต พนี อ้ ง
สอนโดยคุณครกู ิตตวิ ัฒนน ธนพัฒนนโยธนิ
โรงเรยี นเทศบาลสวนสนุก สงั กดั สานักการศึกษา เทศบาลนครขอนแกน่
หลักภาษาไทย แบบฝึกหัด
ชันประถมศึกษาปีที่ ๕
คำชี้แจง : ให้นักเรียนสรำ้ งตำรำงและตอบคำถำมลงในสมดุ (ให้นักเรียนทำลงในสมดุ )
คำซอ้ นเพอื่ ควำมหมำย คำซ้อนเพอื่ เสียง
ซซู่ า่
คำซอ้ นท่ีประกอบขนึ้ ดว้ ยคำท่ีมีควำมหมำย คำซอ้ นท่ีประกอบขนึ้ ดว้ ยคำท่ีมีควำมหมำย
ตรงขำ้ มกนั
เหมือนกนั / พวกเดียวกนั / เก่ียวขอ้ งกนั
บาปบุญ
ตัวอยำ่ ง จับจอง
สอนโดยคุณครูกิตตวิ ัฒนน ธนพัฒนนโยธนิ
โรงเรยี นเทศบาลสวนสนกุ สังกดั สานกั การศึกษา เทศบาลนครขอนแก่น
หลกั ภาษาไทย
ชันประถมศกึ ษาปที ี่ ๕
อย่าลืมทบทวน
เตรยี มสอบด้วยนะครับ
สอนโดยคณุ ครูกิตตวิ ัฒนน ธนพัฒนนโยธนิ
โรงเรยี นเทศบาลสวนสนกุ สงั กดั สานกั การศึกษา เทศบาลนครขอนแก่น