2 บรรทัดเหล็ก ( Steel Rule)
ชนิดของบรรทัดเหล็ก 2 บรรทัดเหล็กทั ่วไปท ำมำจำก เหล็กเครื่องมือมีลักษณะแข็ง ไม ่ สำมำรถบ ิ ดงอได ้ 1 บรรทัดเหล็กทั ่วไป (Solid Steel Rule)
3 2 บรรทด ั เหลก ็ ชน ิ ดหน ้ ำแคบและงอตว ัได ้ (Narrow Flexible Rule) บรรทด ั ชน ิ ดน ี ้ ม ี ควำมยำว6 น ิ ้ ว กว ้ ำง 1/2 น ิ ้ ว หนำ 1/64 น ิ ้ ว ท ำมำ จำกเหลก ็ สปร ิ งช ุ บผ ิ วแขง ็ และอบอ ่ อน สำมำรถงอตว ัไปมำได ้ใช้ สำ หรบ ั วด ั ช ่ องเลก ็ ๆ หร ื อระยะท ี่สน ั ้ กว ่ ำควำมยำวของบรรทัด
4 3 บรรทัดแบบขอเกี่ยว (Hook Rule) บรรท ั ดชน ิ ดน ี ้ จะม ี ขอเก ี่ยวเม ื่อน ำไปใช้ งำนจ ึ งสำมำรถว ั ดช ิ ้ นงำนได ้ สะดวก รวดเร ็ ว ถ ึ งแม ้ ขอบของช ิ ้ นงำนหร ื อ จด ุ เร ิ่มต ้ นสำ หรบ ั กำรวด ั จะโค ้ งมนหรือลบ คมเป็ นมุมก็สำมำรถวัดได้สะดวกและได้ ค ่ ำถก ู ต ้ องกว ่ ำบรรทด ั เหลก ็ ชน ิ ดอน ื่
5 ใ น ร ะ บ บ ห น่ว ย อั ง ก ฤ ษ จ ะ ประกอบด้วยบรรทัดขนำดสั้น 5 ขนำด คือ 1/4 นิ้ ว, 3/8 นิ้ ว, 1/2 นิ้ ว, 3/4 นิ้ ว และ 1 นิ้ ว มี ด้ำมยึ ดสำ หรับ ถือขณะวัด ท ำให้วัดงำน หรือวัด ขนำดในมุมใดก็ได้ ใช้ส ำหรับวัดขนำดของร่องบ่ำในรหูรือร่องที่เป็ น ขั้น ๆ 4 บรรทัดขนำดสั้น (Short Rule Set)
ขีดมาตราส่วนบนบรรทัดเหล็ก 6 กำรวด ั ข ี ดมำตรำส ่ วนหร ื อข ี ดสเกลบนบรรทัดเหล็ก อำจมี 2 ระบบ ประกอบด ้ วยระบบหน ่ วยอ ั งกฤษและ ระบบ หน ่ วยเมตร ิ กซึ่งอย ่ ู คนละด ้ ำน โดยข ี ดมำตรำส ่ วนจะเร ิ่มจำก ซ ้ ำยม ื อ กำรอ ่ ำนค ่ ำกำรวด ัให ้ อ ่ ำนไปทำง ขวำม ื อ
หน ่ วยวด ั ควำมยำวของระบบหน ่ วยอง ั กฤษค ื อ น ิ ้ ว ข ี ดมำตรำ ส ่ วนหร ื อข ี ดสเกลบรรทด ั เหลก ็ โดยทว ั่ ไปจะแบ ่ งระยะ 1 น ิ ้ วออกเป็ น 8 ส ่ วน และใน 8 ส ่ วนจะแบ ่ งละเอ ี ยดลงไปอ ี กเป็ น 16 ส ่ วน 32 ส ่ วน และ 64 ส ่ วน 7 1. ข ี ดมำตรำส ่ วนระบบอง ั กฤษ
หน ่ วยวด ั ควำมยำวของระบบหน ่ วยเมตร ิ กค ื อ เมตร, เซนต ิ เมตร, ม ิ ลล ิ เมตร ข ี ดมำตรำส ่ วนระบบหน ่ วยเมตร ิ กจะแบ ่ งเป็ นช ่ อง โดยหนึ่ง ช ่ องจะม ี ควำมยำวเท ่ ำก ั บ 1 ม ิ ลล ิ เมตร เม ื่อครบ 10 ช ่ อง หร ื อ 10 ม ิ ลล ิ เมตรจะม ี ตว ั เลขกำ กบ ัไว ้ และยง ั สำมำรถแบ ่ งได ้ ละเอ ี ยดถึง 0.5 ม ิ ลล ิ เมตร 8 2. ข ี ดมำตรำส ่ วนระบบเมตร ิ ก
ว ิ ธ ี กำรอ ่ ำนค ่ ำบรรทด ั เหลก ็ให ้ อ ่ ำนค ่ ำของขีด มำตรำส ่ วนท ี่อย ่ใ ู กล ้ จด ุ ปลำยควำมยำวของช ิ ้ นงำน มำก ท ี่ส ุ ด ค ่ ำท ี่วด ั ได ้ จะไม ่ สำมำรถอ ่ ำนละเอียด เก ิ นไปกว ่ ำค ่ ำของข ี ดมำตรำส ่ วนท ี่แบ ่ งไว ้ ถ ้ ำควำม ยำวช ิ ้ นงำน ไม ่ ตรงพอด ี กบ ั ข ี ดมำตรำส ่ วนแต ่ อย ่ ู ระหว ่ ำงข ี ดทง ั ้ สองของมำตรำส ่ วนในกรณ ี น ี ้ให ้ อ ่ ำน ค ่ ำท ี่ใกล ้ ท ี่สด ุ วิธีการอ่านค่าบรรทัดเหล็ก 9
กำรอ ่ ำนค ่ ำควำมยำวระยะ 1 น ิ ้ วโดยใน 1 น ิ ้ วจะแบ ่ งออกเป็ นส ่ วน ๆ คือ 8 ส ่ วน, 16 ส ่ วน, 32 ส ่ วน และ 64 ส ่ วน ในแต ่ ละส ่ วนอ ่ ำนเป็ น 1/8 น ิ ้ ว, 1/16 น ิ ้ ว, 1/32 น ิ ้ ว และ 1/64 น ิ ้ ว ตำมลำ ดบ ั ถ ้ ำช ิ ้ นงำนม ี ควำมยำว มำกกว ่ ำ 1 น ิ ้ ว ให ้ อ ่ ำนจำ นวนเต ็ มของน ิ ้ วก ่ อนแล ้ วตำมด ้ วยเศษส ่ วน เช ่ น 1 7/8 น ิ ้ ว, 1 15/16 น ิ ้ วเป็ นต ้ น ควำมยำว 1 น ิ ้ ว แบ ่ งออกเป็ น 8 ส ่ วน หร ื อเร ี ยกว ่ ำ 8 หุน 10 กำรอ ่ ำนค ่ ำบรรทด ั เหลก ็ ระบบหน ่ วยอง ั กฤษ ตว ั อย ่ ำงที่ 1
ค ่ ำควำมละเอ ี ยดของบรรทด ั เหลก ็ ระบบน ี ้ ค ื อ 0.5 ม ิ ลล ิ เมตร ระบบหน ่ วยเมตร ิ ก อ ่ ำนค ่ ำควำมละเอ ี ยด 0.5 ม ิ ลล ิ เมตร 11 กำรอ ่ ำนค ่ ำบรรทด ั เหลก ็ ระบบหน ่ วยเมตร ิ ก ตว ั อย ่ ำงที่ 1
การใช้บรรทัดเหล็กวัดชิ้นงาน กำรใช ้ บรรทด ั เหลก ็ จะต ้ องให ้ ถก ู ว ิ ธ ี เท ่ ำน ั น ้ จ ึ งจะได ้ ค ่ ำกำรวด ัที่ถูกต้อง ซึ่งมีรำยละเอียดดังนี้ 12 1. วำงบรรทด ั เหลก ็ บนผ ิ วงำนโดยให ้ ขนำนกบ ั ขอบของช ิ ้ นงำน จด ั ตำ แหน ่ งข ี ดศน ู ยข ์ องบรรทด ัเหล็ก ให ้ ตรงกบ ั ขอบของช ิ ้ นงำนเสมอ 2.
13 จัดในกรณีที่ขีดศูนย์ของบรรทัดเหล็กมี รอยสึกหรอมำก อำจจะท ำให ้ได ้ ค ่ ำกำร วด ัไม ่ ถก ู ต ้ อง ดง ั น ั น ้ ให ้ใช ้ ข ี ดมำตรำส ่ วน อ ื่นอ ้ ำงอ ิ งเป็ นจ ุ ดเร ิ่มต ้ นวด ั ช ิ ้ นงำนแทน ขีดศูนย์ 3.
14 ใช ้ น ิ ้ วชี ้ ดน ั ขอบช ิ ้ นงำนและใช ้ หว ั แม ่มือกดให้ บรรทด ั เหลก ็ แนบสน ิ ทกบ ั ช ิ ้ นงำน 4. 5. จด ั ตำ แหน ่ งแนวของช ิ ้ นงำนกบ ั ขอบของ บรรทด ั เหลก ็ให ้ อย ่ใ ู นแนวเด ี ยวกน ั อ ่ ำนค ่ ำกำรวด ั จำกบรรทด ั เหลก ็โดยมองท ี่ข ี ดให ้ ตรงกบ ั ขอบงำน เพ ื่อให ้ได ้ ค ่ ำจำกกำรอ ่ ำน ถก ู ต ้ องและเท ี่ยงตรง 6.
การบ าร ุ งร ั กษาบรรทด ั เหลก ็ 15 วำงบรรทัดเหล็กในแนวระนำบเสมอ กำรวด ั ช ิ ้ นงำนต ้ องลบคมของช ิ ้ นงำนให ้ เร ี ยบร ้ อย ตรวจสอบควำมคมชด ั และควำมสมบร ู ณ ์ ของข ี ดมำตรำส ่ วนก ่ อนใช ้ ทก ุ ครง ั ้ ทำ ควำมสะอำดบรรทด ั เหลก ็ ก ่ อนและหลง ั กำรใช ้ งำนทก ุ ครง ั ้ ห ้ ำมน ำบรรทด ั เหลก ็ วด ั ช ิ ้ นงำนท ี่ร ้ อน ห ้ ำมน ำบรรทด ั เหลก ็ เกบ ็ รวมกบ ั เคร ื่องม ื อชน ิ ดอื่น ๆ