คำนำ สารสนเทศห้องสมุดประชาชน"เฉลิมราชกุมารี" อำเภอทองผาภูมิ ฉบับนี้ ได้รวบรวมข้อมูลพื้นฐานของ ห้องสมุดประชาชน"เฉลิมราชกุมารี" อำเภอทองผาภูมิ ข้อมูลโครงสร้างการบริหารงาน ประวัติห้องสมุด ลักษณะอาคาร สภาพทั่วไป ข้อมูลอาคารสถานที่ มุมส่งเสริมการอ่าน ลักษณะงานห้องสมุดแบ่งการบริหารงาน เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการจัดการศึกษาตามอัธยาศัย ส่งเสริมการอ่านและใช้ประชาสัมพันธ์เผยแพร่การให้บริการ ของห้องสมุดประชาชน"เฉลิมราชกุมารี" อำเภอทองผาภูมิให้ประชาชนได้รับรู้ ขอขอบคุณ ผู้บริหาร คณะครูและบุคลากรทางการศึกษา และบุคลาการห้องสมุดประชาชน"เฉลิมราช กุมารี" อำเภอทองผาภูมิรวมทั้ง ผู้ที่เกี่ยวข้องที่มีส่วนร่วมในการให้ข้อมูล รวบรวม สรุปผลให้ได้ข้อมูลที่สมบูรณ์ และเป็นปัจจุบัน คณะผู้จัดทำ
สารบัญ เรื่อง หน้า ข้อมูลพื้นฐาน 1 ประวัติห้องสมุด 1 ลักษณะอาคาร 3 สภาพทั่วไป 4 ลักษณะอาคาร 4 วิสัยทัศน์ 4 พันธกิจ 5 กลยุทธ์ 5 เป้าประสงค์ 5 การบริหาร 5 คณะกรรมการสถานศึกษา 5 เวลาเปิดบริการ 5 บทบาทหน้าที่ 6 ภารกิจ 6 ลักษณะงานห้องสมุด 6 งานบริหาร 6 งานเทคนิคห้องสมุดและวิเคราะห์หมวดหมู่ 7 งานบริการ 7 งานวารสารและหนังสือพิมพ์ 7 งานเทคโนโลยีสารสนเทศ สื่อ ประชาสัมพันธ์ 7 เว็บไซต์ Facebook ของห้องสมุด 8 ทรัพยากรในห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ 9 การจัดหมวดหมู่หนังสือในห้องสมุดประชาชน 10 มุมส่งเสริมการอ่าน 12 ด้านชั้นแรก ของห้องสมุดประชาชน "เฉลิมราชกุมารี" อำเภอทองผาภูมิ 12 ด้านชั้นที่ 2 18 ภูมิทัศน์ภายนอก 20 บุคลากรห้องสมุด 22
1 ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ ข้อมูลพื้นฐาน ประวัติห้องสมุด ห้องสมุดประชาชนตามแนวพระราชดำริสมเด็จ พระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารี และเป็นการ เทิดพระเกียรติในวโรกาสทรงพระเจริญพระชนมายุครบ 36 ปี ในพุทธศักราช 2534 โดยห้องสมุดประชาชนตาม แนวพระราชดำรินี้ เมื่อดำเนินการเสร็จสิ้นแล้วจะเป็น รูปแบบของห้องสมุดประชาชน ที่มีหนังสือครบถ้วนทุก ประเภทที่มีค่าควรแก่การแสวงหาความรู้มีสื่อเครื่องมือ ช่วยการเรียนรู้ต่าง ๆ และมีมุมหนังสือพระราชนิพนธ์ ของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี และเพื่อเป็นการเฉลิมพระเกียรติและสนองพระราชปณิธานในการที่จะส่งเสริมการเรียนรู้ให้ประชาชน อ่านออก เขียนได้“การปลูกฝังนิสัยรักการอ่าน และส่งเสริมการใช้ภาษาไทยให้ถูกต้องให้กับเด็กและเยาวชน เป็นเรื่องสำคัญ มาก ให้ทุกคนช่วยกัน”
2 ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ ห้องสมุดประชาชน“เฉลิมราชกุมารี”อำเภอ ทอง ผาภูมิ เป็นรูปแบบการของการจัดสร้างที่ประสานประโยชน์ ร่วมมือ ร่วมใจ กันระหว่างภาคราชการกับองค์กรเอกชน ใช้ งบประมาณในการก่อสร้าง 3,000,000 บาท กรมการศึกษา นอกโรงเรียนจัดสรรงบประมาณให้ 1,500,000 บาท องค์กร เอกชนและผู้มีจิตศรัทธาบริจาคสบทบอีก 1,500,000 บาท โดยมี พล.ต.จำรัส มังคลารัตน์ อดีตรัฐมนตรี ประจำสำนัก นายกรัฐมนตรีและอดีตสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจังหวัด กาญจนบุรี เขต1 เป็นประธานในการจัดหาทุน ทั้งนี้คุณปรียา สิทธิสร ได้บริจาคที่ดินให้เพื่อใช้เป็นสถานที่ก่อสร้าง 1 ไร่ 1 งาน คิดเป็นมูลค่า 1,800,000 บาท โครงการจัดตั้งห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ เริ่มดำเนินโครงการเมื่อวันที่ 31 มกราคม 2534 โดยคำสั่งจังหวัด กาญจนบุรีแต่งตั้งคณะกรรมการระดับจังหวัด และเจ้าหน้าที่ศูนย์การศึกษานอกโรงเรียน จังหวัดกาญจนบุรีเพื่อดำเนินการจัดตั้งและได้รับบริจาคที่ดินสำหรับใช้เป็นสถานที่ก่อสร้าง อาคารห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี”อำเภอทองผาภูมิหมู่ 1 ตำบลท่าขนุน อำเภอ ทองผาภูมิ (อยู่ติดกับวัดทองผาภูมิ) เนื้อที่จำนวน 1 ไร่ 1 งาน จาก คุณปรียา สิทธิสร ต่อมาทำการประกาศจัดตั้งห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ เมื่อวันที่ 9 เมษายน พ.ศ. 2534 และทำการวางศิลาฤกษ์ เมื่อวันที่ 1 พฤษภาคม 2534 โดยผู้ว่าราชการจังหวัดกาญจนบุรี เป็นประธาน ในพิธี หลังจากนั้นเริ่มการก่อสร้างตัวอาคารห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ วันที่ 10 ตุลาคม 2534 และการก่อสร้างแล้วเสร็จตามสัญญาจ้าง วันที่ 5 มิถุนายน 2535 ใช้งบประมาณในการก่อสร้างเป็น เงินทั้งสิ้น 2,250,000 บาท ซึ่งเป็นงบประมาณที่กรมการศึกษานอกโรงเรียนจัดสรรให้ 1,250,000 บาท และ งบประมาณจากองค์กรเอกชนบริจาคสบทบอีกจำนวน 1,000,000 บาท ต่อมากรมการศึกษานอกโรงเรียนได้จัดสรรงบประมาณปี 2535 เป็นค่าจัดซื้อหนังสือจำนวน 300,000 บาท และค่าสื่อ อุปกรณ์วิทยาศาสตร์ จำนวน 35,000 บาท งบประมาณปี 2536 กรมการศึกษานอกโรงเรียนได้จัดสรร เพื่อเป็นค่าครุภัณฑ์สำนักงานและครุภัณฑ์โฆษณาเผยแพร่ รวมทั้งสิ้น 261,775 บาท คุณปรียา สิทธิสร ผู้บริจาคที่ดิน
3 ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯสยามบรมราชกุมารีเสด็จพระราชดำเนินประกอบพิธีเปิดห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี”อำเภอทองผาภูมิ เมื่อวันที่ 10 มิถุนายน 2536 และเปิดให้ดำเนินการในเวลาต่อมาจวบจนปัจจุบัน ลักษณะอาคารห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ รูปแบบตัวอาคารเป็นอาคาร 2 ชั้น ขนาดกว้าง 13 เมตร ความยาว 15 เมตร ตามแบบแปลนของกรมการ ศึกษานอกโรงเรียน จัดเป็นห้องสมุดขนาดกลาง ทิศเหนือ ติดกับวัดทองผาภูมิและโรงพยาบาลทองผาภูมิ ทิศตะวันตก อยู่ใกล้เคียงกับที่ว่าการอำเภอทองผาภูมิ ทิศใต้ อยู่ใกล้เคียงกับโรงเรียนอำเภอทองผาภูมิและตลาด ชั้นบน เปิดบริการ 4 ห้อง ห้องเฉลิมพระเกียรติฯ และห้องหนังสืออ้างอิง ห้องปฏิบัติการ ห้องโสตทัศนศึกษา ชั้นล่าง ชั้นล่างแบ่งเป็น 2 ส่วน คือ ด้านขวาเป็นชั้นหนังสือ 000-900 และวารสาร/หนังสือพิมพ์ ส่วนด้านซ้ายจะเป็น คอมพิวเตอร์ให้บริการฟรี จำนวน 12 เครื่อง ห้องเฉลิมพระเกียรติ หัวใจของห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี”อำเภอทองผาภูมิ ซึ่งมีวัตถุประสงค์ นำเสนอพระราชประวัติ พระราชกรณียกิจ พระปรีชาญาณและพระมหากรุณาธิคุณที่สถาบันพระมหากษัตริย์มีต่อ ประชาชนชาวไทย แบ่งเป็น 4 ส่วน คือ
4 ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ 1. ห้องนิทรรศการเกี่ยวกับพระราชประวัติของสมเด็จพระเทพ รัตนราชสุดา ฯ สยามบรมราชกุมารี 2. พระราชนิพนธ์ของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี พระราชนิพนธ์ของพระบรมวงศานุ วงศ์ในราชวงศ์จักรี 3. นิทรรศการเกี่ยวกับพระอัจฉริยภาพสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ในด้านศิลปกรรม วรรณกรรม การดนตรี 4. พระราชกรณียกิจและโครงการพระราชดำริในรัชกาลปัจจุบันของสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรม ราชกุมารี ห้องโสตทัศนศึกษา มีวัตถุประสงค์ที่จะจัดบริการสื่อ เพื่อการศึกษาค้นคว้าส่งเสริมการศึกษาด้วย ตนเอง มีสื่อพื้นบ้าน ได้แก่ วีดิทัศน์ เทปเสียง มีสื่อสไลด์ ซีดีรอมและคู่มือประกอบการฟังและการชม สภาพทั่วไปของห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ ชื่อ ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ สถานที่ตั้ง หมู่ที่ 1 ตำบล/แขวง ท่าขนุน อำเภอ ทองผาภูมิจังหวัด กาญจนบุรีรหัสไปรษณีย์71180 โทรศัพท์034-599483 โทรสาร 034-599406 ลักษณะอาคาร เอกเทศ ระยะเวลาดำเนินการ 30 ปี วิสัยทัศน์ ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ มุ่งพัฒนาการบริการ และการบริหารจัดการ ห้องสมุดประชาชนให้เป็นห้องสมุดที่มีชีวิต
5 ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ พันธกิจ ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ 1. จัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่หลากหลายเพื่อตอบสนองความต้องการของประชาชนในชุมชน 2. พัฒนาการบริการและบริหารจัดการที่สะดวก รวดเร็ว ทันสมัย 3. สนับสนุน ส่งเสริมให้ประชาชนมีนิสัยรักการอ่าน 4. สร้างเครือข่ายแหล่งการเรียนรู้ที่หลากหลาย กลยุทธ์ ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ 1. การวางแผนการบริหารจัดการอย่างต่อเนื่อง 1. การประชาสัมพันธ์การจัดกิจกรรมที่หลากหลายและต่อเนื่อง 2. เครือข่ายและชุมชนมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมห้องสมุด 3. การจัดแบ่งหรือเจาะกลุ่มเป้าหมายผู้รับบริการที่ชัดเจน เป้าประสงค์ ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ 1. เพื่อเป็นแหล่งศึกษาค้นคว้าและบริการการเรียนรู้ของนักศึกษา กศน. และบุคลากร กศน. 2. เพื่อเป็นแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิตสำหรับประชาชนทั่วไป 3. เพื่อเป็นศูนย์กลางการบริการสื่อการเรียนรู้สำหรัก กศน.ตำบล ห้องสมุดเคลื่อนที่และแหล่งเรียนรู้อื่นๆ ในชุมชน 4. เพื่อเป็นศูนย์ข้อมูล ข่างสาร ความรู้ของชุมชน 5. เพื่อเป็นศูนย์กลางเชื่อมโยงเครือข่ายการเรียนรู้ของชุมชน การบริหาร ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิอยู่ในความควบคุมดุแลของสถานศึกษา กศน. อำเภอทองผาภูมิ โดยมีคณะกรรมการสถานศึกษา กศน. ให้คำปรึกษาแนะนำการดำเนินงาน คณะกรรมการสถานศึกษา จำนวน 8 คน 1. นายประเทศ บุญยงค์ ประธานกรรมการสถานศึกษา 2. นายสมเกียรติ นาคศรีโภชน์ กรรมการสถานศึกษา 3. นายพรศักดิ์ สมศักดิ์ กรรมการสถานศึกษา 4. นายสุชิน นันท์อาณาเขต กรรมการสถานศึกษา 5. นางฉันทนา นาเจริญ กรรมการสถานศึกษา 6. นายนภาพล เอกสาร กรรมการสถานศึกษา 7. ร.ต.ต.สมบูรณ์ เจริญผล กรรมการสถานศึกษา 8. นายจินดา โพธิ์ทอง กรรมการสถานศึกษา เวลาเปิดบริการ เวลาทำการ วันจันทร์ – วันศุกร์ เวลา 08.30 – 16.30 น. วันเสาร์ – วันอาทิตย์ เวลา 09.00 – 16.00 น. หยุดทำการ วันนักขัตฤกษ์
6 ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ บทบาทหน้าที่ ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิมีบทบาทหน้าที่เป็นองค์กรหลักในชุมชนเพื่อเป็น การส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตของประชาชน คือ 1. เป็นแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิตของประชาชน สามารถมาใช้บริการ เพื่อการเรียนรู้ และการพัฒนาความรู้ ได้อย่างอิสระ 2. ประชาชนสามารถใช้เทคโนโลยีสารสนเทศ เพื่อการศึกษาได้อย่างกว้างขวาง และได้รับประโยชน์ใน การดำรงชีวิต 3. เป็นแหล่งความรู้ ข้อมูล มรดกทางวัฒนธรรม ภูมิปัญญา เศรษฐกิจพอเพียง ความคิด สร้างสรรค์ซึ่งเป็น ทรัพยากรของชุมชน ภารกิจ ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ 1. การให้บริการ โดยจัดบริการความรู้ ข่าวสาร ข้อมูล หนังสือ สื่อ อินเตอร์เน็ต 2. การพัฒนาทักษะการเรียนรู้ผ่านกิจกรรมต่างๆ เช่น กิจกรรมส่งเสริมการอ่าน ป้ายเทศกาลวันสำคัญ กิจกรรมพัฒนาทักษะอาชีพ ฯลฯ สร้างความเข้าใจต่อการเรียนรู้อย่างอิสระ การส่งเสริมความคิด สร้างสรรค์ การนำความรู้ที่ได้รับจากการศึกษาตามอัธยาศัยมาใช้ในชีวิตประจำวันได้ ลักษณะงานห้องสมุดแบ่งการบริหารงานออกเป็น 5 งานได้แก่ 1. งานบริหาร 2. งานด้านเทคนิคห้องสมุดและวิเคราะห์หมวดหมู่ 3. งานบริการ 4. งานวารสารและหนังสือพิมพ์ 5. งานเทคโนโลยีสารสนเทศ สื่อ ประชาสัมพันธ์ 1. งานบริหาร 1.1 วางแผนปฏิบัติงานห้องสมุด 1.2 คัดเลือก จัดซื้อจัดหาทรัพยากรสารนิเทศให้ตรงตามความต้องการของผู้ใช้บริการ 1.3 ควบคุม กำกับ ดูแลงานจัดหาทรัพยากรสารนิเทศประเภทหนังสือ ตำราวิชาการ วารสาร หนังสือพิมพ์ และสิ่งพิมพ์อื่นๆ 1.4 ควบคุม กำกับ ดูแลงานลงทะเบียนทรัพยากรสารนิเทศทุกประเภท และดำเนินการสำรวจความ ต้องการ 1.5 ควบคุม กำกับ ดูแลงานวิเคราะห์เลขหมู่ทรัพยากรสารนิเทศ 1.6 ติดต่อขอรับบริจาคสิ่งพิมพ์ประเภทหนังสือ วารสาร งานวิจัย 1.7 จัดทำสถิติงานบริการต่างๆของห้องสมุด 1.8 ควบคุม ดูแลการติดตามทวงถามทรัพยากรสารนิเทศที่เกินกำหนดส่งคืน 1.9 ประเมินการเข้าใช้บริการห้องสมุด เพื่อนำมาปรับปรุงแก้ไขต่อไป 1.10 สรุปผลรายงานการปฏิบัติงานห้องสมุด 1.11 ปฏิบัติหน้าที่อื่นๆตามที่ได้รับมอบหมาย
7 ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ 2. งานเทคนิคห้องสมุดและวิเคราะห์หมวดหมู่ 2.1 สำรวจความต้องการของผู้ใช้บริการประกอบการพิจารณาและจัดซื้อ/จัดหา ทรัพยากรสารนิเทศ 2.2 จัดหาทรัพยากรสารนิเทศตามความต้องการของผู้ใช้บริการ 2.3 คัดเลือกและจัดซื้อทรัพยากรสารนิเทศตามงบประมาณที่ได้รับ 2.4 ดำเนินการขออนุมัติซื้อทรัพยากรสารนิเทศ 2.5 ดำเนินการตรวจรับทรัพยากรสารนิเทศ พร้อมตรวจสอบความถูกต้อง 2.6 ลงทะเบียนทรัพยากรสารนิเทศ 2.7 ประทับตราทรัพยากรสารนิเทศ สันหนังสือ 3 ด้าน หน้าปกในหนังสือ หน้าลับเฉพาะ 2.8 วิเคราะห์หมวดหมู่หนังสือ พร้อมกำหนดหัวเรื่อง 2.9 ประทับตราลงทะเบียนหนังสือ พร้อมบันทึกเลขเรียกหนังสือ ลงวันที่รับหนังสือ 2.10 ผนึกบัตรกำหนดส่งที่หน้าสุดท้ายของหนังสือ 2.11 บำรุง ซ่อมแซมหนังสือเก่าที่ชำรุดให้อยู่ในสภาพที่สามารถให้บริการได้ 2.12 คัดเลือกหนังสือเก่าที่ชำรุด แทงจำหน่ายหรือให้กับ กศน.ตำบล 2.13 ปฏิบัติหน้าที่อื่นๆที่ได้รับมอบหมาย 3. งานบริการ 3.1 บริการยืม-คืนหนังสือ 3.2 บริการทำบัตรสมาชิกห้องสมุด 3.3 บริการตอบคำถามและช่วยค้นคว้า 3.4 บริการอินเตอร์เน็ตเพื่อการศึกษาค้นคว้าฟรี 3.5 บริการแนะนำจัดแสดงหนังสือใหม่ 3.6 ติดตามทวงคืนหนังสือค้างส่ง 3.7 เก็บรวบรวมข้อมูลสถิติต่างๆ สรุปผลการดำเนินงานห้องสมุด 3.8 จัดเรียงทรัพยากรสารนิเทศขึ้นชั้น และตรวจเช็คการจัดเก็บเพื่อให้บริการ 3.9 ประชาสัมพันธ์ข่าวสารห้องสมุด 3.10 ปฏิบัติหน้าที่อื่นๆที่ได้รับมอบหมาย 4. งานวารสารและหนังสือพิมพ์ 4.1 ตรวจรับและประทับตราวารสาร และหนังสือพิมพ์ 4.2 ซ่อมวารสารเก่าที่ชำรุดให้อยู่ในสภาพให้บริการได้ 4.3 รวบรวมหนังสือพิมพ์และวารสารล่วงเวลาหมุนให้บริการตามหน่วยงานต่างๆ 4.4 ปฏิบัติหน้าที่อื่นๆที่ได้รับมอบหมาย 5. งานเทคโนโลยีสารสนเทศ สื่อ ประชาสัมพันธ์ 5.1 เตรียมความพร้อมของคอมพิวเตอร์ในการให้บริการ 5.2 วางระบบและบริการเครือข่ายอินเตอร์ภายในห้องสมุด 5.3 ออกแบบและพัฒนา ระบบเชื่อมโยงแหล่งเรียนรู้ Faecbook และเพจของห้องสมุด 5.4 จัดทำสื่อความรู้ต่างๆให้แก่ผู้ใช้บริการ โดยการสร้าง QR-Code 5.4 ข่าวประชาสัมพันธ์งานห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ 5.5 ปฏิบัติหน้าที่อื่นๆที่ได้รับมอบหมาย
8 ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ เว็บไซต์ ของห้องสมุด https://sites.google.com/dei.ac.th/thongphaphumlibrary/home Facebook https://www.facebook.com/thongphaphum.library
9 ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ ทรัพยากรในห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ ทรัพยากรห้องสมุดหรอวัสดุห้อสมุด (Library Materials) หมายถึง วัสดุเพื่อการอ่านและการศึกษาค้นคว้า ต่างๆ ที่ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิได้จัดหา รวบรวม จัดเก็บ เพื่อให้บริการใน ห้องสมุด อุปกรณ์และวัสดุที่มีอยู่ในห้องสมุดประชาชนแบ่งออกเป็น 2 ประเภทคือ 1. วัสดุตีพิมพ์ 2. วัสดุไม่ตีพิมพ์ 1. วัสดุตีพิมพ์ (Printed Materrials) แบ่งออกเป็นหลายประเภทดังนี้ 1.1 หนังสือ (Book) เป็นสิ่งพิมพ์ที่มีลักษณะเป็นรูปเล่ม ในกลุ่มหนึ่งๆ จะมีเรื่องเดียวหรือ หลายเรื่องก็ได้ เป็นเรื่องจบในเล่ม หรือหลายเล่มจบก็ได้ เนื้อเรื่องในหนังสือจะเป็นความรู้ทางด้านวิชาการหรือ บันเทิง ตำราเรียนหรือใช้อ่านประกอบก็ได้ การดำเนินงานของห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผา ภูมิจะแบ่งหนังสือตามลักษณะหมวดหมู่ของระบบทศนิยมดิวอี้ คือ 10 หมวดหลักใหญ่ๆ ส่วนการให้บริการ จะแบ่ง ประเภทหนังสือทั่วไปที่สามารถให้ยืมออกจากห้องสมุดได้ และหนังสืออ้างอิง ที่ไม่ให้ยืมออกจาห้องสมุด ซึ่งแบ่งออก ได้ดังนี้ ก. หนังสือสารคดี หมายถึง หนังสือที่ให้ความรู้ในด้านต่างๆ แบ่งออกเป็น - หนังสือตำรา (Text - Book) ได้แก่ หนังสือตา หรือแบบเรียนวิชาต่างๆ ที่มีการ สอนในระดับต่างๆ ตามหลักสูตร ทางห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิมีการให้บริการ แก่ นักศึกษา (กศน.)ของศูนย์การศึกษานอกระบบและกาศึกษาตมอัธยาศัยอำเภอทองผาภูมิ โดยให้ยืมไปศึกษาที่บ้านได้ - หนังสือคามรู้ทั่วไป (General Book) ได้แก่ หนังสือที่ให้ความรู้ทั่วๆ ไปในสาขาต่างๆ นอกเหนือจากหนังสือตำรา และหนังสืออ่านประกอบ - หนังสืออ้างอิง (Reference Book) เป็นหนังสือทีใช้อ่าน หรืค้นคว้าอ้างอิงเพียงตอนใด ตอนหนึ่ง ไม่ต้องอ่านทั้งเล่ม ไม่อนุญาตให้ยืมออกข้างนอกเพราะเป็นหนังสือที่ใช้อ่านชั่วคราว ราคาค่อนข้างแพง มี ขนาดใหญ่ บางชื่อเรื่องเป็นชุดๆ ละหลายเล่ม หนังสืออ้างอิงที่ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผา ภูมิมีไว้ให้บริการ เช่น พจนานุกรม บรรณานุกรม สารานุกรม เป็นต้น ข. หนังสือบันเทิงคดี หมายถึง หนังสือที่ให้ความเพลิดเพลินบันเทิงใจ อ่านเพื่อความสนุกสนาน เช่น หนังสือนวนิยาย นิทาน หนังสือเรื่องสั้น เป็นต้น 1.2 วารสารหรือนิตยสาร (Periodicals) เป็นสิ่งพิมพ์ที่ออกเป็นวาระ มีกำหนดเวลาออก ที่แน่นอนสม่ำเสมอ เช่น ออกเป็นรายเดือน รายปักษ์ รายสัปดาห์ ให้ความรู้ที่ทันสมัย รวมทั้งเกร็ดความรู้และให้ ความบันเทิงแก่ผู้อ่านด้วย จะมีเรื่องราวต่างๆ รวมอยู่ในฉบับเดียวกันโดยผู้แต่งหลายคน อาจเป็นเรื่องในแขนงวิชา เดียวกันหรือต่างกันก็ได้ เรื่องจะจบในฉบับหรือต่อเนื่องกันไปจบในหลายฉบับก็ได้แต่ละชื่อเรื่องจะบอกเลขที่ของปีที่ ตีพิมพ์ต่อเนื่องมาจนถึงปัจจุบัน เลขที่ของฉบับ และวัน เดือน ปี ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทอง ผาภูมิได้มีการจัดซื้อวารสารเข้ามาในห้องสมุด เช่น เทคโนโลยีชาวบ้าน เป็นต้น และได้รับวารสารจากหน่วยงาน ของราชกรต่างๆ ที่ส่งมาให้ในโอกาสต่างๆ เช่น วารสารวิทยาศาสตร์ จดหมายข่าว วช. เป็นต้น โดยให้ นักศึกษา และประชาชนทั่วไปเข้ามาศึกษาหาความรู้ และสามารถยืมออกจากห้องสมุดได้ วารสารอาจแบ่งตามลักษณะการจัดทำและเนื้อหา ดังนี้ ก. วารสารทั่วไป (General Periodicals) ได้แก่ วารสารที่ตีพิมพ์เรื่องทั่วๆ ไปไม่เน้นหนัก ด้านใดด้านหนึ่งโดยเฉพาะกลุ่ม แต่มุ่งให้คนทั่วไปอ่านได้ แบ่งออกเป็น 2 ประเภท คือ - ประเภทมุ่งให้ความบันเทิงเป็นหลัก -ประเภทเสนอข่าวเชิงวิจารณ์ มีการสรุป วิเคราะห์ข่าว และข้อวินิจฉัยของผู้เขียนด้วย
10 ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ ข. วารสารเฉพาะวิชา (Professional Periodicals) เป็นวารสารที่ตีพิมพ์บทความทางวิชาการ สาขาใดสาขาหนึ่งโดยเฉพาะผู้เขียน 1.3 หนังสือพิมพ์ (Newspapers) เป็นสิ่งพิมพ์ที่เสนอข่าวเหตุการณ์ความเคลื่อนไหว ทั้งภายในภายนอกประเทศ ทำให้ผู้อ่านเป็นคนทันสมัย ทันต่อเหตุการณ์ตางๆ ส่วนมากมักออกเป็นรายวัน โดย สม่ำเสมอติดต่อกันไป รูปเมมีลักษณะเป็นกระดาษขาดใหญ่ จำนวนหลายแผ่นพับ ไม่เย็บเป็นเล่ม หนังสือพิมพ์เป็น สิ่งพิมพ์เพื่อคนทุกกระดับ สามารถอ่านได้ทุกเวลา ทุกสถานที่ จึงได้รับความนิยมมากกว่าสิ่งพิมพ์ประเภทอื่น ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิได้จัดซื้อหนังสือพิมพ์จำนวน ๒ ฉบับ คือ หนังสือพิมพ์ไทยรัฐ , หนังสือพิมพ์มติชน ให้บริการทุกวัน 2. วัสดุไม่ตีพิมพ์ หรือ โสตทัศนวัสดุ (Audio – Visual Materials) ทางห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิได้ให้บริการทางด้านวัสดุไม่ตีพิมพ์ ประเภทต่างๆ ดังนี้ สื่ออิเล็กทรอนิกส์ เป็นวัสดุที่ไม่ตีพิมพ์ ที่ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิมีบริการ คอมพิวเตอร์ ต่อ (Internet) เพื่อสืบค้นข้อมูลต่างๆ การจัดหมวดหมู่หนังสือในห้องสมุดประชาชน การจัดหมู่หนังสือ (Classification of Book) เป็นการจัดหนังสือที่มีเนื้อหา หรือลักษณะการประพันธ์ เหมือนกันไว้ด้วยกัน และหนังสือที่มีเนื้อหาสัมพันธ์กันอยู่ใกล้เคียงกัน แล้วใช้สัญลักษณ์แทนเนื้อหาประเภทหนังสือ เหล่านี้ การจัดหมวดหมู่หนังสือที่นิยมใช้กันแพร่หลายทั่วโลก มี 2 ระบบ คือ 1. ระบบทศนิยมของดิวอี้ 2. ระบบห้องสมุดรัฐสภาอเมริกัน ทางห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิมีการจัดหมวดหมู่หนังสือ เป็นระบบทศนิยม ของดิวอี้ คือแบ่งออกเป็น 10 หมวดใหญ่ๆ มีสัญลักษณ์เป็นเลขอารบิกสามตัวตามด้วยจุดทศนิยมตามเลขหมวดหมู่ นั้นๆ ได้ให้เลขอารบิก เพื่อความสะดวกรวดเร็วในการค้นหา การจัดหมวดหมู่หนังสือในห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิได้กำหนดหมวดหมู่ดังนี้ 000 เบ็ดเตล็ด,ทั่วไป 100 ปรัชญา 200 ศาสนา 300 สังคมศาสตร์ 400 ภาษาศาสตร์ 500 วิทยาศาสตร์ 600 วิทยาศาสตร์ประยุกต์ เทคโนโลยี 700 ศิลปะ และนันทนาการ 800 วรรณคดี 900 ภูมิศาสตร์ และประวัติศาสตร์
11 ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ การจัดหมู่หนังสือโดยใช้สัญลักษณ์ ดังนี้ หนังสือนวนิยาย ใช้เป็น น. หนังสือเรื่องสั้น ใช้เป็น รส. หนังสือแบบเรียน ใช้เป็น บ. หนังสือคู่มือ ใช้เป็น ค. หนังสืออ้างอิง ใช้เป็น อ. แนวทางการพัฒนาห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ 1. ทิศทางการพัฒนาห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ เป็นสิ่งจำเป็นที่ต้องจัดทำเพื่อรองรับความ ต้องการบริการความรู้ จากผู้ใช้บริการเพื่อให้ห้องสมุดของสถานศึกษา กศน. พัฒนาสู่การเป็นศูนย์กลางการเรียนรู้ตลอดชีวิต กศน. และกลุ่มเป้าหมายโดยทั่วไป เป็นการยกระดับคุณภาพ และมาตรฐานห้องสมุดของสถานศึกษา กศน. ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ตลอดชีวิตที่มีคุณภาพและมาตรฐานในการ ให้บริการอย่างมีคุณภาพเพียงพอต่อความต้องการและเหมาะสมสำหรับผู้รับบริการทุกกลุ่มเป้าหมาย พัฒนาและ ส่งเสริมคุณภาพบุคลากรผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดให้มีความเป็นมืออาชีพ มีจิตบริการ เป็นนักจัดกิจกรรมส่งเสริมการ อ่านและการเรียนรู้ และเป็นผู้บริหารจัดการความรู้ที่ดี โดยมีเป้าประสงค์ 4 ประการ คือ 1) หนังสือดี หมายถึง หนังสือ และสื่อการเรียนรู้ที่มีคุณภาพ มีเนื้อหาสาระถูกต้อง ไม่เป็นพิษ เป็นภัย เพียงพอต่อความต้องการ และตรงใจผู้อ่านในรูปสื่อสิ่งพิมพ์ สื่ออิเล็กทรอนิกส์ และสื่ออื่นๆ เพื่อ ส่งเสริมการอ่านและการเรียนรู้ที่เหมาะสมสำหรับทุกกลุ่มเป้าหมาย 2) บรรยากาศดี หมายถึง ห้องสมุดประชาชนที่มีบรรยากาศและสภาพแวดล้อมเอื้อต่อการอ่านการเรียนรู้ การค้นคว้าอุดมไปด้วยความรู้ ความบันเทิง และเชื้อเชิญให้ทุกคนเข้ามาใช้บริการเสมือนหนึ่งเป็นบ้าน หลังที่สอง ที่สะดวก สะอาด ร่มรื่น ปลอดโปร่ง และปลอดภัยสำหรับทุกคนที่เข้ามาใช้บริการ และ สะท้อนเอกลักษณ์ของชุมชน 3) บรรณารักษ์ดี หมายถึง บรรณารักษ์และบุคลากรผู้ปฏิบัติงานห้องสมุดที่เป็นตัวกลางในการเชื่อมโยง ความรู้ในห้องสมุดกับผู้ใช้บริการได้รับการพัฒนาและส่งเสริมคุณภาพให้มี ความเป็น “มืออาชีพ” มีจิต บริการ มีความรู้สึก รู้รอบ รู้กว้าง รู้ไกล ทันสมัย ทันความเปลี่ยนแปลงของสังคม เป็นนักจัดกิจกรรม ส่งเสริมการอ่าน และการเรียนรู้ เป็นผู้บริหารจัดการความรู้ที่ดีและเป็นผู้ปฏิบัติงานอย่างมีความสุข คุณภาพและมาตรฐานห้องสมุดของสถานศึกษา กศน. ให้เป็นไปตามที่สำนักงาน กศน. กำหนด 4) เทคโนโลยี และสื่อ มีความหลากหลาย สามารถนำมาประยุกต์ใช้กับการให้บริการ เพื่อให้สามารถเข้า ถึงกับทุกเพศ ทุกวัย กิจกรรมส่งเสริมการอ่าน และการเรียนรู้ที่เหมาะสมสำหรับทุกกลุ่มเป้าหมาย
12 ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ มุมส่งเสริมการอ่านที่มีชีวิตสอดคล้องกับความต้องการของกลุ่มเป้าหมายผู้รับบริการ และชุมชนรวมทั้งให้ความ มีทันสมัยและเป็นปัจจุบัน โดยมีมุมให้บริการทั้งหมด 14 มุม การจัดมุมบริการต่างๆภายในห้องสมุดประชาชน "เฉลิมราชกุมารี" อำเภอทองผาภูมิดังนี้ ด้านชั้นบน ภายในอาคารห้องสมุด ประกอบด้วย มุมเศรษฐกิจพอเพียง/หนังสือพระราชประวัติในหลวง รัชกาลที่ 9, มุมนิทรรศการของดีภายในอำเภอทองผาภูมิ, มุมนิทรรศการชาติพันธ์กะเหรี่ยงในกาญจนบุรี,มุม นิทรรศการทรัพยากรแร่จังหวัดกาญจนบุรี, ห้องทรงงานสมเด็จพระเทพฯ มุมหนังสือพระราชนิพนธ์ในสมเด็จ พระเทพ,และห้องหนังสืออ้างอิง เป็นต้น ด้านชั้นล่าง ภายในของอาคารห้องสมุด ประกอบด้วยมุมบริการยืม-คืน, มุมแนะนำหนังสือใหม่น่าอ่าน,มุม ประชาสัมพันธ์ข้อมูลข่าวสาร, มุมบริการน้ำดื่ม, มุมบริการด้านการอ่าน, มุมหนังสือพิมพ์, มุมบริการนิตยสาร/ วารสาร, มุมบริการคอมพิวเตอร์/อินเทอร์เน็ตความเร็วสูง, มุมเด็กและเยาวชน เป็นต้น ด้านชั้นแรก ของห้องสมุดประชาชน "เฉลิมราชกุมารี" อำเภอทองผาภูมิ มุมบริการยืม – คืนหนังสือ การบริการหนังสือ โดยการให้บริการยืมและคืนหนังสือให้กับ ผู้ใช้บริการอย่างทั่วถึง ตลอดจนจัดหา คัดเลือก วิเคราะห์ จำแนก หมวดหมู่ ทรัพยากรสารสนเทศ ประเภท สื่อสิ่งพิมพ์ สื่อ โสตทัศน์ และสื่ออิเล็กทรอนิกส์ ทำรายการบรรณานุกรม ดรรชนี สาระสังเขป และบันทึกลงฐานข้อมูลระบบ ห้องสมุดอัตโนมัติ เพื่อเป็นแหล่งจัดเก็บและให้บริการด้วยระบบเชื่อมโยงแหล่ง การเรียนรู้ ผู้ใช้บริการต้องทำบัตรห้องสมุดก่อนถึงจะยืมหนังสือได้ สามารถยืม หนังสือ ได้ครั้งละไม่เกิน 7 เล่มภายใน 7 วัน
13 ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ มุมหนังสือทั่วไป จัดระบบการจัดหมวดหมู่หนังสือ ตามระบบทศนิยมดิวอี้ โดยมีหมวดใหญ่ 000-900 และหมวดย่อย อีกทั้ง ยังได้กำหนดแถบสีในหมวดใหญ่เพื่อง่ายต่อการจัดเก็บและค้นหา และแยกจัดหนังสือนิยายที่ได้รับสถิติความนิยม มากที่สุดในการอ่าน แยกไว้ในห้องหนังสือนิยาย เพื่อให้ผู้รับบริการสะดวกต่อการค้นหา ห้องหนังสือนิยาย
14 ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ มุมแนะนำหนังสือใหม่/หนังสือน่าอ่าน มุม ICT / มุมคอมพิวเตอร์และอินเทอร์เน็ต การให้บริการอินเตอร์เน็ต ดำเนินการติดตั้งโปรแกรมอินเตอร์เน็ตโดย ให้บริการอินเตอร์เน็ต เพื่อสืบค้น ข้อมูล ข่าวสาร ที่ทันสมัย สะดวก และรวดเร็ว ต่อการค้นหาข้อมูลได้ อย่างดีและเพียงพอต่อผู้ใช้บริการ จำนวน 4 เครื่อง โดยไม่เสียค่าบริการ และบริการพิมพ์เอกสารเพื่ออำนวยสะดวกแก่ผู้ใช้บริการ
15 ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ มุมระบายสีและแสดงผลงาน จัดแสดงผลงานของเด็กและเยาวชนที่มาใช้บริการ เพื่อแสดงศักยภาพทักษะ ความสามารถผ่านผลงานศิลปะ มุมเด็กและเยาวชน มุมเด็กและเยาวชน มุมสำหรับครอบครัว ให้บริการหนังสือสำหรับเด็ก นิทาน เรื่องสั้น เพื่อให้พ่อแม่ หรือ ครอบครัวได้ใช้เวลาอ่านหนังสือ เล่านิทานให้ลูกหลานฟัง เป็นช่วงเวลาที่ดีที่สุดของแต่ละวันที่เด็กรอคอยก็ว่าได้ รวมถึงของเล่นเสริมพัฒนาการ กิจกรรมวาดภาพระบายสี เกมหมากฮอส เสริมทักษะความคิดและการตัดสินใจ
16 ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ มุมหนังสืออาเซียน มุมหนังสือเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระกนิษฐาธิราชเจ้า กรมสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี มุมเฉลิมพระเกียรติสมเด็จพระเทพฯ และมุมหนังสือในพระราชนิพนธ์ “เจ้าฟ้านักอ่าน” ที่เป็นการ เทิดพระเกียรติ พระองค์ท่าน และผู้รับบริการสามารถศึกษาหาความรู้ได้ด้วยตนเองตามอัธยาศัย
17 ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ มุมหนังสือพิมพ์และวารสาร การให้บริการหนังสือพิมพ์โดยจัดเรียงหนังสือพิมพ์ บริเวณที่นั่งด้านหน้า โดยมีหนังสือพิมพ์ไทยรัฐและ หนังสือพิมพ์เดลินิวส์ให้บริการทุกวัน รวมทั้งมีนิตยสาร วารสาร และสิ่งตีพิมพ์หมุนเวียนเป็นประจำทุกเดือน มุมนิทรรศการ /บอร์ดประชาสัมพันธ์ จัดบอร์ดนิทรรศการให้ความรู้ ประชาสัมพันธ์ข่าวสารต่างๆให้แก่ผู้ที่มาใช้บริการ บริเวณหน้าของห้องสมุด ประชาชน "เฉลิมราชกุมารี" อำเภอทองผาภูมิ
18 ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ ด้านชั้นที่ 2 ของห้องสมุดประชาชน "เฉลิมราชกุมารี" อำเภอทองผาภูมิ จัดตกแต่งพื้นที่ให้สะท้อนข้อมูล ชุมชน และอัตลักษณ์ชุมชน และสะท้อนเอกลักษณ์ชุมชนในพื้นที่ อำเภอทองผาภูมิ หุ่นจำลองปูราชินี นิทรรศการของดีอำเภอทองผาภูมิ นิทรรศการชาติพันธ์กะเหรี่ยง นิทรรศการทรัพยากรแร่ จังหวัดกาญจบุรี นิทรรศการแหล่งท่องเที่ยว
19 ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ มุมห้องเฉลิมพระเกียรติ ห้องทรงงาน มุมห้องหนังสืออ้างอิง มุมหนังสือตามรอยพระราชา ห้องหนังสืออ้างอิง
20 ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ จัดภูมิทัศน์ภายนอกห้องสมุดให้เอื้อต่อการให้บริการของผู้ใช้บริการ มุมนั่งอ่านภายนอกบริเวณโดยรอบห้องสมุด
21 ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ มุมศาลา-ส่งเสริมประชาธิปไตย
22 ห้องสมุดประชาชน “เฉลิมราชกุมารี” อำเภอทองผาภูมิ บุคลากรห้องสมุดประชาชน "เฉลิมราชกุมารี" อำเภอทองผาภูมิ นางสาวณธชศมล เซี่ยงว่อง ผู้อำนวยการ กศน.อำเภอสังขละบุรี รักษาการในตำแหน่งผู้อำนวยการ กศน.อำเภอทองผาภูมิ นายสราวุฒิ สมานทรัพย์ บรรณารักษ์ นางสาวสุดารัตน์ มะลิชื่น บรรณารักษ์ปฏิบัติการ หัวหน้ากลุ่มงานอัธยาศัย นายอาคม สิทธิ พนักงานบริการ