ต่อมทอนซิล

การปฏิบัติตัวสำหรับผู้ป่วย

ต่อมทอนซิลอักเสบ
และผ่าตัดทอนซิล

ด้วยความปรารถนาดี
จาก.... ตึก ตา หู คอ จมูก

โรงพยาบาลพัทลุง

ต่อมทอนซิล

ตั้งอยู่ระหว่างช่องปาก และช่องคอ เหนือโคนลิ้น
และยึดติดกับผนังคอด้านซ้ายและด้านขวา

หน้าที่ของต่อมทอนซิล

ช่วยกักและทำลายเชื้อโรคที่จะเข้าสู่ทางเดินหายใจ และช่องคอ
ผลิตภูมิต้านทานโรคให้แก่ร่างกาย แต่ถ้าเกิดการอักเสบบ่อยๆ
หน้าที่จะเสียหรือเสื่อมไป และกลายเป็นแหล่งรวมเชื้อโรค

โรค ต่อมทอนซิล

เป็นโรคที่พบบ่อยร่วมกับโรคทางเดินหายใจอื่นๆ เช่น หวัด
การอักเสบในช่องปาก สาเหตุส่วนใหญ่เกิดจากเชื้อไวรัสและแบคทีเรีย

อาการ และอาการแสดง

เจ็บคอ มีไข้สูง หนาวสั่น
กลืนลำบาก
อ่อนเพลีย ปวดศีรษะ
เบื่ออาหาร คลื่นไส้ อาเจียน
ต่อมทอนซิลบวมแดง มักมีจุดหนองขาวๆ ที่ตัวทอนซิล
ถ้าปล่อยไว้ไม่รักษา บางรายอาจเป็นสาเหตุของโรคหัวใจรูมาติกได้
ต่อมอักเสบบ่อยจะโต ไม่ยุบบวม ทำให้หายใจลำบากในเด็ก
ขณะนอนหลับ จะหายใจคล้ายมีเสียงกรน
ลมหายใจมีกลิ่นเหม็น

การ รักษา ประกอบด้วย

1.การรักษาด้วยยา โดยการรับประทานยาปฏิชีวนะ หรือถ้าเจ็บคอมาก กลืนอาหารไม่ได้
อาจจะต้องนอนโรงพยาบาลเพื่อฉีดยาปฏิชีวนะ และให้น้ำเกลือทางเส้นเลือดดำ

2. การรักษาด้วยการผ่าตัด

ข่อบ่งชี้ในการทำผ่าตัด

1.ต่อมทอนซิลอักเสบ มากกว่า 4 ครั้ง
ภายใน 1 ปี
2. เคยเป็นฝีรอบต่อมทอนซิล
3. ต่อมทอนซิลโต อาจเป็นข้างเดียวหรือ 2 ข้าง

ข้อห้ามในการผ่าตัดต่อมทอนซิล

1. ร่างกายมีการอักเสบ
2.เป็นโรคเลือด และวัณโรคระยะรุนแรง

การปฏิบัติตัวเมื่อเป็นต่อมทอนซิลอักเสบ

1.ให้ดื่มน้ำมากๆ
2. พักผ่อนให้เพียงพอ
3. รักษาความสะอาดในช่องปากอยู่เสมอ
4. รับประทานอาการเหลว หรืออาการอ่อน
5. ถ้ามีไข้ ควรเช็ดตัวให้ไข้ลด และรับประทานยาลดไข้
6. รับประทานยาปฏิชีวนะตามแพทย์สั่ง
หลีกเลี่ยงบุคคลที่เป็นหวัด หรือโรคติดต่อ

การ ปฏิบัติตัว

สำหรับผู้ป่วยผ่าตัดต่อมทอนซิล

สิ่งที่ควรปฏิบัติหลังผ่าตัดต่อมทอนซิล

1.รับประทานอาหารเหลวเย็น เช่น นมเย็น ไอศกรีม ใน 24 ชั่วโมงแรก หากไม่มี
อาการปวดแผลผ่าตัด สามารถเปลี่ยนมารับประทานอาหารอ่อนๆ ที่ไม่มีกากได้
เช่น โจ๊กปั่ น ข้าวต้มนิดๆ

2.รับประทานอาหารเหลวไม่ร้อนหลังผ่าตัด 1 สัปดาห์
3.รับประทานอาหารอ่อน รสไม่จัด ต่ออีก 1 สัปดาห์ หลังจากนั้นรับประทานอาหาร

ธรรมดาได้
4.รักษาความสะอาดช่องปาก และคอ โดยแปรงฟันวันละ 2-3 ครั้ง หรือทุกครั้ง

หลังรับประทานอาหาร และบ้วนปาก (หลีกเลี่ยงการแปรงฟันลึกๆในช่องปาก)
5. รับประทานยาที่ได้รับจากโรงพยาบาลติดต่อกันจนหมด
6.พักผ่อนให้เพียงพอต่ออีกประมาณ 5-7 วัน

การ ปฏิบัติตัว

สำหรับผู้ป่วยผ่าตัดต่อมทอนซิล

ข้อควรระวัง

1.ในระยะ 2 สัปดาห์แรก ห้ามรับประทานอาหารแข็ง หรือมีกาก เพราะจะครูดแผล
ทำให้เลือดออก
2. ห้ามคลุกคลีกับบุคคลที่เป็นวัณโรค หรือโรคติดต่อทางเดินหายใจอื่นๆ
3. ห้ามแกะแผ่นขาวๆ ที่เกาะในคอ เพราะจะทำให้เลือดออก
4. ควรงดสูบบุหรี่ จนกว่าแผลจะหาย เพราะจะทำให้ระคายคอ ไอ สะเก็ดแผลหยุด
ทำให้เลือดออกได้

ควรกลับไปพบแพทย์เมื่อไหร่?

1. เมื่ อถึงวันกำหนดนัดติดตามผลการรักษา
2.หลังผ่าตัดวันที่ 2-10 อาจมีเลือดออกได้ ถ้าผู้ป่วยมีเลือดออก จะต้องรีบ
กลับไปโรงพยาบาลทันที
3.พบความผิดปกติเกิดขึ้น เช่น มีเลือดออก มีไข้สูง