โครงงานคุณธรรม เรื่อง ยิ้มจากใจ ไหว้สวยสไตล์คุงยางใหญ่

๑ ห้องเรียน ๑ โครงงานคุณธรรม

๑ ห้องเรียน ๑ โครงงานคุณธรรม กิตติกรรมประกาศ โครงงานคุณธรรม ยิ้มจากใจ ไหว้สวย สไตล์คุ้งยางใหญ่ ชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 โรงเรียนวัด คุ้งยางใหญ่ เกิดจากการระดมความคิดของนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ที่ได้เล็งเห็นปัญหาที่ เกิดขึ้นในชั้นเรียนและต้องการพัฒนาการไหว้ของนักเรียนให้มีความถูกต้องสวยงาม และอนุรักษ์ความ เป็นไทย จึงได้จัดโครงงานนี้ขึ้น ขอขอบคุณคุณครูนาฏยา แดนโคกสูง และ คุณครูเกศินีแก้วนิล ที่ให้ คำปรึกษาแนะนำการทำโครงงานในครั้งนี้ และขอขอบคุณท่านผู้อำนวยการนัฐพล กลมกล่อมที่ได้เปิด โอกาสให้กับพวกเราในการจัดทำโครงงานในครั้งนี้ ขอขอบพระคุณเป็นอย่างสูง คณะผู้จัดทำ

๑ ห้องเรียน ๑ โครงงานคุณธรรม สารบัญ หน้า ที่มาและความสำคัญของปัญหา 1 ปัญหา 1 สาเหตุของปัญหา 1 วัตถุประสงค์ 1 เป้าหมาย 1 วิธีการดำเนินโครงงาน 1 หลักธรรมและพระบรมราโชวาทของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๙ ที่เกี่ยวข้อง 2 เชื่อมโยงไปสู่คุณธรรมอัตลักษณ์ของโรงเรียน 3 กำหนดวิธีและวัดประเมินผล 3 ผลการทำโครงงาน 4 สรุปผล 4 ข้อเสนอแนะ 4 ภาคผนวก 5

๑ ห้องเรียน ๑ โครงงานคุณธรรม ๑ โครงงานคุณธรรม เรื่อง ยิ้มจากใจ ไหว้สวย สไตล์คุ้งยางใหญ่ 1. ที่มาและความสำคัญของปัญหา ในปัจจุบันปัญหาการอยู่ร่วมกันในสังคมที่แต่ละคนต่างทำหน้าที่โดยขาดความสัมพันธ์ที่ดีต่อกัน ถือว่าเป็น ปัญหาที่สำคัญ เพราะการทักทายโดยการยิ้ม การไหว้ ถือเป็นเอกลักษณ์ของประเทศที่คนต่างชาติต่างยกย่อง ให้กับประเทศไทย อันเป็นเสน่ห์ที่น่าหลงใหลเป็นอย่างยิ่ง การสร้าง การส่งเสริม และพัฒนา การยิ้ม การไหว้ ถือเป็นสิ่งที่จะช่วยให้คนในสังคมมีปฏิสัมพันธ์ที่ดีต่อ กัน ซึ่งนำไปสู่ความปรองดองกันภายในสังคม การพัฒนาการยิ้ม การไหว้ ควรจะเริ่มจากตนเองก่อน ซึ่งจะเห็นได้ ว่าในปัจจุบันนักเรียนยังมีการไหว้ไม่ถูกต้อง ดังนั้น นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ได้ตระหนักถึงปัญหาของการไหว้ จึงได้จัดทำ “โครงงานยิ้มจากใจ ไหว้สวย สไตล์คุ้งยางใหญ่” ขึ้น 2. ปัญหา 1) นักเรียนมีพฤติกรรมการไหว้ไม่ถูกต้อง 2) นักเรียนไม่ไหว้ผู้ใหญ่เมื่อเดินผ่าน 3. สาเหตุของปัญหา 1) นักเรียนขาดความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับวิธีการไหว้ที่ถูกต้อง 2) นักเรียนขาดการตระหนักถึงความสำคัญในเรื่องการไหว้ 4. วัตถุประสงค์ 1) เพื่อสร้างความตระหนักและเห็นความสำคัญของการไหว้ 2) เพื่อส่งเสริมและพัฒนาการไหว้ที่ถูกต้อง 3) เพื่อศึกษาหลักธรรมที่ส่งผลต่อความสุภาพอ่อมน้อม และความมีวินัย 5. เป้าหมาย เป้าหมายเชิงปริมาณ : นักเรียนในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 จำนวน 11 คน สามารถไหว้ได้อย่าง ถูกต้องร้อยละ 100 เป้าหมายเชิงคุณภาพ : นักเรียนในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 มีความตระหนักและเห็นความสำคัญ ของการไหว้ 6. วิธีการดำเนินโครงงาน 1) ครูและนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ประชุมวางแผนร่วมกัน เพื่อวิเคราะห์ปัญหาเกี่ยวกับคุณธรรม และจริยธรรมในโรงเรียน

๑ ห้องเรียน ๑ โครงงานคุณธรรม ๒ 2) ครูและนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ร่วมกันวางแผนและหาแนวทางในการแก้ไขปัญหาเรื่อง การ ไหว้ของนักเรียน 3) ครูและนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ดำเนินงานตามแผน โดยมีรายละเอียดดังนี้ (1) ครูและนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ร่วมกันทำการสืบค้นคุณธรรมของห้องเรียนที่ส่งผลต่อ ความสุภาพ อ่อมน้อม และมีวินัย (2) ครูและนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ร่วมกันทำการสืบค้นวิธีการไหว้ที่ถูกต้อง (3) ครูและนักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ร่วมกันเปรียบเทียบวิธีการไหว้ที่ถูกต้องกับที่ตนเองปฏิบัติ (4) ครูจัดทำแบบฝึกพัฒนาการไหว้ให้นักเรียนๆ ศึกษา (5) ครูสาธิตการไหว้ที่ถูกต้องให้กับนักเรียน และให้นักเรียนฝึกปฏิบัติด้วยตนเอง โดยครูเป็นผู้แนะนำ (6) ครูสังเกตและประเมินผลการไหว้ของนักเรียนทุกวันเป็นเวลา 1 เดือน จากนั้นเพิ่มระยะความห่าง ในการประเมินเป็นสัปดาห์ละ 1 ครั้ง เป็นเวลา 3 เดือน 7. หลักธรรมและพระบรมราโชวาทของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๙ ที่เกี่ยวข้อง สังคหวัตถุ 4 (ข้อ 4 สมานัตตา) สังคหวัตถุ 4 หมายถึง หลักธรรมที่เป็นเครื่องยึดเหนี่ยวน้ำใจของผู้อื่น ผูกไมตรี เอื้อเฟื้อ เกื้อกูล หรือเป็น หลักการสงเคราะห์ซึ่งกันและกัน มีอยู่ 4 ประการ ได้แก่ 1. ทาน คือ การให้ การเสียสละ หรือการเอื้อเฟื้อแบ่งปันของๆตนเพื่อประโยชน์แก่บุคคลอื่น ไม่ตระหนี่ถี่ เหนียว ไม่เป็นคนเห็นแก่ได้ฝ่ายเดียว คุณธรรมข้อนี้จะช่วยให้ไม่เป็นคนละโมบ ไม่เห็นแก่ตัว เราควรคำนึงอยู่เสมอ ว่า ทรัพย์สิ่งของที่เราหามาได้ มิใช่สิ่งจีรังยั่งยืน เมื่อเราสิ้นชีวิตไปแล้วก็ไม่สามารถจะนำติดตัวเอาไปได้ 2. ปิยวาจา คือ การพูดจาด้วยถ้อยคำที่ไพเราะอ่อนหวาน พูดด้วยความจริงใจ ไม่พูดหยาบคายก้าวร้าว พูดในสิ่งที่เป็นประโยชน์เหมาะสำหรับกาลเทศะ พระพุทธเจ้าทรงให้ความสำคัญกับการพูดเป็นอย่างยิ่ง เพราะการ พูดเป็นบันไดขั้นแรกที่จะสร้างมนุษย์สัมพันธ์อันดีให้เกิดขึ้น วิธีการที่จะพูดให้เป็นปิยวาจานั้น จะต้องพูดโดยยึดถือ หลักเกณฑ์ดังต่อไปนี้ - เว้นจากการพูดเท็จ

๑ ห้องเรียน ๑ โครงงานคุณธรรม ๓ - เว้นจากการพูดส่อเสียด - เว้นจากการพูดคำหยาบ - เว้นจากการพูดเพ้อเจ้อ 3. อัตถจริยา คือ การสงเคราะห์ทุกชนิดหรือการประพฤติในสิ่งที่เป็นประโยชน์แก่ผู้อื่น 4. สมานัตตา คือ การวางตนเสมอต้นเสมอปลาย หมายถึง การวางตนได้เหมาะสม ตนอยู่ในฐานะ อะไรก็ วางตนให้เหมาะสมกับฐานะที่เป็นอยู่ และทำได้อย่างเสมอต้นเสมอปลาย ใช้สำหรับการร่วมกันทำงาน ของกลุ่ม โครงงานข้าวเกรียบว่าว เพราะต้องเรียนรู้การทำงานร่วมกันนาน 3 – 4 เดือน ย่อมต้องมีความ อดทน เสมอต้น เส ม อ ป ล า ย ไม่ ย่ อ ท้ อ แ ม้ จ ะ พ บ อุ ป ส ร ร ค เพื่ อ ให้ งา น ป ร ะ ส บ ค ว า ม ส ำ เร็ จ ใน ที่ สุ ด (ที่ ม า: https://www.thaihealth.or.th, สืบค้นเมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม 2466) จากหลักธรรมดังกล่าว นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ได้นำมายึดถือปฏิบัติในการทำโครงงานคุณธรรม ยิ้มจากใจ ไหว้สวย สไตล์คุ้งยางใหญ่ ด้วยการเพียรและมีวินัยในการทำแบบอย่าง เพื่อให้ผู้อื่นได้เล็งเห็นถึง ความสำคัญและนำไปปฏิบัติตามต่อไป พระบรมราโชวาทของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๙ “...การ มีวินัย มีความสามัคคี และรู้จักหน้าที่ ถือกันว่าเป็นคุณสมบัติสำคัญประจำตัวของ คนทุกคน แต่ในการสร้างเสริมคุณสมบัติ ๓ ข้อนี้ จะต้องไม่ลืมว่า วินัย สามัคคี และหน้าที่ นั้นเป็นได้ทั้งในทางบวกและทางลบ ซึ่งย่อมให้คุณหรือให้โทษได้มากเท่า ๆ กัน ทั้ง ๒ ทาง เพราะฉะนั้น เมื่อจะอบรม จำเป็นต้องพิจารณาให้ถ่องแท้แน่ชัดก่อนว่า เป็นวินัยสามัคคี และหน้าที่ดีคือ ปราศจากโทษ เป็นประโยชน์ เป็นธรรม...” พระราชดำรัส พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ ๙ พระราชทานแก่ผู้บังคับบัญชาลูกเสือ (๑๒ กรกฎาคม ๒๕๒๖) (ที่มา: https://www.dmcr.go.th/detailAll/2426/pc/23, สืบค้นเมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม 2466) 8. เชื่อมโยงไปสู่คุณธรรมอัตลักษณ์ของโรงเรียน จากการทำโครงงานยิ้มจากใจ ไหว้สวย สไตล์คุ้งยางใหญ่ได้สอดคล้องกับคุณธรรมอัตลักษณ์ของโรงเรียน วัดคุ้งยางใหญ่คือ มีวินัย พฤติกรรมบ่งชี้ทางบวก : นักเรียนมีพฤติกรรมการไหว้ที่ถูกต้อง เมื่อพบผู้ใหญ่ต้องไหว้ทุกครั้ง 9. กำหนดวิธีและวัดประเมินผล 1) ตัวชี้วัด - นักเรียนในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 สามารถไหว้ได้อย่างถูกต้องร้อยละ 100 - นักเรียนในระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 มีความตระหนักและเห็นความสำคัญของการไหว้ ปฏิบัติจนเกิดเป็นวินัยในตนเอง 2) วิธีการประเมิน การสังเกต - นักเรียนแกนนำสังเกตและประเมินการไหว้ของนักเรียนระดับชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 ทุกวัน เป็นเวลา 1 เดือน จากนั้นเพิ่มระยะความห่างในการประเมินเป็นสัปดาห์ละ 1 ครั้ง เป็นเวลา 3 เดือน - สอบถามความคิดเห็นนักเรียนเกี่ยวกับความสำคัญของการไหว้ 3) เครื่องมือที่ใช้ประเมิน - แบบประเมินการไว้โดยนักเรียน ครูและผู้ปกครอง เป็นผู้ประเมิน

๑ ห้องเรียน ๑ โครงงานคุณธรรม ๔ - แบบสอบถามความคิดเห็นเกี่ยวกับการไหว้ความสำคัญของการไหว้ 4) ช่วงเวลาในการประเมิน 16 พฤษภาคม 2566 – 16 กันยายน 2566 10. ผลการทำโครงงาน จากการดำเนินงานตามโครงงาน ยิ้มจากใจ ไหว้สวย สไตล์คุ้งยางใหญ่ มีผลการดำเนินงาน ดังนี้ 1) จากการดำเนินโครงงาน พบว่า นักเรียนมีความตระหนักและเห็นความสำคัญของการไหว้ และเริ่ม ปฏิบัติเป็นประจำทุกวัน 2) จากการที่นักเรียนได้ปฏิบัติตามแบบฝึกพัฒนาการไหว้กับ โดยมีครูเป็นผู้คอยเสนอแนะ พบว่า นักเรียนสามารถไหว้ได้อย่างถูกต้อง 3. นักเรียนมีความรู้ความเข้าใจในหลักธรรมเรื่อง สังคหวัตถุ 4 (ข้อ 4 สมานัตตา) 11. สรุปผล จากการดำเนินงานตามโครงงาน ยิ้มจากใจ ไหว้สวย สไตล์คุ้งยางใหญ่ ทำให้นักเรียนชั้นประถมศึกษาปีที่ 5 มีความตระหนักและเห็นความสำคัญของการไหว้ และสามารถไหว้ได้อย่างถูกต้อง นอกจากนี้นักเรียนยังมีความรู้ ความเข้าใจในหลักธรรมเรื่อง สังคหวัตถุ 4 (ข้อ 4 สมานัตตา) ส่งผลให้นักเรียนสามารถนำหลักธรรมดังกล่าว มา ใช้ในการดำเนินชีวิตส่งผลให้เกิดพฤติกรรมในเรื่องของความสุภาพอ่อมน้อมซึ่งเป็นคุณธรรมอัตลักษณ์ของโรงเรียน วัดคุ้งยางใหญ่ 12. ข้อเสนอแนะ 1. ควรศึกษาเพิ่มเติมเกี่ยวกับวิธีการไหว้และการปฏิบัติตนต่อบุคคลในระดับเดียวกันและ พระสงฆ์ 2. ควรศึกษาหลักธรรมเพิ่มเติมที่สามารถนำมาใช้ในการปฏิบัติตนให้มีความสุภาพอ่อมน้อม

๑ ห้องเรียน ๑ โครงงานคุณธรรม ๕ ภาคผนวก

๑ ห้องเรียน ๑ โครงงานคุณธรรม ๖ นักเรียนฝึกทักษะในการไหว้โดยมีครูเป็นผู้ให้คำแนะนำ ภาพการด าเนินโครงงาน

๑ ห้องเรียน ๑ โครงงานคุณธรรม ๗ นักเรียนช่วยกันสืบค้นเกี่ยวกับคุณธรรมและการไหว้ที่ถูกต้อง ภาพการด าเนินโครงงาน

๑ ห้องเรียน ๑ โครงงานคุณธรรม ๘ หลังการดำเนินโครงงานยิ้มไหว้ สไตล์บางโค นักเรียนสามารถไหว้อย่างถูกต้องและสวยงาม ผลการด าเนินโครงงาน

๑ ห้องเรียน ๑ โครงงานคุณธรรม ๙ สรุปผลการประเมินการไหว้ สำหรับนักเรียนโรงเรียนวัดคุ้งยางใหญ่ คำชี้แจง ใส่เครื่องหมาย √ ลงในช่องคะแนน โดยเทียบกับเกณฑ์ที่กำหนดให้ ลำดับ ชื่อ-สกุล นักเรียนมี ความ ตระหนักถึง ความสำคัญ ของการไหว้ ทักทาย ไหว้ถูกต้อง/ พร้อมกับ กล่าวทักทาย มีรอยยิ้มที่ เต็มใจให้ เสมอหลังไหว้ และกล่าวคำ ทักทาย ไหว้และกล่าว คำทักทายโดย ที่ไม่ต้องบอก และปฏิบัติเป็น ประจำ สม่ำเสมอ คะแนน รวม ผล การ ประเมิน 3 2 1 3 2 1 3 2 1 3 2 1 1 เด็กชายณัฐวัส อ้นโต √ √ √ √ 12 ดี 2 เด็กชายมานัส พัดขำ √ √ √ √ 12 ดี 3 เด็กชายศิวัฒน์ หน่อล้า √ √ √ √ 12 ดี 4 เด็กชายอนาวิน ดอนม่วงไพร √ √ √ √ 12 ดี 5 เด็กชายณัฐวุฒิ เพ่งกิจ √ √ √ √ 12 ดี 6 เด็กชายศิวกร เสือดี √ √ √ √ 12 ดี 7 เด็กหญิงชยาภรณ์ สวัสดี √ √ √ √ 12 ดี 8 เด็กหญิงพิมลพรรณ เขียวแก้ว √ √ √ √ 12 ดี 9 เด็กหญิงจาริณิณ ปาณะดิษฐ์ √ √ √ √ 12 ดี 10 เด็กหญิงเจนจิรา เพ่งกิจ √ √ √ √ 12 ดี 11 เด็กหญิงสุภิสรา เรืองนวล √ √ √ √ 12 ดี คะแนนรวม 132 ดี คิดเป็นร้อยละ 100 การดำเนินงานเป็นที่น่าพอใจ การดำเนินงานควรปรับปรุง ตอนที่ 3 สรุปข้อเสนอแนะจากผู้ตอบแบบสอบถาม การที่ได้ฝึกไหว้อย่างถูกต้อง ส่งผลผลให้นักเรียนเกิดความภาคภูมิใจในตนเอง เพราะรู้สึกว่า ตนเองเป็นที่รัก เอ็นดู และได้รับการยอมรับจากคนรอบข้าง และรู้สึกว่าอยากปฏิบัติต่อไป

๑ ห้องเรียน ๑ โครงงานคุณธรรม ๑๐ ขั้นตอนที่ 1 เตรียม 1. หัวหน้าห้องพูด เพื่อนๆ/ทั้งหมดเตรียม/ทำความเคารพครูครับ 2. 2. นักเรียนทั้งหมดพูดพร้อมกัน ใจ-เก้าอี้-หลัง-มือ-เท้า แบบฝึกพัฒนาการไหว้

๑ ห้องเรียน ๑ โครงงานคุณธรรม ๑๑ ขั้นตอนที่ 2 ลุก 1. หัวหน้าห้องมองเพื่อดูว่าครูใกล้มาถึงหน้าห้อง 2. หัวหน้าห้องบอก เพื่อนๆ ทั้งหมดลุกขึ้นยืนต้อนรับครูครับ 3. นักเรียนทั้งหมดพูดพร้อมกัน นิ่ง-โน้ม-ลุก-นิ่ง-พนมมือ

๑ ห้องเรียน ๑ โครงงานคุณธรรม ๑๒ ขั้นตอนที่ 3 ทำความเคารพ 1. ครูมอง ยิ้มให้นักเรียนทั่วทั้งห้อง และเดินมาหยุดตรงกลางหน้าห้อง 2. นักเรียนทุกคนพนมมือเป็นดอกบัวตูมระหว่างอก เอียง 45 องศา เพื่อแสดงความเคารพครู 3. หัวหน้าห้องพูด เพื่อนๆทำความเคารพคุณครูครับ 4. นักเรียนทั้งหมดพูดพร้อมกัน มอง-ยิ้ม-พูด-ไหว้ สวัสดีค่ะ/ครับ คุณครูหนู/ผม เคารพคุณครูค่ะ/ ครับเพราะคุณครูให้ความรู้และนิสัยดีแก่หนู/ผม หนู/ผมจะตั้งใจเรียนค่ะ/ครับ 5. ครูพนมมือ (รับไหว้) มองยิ้ม

๑ ห้องเรียน ๑ โครงงานคุณธรรม ๑๓ 6. ครูพูด สวัสดีค่ะนักเรียนท่ารักของครูทุกคน นักเรียนทำความเคารพได้พร้อมเพรียงกันดีมาก ครู ขอชื่นชมความตั้งใจของพวกหนูมาก นั่งลงค่ะ 7. นักเรียนทั้งหมดพูดพร้อมกัน ขอบพระคุณค่ะ/ครับคุณครู

๑ ห้องเรียน ๑ โครงงานคุณธรรม ๑๔ 8. นักเรียนทั้งหมดพูดพร้อมกัน นิ่ง-ย่อ-นั่ง-นิ่ง 9. หัวหน้าห้องมอง ยิ้ม พูดกับครูผมขออนุญาตกลับไปที่นั่งครับ 10. ครูพูด ขอบใจมากที่มาเป็นผู้นำการทำความเคารพครูค่ะ เชิญกลับที่ค่ะ 11. หัวหน้าห้องมอง ยิ้ม พูด ไหว้ ขอบพระคุณครับ 12. ครูพนมมือ มอง ยิ้ม

๑ ห้องเรียน ๑ โครงงานคุณธรรม ๑๕ แบบประเมินการไหว้ ชื่อผู้รับการประเมิน...............................................................ชั้น..............เลขที่............... คำชี้แจง แบบประเมินนี้ใช้ประเมินพฤติกรรมการไหว้ ตอนที่ 1 ผู้ประเมิน นักเรียน ครู ผู้ปกครอง ตอนที่ 2 ทำเครื่องหมาย ลงในช่องให้ตรงกับการปฏิบัติของนักเรียน ที่ ประเด็นการประเมิน รายการปฏิบัติ ดี พอใช้ ปรับปรุง 1 นักเรียนมีความตระหนักถึงความสำคัญของ การไหว้ทักทาย 2 มีสัมมาคารวะต่อครู ผู้ใหญ่ พ่อแม่ และ บุคคลทั่วไป โดยการแสดงความเคารพด้วย การไหว้ที่ถูกต้อง พร้อมกับกล่าวทักทาย ด้วยคำว่า “สวัสดีครับ/ค่ะ” 3 มีรอยยิ้มที่เต็มใจให้เสมอหลังไหว้และกล่าว คำทักทาย 4 ไหว้และกล่าวคำทักทายโดยที่ไม่ต้องบอก และปฏิบัติเป็นประจำ สม่ำเสมอ รวม ข้อเสนอแนะอื่นๆ ............................................................................................................................................................... ................................................................................................................................................................ ................................................................................................................................................................