SAINS T4 BAB 7 KORDINASI BADAN

KOORDINASI BADAN

BAB 7

Sistem Endokrin Manusia

• Sistem Endokrin dan Fungsinya
– sistem di dalam badan
– mengkoordinasikan fungsi badan yang melibatkan bahan
kimia.

Apa yang akan anda lakukan

• Cahaya dari ular di hantar ke mata
• Reseptor di mata menghasilkan impuls

dan di hantar ke otak
• Otak mentafsir bahaya
• Impuls di hantar ke otot dan kelenjar

endokrin

Apa yang akan anda lakukan

• Kelenjar endokrin merembeskan hormon menyebabkan
peningkatan:
(a) denyutan jantung
(b) kadar pernafasan
(c) tekanan darah
(d) aras glukosa darah
(e) kadar metabolisme

Apa yang akan anda lakukan

• Kesan:
– Jantung mengepam lebih banyak darah untuk membekalkan
lebih banyak oksigen dan glukosa ke otot.
– Otot mendapat lebih banyak tenaga.
– Lebih banyak glikogen simpanan ditukar menjadi glukosa.
– Sedia untuk berlari

Kelenjar endokrin

• Kelenjar tanpa duktus / salur yang merembeskan hormon.
• Hormon ialah sejenis bahan kimia organik

– dirembeskan dalam kuantiti yang kecil dan kemudiannya
diserap ke dalam kapilari darah.

• Hormon mengalir melalui salur darah sehingga sampai ke organ
sasaran.

• Organ sasaran akan menghasilkan gerak balas tertentu

Cara koordinasi hormon bertindak

Kelenjar endokrin manusia

Kelenjar Hormon Fungsi
• Mengawal penyerapan semula air oleh
Pituitari - bawah Hormon
serebrum antidiuresis ginjal
(ADH)
• Merangsang pertumbuhan di peringkat
Hormon kanak- kanak
pertumbuhan
(GH) • Mengekalkan komposisi badan yang
sihat bagi orang dewasa
Tiroid - depan trakea Hormon
tiroksina • Mengekalkan jisim otot serta jisim
tulang bagi orang dewasa

• Mengawal kadar metabolisme badan
• Mengawal pertumbuhan dan

perkembangan fizikal dan mental dalam
kanak-kanak

Kelenjar Hormon Fungsi

Adrenal - di atas Hormon • Menyediakan badan kita untuk
ginjal adrenalina bertindak dalam keadaan kecemasan,
iaitu dengan:
Pankreas – dibelakang Hormon - meningkatkan kadar metabolisme
- meningkatkan kadar denyutan jantung
perut insulin - meningkatkan aras glukosa di dalam

…...darah
- membesarkan saiz anak mata

• Mengawal aras glukosa di dalam darah
dengan menukarkan glukosa yang
berlebihan kepada glikogen untuk
disimpan di dalam hati

Kelenjar Hormon Fungsi

Ovari - di kiri dan Hormon • Mengawal ciri-ciri seks sekunder perempuan
seperti perkembangan payudara dan
kanan uterus estrogen pembesaran pinggul

Testis – di dalam Hormon • Merangsang penghasilan ovum
skrotum progesteron • Menyediakan uterus untuk penempelan

Hormon embrio
testosteron
• Mengekalkan ketebalan dinding uterus untuk
penempelan embrio

• Mengawal perkembangan ciri-ciri seks
sekunder lelaki seperti suara yang garau dan
pertumbuhan misai

• Merangsang penghasilan sperma

Latihan

1. Dengan menggunakan peta buih senaraikan jenis-jenis
kelenjar.

2. Namakan kelenjar yang membebaskan hormon insulin.
3. Apakah kelenjar dan hormon yang mengawal perkembangan

ciri seks sekunder bagi perempuan.
4. Apakah hormon yang menyebabkan degupan jantung

meningkat apabila dalam ketakutan.

Punca dan Kesan Ketidakseimbangan Hormon

kepada Kesihatan

• Hormon - bahan kimia organik yang mempunyai peranan yang
penting dalam setiap fungsi tubuh.

• Ketidakseimbangan hormone
– Kelebihan atau kekurangan hormon yang dirembeskan oleh
kelenjar endokrin
– boleh menyebabkan penyakit.
– terjadi kerana gaya hidup dan pemakanan yang tidak sihat
atau terdedah kepada sinaran berbahaya.

Kesan Ketidakseimbangan Hormon

Hormon Kesan kekurangan Kesan kelebihan
Hormon • Kekerdilan
pertumbuhan • Kegergasian
(Pituitari) • air tidak dapat diserap semula
di duktus pengumpul di ginjal (akromegali)
Hormon • Pertumbuhan tidak
antidiuresis • penghasilan urin yang
(ADH) berlebihan terkawal

• sentiasa berasa dahaga • sakit kepala
• diabetes insipidus • pening

Hormon Kesan kekurangan Kesan kelebihan

Tiroksina • kadar metabolisme rendah • kadar metabolisme tinggi
(kelenjar • tidak tahan sejuk • berpeluh dan sentiasa
tiroid) • perkembangan fizikal dan
berasa panas
mental terbantut pada kanak- • sukar tidur dan kuat

kanak (kreatinisme) selera makan
• kurang tenaga pada orang • cenderung menjadi kurus
• pembesaran kelenjar
dewasa (miksedema)
• cenderung menjadi gemuk tiroid, bola mata yang
• goiter
menonjol keluar dan

leher yang bengkak

Hormon Kesan kekurangan Kesan kelebihan
Estrogen • ciri-ciri seks sekunder
• perkernbangan ciri-ciri
Progesteron seks sekunder berlebihan
perempuan terjejas • sifat keperempuanan
Testosteron
(testis) • masalah haid pada lelaki
• sakit kepala
• sembelit • ciri-ciri seks sekunder
• keguguran kandungan berlebihan
• akil baligh lambat
• bilangan sperma yang • sifat kelelakian pada
wanita
rendah

Hormon Kesan kekurangan Kesan kelebihan

Insulin • Diabetes melitus • Hipoglisemia
(pankreas) • Glukosa berlebihan tidak • aras glukosa rendah
• dahaga yang berlebihan
dapat ditukar menjadi

glikogen
• aras glukosa darah rneningkat

Kesan Ketidakseimbangan Hormon

Goiter Kegergasian Kekerdilan

Latihan

1. Dengan menggunakan peta buih berganda, banding dan
bezakan sistem endokrin dan sistem saraf.

2. Nyatakan 1 kesan kekurangan hormon insulin.
3. Nyatakan hormon yang dihasilkan oleh kelenjar adrenal dan

fungsinya.
4. Apakah hormon yang mempengaruhi kitar haid seseorang

wanita.

Gangguan kepada Koordinasi Badan

• Factor - Pengambilan dadah diluar kawalan
– Dadah boleh melambatkan pergerakan impuls dalam neuron
– Seterusnya boleh menyebabkan ketagihan
– Simptom ketagihan:
• Menggigil
• Loya
• Resah
• Sedih

Kesan Penyalahgunaan Dadah

Nama dadah Kumpulan Kesan dadah

Trankuilizer dadah
Barbiturat
Alkohol Penenang Melambatkan tindak balas
Mengurangkan tekanan
Amfetamina Membantu menenangkan
Metamfetamin Memgantuk
Kafeina
Kokaina Meningkatkan kadar

Perangsang metabolisma
Tidak mengantuk / aktif

Nama dadah Kumpulan dadah Kesan dadah

Kanabis Halusinasi

Ketamin Halusinogen Khayal

LSD Menjejaskan koordinasi otot

Heroin Narkotik Mengurangkan sakit
Morfina Mengantuk

Cecair pencuci Inhalan Halusinasi dan murung
Gam Kerosakkan otak, paru-paru,
Pelarut cat ginjal, hati dan bahagian lain
Penyembur badan
aerosol

Kesan penyalahgunaan dadah

Dadah

merangsang kesan melambatkan

Degupan jantung, Sistem saraf Degupan jantung,
kadar pernafasan, kadar pernafasan,

tekanan darah tekanan darah

menyebabkan

Lebih bertenaga, Gangguan Gerak balas
aktif, perasaan persepsi, lambat,
tidak menentu dan halusinasi
dan ilusi mengantuk,
ganas koordinasi otot

lemah

Faktor-faktor yang menyebabkan
penyalahgunaan dadah

• Sifat ingin tahu
• Pengaruh rakan sebaya
• Mencari keseronokan
• Ingin mengatasi kesedihan
• Melupakan masalah.

Kesan penyalahgunaan dadah dan alkohol

kepada koordinasi badan

1. Ketidakseimbangan hormon
– Gangguan koordinasi pada badan
– Terdedah kepada bahaya dan kecederaan.
– Kerosakan pada kelenjar pituitary
• pertumbuhan yang melampau atau tidak berlaku
perkembangan
– Perkembangan seks sekunder terbantut
• hormon estrogen dan testosteron gagal berfungsi secara
normal

Gejala ketidakseimbangan hormon

– Perubahan fizikal dan mental penghidap seperti:
• badan terlalu besar dan tinggi,
• terlalu kurus,
• murung
• kurang daya ingatan.

2. Pertuturan yang tidak jelas dan meracau
– Mengambil alkohol akan memberikan kesan buruk kepada
bahagian serebrum dalam otak.
– Iaitu bahagian otak yang mengawal pertuturan manusia.

3. Tindakan reflex yang lambat
– Dadah dan etanol mengandugi bahan kimia psikoaktif
• Akan berada di antara neuron aferen dengan interneuron.
• Pergerakan impuls akan terhalang dan akan melambatkan
proses penghantaran maklumat ke otak.
• Melambatkan gerak balas sistem saraf terhadap
rangsangan

4. Hilang Keseimbangan
– menyebabkan koordinasi otot lemah
– mengakibatkan cara berjalan tidak betul, terhuyung-hayang
– hilang keseimbangan badan.

Kesan Penyalahgunaan Dadah dan Alkohol kepada
Kesihatan Fizikal dan Mental

Penyalahgunaan dadah Pengambilan minuman

• kerosakan hati, beralkohol yang berlebihan
• melemahkan sistem
• merosakkan kebanyakan
keimunan pengguna,
• kerosakan otak dan masalah bahagian dan organ badan
• Sirosis hati
mental yang serius

1. Sirosis hati

– Hati mengalami kerosakan yang kronik, berparut, mengeras
dan tidak berfungsi seperti hati yang sihat.

– Parut ini akan merebak secara perlahan-lahan sehingga
fungsi hati hilang sepenuhnya.

Hati normal Sirosis hati

2. Ulser perut

• Selaput di dalam perut mengalami luka.
• Alkohol menyebabkan perut menghasilkan lebih banyak asid

daripada biasa
• Mengakibatkan iritasi dan radang pada selaput di dalam perut.

– pedih atau sakit di kawasan ulu hati, berasa
kembung perut, loya dan muntah.

• Boleh mengalami gejala yang lebih serius seperti:
– muntah darah
– najis berwarna hitam.

3. Perlakuan ganas

• Pengambilan dadah seperti amfetamina:
– akan mengaktifkan sel-sel otak dan meningkatkan kadar
metabolisme.
– Pengguna akan menjadi lebih aktif, tidak dapat tidur,
bersikap ganas dan agresif.

• Minum alkohol secara berlebihan:
– mabuk dan hilang kewarasan fikiran.
– berkelakuan seperti orang gila, ketawa berseorangan,
bertindak di luar kawalan dan boleh menjadi ganas.

4. Halusinasi

• Dadah seperti ganja mengganggu fungsi otak yang akan
mengubah persepsi seseorang pengguna.

• Halusinasi, paranoid atau perasaan syak wasangka dan takut
terhadap orang lain.

• Boleh menyebabkan kelakuan menjadi agresif terhadap orang
lain.

Ciri-ciri minda yang sihat

• Boleh berfikir dan membuat pertimbangan yang wajar
• Mampu mengesan rangsangan dan bergerak balas dengan

sewajarnya
• Boleh mengingati peristiwa silam yang sedih dan gembira
• Mampu membezakan antara yang betul dengan salah
• Hidup tenteram dan mempunyai pandangan positif terhadap

kehidupan

Ciri-ciri minda yang sihat

• Berfikiran terbuka dan tidak emosional
• Sanggup menerima cabaran
• Bebas daripada prasangka
• Bertanggungjawab
• Mampu menaakul

Faktor-faktor yang mempengaruhi

kesihatan minda

• Kecederaan pada bahagian otak akibat jangkitan pathogen /
mikroorganisma, kemalangan atau tumor.

• Ketidakseimbangan hormon semasa haid atau sindrom prahaid
dan juga selepas putus haid

• Pengambilan minuman beralkohol secara berlebihan
• Penyalahgunaan dadah
• Tekanan mental
• Penuaan

Faktor-faktor yang mempengaruhi

kesihatan minda

a) Ketidakseimbangan hormon :
– berlaku sebelum atau semasa kitar haid dan juga apabila
putus haid.
– mengalami sakit kepala, murung dan cepat marah.

b) Pengambilan minuman beralkohol secara berlebihan:
– menjejaskan keupayaan seseorang untuk berfikir, mengesan
rangsangan, menaakul dan mengawal emosi.
– pemabuk boleh menjadi agresif dan membahayakan diri
sendiri atau diri orang lain.

Faktor-faktor yang mempengaruhi

kesihatan minda

c) Akibat yang buruk penyalahgunaan dadah :
– kegagalan melaksanakan kewajipan terhadap keluarga, kerja
atau pelajaran, dan orang sekeliling.
– mengakibatkan masalah mental yang serius.

d) Tekanan mental boleh menjejaskan minda yang sihat.
– perlu sentiasa pandai mengawal tekanan supaya tidak
menjejaskan minda.

Faktor-faktor yang mempengaruhi
kesihatan minda

e) Kecederaan otak boleh menyebabkan:
– hilang ingatan atau daya intelek.
– mudah dipengaruhi oleh perasaannya.

Kepentingan Minda Yang Sihat

• Keluarga
– Menjadi teladan dalam keluarga supaya diikuti oleh ahli
keluarga
– Dapat membina keluarga bahagia
– Membuat keputusan secara bijak

Kepentingan Minda Yang Sihat

• Tempat kerja
– Menjalin hubungan yang baik antara pekerja dengan majikan
– Menjalin hubungan yang baik antara rakan sekerja
– Menghasilkan kerja yang berkualiti
– Berdisiplin

Kepentingan Minda Yang Sihat

• Negara

– Berfikir dengan positif
– Amalkan nilai-nilai keagamaan dan moral
– Mengamalkan cara hidup sihat
– Dapat menjanakan ekonomi negara

Kepentingan Minda Yang Sihat

• Masyarakat
– Boleh berperanan sebagai kawan untuk bertukar-tukar fikiran
– Membantu masyarakat yang dalam kesusahan.
– Belajar menangani kritikan dengan baik