คาํ แนะนาํ อาการแพท อ ง (Morning sickness)
1) ขอ มูลเบอื้ งตน
อาการแพท อ งคอื อะไร
แพทอ ง หรือ อาการแพท อง เปน ความรสู ึกท่ีไมสุขสบายของสตรที เ่ี ร่มิ ต้ังครรภ มกั มีอาการ เหน่อื ยงาย ออ นเพลีย คล่นื ไส
อาเจียน ไมอยากอาหาร มีนา้ํ ลายมากกวาปกติ แตอ าการเหลานีจ้ ะดีข้ึนเมือ่ อายคุ รรภมากกวา 3 เดอื น
ทาํ ไมสตรตี งั้ ครรภจ งึ แพท อ ง
สาเหตทุ แี่ ทจริงทที่ ําใหเกดิ อาการแพทอง ยงั ไมทราบแนชัด แตส ว นมากเชือ่ วา เนอ่ื งจากมกี ารเปลี่ยนแปลงเก่ยี วกบั
ฮอรโ มนตา งๆในรางกายขณะตั้งครรภ เชน มกี ารเพ่มิ ของฮอรโมนเอสโตรเจน ท่ีเกยี่ วกับการตง้ั ครรภท่ชี ว ยการเจริญเติบโตของตัว
ออน ผลติ โดยรก,ฮอรโมนจากตอ มไทรอยด นอกจากนน้ั ฮอรโ มนโพรเจสเทอโรน ท่เี พิม่ ข้นึ ในชว งตงั้ ครรภ ทําใหการเคลือ่ นไหว
ของกระเพาะอาหารและลําไสชาลง ทําใหอ าหารยอยชา ทาํ ใหเพ่มิ ความรูสกึ ทองอดื อดึ อดั ไมสบายในทองไดเ พ่มิ ข้ึน
อกี ปจ จัยหนง่ึ อาจมาจากสภาพจิตใจ เพราะผูมจี ติ ใจเขมแข็งมักไมม อี าการแพทอง หรือมอี าการนอยเม่อื เปรียบเทยี บกับผูท่ี
จิตใจออนไหว ก็เปน อกี เหตใุ หเกดิ อาการแพทอ งมากขึ้นโดยไมร ตู ัว
2) ทางเลอื กอน่ื
- ไมมี -
3) ความเส่ียงและผลขางเคยี งของการตรวจรักษา
สตรีต้งั ครรภท่ไี มมอี าการแพท อ งถือวา ผดิ ปกติหรอื ไม
ถา ตัง้ ครรภแลว ไมแ พท อ ง ก็เปนเรื่องปกติ ถือเปนความโชคดอี ยา งมาก ท้ังน้ี สภาพจติ ใจกม็ ีสวนเกย่ี วของกับการทําให
อาการแพทองรุนแรงขึ้นหรือไมมีอาการแพท องได
การแพท อ งมากผิดปกติ มีอาการอยา งไร
การแพท องมากผิดปกติ คอื การที่สตรตี ้ังครรภ มอี าการ คล่ืนไส อาเจยี นอยา งมาก ไมส ามารถรบั ประทานอาหารหรอื ดม่ื
นาํ้ ได จนทาํ ใหเ กิดภาวะขาดนํ้า นา้ํ หนักตวั ลด หรือมกี ารเปล่ยี นแปลงระดับเกลือแรใ นเลือด ในรา งกายกอ ใหเ กดิ ความผิดปกตขิ อง
สารตา งๆในรางกาย
สาเหต/ุ ปจ จยั ทที่ าํ ใหแพทองมากผดิ ปกตมิ ีอะไรบาง
การมรี ะดับฮอรโมนทเี่ ก่ียวกับการตัง้ ครรภ สงู มากเกินปกติ เชน เปน การตั้งครรภครงั้ แรก ตั้งครรภแฝด, การต้งั ครรภไข
ปลาอกุ เปน การตงั้ ครรภท่ีผดิ ปกติโดยไขท่ีผสมแลวกลายเปนถุงนํ้ามากมาย
ภาวะทางจติ ใจ กรณเี ปน การตัง้ ครรภเดี่ยว แตอาจเครียด หรอื กงั วลมาก แลว รา งกายแสดงออกมาในรปู ทีแ่ พทอ งอยางมาก
ซึ่งกลไกท่ที าํ ใหเกิดอาการแพทอ งผดิ ปกตจิ ากสาเหตุน้ีจรงิ ๆ ยงั ไมส ามารถอธิบายได
PI-BPK9-OBG-009 REV.0 : 10/02/58 Page 1 / 2
Bangpakok 9 International Hospital 362 Rama 2 Road, Bangmod, Jomthong, Bangkok, 10150, Thailand Tel. 66 (0)2877-1111
Contact Center Tel. 1745 www.bangpakokhospital.com
การแพท อ งมากผดิ ปกติมผี ลกระทบตอมารดาและทารกอยา งไร
ในกรณีแพท อ งไมม ากนัก มักไมม ปี ญ หา ทาํ ใหข าดสารอาหารและน้าํ ที่จะมผี ลตอสขุ ภาพมารดาและทารกในครรภ
โดยทว่ั ไปอาการแพท อ งจะเปน มากในชวง 3 เดอื นแรกของการตงั้ ครรภ หลงั จากนัน้ อาการทง้ั หลายจะคอยๆดขี ึ้น สามารถ
รับประทานอาหารหรือด่มื เคร่อื งดมื่ ไดม ากขน้ึ
4) การปฏิบัตติ น
ดูแลตนเองอยา งไหรเม่อื มอี าการแพทอง
ในกรณีแพทอ งไมม ากนกั ใหส ตรีต้งั ครรภเขา ใจวา เปนเร่อื งของธรรมชาติ และคิดแตใ นแงด ี เพราะมอี กี 1 ชีวิตในครรภท ่ี
ตอ งดแู ล จติ ใจจะสดช่ืนขึน้ บางครง้ั อาการแพท อ งจะดขี ึน้ โดยไมตอ งรับประทานยา หากยังมีอาการ สามารถบรรเทาอาการได
โดยเร่มิ จากการบรโิ ภคอาหารธรรมชาติจาํ พวกสมนุ ไพร เชน
1. ด่ืมนํ้าขิงอุนๆ
2. รับประทานผักผลไมมากขนึ้
3. ควรลดอาหารที่มไี ข มนั (เชน ทอด ผดั )
4. ลดปรมิ าณอาหารในม้ือหนักๆ แตเ ปลยี่ นมารับประทานทลี ะนอย แตรับประทานบอ ยขน้ึ
5. พยายามหาเวลาพกั ผอ น ฟงเพลง ก็ทําใหอาการแพทองทุเลาลงได
และโดยทว่ั ไป อาการผิดปกติทุกอยางจะดขี นึ้ เปนลําดบั
เมอื่ ไหรค วรไปพบแพทย
โดยทั่วไปหากแพท อ งไมม าก กไ็ มตอ งรับประทานยาแกแพท อ ง ควรปฏิบัตติ วั ตามที่แนะนํามาแลว ขางตน อาการจะ
บรรเทาลงได แตห ากมีอาการแพทองมากจริงๆ รบั ประทานอาหารไมได อาเจยี นตลอด ควรไปพบสูตนิ รีแพทยก อ นนดั เสมอ ไม
แนะนาํ ใหซ้อื ยารบั ประทานเอง เพราะอาจจาํ เปนตองไดร ับการใหน ้ําเกลอื และแพทยต อ งตรวจหาสาเหตุทที่ ําใหแพทองมากผดิ ปกติ
ดวย
คาํ แนะนาํ สาํ หรับผปู วย
วธิ ปี องกนั ไมใ หแพท อ งไดห รือไม
ไมม ีวธิ ปี องกันอาการแพทองเพราะเปนเรอ่ื งตามธรรมชาติ แตส่งิ ตอ ไปนีจ้ ะชว ยบรรเทาอาการแพท อ งได คือ
1. พักผอ นใหเ พียงพอ
2. ทําจิตใจใหสงบ ไมเ ครยี ด
3. รบั ประทานผกั และผลไมมากๆ
4. งด/ลดอาหารไขมัน อาหารทอด อาหารผดั
5. รับประทานอาหารแตละชนดิ ทลี ะนอ ยแตบอยๆ
6. ไมดม่ื เหลา หรอื สบู บุหร่ี
หากทานมีขอ สงสยั โปรดตดิ ตอ
แผนกสตู ิ-นรีเวชกรรม ที่หมายเลข 02-877-1111 ตอ 10213 – 10214 ในเวลา 08.00 – 20.00 น.
หรอื Call Center หมายเลข 1745 ตลอด 24 ชัว่ โมง
PI-BPK9-OBG-009 REV.0 : 10/02/58 Page 2 / 2
Bangpakok 9 International Hospital 362 Rama 2 Road, Bangmod, Jomthong, Bangkok, 10150, Thailand Tel. 66 (0)2877-1111
Contact Center Tel. 1745 www.bangpakokhospital.com