หน ่ วยการเร ี ยนร ้ ู ท ี ่ ๒ การขับร้อง และบรรเลงดนตรี
เทคนิคและการแสดงออก ในการขับร้องเดี่ยวและหม ่ ู เทคนิคและการแสดงออก ในการบรรเลงดนตรีเดี่ยว และรวมวง เทคนิคและการแสดงออก ในการขบ ั ร ้ องหม ู ่ เทคนิคและการแสดงออก ในการบรรเลงดนตรีรวมวง เทคนิคและการแสดงออก ในการขับร้องเดี่ยว การขับร้อง และบรรเลงดนตรี ผง ั สาระการเร ี ยนร ้ ู ตัวชี้วัด ร ้ องเพลง เล ่ นดนตร ี เด ี่ยวและรวมวง โดยเนน ้ เทคน ิ คการร ้ อง การเล ่ น การแสดงออกและค ุ ณภาพเส ี ยง (ศ ๒.๑ ม.๓/๒) เทคนิคและการแสดงออก ในการบรรเลงดนตรีเดี่ยว
เทคน ิ คและการแสดงออกในการขบ ั ร ้ องเดย ี ่ วและหม ่ ู การขับร้องค ื อการสร ้ างเส ี ยงดนตร ี จากการเปล ่ งเส ี ยงของมน ุ ษย์ โดยการร ้ องจะม ี เคร ื่องดนตร ีประกอบหร ื อไม ่ ม ี เคร ื่องดนตร ีประกอบกไ็ ด ้ หร ื อจะเป็ นการร ้ องคนเด ี ยวหร ื อร ้ องกน ั เป็ นกล ุ ่ มกไ็ ดเ ้ ช ่ นกน ั ๑. เทคนิคและการแสดงออกในการขับร้องเดี่ยว การขับร้องเดี่ยว คือ การร้องเพลงคนเดียว อาจจะเป็ นการร้องบนเวที มีดนตรีประกอบหรือ ไม ่ ม ี ดนตร ีประกอบกไ็ ด ้ กัน เดอะสตาร์ ศิลปิ นเดี่ยวชายที่ได้รับรางวัลชนะเลิศ การแข ่ งขน ั จากรายการเดอะสตาร ์ เป็ นผ ้ ู มน ีํ้าเส ียงไพเราะ
เทคนิคและการแสดงออกในการขับร้องเดี่ยว ผู้ขับร้องจะต้องมีทักษะความสามารถในการขับร้อง ควบคุมเสียง ท านอง จง ั หวะและการถ ่ ายทอดอารมณ ์ เพลง ดง ั น ้ ี ต้องฝึ กออกเสียงให้ชัดเจนในทุกค า ทุกอักขระ และออกเสียงให้เต็มเสียง ตอ ้ งม ี ความเขา ้ใจในบทเพลงเป็ นอยา ่ งด ี เพ ื่อท ี่จะถ ่ ายทอดออกมาให้ผู้ฟัง เข้าใจในบทเพลงได้ ตอ ้ งฝึ กซอ ้ มท ่ าทางขณะร ้ องเพลงใหเ ้ หมาะสมกบ ั เน ้ ื อเพลงและ ดูเป็ นธรรมชาติ ตอ ้ งม ี การฝึ กซอ ้ มในท ุ กรายละเอ ี ยดมาเป็ นอยา ่ งด ี ตอ ้ งม ี ความมน ั่ใจท ี่จะแสดงและถ ่ ายทอดบทเพลงใหก ้ บ ั ผช ู ้ ม ตอ ้ งม ี ความพร ้ อมท ้ ง ั ร ่ างกายและจ ิ ตใจควบค ุ มอารมณ ์ ท ี่จะเก ิ ดข ้ึ นในช ่ วง ก ่ อนข ้ึ นแสดงใหไ้ ด ้
Company Logo ตัวอย่างเพลงไทยที่ใช้ในการขับร้อง เพลง ลาวสมเด็จ (๒ ชั้น) เนื้อร้อง : อาจารย์มนตรี ตราโมท ท านอง : ของเก่า
Company Logo โน้ตบทเพลงไทย เพลง ลาวสมเด็จ (๒ ชั้น)
๒. เทคน ิ คและการแสดงออกในการข ั บร ้ องหม ่ ู การขบ ั ร ้ องหม ่ ู หร ื อการประสานเส ี ยง หมายถ ึ งการร ้ องเพลงต ้ ง ั แต ่ ๒ คนข ้ึ นไป อาจม ี ดนตร ีประกอบหร ื อไม ่ ม ี ดนตร ีประกอบ การขบ ั ร ้ องหม ู ่ น ้ ี อาจจะร ้ องแบบเป็ นทา นองเด ี ยวกน ั ขบ ั ร ้ องดว ้ ยคนหลายคน ซ่ึ งแต ่ ละคนน ้ น ั จะขบ ั ร ้ องดว ้ ยระดบ ั เส ี ยงเด ี ยวกน ั หร ื อแนวเส ี ยงเด ี ยวกน ั ตลอดท ้ ง ั เพลงต ้ ง ั แต ่ เร ิ่มตน ้ จนจบเพลงหร ื อร ้ องแบบประสานเส ี ยงกน ัได ้
Company Logo ส ิ่งสา คญ ั ในการขบ ั ร ้ องหม ู ่ ค ื อความพร ้ อมเพร ี ยงและความไพเราะ ของเสียงที่มาจากผู้ร้องหลาย ๆ คน การขบ ั ร ้ องเพลงประสานเส ี ยง เป็ นศ ิ ลปะท ี่เก ิ ดข ้ึ นมานาน พร ้ อมกบ ั สมัยกอทิก (gothic) ในศตวรรษที่ ๑๒ และ ๑๓ ท ี่เร ี ยกวา ่ คอร ั ลม ิ วส ิ ก(Choral Music) ซึ่งเป็ นการร้องประสานเสียงในพิธีทางศาสนาของวงนักร้องประสาน เส ี ยงหร ื อท ี่เร ี ยกวา ่ ไควเออ(Choir)
นอกจากน ้ ี ยง ั ม ี การจา แนกช ่ วงเส ี ยงของผข ู ้ บ ั ร ้ องออกเป็ น ๔ ช ่ วงเสียง เพื่อให้ ง ่ ายในการแยกเส ี ยงและจด ั กล ุ ่ มผข ู ้ บ ั ร ้ องใหเ ้ หมาะสมกบ ั บทเพลง ดง ั น ้ ี ๑. เสียงโซปราโน (Soprano) คือเสียงของผู้หญิงที่ สามารถร้องใน ช ่ วงเส ี ยงกลางถ ึ ง ช ่ วงเส ี ยงส ู ง ๒. เสียงอัลโต (Alto) คือเสียงของผู้หญิง ที่สามารถร้องใน ช ่ วงเส ี ยงต่า ถ ึ ง ช ่ วงเส ี ยงกลาง ๓. เสียงเทนเนอร์ (Tenor) คือเสียงของผู้ชาย ที่สามารถร้องใน ช ่ วงเส ี ยงกลางถ ึ ง ช ่ วงเส ี ยงส ู ง ๔. เสียงเบส (Bass) คือเสียงของผู้ชาย ที่สามารถร้องใน ช ่ วงเส ี ยงต่า ถ ึ ง ช ่ วงเส ี ยงกลาง
Company Logo ตว ั อย ่ างเพลงทใี่ช ้ในการขบ ั ร ้ องหม ่ ู
การร้องเพลงให้มีความไพเราะ ต้องมีวิธีการควบคุมและการ ผอ ่ นลมหายใจไดอ ้ ยา ่ งสม่า เสมอการหายใจโดยทว ั่ ไป ม ี๒ วิธี ดังน ้ ี ๑. การหายใจระดับทรวงอกเป็ นการหายใจของคนโดยทว ั่ๆไป ค ื อการหายใจเขา ้ ถ ึ งทรวงอกขณะหายใจทรวงอกจะยกส ู งข ้ึ น เพ ื่อให้ลม เขา ้ปอดไดอ ้ ยา ่ งเตม ็ ท ี่
Company Logo ๒. การหายใจถึงกะบังลม เป็ นการหายใจโดยใช้กะบังลมและ กลา ้ มเน ้ ื อหนา ้ ทอ ้ งเป็ นท ี่กก ั เกบ ็ ลม เป็ นว ิ ธ ี หายใจเพ ื่อใชใ้ นการขับร้องเพลง เม ื่อหายใจเขา ้ กะบง ั ลมจะเคล ื่อนหดตว ั ลงทา ใหเ ้ ก ิ ดท ี่วา ่ งบร ิ เวณทรวงอก อากาศจากภายนอกจะผา ่ นเขา ้ ทางปากและจม ู กเขา ้ไปทางหลอดลม แลว ้ จ ึ ง เขา ้ส ู ่ปอด ทา ใหห ้ นา ้ ทอ ้ งขยายมากข ้ึ น ช ่ วงอกจะกวา ้ งข ้ึ น ทา ให้ปอดขยายตัว ไดเ ้ ตม ็ ท ี่และไปกา กบ ั การทา งานของกะบง ั ลมใหม ้ าช ่ วยผลก ั ลมออกจากปอด ใหม ้ี พลง ั เพ ิ่มข ้ึ น เม ื่อลมออกจากปอด กลา ้ มเน ้ ื อหนา ้ ทอ ้ งกจ ็ ะเก ิ ดการหดตว ั กะบง ั ลมคลายตว ั กลบ ั เขา ้ ท ี่ช ่ วงอกจะเลก ็ ลงอากาศภายในปอดจะถ ู กปล ่ อย ออกมาท ้ ง ั ทางจม ู กและปากการหายใจว ิ ธ ี น ้ ี แบ ่ งออกเป็ น ๔ ระยะ คือ
การฝึ กการหายใจถึงกะบังลมเพื่อขับร้องเพลง ๒.๑ การหายใจเข้า ๒.๒ การกก ั เกบ ็ ลมหายใจและพยง ุ ไวช ้ ว ั่ขณะหน่ึ ง เป็ นการเปิ ดเส้นเสียง และรอไว้เพื่อด าเนินในข ้ น ั ต ่ อไป ๒.๓ ปล ่ อยลมออกในขณะเด ี ยวกน ั กบ ั การร ้ องเพลงจนจบวรรค ๒.๔ การเร ิ่มตน ้ ร ้ องในวรรคต ่ อไปโดยการบง ั คบ ั กลา ้ มเน ้ ื อ ใหก ้ ลบ ั มาทา งานในระบบเด ิ มต ่ อไปอยา ่ งรวดเร ็ ว การฝึ กการหายใจถึงกะบังลม เพื่อขับร้องเพลง
เทคนิคและการแสดงออก ในการบรรเลงดนตรีเดี่ยวและรวมวง ๑. เทคนิคและการแสดงออกในการบรรเลงดนตรีเดี่ยว การบรรเลงเดี่ยวคือ การบรรเลงด้วย เคร ื่องดนตร ี ช ิ ้ นเด ี ยวเป็ นการบรรเลงคนเดียว เพื่อแสดงถึงความสามารถของผู้บรรเลงใน เร ื่องความแม ่ นยา ในดา ้ นจง ั หวะ ทา นองเพลง การบรรเลงเดี่ยว ซอสามสาย การบรรเลงเดี่ยว แซ็กโซโฟน
การบรรเลงเดย ี ่ วน ้ ั นม ี จ ุ ดม ่ ุ งหมายในการบรรเลง ดง ั น ี ้ ๑. เพื่อแสดงถึงความสามารถของผู้บรรเลงในด้านการบรรเลง การจดจ า จังหวะ ท านองของบทเพลง และบรรเลงไดไ้ พเราะไม ่ ผด ิ พลาด ๒. เพ ื่อแสดงถ ึ งทางเพลงวา ่ ม ี ความไพเราะเหมาะสมมากเพ ี ยงใด การบรรเลงเด ี่ยวสามารถบรรเลงไดท ้ ้ ง ั เคร ื่องดนตร ีไทยและสากล ซ่ึ งเทคน ิ คท ี่สา คญ ั ท ี่ใชใ้ นการบรรเลงม ี ดง ั น ้ ี การเดี่ยวระนาดเอก การเดี่ยวเปี ยโน
๑. ผู้บรรเลงต้องมี ความสามารถและ ฝี มือในการบรรเลง ๒. ผู้บรรเลงต้องฝึก จดจ าจังหวะ ท านอง ของบทเพลง เพื่อให้ บรรเลงได้ถูกต้อง ๓. ผู้บรรเลงต้องฝึก อ ่ านตว ัโนต ้ ก ่ อนการ บรรเลงเสมอ ๕. ผู้บรรเลงต้องมีสมาธิในการ บรรเลงบทเพลง เพื่อให้บรรเลง ได้ถูกต้องตามจังหวะและ ท านองของบทเพลง ๔. ผู้บรรเลงต้องมีไหวพริบปฏิภาณในการ บรรเลง เพราะการบรรเลงเด ี่ยวบางคร ้ ั งอาจ เก ิ ดเหต ุ การณ ์ ท ี่ไม ่ คาดฝั น เช ่ น เคร ื่องดนตรี ม ีปั ญหาหร ื อเก ิ ดเหต ุ ขด ั ขอ ้ งทางเทคน ิ ค ผู้บรรเลงต้องมีไหวพริบปฏิภาณในการ แกป้ ั ญหาเฉพาะหนา ้ เพ ื่อใหก ้ ารบรรเลง ดา เน ิ นไปไดอ ้ ยา ่ งราบร ื่นท ี่ส ุ ด เทคนิคที่สําคัญที่ใช้ในการบรรเลงดนตรีเดี่ยว
๒. เทคนิคและการแสดงออกในการบรรเลงดนตรีรวมวง การบรรเลงรวมวงหรือการผสมวง เป็ นการบรรเลงพร ้ อม ๆ กน ั ท ้ ง ั วงดนตร ีโดยนา เอาเคร ื่องดนตร ี แต ่ ละประเภทมาบรรเลงร ่ วมกน ั เป็ นวง ซึ่งในการผสมวงจะต้องเลือกเครื่องดนตรีที่มีความเหมาะสมกลมกลืนกน ั การบรรเลงวงออร์เคสตรา
เทคนิคที่ใช้ในการบรรเลงดนตรี ๑. ฝึ กฟังจังหวะเพื่อให้ สามารถบรรเลงดนตรี ได้ถูกต้องตามจังหวะ และช ่ วยใหว ้ งบรรเลง ไดอ ้ ยา ่ งราบร ื่น ๒. ผู้บรรเลงจะต้องฝึก การอ ่ านโนต ้ เพลงท ี่จะ บรรเลงเพื่อให้บรรเลง ได้ถูกต้อง ๓. ผู้บรรเลงจะต้องมี ความร ั บผด ิ ชอบต ่ อ กล ุ ่ มในการบรรเลง ดนตร ี ร ่ วมกน ั ๔. ฝึ กฟังท านองเพลงแนวอื่น ๆ เพื่อให้ทราบถึงการเรียบเรียงเสียง ประสานและบรรเลงได้หลากหลาย เขา ้ใจบทเพลงไดง ้่ ายข ้ึ น ๕. ขณะบรรเลงผู้บรรเลงต้องมี ความมน ั่ใจและบรรเลงไดเ ้ ขา ้ จง ั หวะ ทา นองกบ ั ผบ ู ้ รรเลงอื่น
เทคนิคและการแสดงออก ในการขบ ั ร ้ องเดย ี่วและหม ่ ู เทคนิคและการแสดงออก ในการบรรเลงดนตรีเดี่ยวและรวมวง การขับร้องและบรรเลงดนตรี การขับร้องเดี่ยวผู้ขับร้องควรมีเทคนิค ในการขบัร ้ อง ม ี น ้ า เส ี ยงไพเราะจะทา ให้ ขับร้องบทเพลงได้ไพเราะ และการ ขบัร ้ องหม ู ่ผู้ขับร้องจะต้องร้องด้วย ความพร ้ อมเพร ี ยงกนัและใชเ ้ ทคน ิ คใน การขับร้อง เพื่อให้ขับร้องได้ไพเราะน ่ าฟัง การบรรเลงดนตรีเดี่ยวเป็ นการแสดง ความสามารถท ้ งัจงัหวะ ทา นองฝี ม ื อ ผบ ู ้ รรเลง ซ่ึ งตอ ้ งม ี ความแม ่ นยา ในตัวโน้ต มีเทคนิคในการบรรเลง และการบรรเลง ดนตรีรวมวง ผู้บรรเลงต้องมีความเข้าใจ ตัวโน้ต จังหวะ บทเพลงบรรเลงได้ พร ้ อมเพร ี ยงกนัจะทา ใหบ ้ ทเพลงม ี ความ ไพเราะ ผง ั สร ุ ปสาระส ํ าคญ ั