อธิบายอิทธิพลของวัฒนธรรมที่มีผลต่อเนื้อหา ของละคร (ศ ๓.๒ ม.๒/๓) หน่วยการเรียนรู้ที่ ๑๔ ตัวชี้วัด
ผังสาระการเรียนรู้ สมัยน่านเจ้า สมัยอยุธยา สมัยรัตนโกสินทร์ สมัยสุโขทัย สมัยธนบุรี การละครสมัยต่าง ๆ ยุคสมัยของละคร
การละครไทยมีมาตั้งแต่สมัยโบราณ เป็นการแสดงที่มีแบบแผนและได้รับอิทธิพลทาง วัฒนธรรมของต่างชาติเข้ามาด้วย ซึ่งแต่ละยุคสมัยจะมีรูปแบบการแสดงที่ปรับปรุงและ พัฒนาขึ้น รวมถึงเกิดละครประเภทใหม่ ๆ ขึ้น ละครไทยแบ่งออกเป็นยุคสมัยต่าง ๆ ดังนี้ สมัยน่านเจ้า อาณาจักรน่านเจ้าปัจจุบันอยู่ในเขตประเทศจีนตอนใต้ จากการศึกษาพบว่ามี การนำละครเรื่อง มโนราห์มาแสดง เป็นของพวกไต ซึ่งคือคนไทย แต่เป็นพวกที่ไม่ได้อพยพ ลงมา จึงเกิดการสันนิษฐานว่าเป็นละครเรื่องแรกที่นำมาแสดง อดีต
สมัยสุโขทัย ในสมัยสุโขทัยไม่มีหลักฐานเกี่ยวกับการละคร มีแต่การแสดงระบำและรำ และ ต่อมาได้รับอิทธิพลทางวัฒนธรรมจากประเทศอินเดียจนเกิดการพัฒนาการแสดงที่มีแบบแผน มากขึ้น เรียกว่า โขน ละคร ฟ้อนรำ และมีการแสดงละครแก้บนกับละครยกด้วย สมัยอยุธยา ในสมัยอยุธยาการแสดงละคร มีหลักและแบบแผนมากขึ้น และเกิดการ แสดงละครขึ้น ได้แก่ ละครชาตรี ละครนอก ละครใน และโขน เพราะได้รับ วัฒนธรรมต่างชาติเข้ามาผสมผสานจึงทำ ให้การแสดงละครเป็นไปตามหลัก นาฏศิลป์มากขึ้น การแสดงโขนกลางแปลงเป็นการแสดงโขนกลางแจ้ง สันนิษฐาน ว่าเป็นโขนประเภทแรกที่เกิดขึ้นตั้งแต่สมัยอยุธยา ที่มา : http//mbasic.facebook.comPhimaiSociet
อนาคต สมัยธนบุรีสมัยธนบุรีเป็นสมัยที่ต่อจากการเสียกรุงศรีอยุธยา ทำ ให้ผู้เชี่ยวชาญด้านศิลปะการแสดงต่าง ๆ กระจัดกระจายไปทั่ว เพราะผลจากสงคราม เมื่อพระเจ้ากรุงธนบุรีขึ้นครองราชย์ ได้ทรงฟื้นฟูศิลปะการละครขึ้นใหม่ และได้รวบรวมศิลปินและ บทละครที่กระจัดกระจายไปมาไว้รวมกัน อีกทั้งทรง พระราชนิพนธ์บทละครเรื่องรามเกียรติ์ขึ้น ๕ ตอนคือ ตอนหนุมานเกี้ยวนางวานรินทร์ ตอนท้าวมาลีวราชว่าความ ตอนทศกัณฐ์ตั้งพิธีทรายกลด (เผารูปเทวดา) ตอน พระลักษมณ์ ถูกหอกกบิลพัท ตอนปล่อยม้าอุปการ และเกิดคณะละครหลวง และเอกชนขึ้นมากมาย
สมัยรัตนโกสินทร์ รัชกาลที่ ๑ ทรงปรับปรุงฟื้นฟูการละคร รวบรวมตำราฟ้อนรำไว้เป็นหลักฐานที่สำคัญ มีการปรับปรุงละครใน และพระราชนิพนธ์บทละครเรื่องอุณรุท รามเกียรติ์ ดาหลัง และ อิเหนา รัชกาลที่ ๒ เป็นสมัยที่วรรณคดีเจริญรุ่งเรือง เป็นยุคทองของศิลปะแห่งการละคร มีบทละครและโขนเกิดขึ้นมากมาย ได้ทรงพระราชนิพนธ์บทละครนอก เรื่องสังข์ทอง ไชยเชษฐ์มณีพิชัย ไกรทอง และคาวี เป็นสมัยที่เป็นรากฐานการละครไทย รัชกาลที่ ๓ ทรงไม่สนับสนุนการละคร และทรงยกเลิกละครหลวง แต่ไม่ได้ทรงห้ามให้มี ผู้จัดแสดงละคร จึงเกิดคณะละครของเจ้านาย ขุนนางอย่างแพร่หลาย อนาคต
รัชกาลที่ ๔ ทรงฟื้นฟูละครหลวงขึ้นใหม่ ทรงให้คนทั่วไปมีละครชายหญิงได้ และทรงห้ามบังคับผู้คนมาฝึกละคร ให้มาด้วยความสมัครใจ และละครที่มิใช่ของหลวงห้ามใช้รัดเกล้ายอด เครื่องแต่งตัวลงยาพาน ทองหีบทองเป็นเครื่องยกในบททำขวัญห้ามใช้แตรสังข์ หัวช้างห้ามทำสี เผือก ยกเว้นหัวช้างเอราวัณ และทรงประกาศกฎหมายภาษีมหรสพ เมื่อ พ.ศ. ๒๔๐๒ รัชกาลที่ ๕ การละครในสมัยนี้เริ่มมีการเปลี่ยนแปลง เนื่องจากในสมัย นี้ได้มีการติดต่อกับชาวต่างชาติ ทำให้ได้รับวัฒนธรรมของต่างชาติเข้า มา รวมถึงรูปแบบของละครจึงเกิดละครที่นำรูปแบบของละครต่างชาติ เข้ามาผสมผสาน เช่น ละครพันทาง ละครดึกดำบรรพ์ ละครร้อง ละครพูด ทรงยกเลิกกฎหมายการเก็บอากรมหรสพ ทำให้กิจการละคร เฟื่องฟูขึ้นมาก
รัชกาลที่ ๖ ในสมัยนี้การละครและดนตรีมีความเจริญรุ่งเรืองมาก ถือว่าเป็นยุคทอง ทรงจัดตั้งกองมหรสพเพื่อบำรุงการนาฏศิลป์และดนตรี พระองค์ทรงเป็นบรมครูของเหล่า ศิลปิน เพราะได้ทรงปรับปรุงคิดค้นละคร เช่น ละครพูด ละครร้อง ละครดึกดำบรรพ์ ทรงพระราชนิพนธ์บทละคร โขน ฟ้อนรำไว้จำนวนมาก รัชกาลที่ ๗ ในสมัยนี้บ้านเมืองเกิดความคับขัน เศรษฐกิจตกต่ำ จึงยกเลิกกองมหรสพเพื่อ ช่วยเศรษฐกิจของประเทศและต่อมา พ.ศ. ๒๔๗๘ ได้ย้ายกองมหรสพไปสังกัดอยู่กับ กรมศิลปากร เกิดละครเพลงและละครหลวงวิจิตรวาทการ
รัชกาลที่ ๙ - ปัจจุบัน การละครไทยได้มีการปรับปรุงและพัฒนาขึ้นเรื่อยมา มีการนำ ดนตรีสากลและละครสากลมาแสดงมากขึ้น มีการนำเทคโนโลยีที่ทันสมัยมาใช้ในการแสดง เช่น การสร้างฉากที่เหมือนจริง ตัวละครเหาะได้ การใช้เทคนิค แสง สี เสียง ต่าง ๆ เพื่อให้ละครมีความน่าสนใจและสมจริงมากขึ้น ในปัจจุบันมีละครที่เกิดขึ้นมากมาย มีความ ทันสมัยให้ข้อคิด และตอบสนองความต้องการของผู้ชม เป็นละครที่สะท้อนถึงสังคม วิถีชีวิต เรื่องราวในอดีต และอนาคตมากขึ้น
ผังสรุปสาระส าคัญ