หน ่ วยการเร ี ยนร ้ ู ท ี ่ ๘ ละคร
ละคร ละครกับชีวิต ตัวละครและการ วางลักษณะนิสัย ของตัวละคร โครงเรื่อง ความคิด หร ื อแก ่ นของเร ื่อง บทสนทนา ผง ั สาระการเร ี ยนร ้ ู องค์ประกอบของ บทละคร ตัวชี้วัด ๑. ระบุโครงสร้างของบทละครโดยใช้ศัพท์ทางการละคร (ศ ๓.๑ ม.๓/๑) ๒. นา เสนอแนวค ิ ดจากเน ้ ื อเร ื่องของการแสดงท ี่สามารถนา ไปปรับใช้ใน ชีวิตประจ าวัน (ศ ๓.๑ ม.๓/๗)
องค์ประกอบของบทละคร ละครเป็ นการแสดงที่เป็ นเรื่องราว สะท้อนให้เห็นถึง ว ิ ถ ี ช ี ว ิ ต เร ื่องราวต ่ าง ๆ ของคนในสง ั คม ซ่ึ งละครท ี่มีความ สมบ ู รณ ์ จะตอ ้ งประกอบดว ้ ยองคป์ ระกอบของละคร ม ี ดง ั น ้ ี ๑. โครงเรื่อง ในการแต ่ งบทละครจะตอ ้ งม ี การวางโครงเร ื่อง เพ ื่อสร ้ างตว ั ละครให้ ม ี ช ี ว ิ ตเหม ื อนจร ิ งและจะตอ ้ งวางโครงเร ื่องวา ่ จะใหล ้ ะครเป็ นแนวใด ซ่ึงใน การเขียนบทละครจะต้องค านึงถึงแนวคิดของเรื่องเป็ นหลัก เพราะใน การเข ี ยนเคา ้โครงเร ื่องจะตอ ้ งถ ื อเอาสถานการณ ์ และเหต ุ การณ ์ ต ่ าง ๆ ท ี่ม ี ความต ่ อเน ื่องใหม ้ าสม ั พน ั ธ ์ กน ั วางจ ุ ดปั ญหาและจ ุ ดน ่ าสนใจ ตลอดจนตว ั ละครมาแกป้ ั ญหาจนถ ึ งจ ุ ดจบของเร ื่อง
หลักเกณฑ์ในการ พิจารณาโครงเรื่อง เหต ุ การณ ์ ต ่ าง ๆ ในเร ื่องเด ่ นชด ั และสม ั พน ั ธ ์ กน ั หร ื อไม ่ การน าเรื่องราว ไปส ู ่ จ ุ ดจบ ท าได้เหมาะสม หร ื อไม ่ มีเหตุการณ์ให้ ชวนติดตาม อยา ่ งไร มีบทอารมณ์ อยา ่ งไรกา หนดไว ้ ก ี่ตอน ความเข้มข้นของ เร ื่องเป็ นอยา ่ งไร ม ี ขอ ้ ค ิ ดใหก ้ บ ั ผช ู ้ มอยา ่ งไรบาง ้ การเขียนโครงเรื่องมีหลักเกณฑ์ในการพิจารณา ดังนี้
๒. ตัวละครและการวางลักษณะนิสัยของตัวละคร ในการวางลก ั ษณะน ิ สย ั ของตว ั ละครน ้ น ั ผเ ู ้ ข ี ยนบทละครตอ ้ งวาง ลก ั ษณะของตว ั ละครในเร ื่องท ุ กตว ั วา ่ จะใหม ้ี น ิ สย ั อยา ่ งไร ม ี วถ ิี ช ี ว ิ ตอยา ่ งไร เช ่ น เป็ นล ู กชายมหาเศรษฐ ี ม ี น ิ สย ั เอาแต ่ใจเสเพลไม ่ ร ู ้ จก ั ทา งาน เป็ นการวาง ลก ั ษณะน ิ สย ั ของตว ั ละคร เพ ื่อใหผ ้ ช ู ้ มสามารถเขา ้ใจไดว ้ า ่ ตว ั ละครแต ่ ละตว ั ม ี ลก ั ษณะน ิ สย ั อยา ่ งไร การแสดงละครน ้ น ั ผแ ู ้สดงจา เป็ นต้อง ถ ่ ายทอดลก ั ษณะน ิ สย ั ของตว ั ละครน ้ น ั ออกมาส ู ่ ผช ู ้ มไดถ ้ ู กตอ ้ ง เพ ื่อนา ไปส ู ่ จ ุ ดม ุ ่ งหมายของ เร ื่องต ้ ง ั แต ่ ตน ้ เร ื่องจนจบเร ื่อง
๓. ความคิดหรือแก่นของเรื่อง ความค ิ ดหร ื อแก ่ นของเร ื่องค ื อจ ุ ดม ุ ่ งหมายหลก ั หร ื อขอ ้ ค ิ ดต ่ าง ๆ ท ี่ ผู้เขียนบทละครจะสอดแทรกไว้ในเรื่องเพื่อให้ผู้ชมได้รับข้อคิดจากการชมละคร น ้ น ั เช ่ น สอดแทรกในเร ื่องของความด ีไม ่ ทา ความชว ั่ความร ั กความกตัญญู แนวค ิ ดของเร ื่องในแต ่ ละเร ื่องจะแตกต ่ างกน ัไป ซ่ึ งข ้ึ นอยก ู ่ บ ั ผเขียน ู ้ ตว ั อยา ่ งแนวค ิ ดของเร ื่อง เช ่ น ลิลิตพระลอเป็ น เร ื่องราวเก ี่ยวกบ ัโศกนาฏกรรมความร ั ก ค ่ ู กรรมเป็ นเร ื่องราวเก ี่ยวกบ ั การส ูญเส ี ยความรก ั แนวทางในการกา หนดจ ุ ดสา คญ ั ของเร ื่องในแต ่ ละเร ื่องจะใชเป็ น ้ แก ่ นของเร ื่องเพ ื่อวางโครงเร ื่องและสร ้ างตว ั ละครใหม ้ี ความเหมาะสม กลมกล ื นกน ั
๔. บทสนทนา บทสนทนาเป็ นแนวทางในการแสดงออกถึงบุคลิกของตัวละคร ตลอดจนแนวค ิ ด ปร ั ชญาพ ้ ื นฐานทางความร ู ้ส ึ กน ึ กค ิ ด ซ่ึ งส ่ วนมากตัวเอกของ เร ื่องจะเป็ นตว ั ท ี่ม ี บทสนทนาอยา ่ งฉลาดเตม ็ไปดว ้ ยเหต ุ ผลล ึ กซ ้ึง ซึ่งจะท าให้ ละครเขม ้ ขน ้ ข ้ึ น
ละครกับชีวิต ละครส ่ วนใหญ ่ เป็ นเร ื่องราวท ี่สะทอ ้ นมาจาก วิถีชีวิตของคนในสังคม ซึ่งผู้ชมสามารถเข้าใจเรื่องราว ท ี่เก ิ ดข ้ึ นไดง ้่ ายและนา ขอ ้ ค ิ ดท ี่ไดม ้ าปรับใช้ใน ช ี ว ิ ตประจา วน ั เพราะละครส ่ วนใหญ ่ จะสอดแทรก เรื่องราวด้านจริยธรรม ศีลธรรม ละครเป็ นส ิ่งท ี่ม ี ค ุ ณค ่ าต ่ อผช ู ้ มละคร เพราะสามารถเป็ นเครื่องมือใน การปร ั บปร ุ งบ ุ คล ิ กภาพดา ้ นมารยาทสง ั คม ท ่ าทางการพด ู รวมถ ึ งค ุ ณธรรม จริยธรรม ที่ละครได้สอดแทรกข้อคิดที่ดีไว้ ซึ่งผู้เขียนบทละครจะเป็ น ผส ู ้ อดแทรกไวใ้ นเน ้ ื อเร ื่องอ ี กท ้ ง ั ผเ ู ้ ข ี ยนบทละครจะตอ ้ งคา น ึ งถ ึ งส ิ่งต ่ าง ๆ ดง ั ต ่ อไปน ้ ี
๑. ด้านสติปัญญา (Intellectual Value) คือ ม ีปร ั ชญาอะไรท ี่แฝงอยใ ู ่ นละครในแง ่ใดบา ้ ง เช ่ น ในแง ่ จ ิ ตว ิ ทยา ไดแ ้ ก ่ปั ญหาเดก ็ วย ั ร ุ ่ น และความไม ่ เขา ้ใจทา ใหเ ้ ก ิ ดช ่ องวา ่ งระหวา ่ งวย ั หน ุ ่ มสาว กบ ั วย ั ผใ ู ้ หญ ่ สร ้ างปั ญหาความไม ่ ร ั บผด ิ ชอบต ่ อตนเองครอบคร ั วและประเทศชาติ ๒. ค ุ ณค ่ าทางอารมณ ์(Emotional Value) ในสภาพการณ ์ปั จจ ุ บน ั น ้ ี ม ีปั ญหาหลายอยา ่ งท ี่ทา ใหค ้ นในสง ั คมเก ิ ด ความเคร ี ยด ฉะน ้ น ั ละครหร ื อภาพยนตร ์ จ ึ งเป็ นส ิ่งม ี ค ่ าท ี่มน ุ ษยพยายามสรรหา ์ มาเพ ื่อแลกกบ ั อารมณ ์ และสภาพแวดลอ ้ มท ี่ทางสง ั คมหยบ ิ ยน ื่ให ้ เพ ื่อต้องการ ช ี ว ิ ตท ี่ด ี กวา ่ ม ี ความผอ ่ นคลายจากความเคร ี ยด และสามารถม ี ความส ุ ขความ พอใจแมว ้ า ่ จะเป็ นช ่ วงส ้ น ั เพ ี ยงละครแสดงกต ็ าม
ไดแ ้ ก ่ ค ุ ณค ่ าท ี่ไดส้ ม ั ผส ั ทางห ู ทางตา ส ิ่งเหล ่ าน ้ ี อาจเป็ นค ุ ณค ่ าท ี่ก ่ อใหเ ้ ก ิ ด ความซาบซ ้ึ งในดา ้ นส ุ นทร ี ยะ ๓. ค ุ ณค ่ าทางนามธรรมหร ื อน ิ รร ู ป (Abstract Value)
ละคร องค์ประกอบ ของบทละคร ละครกับชีวิต องคป์ ระกอบของบทละคร เป็ นส ิ่ง ที่ท าให้ละครมีความสมบูรณ์ ม ี เร ื่องราวท ี่สน ุ กสนานน ่ าต ิ ดตาม ละครเป็ นส ิ่งท ี่สะทอ ้ นว ิ ถ ีชีวิต เร ื่องราวต ่ าง ๆ ของคนในสง ั คม ซ่ึ ง สอดแทรกขอ ้ ค ิ ดต ่ าง ๆ ท ี่ผชม ู ้ สามารถน าไปปรับใช้ใน ชีวิตประจ าวันได้ ผง ั สร ุ ปสาระส าคญ ั