ชุดวิชาชันโรง

7.1 วธิ ีการเก็บน้ำผง้ึ ชันโรง

การเก็บผึ้ง ผึ้งชันโรง เป็นผึ้งที่มีรังท่ีมีรวงผ้ึงติดอยู่กับผนังมีลักษณะเรียงซ้อนกัน ประมาณ
4 – 5 รังในโพรงเดียวกัน มีรวงผ้ึงท่ีผ้ึงสร้างเพื่อเป็นที่อยู่ของตัวอ่อนและเก็บน้ำหวานจะติดกับผนังฝาลัง
ด้านบน เม่ือผ้ึงเข้ามาอาศยั อย่ใู นรังผึ้ง มีตัวอ่อนหรือมีการสะสมน้ำผง้ึ ในรังมาก ผู้เล้ียงจะสังเกตได้จากยก
ลงั หากมีน้ำหนักมาก แสดงว่ามีผ้ึงอาศัยอยู่มาก ผู้เลย้ี งผ้ึงก็จะตัดรวงผ้ึงที่มีตัวอ่อนผ้ึงออกมา นำตวั อ่อนผึ้ง
ไปเป็นอาหารหรอื ขายให้กบั ผู้บริโภคตัวอ่อนผึ้ง สามารถเก็บรวงนํ้าผ้ึงท้ังรวงที่ปิดฝาหลอดรวงและไม่ปิดฝา
หลอดรวง ออกจากรงั ผ้งึ ไดผ้ ูเ้ ล้ยี งผงึ้ สามารถเก็บน้ำผง้ึ ไดร้ ะหว่าง 2 - 4 กิโลกรัมต่อรงั ต่อปี

วิธีเก็บน้ำผึ้งชนั โรง มขี น้ั ตอนดังนี้

1. ยกฝาหีบบนท่ีมีน้ำผ้ึง แต่ไม่มีตัวอ่อนของผ้ึงแล้วค่อย
ๆ ไลใ่ ห้ตัวผ้ึงออก

2.ใช้มีดบางปลายแหลมแช่น้ำร้อนจนมีดร้อนปาดแผ่น
ไขผึ้งทปี่ ิดหลอดรวงเก็บน้ำหวานออก

3.นำภาชนะทเ่ี ตรียมใสร่ บั รงั ผึ้งท่ตี ดั แลว้

4. ใช้ไม้บดรังผ้ึงหรือใช้มีดสับรังผ้ึงน้ำหวานให้ละเอียด
ท่สี ามารถกรองเอานำ้ ผ้ึงได้

การเลยี้ งผึ้งชนั โรง

5.ใส่ที่กรองผ้าฝ้ายให้น้ำผ้ึงหยดลงในท่ีรองรับน้ำผึ้ง
น้ำผ้ึงที่ได้มีปริมาณน้ําในน้ําผ้ึงมากกว่า 21 เปอร์เซ็นต์
และมีจุลินทรีย์ที่ติดมากับมือผู้เล้ียงผึ้งในขณะที่บีบค้ัน
น้ำผ้ึงออกจากรวงผึ้งทำให้น้ำผึ้งที่ได้เกิดการหมักและ
บดู เสียได้ทงิ้ ไว้ 1 คนื น้ำผึ้งหยดจนหมด

6.นำน้ำผ้ึงที่กรองสะอาดแล้วบรรจุขวดที่สะอาดผ่านการ
ต้มด้วยความเดือด 100 องศาเซนเซียส ปิดฝาให้แน่น
นำไปตากแดด ประมาณ 3–4 วนั เพ่ือใหน้ ำ้ ผ้งึ เหนยี วขน้

7. นำน้ำผ้ึงไปบรรจุภัณฑ์ใช้ขวดท่ีต้มในน้ำเดือด100
องศาเซลเซียสตามขนาดที่ตลาดต้องการปิดฝาขวดให้
แน่น เตรยี มนำไปขาย

การเล้ยี งผง้ึ ชนั โรง

แบบทดสอบก่อน-หลังเรียน
ตอนที่ 7 วิธีการเก็บนำ้ ผึ้งชันโรง
ให้ผู้เรียนทำเครื่องหมายxลงในกระดาษคำตอบข้อสอบมีทั้งหมด 10 ข้อ ให้ตอบทุกข้อ
เวลา 10 นาทีคะแนนเตม็ 10 คะแนนโดยใชต้ ัวเลอื กทก่ี ำหนดใหต้ อบคำถามตอ่ ไปนี้
............... 1. มดี แบบไหนกไ็ ด้และเปน็ อปุ กรณ์ท่ีจำเปน็ ในการเลย้ี งผึง้ ชันโรง
............... 2. การเล้ียงผ้งึ ชนั โรงไมค่ วรเกบ็ ฤดฝู น
............... 3. การตดั รงั ทมี่ ีตัวอ่อนไม่สง่ ผลต่อการหนรี งั ของผง้ึ
............... 4. การใชไ้ ฟเผารงั สามารถทำไดส้ ะดวกกวา่ ตดั รงั
............... 5. การตากแดดน้ำผึง้ หลงั เกบ็ น้ำในนำ้ ผึง้ ระเหยทำใหน้ ้ำผง้ึ สแี ดงเขม้ ขนึ้
............... 6. เชอื้ แบคทเี รยี ทำใหน้ ำ้ ผ้ึงบูดเสยี
............... 7. การเกบ็ น้ำผึ้งฤดฝู นทำให้ผง้ึ ใหผ้ ง้ึ ตายทั้งรงั ได้
............... 8. ภาชนะท่ีรับรองน้ำผึ้งท่ดี คี วรเปน็ ภาชนะเนอ้ื สแตนเลส
............... 9. ภาชนะทใี่ ช้บรรจุภัณฑส์ ามารถควรต้มในน้ำเดอื ดฆา่ เชือ้ แบคทีเรียกอ่ นเสมอ
............... 10. อุปกรณ์ทใ่ี ชล้ ้างเชด็ ใหแ้ หง้ กอ่ นเกบ็ ใส่กล่องสะดวกการนำไปใช้ใหม่

การเลย้ี งผ้ึงชนั โรง

ตอนที่ 8
การบรรจุภณั ฑน์ ำ้ ผึ้งชันโรง

สำระสำคญั
การเรียนร้กู ารบรรจุภัณฑน์ ้ำผึ้งชันโรง หากผู้เรียนเรยี นรขู้ ั้นตอนและวธิ ีการอย่างเขา้ ใจและลงมือ

ปฏิบัติจริงตามขนั้ ตอนแล้ว สามารถบรรจุภัณฑ์น้ำผึ้งชันโรงได้ สร้างมูลคา่ เพิ่ม และสนองความต้องการของ
ตลาด ผูเ้ ขียนจงึ ได้ลำดับรวบรวมรูปแบบการบรรจภุ ัณฑ์นำ้ ผึง้ ในรปู แบบต่างๆ เชน่ เปน็ ของชำร่วย เป็นของ
ฝาก เพ่อื ใหผ้ เู้ รยี นได้ฝึกปฏิบัติและสามารถนำความรู้ไปประยุกตใ์ ช้ประสบความสำเรจ็ ได้
จดุ ประสงค์

อธบิ ายการบรรจุภณั ฑ์น้ำผง้ึ น้ำผ้ึงรปู แบบตา่ งได้
ขอบข่ายเนื้อหา

เรอื่ งที่ 8.1 การบรรจุภณั ฑ์น้ำผงึ้

การเลย้ี งผึ้งชนั โรง

8.1 การบรรจภุ ัณฑ์น้ำผ้ึง

การบรรจภุ ัณฑ์นำ้ ผงึ้

ผู้เล้ียงผ้ึง ส่วนใหญ่มีการจำหน่ายน้ำผ้ึงอยู่ที่บ้านโดยกลุ่มลูกค้าเป็นคนในชุมชน มีการจำหน่ายใน

รปู แบบขนาดขวดไวตามิลค์ 330 cc ที่ราคาขวดละ 200 - 500 บาทบางรายมีการจำหน่ายไขผึ้งเป็นรายได้

เสริมราคากโิ ลกรมั ละ 100-150 บาท

การบรรจภุ ณั ฑน์ ้ำผึ้งเปน็ ของชำรว่ ย

การเตรียมอุปกรณ์มดี งั น้ี

1. นำ้ ผ้ึง
2. โบว์
3. ขวดพรอ้ มฝา ขนาดต่างๆ ทผ่ี ่านการต้มนำ้ เดือด 100 องศาเซนเซยี ส
4. ผ้าหลากสี
5. กาว
6. ลวดสหี ลาก

นำ้ ผง้ึ โบว์ ผา้ หลากสี

การเล้ยี งผ้งึ ชันโรง

ขวดพร้อมฝา กรรไกร กาว

บรรจุภณั ฑ์นำ้ ผงึ้ แบบต่างๆเป็นของชำรวยทเ่ี สรจ็ เรียบร้อย

การบรรจนุ ้ำผ้งึ เปน็ ของฝาก

การเล้ยี งผ้งึ ชันโรง

แบบทดสอบหลังเรยี น
ตอนที่ 9 การบรรจุภัณฑน์ ้ำผง้ึ
ให้ผู้เรียนทำเคร่ืองหมายxลงในกระดาษคำตอบข้อสอบมีท้ังหมด 10 ข้อให้ตอบทุก
ขอ้ กำหนดเวลา 10 นาทคี ะแนนเต็ม 10 คะแนนโดยใช้ตวั เลือกท่ีกำหนดให้
ตอบคำถามต่อไปนี้
................ 1. ขวดบรรจเุ ป็นอปุ กรณ์ที่จำเป็นในการบรรจภุ ัณฑ์น้ำผึง้ ชนั โรง
................ 2. ขวดต้มในน้ำเดือด 100 องศาเซลเซียส หรือตากแดดสามารถนำมาใช้บรรจุภัณฑ์ได้ดี
เทา่ กัน
................ 3. ของขำรวยนำ้ ผง้ึ เป็นทนี่ ิยมมากทสี่ ดุ
................ 4. กรรไกรเปน็ อุปกรณ์ท่จี ำเปน็ สำหรบั ทำการประดิษฐ์ตกแต่งความสวยงาม
................ 5. การบรรจภุ ณั ฑอ์ าจติดเชื้อจากมอื
................ 6. น้ำผ้งึ บูดสาเหตมุ าจากถูกแดดรอ้ น
................ 7. นำ้ ผง้ึ บูด ทำให้นำ้ ผง้ึ เปรี้ยว
................ 8. การบรรจขุ วดคอขวดธรรมดาเปน็ ทน่ี ิยมและตน้ ทุนตำ่
................ 9. การตกแต่งสวยงามบรรจภุ ณั ฑ์เสยี เวลาและเปน็ การส้นิ เปลือง
............... 10. ภาชนะทใี่ ชบ้ รรจภุ ัณฑส์ ามารถควรต้มในนำ้ เดอื ดฆา่ เช้ือแบคทีเรยี ก่อนเสมอ

การเลี้ยงผงึ้ ชันโรง

ตอนที่ 9
การจดั การและการตลาด

สาระสำคญั
การจัดการและการตลาด เป็นสิ่งที่ช่วยให้ผู้ประกอบการสามารถผลิตสินคา้ ใหต้ รงกับความตอ้ งการ

ของตลาด ซ่ึงจะนำไปสู่ผลกำไรในการประกอบการ ผู้ผลิตทุกคนจะต้องมีความรู้เรื่อง การคิดราคาต้นทุน
และการกำหนดราคาขาย ตลอดถงึ การจดั ทำบญั ชีรบั จ่ายแบบบัญชเี บื้องต้น (บญั ชีชาวบา้ น)
จุดประสงค์

1. คดิ ราคาตน้ ทนุ และกำหนดราคาขายไดถ้ ูกต้อง
2. บอกข้นั ตอนของการจัดจำหนา่ ยไดถ้ ูกต้อง
3. จัดทำบัญชรี ับจา่ ยเบ้ืองตน้ ได้ถูกตอ้ ง
ขอบข่ายเนื้อหา
เรื่องท่ี 9.1 การคดิ ราคาตน้ ทุนและกำหนดราคาขาย
เร่อื งท่ี 9.2 การจดั จำหนา่ ย
เร่ืองท่ี 9.3 การจดั ทำบญั ชรี บั จ่ายเบ้อื งตน้

การเลย้ี งผ้ึงชนั โรง

9.1 การคดิ ราคาตน้ ทนุ และกำหนดราคาขาย

การคิดราคาตน้ ทุนและการคำนวณรายได้
ต้นทุนในการผลิตสินค้า เป็นปัจจัยสำคัญท่ีผู้เลี้ยงผ้ึงชันโรงควรทราบ เพ่ือใช้เป็นฐานในการ

ตัดสินใจในการลงทุน ประกอบดว้ ย
1. วัสดแุ ละอุปกรณ์ หมายถงึ

1.1 วสั ดอุ ปุ กรณส์ ำหรบั ทำหีบเล้ียงผ้ึง เช่น ไม้ ตะปู สังกะสี
1.2 วัสดุการบรรจภุ ัณฑ์ เชน่ ขวดสวยงามแบบตา่ งๆ
2. ค่าจ้าง หมายถงึ คา่ จา้ งประกอบรงั ผ้งึ ตอ่ 1 ชุด
3. ค่าโสหุ้ย หมายถงึ ค่าใช้จ่าย อนื่ ๆ ท่ีเกย่ี วข้องในการเล้ียงผ้ึง เช่น ค่าขนส่ง ค่าสื่อสภาพของอุปกรณ์ ค่า
น้ำค่าไฟฟ้า ค่าโฆษณาประชาสัมพันธ์ เป็นต้น ดังน้ันการตัดสินใจเล้ียงผึ้งชันโรง เพื่อความคุ้มรายได้ หรือ
เลี้ยงเพอ่ื ใช้บรโิ ภคในครัวเรือน โดยมสี ูตรในการคดิ ดังนี้

สูตรในการคดิ ต้นทนุ การผลติ = วัตถุดิบ+แรงงาน+ค่าโสหุ้ย

กำไร = จำนวนผลผลติ (ทั้งป)ี x ราคาขาย – ต้นทุนการผลติ

กำไรตอ่ เดือน= (จำนวนผลผลติ (ท้ังปี)x ราคาขาย)– ต้นทุนการผลติ
12 เดอื น

9.2 การจดั จำหน่าย

การจัดจำหน่ายน้ำผ้งึ
การจดั จำหน่ายนำ้ ผึ้ง สามารถทำได้หลายรปู แบบดงั น้ี

1. รวมกลุ่มผู้เล้ียงผึ้ง เพื่อการรวมกลุ่มต่อรองราคา สำหรับขายส่งโรงงานแปรรปู ผลิตภัณฑ์อาหาร
ยา และเครือ่ งสำอาง

2. ขายปลีกที่กลุ่ม โดยราคาขายจะต้องขายเทา่ กับราคาขายของร้านคา้ ทร่ี บั ซื้อของกลมุ่ อาชพี
3. หากไม่มีการลงทุนหรือการจัดตั้งกลุ่ม ผู้เลี้ยงสามารถขายปลีกหรือจัดจำหน่ายตามวิธีการต่างๆ
ดงั กล่าวได้ แตถ่ า้ มกี ารจดั ตั้งกลุม่ ทุกคนก็ตอ้ งปฏิบัตติ ามกติกาของกลุม่ นน้ั ๆ
ประโยชนท์ ี่ไดร้ ับจากการรวมกลุม่
1. เพ่ิมอำนาจต่อรองการรวมกลุ่มเป็นอันเหน่ึงอันเดียวกันย่อมเป็นการเพ่ิมพลังทางธุรกิจของ
สมาชิก
2. เพ่ิมขนาดของตลาดเมื่อผลิตสินคา้ ไดม้ ากขนึ้ สามารถรองรับตลาดที่กวา้ งขวางมากข้นึ

การเล้ยี งผ้งึ ชนั โรง

3. ร่วมกนั สร้างแนวความคิดใหมๆ่ ในการพฒั นาผลติ ภณั ฑก์ ารปรบั ปรงุ คณุ ภาพ

หลักการตลาด ซึ่งประกอบด้วยหลกั 4P ดังน้ี
1. ผลติ ภัณฑ์ (Product) จะตอ้ งแปลกใหมม่ ีคุณภาพสนองความตอ้ งการของผ้บู รโิ ภค
2. สถานท่ีจำหน่าย (Place) ข้นึ กับชนิดของสนิ คา้ ต้องเปน็ สถานท่ที ่ลี กู ค้ามองเห็นชดั เจนสะดดุ ตา
3. การโฆษณาประชาสมั พนั ธ์และการใชส้ ่อื ต่างๆเพื่อเผยแพร่สนิ คา้ (Promotion)
4. ราคา (Price) การกำหนดราคาขายต้องพิจารณาอย่างรอบคอบซ่ึงต้องรวมทุนท้ังหมดได้แก่วัตถุดิบ
แรงงานดอกเบีย้ ภาษคี า่ เสอ่ื มราคาคา่ โฆษณาประชาสมั พนั ธแ์ ละกำไร

9.3 การจดั ทำบัญชรี ายรบั - รายจ่ายเบื้องตน้

การจัดทำบัญชีรับ-จา่ ยเบอ้ื งต้น ชว่ ยให้ทราบถึงผลการดำเนนิ งานธรุ กิจต่างๆจะได้ทราบถึง
ผลกำไรขาดทุนมากนอ้ ยเพยี งใดเพื่อจะได้นำผลการดำเนนิ การปฏบิ ัตงิ านมาปรบั ปรุงแก้ไขตอ่ ไป

บญั ชรี บั – จ่ายประจำเดอื น มกราคม พ.ศ. 2565

วันที่ รายรับ จำนวนเงิน วนั ที่ รายจา่ ย จำนวนเงนิ

1 ม.ค. 2565 ขายนำ้ ผ้ึง 1,500 - 1 ม.ค. 2565 คา่ แรง 300 -
6 ม.ค. 2565 ขายน้ำผึง้ 500 - 6 ม.ค. 2565 200 -
ค่าอุปกรณ์ใส่
7 ม.ค. 2565 ขายนำ้ ผึ้ง 500 - นำ้ ผ้ึง
8 ม.ค. 2565 ขายน้ำผึ้ง 500 -
9 ม.ค. 2565 ขายน้ำผึ้ง 500 -
10 ม.ค. 2565 ขายน้ำผงึ้ 500 -
11 ม.ค. 2565 ขายน้ำผง้ึ 500 -

รวม 4,500 - รวม 500 -

การเลีย้ งผง้ึ ชนั โรง

แบบทดสอบกอ่ น-หลังเรียน
ตอนที่ 9 การจดั การและการตลาด
ให้ผู้เรยี นทำเครอื่ งหมาย x ลงในกระดาษคาตอบขอ้ สอบมีทงั้ หมด 10 ขอ้ ใหต้ อบทกุ ขอ้
เวลา 10 นาทคี ะแนนเต็ม 10 คะแนนโดยใช้ตัวเลือกท่กี ำหนดใหแ้ ล้วตอบคำถามต่อไปนี้
............ 1. การเป็นผู้ประกอบการท่ีสามารถประสบความสำเร็จได้นั้นจะต้องมีการวางแผนงานที่เป็น
ระบบ
............ 2. การพัฒนาตนเองให้มีเครือข่ายกว้างขวางจะช่วยทำให้มีที่ปรึกษามากในการขอความ
สนับสนนุ ในดา้ นตา่ งๆในอนาคตของผ้ปู ระกอบการ
............ 3. ผปู้ ระกอบการทด่ี คี วรจะใช้วัตถดุ ิบทค่ี ุณภาพนอ้ ยเพื่อลดตน้ ทนุ
............ 4. สตู รในการคดิ ตน้ ทุนการผลติ = วัตถดุ ิบ+แรงงาน+กำไร
............ 5. สูตรในการคิดราคาขาย = ตน้ ทนุ การผลิต + กำไร
............ 6. การรวมกลุม่ ในการผลิตและจัดจำหน่ายดกี วา่ การเป็นผูป้ ระกอบการรายเดียว
............ 7. สถานท่จี ำหน่ายควรเป็นสถานที่ที่เป็นศูนยก์ ลางของการคมนาคมและลูกค้ามองเห็นชัดเจน
สะดุดตา
............ 8. ผู้ประกอบการไมค่ วรนำค่านำ้ คา่ ไฟมาคดิ รวมในต้นทุนการผลติ
............ 9. ในการทำบัญชีตอ้ งจ้างบรษิ ัททำบัญชที มี่ ชี อื่ เสยี งเพือ่ ผลประโยชนข์ องสถานประกอบการ
........... 10. ผู้ประกอบการควรแบ่งระดบั ของลกู ค้าลูกค้าท่ีรำ่ รวยควรได้รับการต้อนรบั
ทด่ี ีกวา่

การเลี้ยงผึ้งชันโรง

แบบทดสอบความรหู้ ลงั เรียน
ชดุ วิชา การเล้ียงผึ้งชันโรง

คำชแี้ จง ให้ผ้เู รียนเลือกคำตอบทถ่ี ูกที่สุด เพียงคำตอบเดียว โดยทำเคร่ืองหมาย x ลงในกระดาษคำตอบ
ขอ้ สอบมที ั้งหมด 30 ข้อให้ตอบทุกข้อ คะแนนเต็ม 30 คะแนนเวลา 45 นาที

1. ผึ้งมกี ่ีชนดิ 4. ผึง้ ตวั ผู้ มีหน้าท่ี ขอ้ ใด
ก. 2 ชนิด ก. หาอาหาร
ข. 3 ชนดิ ข. ผสมพันธุ์
ค. 4 ชนิด ค. ปกป้องรัง
ง. 5 ชนดิ
ง. ทำความสะอาดรัง
2. ครอบครัวผึง้ ประกอบด้วย 3 วรรณะ ข้อใด
ไมใ่ ช่ 5. ขอ้ ตอ่ ไปนเ้ี ปน็ การพัฒนาวงจรชวี ติ
ก. ผึง้ งาน 4 ระยะของผงึ้ ยกเว้น
ข. ผ้ึงตัวผู้ ก. ไข่
ค. นางพญาผ้งึ ข. หนอน
ง. ผึง้ นางพญา ค. ดักแด้
ง. ด้วง

3. ประชากรในรงั ผงึ้ หนงึ่ รงั มีผงึ้ นางพญา 6. ขอ้ ใด คือ อาหารรองของผึ้ง
ก่ีตวั ก. ดอกไม้ปา่
ก. หนงึ่ ตวั ข. ดอกไม้วัชพชื
ข. หลายตวั ค. ดอกไมผ้ ัก
ค. 500 - 800 ตวั ง. ดอกไมผ้ ลไม้
ง หนง่ึ ตัวข้นึ ไป

การเลีย้ งผึ้งชนั โรง

7. เซลล์สืบพันธเุ์ พศผู้ของดอกไม้ทีผ่ ึ้งไปคลกุ เคล้า 11. ขอ้ ใดไมเ่ ปน็ ศัตรูของผ้ึงโพรงไทย

ตดิ ขามากับผึง้ เรียกว่า อะไร ก.ไร

ก. น้ำผึ้ง ข.มดแดง

ข. นมผ้ึง ค. จิ้งจก

ค. เกสรผ้ึง ง. ผีเสื้อ

ง. พรอพอลิส

12. ขอ้ ใดไมใ่ ช่ประโยชนข์ องน้ำผึ้ง

8. สว่ นสำคญั ท่สี ุดในการเลอื กสถานทีเ่ ลยี้ งผงึ้ โพรง ก. ใช้ผสมยา

ไทยคือ ข้อใด ข.ใช้ผสมอาหารและเครือ่ งด่มื

ก. แหลง่ น้ำ ค. ใชผ้ สมในเครือ่ งสำอาง

ข. ดอกไม้ผกั ง. ใช้ผสมยาใหเ้ ดก็ อ่อน

ค. ดอกไม้วชั พชื

ง. ดอกไมผ้ ลไม้ 13. ข้อใดเป็นคุณสมบตั ขิ องน้ำผ้ึง

ก. บำรงุ สมอง

9. ผง้ึ โพรงไทยชอบทำรงั ในพ้ืนท่ีทม่ี ีลักษณะ ข. ยาอายุยนื

อย่างไรมากทีส่ ดุ ค. รกั ษาโรคความจำเส่ือม

ก. พืน้ ท่ีปลกู ผัก ง. รกั ษาโรคข้อกระดูกเสอื่ ม

ข. พืน้ ทส่ี วนลำไย

ค. พน้ื ทีท่ มี่ ีการเผาปา่ 14. ส่วนสำคญั ท่ีสดุ ในการเลือกสถานท่ี เลีย้ งผง้ึ โพรง

ง . พ้นื ทท่ี ี่ไม่มสี ารเคมี ไทยคือ ข้อใด

ก. แหลง่ น้ำ

10. หลังจากผึ้งโพรงเข้ารังแล้ว ควรตรวจตรา ข. ดอกไม้ผกั

สภาพรังสปั ดาห์ละกี่ครั้ง ค. ดอกไม้วัชพชื

ก. สัปดาหล์ ะ 1-2 ครัง้ ง. ดอกไมผ้ ลไม้

ข. 2 สปั ดาห์ 1 คร้ัง

ค. 3 สัปดาห์ 1 ครัง้

ง. เดอื นละ 1 ครง้ั

การเล้ยี งผ้งึ ชนั โรง

15. การเกบ็ นำ้ ผงึ้ ควรเกบ็ ชว่ งใดดที ่ีสดุ 19. การทำฝารงั เลย้ี งผงึ้ ทีป่ ิด-เปิดควร
ก. ฤดดู อกไมโ้ รย อยู่ทางด้านใด
ข. ฤดดู อกไมบ้ าน ก. ขา้ งหนา้
ค. ฤดดู อกเริ่มผลดิ อก ข. ด้านบน
ง. ไดท้ กุ ฤดู ค. ด้านหลงั
ง. ดา้ นใดก็ได้
16. ตอ้ งการเลีย้ งผง้ึ โพรงไทยควร
ทำอย่างไรเปน็ ลำดบั แรก 20. หลังจากผงึ้ โพรงเขา้ รังแลว้ ตรวจตรา
ก. วางแผนอยา่ งเป็นระบบ สภาพภายในอย่างไร
ข. ทำรังเลย้ี ง ก. ตรวจดผู งึ้ นางพญาว่าปกติดีหรอื ไม่
ค. หาแหลง่ อาหาร ข. ถ้าสภาพภายในรงั ขาดน้ำหวานกใ็ หน้ ้ำเชื่อม
ง. หางบประมาณ แทน
ค. ตรวจดกู ารวางไขข่ องผึง้ นางพญาว่า
17. ผ้ึงโพรงไทยชอบเขา้ ทำรังในรัง สมำ่ เสมอเพียงใด
ทีม่ ลี ักษณะใด ง. ถกู ทกุ ข้อ
ก. กล่องไม้เกา่
ข. กลอ่ งไมใ้ หม่ 21. การล่อผึง้ โพรงเขา้ รังวธิ ีบังคบั ควรทำเวลาใดดี
ค. กลอ่ งพลาสติก ที่สดุ
ง. กล่องขยะ ก. กลางวัน
ข. กลางคนื
18. การทำรงั ผงึ้ ให้เป็นรปู ตัว H ทหี่ นา้ ช่อง ค. ตอนหัวรงุ่
ทางเข้าของผึง้ เพ่ืออะไร ง. ตอนหวั ค่ำ
ก. เพอื่ ให้ผง้ึ บินมาพักก่อนเข้ารงั
ข. เพือ่ ใหผ้ ง้ึ วางน้ำหวาน 22. การลอ่ ผึ้งโพรงเข้ารงั แบบธรรมชาติ
ค. เพอ่ื ความสวยงาม ทำอย่างไร
ง. เพอื่ ใหผ้ ้ึงวางไข่ ก. ใชเ้ สนห่ ์ผงึ้ ทำจากขีผ้ ้งึ ทาที่รงั
ข. ต้ังรังไว้ใกลใ้ ตต้ ้นไม้
ค. ทาน้ำมันเคร่ืองทเี่ สา
ง. เอาน้ำหวานมาใส่ในรงั

การเล้ียงผง้ึ ชันโรง

23. การนำผงึ้ นางพญามาใส่ในรังเป็นการ ลอ่ ผ้งึ 27.การทำกลอ่ งหรือรังเล้ยี งผ้ึงโพรงไทย ควรทำ
เขา้ รังแบบใด ส่วนประกอบใดอนั ดบั แรก
จ. แบบบังคบั ก. ฐาน
ฉ. แบบธรรมชาติ ข. ตวั
ช. แบบวางแผน ค. ฝา
ซ. แบบทางการ ง. ฐาน

24. ถา้ เลี้ยงผึง้ โพรงไทยแบบไมไ่ ดว้ างแผนจะมีผล 28. ขวดบรรจุและฝาปดิ ควรตม้ ดว้ ยน้ำสะอาดเดือด
อย่างไร กอี่ งศา
ก. กำไรนอ้ ย ก. 70 องศา
ข. ขาดทนุ ข. 80 องศา
ค. เสียเวลา ค. 90 องศา
ง. ประสบความสำเรจ็ นอ้ ย ง. 100 องศา

25. ถา้ เลือกใช้อปุ กรณก์ ารทำรงั ผึ้งไม่เหมาะสมจะ 29. การเก็บนำ้ ผ้งึ ไมค่ วรเก็บฤดใู ด
มผี ลอยา่ งไร ก. ฤดฝู น
ก. งานจะออกมาไมด่ ีเท่าทีค่ วร ข. ฤดูรอ้ น
ข. อาจทำให้ผใู้ ช้เกิดอันตรายได้ ค. ฤดูหนาว
ค. ไมม่ ีปัญหาถา้ ผู้ใช้รจู้ ักระมัดระวัง ง. ฤดแู ลง้
ง. ทำใหร้ ูว้ ่าเครอื่ งมือบางอย่างใช้แทนกันได้
30. การคดิ ต้นทุนการผลิต คือข้อใด
26. ข้อใดไม่ใช่ประโยชนข์ องการเลยี้ งผง้ึ โพรงไทย ก. ต้นทนุ การผลติ = วัตถดุ บิ +แรงงาน+คา่
ก. ใชค้ วามคดิ สร้างสรรค์ โสห้ยุ
ข. เปน็ การอนุรกั ษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ข. ต้นทุนการผลติ = จำนวนผลผลติ (ทั้งปี) x
ค. ใช้เวลาวา่ งใหเ้ ปน็ ประโยชน์ ราคาขาย
ง. ใช้วสั ดุเหลอื ใชใ้ ห้เปน็ ประโยชน์ ค. ต้นทนุ การผลิต =จำนวนผลผลิต (ทง้ั ป)ี x
แรงงาน
ง. ต้นทนุ การผลิต = วัตถดุ บิ +แรงงาน

การเลยี้ งผงึ้ ชนั โรง

หลักสูตรการเล้ียงและแปรปู ผลิตภณั ฑ์จากน้ำผึ้งชนั โรง
จาํ นวน ๕๕ ช่ัวโมง

ความสำคญั

ชันโรง เป็นแมลงขนาดเล็กท่ีมีพฤติกรรมเก็บน้ำหวานจากดอกไม้และ ละอองเกสร (เรณู)
มาใช้ เป็นอาหารคล้ายผ้ึงแต่ชันโรงไม่มีเหล็กใน จึงไม่สามารถต่อยได้ ในประเทศไทยเราสามารถพบชันโรง
ได้ ในทุกภาค โดยมีชื่อเรียกแตกต่าง กันไปตามภูมิภาค เช่น ทางภาคเหนือเรียกชันโรงท่ีมีขน าดเล็กว่า
แมลงข้ีตึง หรือตัวขี้ตังนี แต่ถ้าเป็นชันโรงที่มีขนาดใหญ่จะเรียกว่า ขี้ย้า โดยเรียกว่า ขี้ย้าดํา หรือข้ีย้าแดง
ตามสีของลาํ ตัวของชนั โรง ภาคใต้เรียกชันโรงขนาดเลก็ ว่า อุง หรืออุงแมลงโลม และเรียกชันโรงขนาดใหญ่
ว่า อุงหมี (อุงแดง หรืออุงดํา) ภาคตะวันตกเรียกตัวตุ้งติ้ง หรือตัวต้ิง จากพฤติกรรมการขนเกสรท่ีขาหลัง
ส่วนภาคตะวันออกเรียก ชํามะโรง หรือแมลงอีโลม ส่วนคําว่าชันโรงน่าจะเป็นชื่อที่เรียกจากพฤติกรรม
การเก็บชันของ แมลงชนิดน้ีชันโรงเป็นแมลงสังคมท่ีมีขนาดเล็ก ไม่สามารถควบคุมอุณหภูมิภายในรังได้
จึงไม่สามารถทนต่อสภาพอากาศท่ีรุนแรงได้ การแพร่กระจายของชันโรงจึงพบเฉพาะในเขตร้อนและกึ่ง
เขตร้อนเท่านั้น การนําชันโรงไปเล้ียง ในเขตอบอุ่นเป็นสิ่งที่ทําได้ยาก ซ่ึงต่างจากผ้ึงพันธ์ุ ซึ่งสามารถปรับ
พฤติกรรมให้ทนต่อสภาพอากาศหนาวรนุ แรงได้

ในประเทศไทยพบการเลี้ยงชันโรงเพ่ือการใช้ประโยชน์อย่างจริงจังประมาณ ๑๐ กว่าปีท่ี
ผ่านมา โดยระยะแรกพบการเล้ียงทางภาคใต้ท่ีอำเภอเทพา จังหวัดสงขลา โดยลุงดาโห๊ะ หนิหะ ท่ีเลี้ยง
ชนั โรง ในกระบอกไมไ้ ผ่ ยาวประมาณ 1 เมตร โดยแขวนรงั ชนั โรงเอาไว้รอบๆ บา้ น และเก็บเกี่ยวน้ำผ้ึงปลี ะ
คร้ัง โดยขายน้ำผ้ึง ซีซีละ ประมาณ ๑.๕๐ บาท พืชอาหารที่พบเป็นดอกของไม้ผล ทั่วไป เช่น ชมพู่ และ
มะพร้าว ภายหลงั การเกบ็ เก่ียวน้ำผึ้ง กจ็ ะแยกขยายรังไปพรอ้ มๆ กนั

สภาพสงั คมปัจจบุ นั มนุษยเ์ ราไดร้ ับผลกระทบจากการเปล่ียนแปลงในด้านตา่ ง ๆ เช่น ด้าน
เศรษฐกิจ การเมือง สังคมและสิ่งแวดล้อมเป็นอย่างมาก ประชากรมนุษย์เพิ่มข้ึนเรื่อย ๆ แต่
ทรัพยากรธรรมชาติถูกใช้ไปอย่างรวดเร็วไม่เพียงพอกับจำนวนประชากรที่เพ่ิมข้ึนทุกมุมโลก มนุษย์จึง
ประสบปัญหาต่าง ๆ โดยเฉพาะด้านการดำรงชีพและชีวิตความเป็นอยู่ของประชาชน ดังน้ันสิ่งที่ทุกคนควร
ตระหนัก คือ ทรัพยากรที่มอี ยู่และการใชท้ รัพยากรในชวี ิตประจำวันจำเป็นอย่างย่งิ ที่มนษุ ย์จะตอ้ งลดการใช้
ทรพั ยากร และคำนงึ ถึงการใชท้ รพั ยากรได้อย่างคุ้มคา่

จากเหตุผลดังกล่าว จึงได้จัดทำ หลักสูตรการเล้ียงและแปรรูปผลิตภัณฑ์จากน้ำผึ้งชันโรง
จํานวน ๔๐ ช่ัวโมงขึ้น โดยหวังให้ผู้ทีศ่ ึกษา และหรอื เข้ารบั การอบรมอาชีพในหลักสตู รดังกล่าว สามารถนํา
ความรู้เก่ียวกับการขยายพันธุ์และการเลี้ยงชันโรง เพ่ือให้ผลในการพัฒนาอาชีพเกษตรกรรม เน่ืองจาก
ผ้งึ ชันโรงสามารถผสมเกสรพืชต่าง ๆ ไดเ้ ป็นอย่างดี สง่ ผลทำให้ผลผลิตงอกงาม ตลอดจนส่งเสริมให้ผ้เู รียน
มีทักษะในการบรรจุภัณฑ์และการแปรรูปผลิตภัณฑ์ จากน้ำผ้ึงชันโรงอย่างครบวงจร เพ่ือเป็นรายได้เสริม
ให้กับประชาชน เนื่องจากปัจจุบัน ชันโรงมีความสำคัญ ทางเศรษฐกิจ คือ เป็นผึ้งท่ีให้น้ำผึ้ง ท่ีมีราคาแพง
ชันโรงเป็นผึ้งชนิดเดียวที่สามารถผลิตน้ำผ้ึงอินทรีย์ น้ำผ้ึงท่ีได้ จากชันโรงเป็นน้ำผึ้งท่ีมีคุณภาพ เป็นน้ำผ้ึง
สมุนไพร มีส่วนผสมของชันผึ้ง (พรอพอลิส) ซ่ึงเป็นผลผลิตสําคัญ สามารถนํามาแปรรูปเป็นผลิตภัณฑ์ตา่ งๆ

การเลี้ยงผง้ึ ชนั โรง

ได้ อย่างหลากหลาย สามารถเพ่ิมมูลค่าให้กับน้ำผ้ึงชันโรงได้มากขึ้น เป็นช่องทางการสร้างรายได้ที่ม่ันคง
ใหก้ บั ประชาชนในอนาคตได้
หลักการ

๑. เป็นหลักสูตรท่ีเน้นการจัดการศึกษาอาชีพ ที่เน้นการบูรณาการเนื้อหาสาระ ภาคทฤษฎีควบคู่
ไปกบั การฝึกปฏิบตั ิจรงิ ผู้เรยี นสามารถนาํ ความรู้และทักษะไปประกอบอาชีพไดจ้ ริง อย่างมีความสุข และมี
คุณธรรมจริยธรรม

๒. เป็นหลักสูตรที่เน้นการดําเนินงานร่วมกับเครือข่าย สถานประกอบการ เพ่ือประโยชน์ในการ
ประกอบอาชีพ และการศกึ ษาดูงาน

๓. เป็นหลักสูตรท่ีมุ่งสู่การทำการเกษตรอินทรีย์ ซ่ึงสอดคล้องกับเกษตรทฤษฎีใหม่ ตามหลัก
ปรชั ญาของเศรษฐกิจพอเพียง

๔. สามารถนาํ ความรแู้ ละประสบการณเ์ ทียบโอนความรู้ตามหลักสูตรการศึกษาขั้นพืน้ ฐานได้
จุดมุง่ หมาย

๑. เพอื่ ให้ผู้เรยี นมีอาชพี เสริมเพ่ิมรายได้ สามารถพฒั นาเศรษฐกิจระดับครอบครวั และชมุ ชน
๒. เพ่ือให้มีทักษะความรู้ในเรื่องการประกอบอาชีพการเลี้ยง และขยายพันธุ์ผึ้งชันโรง ตลอดจน
การแปรรูปผลิตภณั ฑจ์ ากน้ำผ้ึงชนั โรง มที ักษะการตลาดและชอ่ งทางการจัดจาํ หน่าย
๓. เพ่ือให้ผ้เู รยี นรจู้ กั การใชเ้ วลาว่างใหเ้ ปน็ ประโยชน์ สามารถสรา้ งความสามคั คีให้เกิดขึ้น และเกิด
การรวมกลมุ่ อาชพี ในชมุ ชน
เป้าหมาย
ประชาชนทัว่ ไป ผ้ทู ไ่ี ม่มอี าชีพ และผู้ท่ีต้องการพัฒนาอาชีพ
ระยะเวลา
ระยะเวลาเรยี นตลอดหลักสตู ร จํานวน ๔๒ ช่วั โมง แบงเปน

- ภาคทฤษฎี ๑๒ ช่วั โมง
- ภาคปฏบิ ตั ิ ๓๐ ช่วั โมง

การเล้ยี งผงึ้ ชันโรง

โครงสรา้ งหลกั สูตร

ที่ เรือ่ ง จดุ ประสงค์ การจดั จำนวนชั่วโมง
การเรยี นรู้ เนอ้ื หา กระบวนการ ทฤษฎี ปฏบิ ตั ิ

เรยี นรู้

๑ ความรู้เบอื้ งต้นและ - อธบิ ายความเปน็ มาของ - ความรู้เบื้องตน้ ความเปน็ มา - บรรยาย ๑-

ประวัตคิ วามเป็นมา ผ้ึงชนั โรงได้ ของผง้ึ ชนั โรง

ของชันโรง

๒ ความรพู้ น้ื ฐานด้าน - มีความรคู้ วามเข้าใจ - บรรยายใหค้ วามรู้พ้นื ฐาน - บรรยาย ๑-

ชีววิทยาและวงจรชวี ิต พืน้ ฐานด้านชีววิทยาและ ชีววทิ ยาของผึ้งชนั โรง - แลกเปลยี่ น

และการผสมพันธ์ของ ธรรมชาตขิ องผ้ึงชนั โรง - ประเภทและสายพันธ์ของผ้ึง เรยี นรู้

ผ้งึ ชนั โรง - อธบิ ายสายพันธ์ของผ้ึง ชันโรง - ทำใบงาน

ชนั โรงได้ - การผสมและขยายพนั ธผ์ งึ้

ชนั โรง

๓ ความสำคัญ คุณค่า - มีความรคู้ วามเข้าใจ - ความสำคัญของผึ้งชันโรงดา้ น - บรรยาย ๒-

และประโยชนข์ องผ้งึ ประโยชนแ์ ละคุณคา่ ของ เศรษฐกจิ - อภปิ รายกลุม่

ชันโรงท้งั ในด้าน ผึ้งชันโรงในการสง่ เสรมิ - ความสำคัญของผงึ้ ชนั โรงใน - ศึกษาดงู าน

เศรษฐกจิ และด้าน เกษตรอินทรีย์ ด้านการ สง่ เสรมิ เกษตรอนิ ทรีย์

เกษตรอินทรยี ์ - มเี จตคตทิ ดี่ ตี ่ออาชพี - การผสมเกสรพืช

การเลีย้ งผึง้ ชันโรง - การปรับสมดลุ ธรรมชาติ -

ช่วยให้ผลผลิตงอกงาม

๔ - การเตรยี มพน้ื ท่ี และ - มีความรู้ความเข้าใจ - สภาพแวดลอมที่เหมาะสมกับ - บรรยาย ๓ ๑๐

สถานทใี่ นการเลี้ยง ด้านการเลี้ยงผ้ึงชันโรง การเจริญเติบโตและให้ผล ผลติ - สาธิต

- การทำรัง (กล่อง) และการจัดการผงึ้ ชนั โรง ของชันโรง - ฝกึ ปฏิบัติจริง

เลี้ยงผึง้ ชนั โรง และ อยา่ งครบวงจร - สาธิตและฝึกปฏิบตั ิ การเลี้ยง

โรงเรอื นชนั โรง - มีทักษะในการเลย้ี ง ผึ้งชันโรงในรูปแบบต่าง ๆ

- การจัดการรงั ให้มี และการจัดการผงึ้ ชนั โรง - ฝึกปฏบิ ตั ิการทำรัง (กลอ่ ง)

ประสทิ ธภิ าพ อยา่ งครบวงจร เล้ียงผึ้งชันโรง และโรงเรอื น

- ศัตรชู ันโรงและการ ชันโรงและ การจัดการรังให้มี

ปอ้ งกนั กําจดั ประสิทธิภาพ

- ฝกึ ปฏิบัติการปอ้ งกัน กาํ จัด

ศัตรชู นั โรง

การเลย้ี งผึ้งชันโรง

โครงสรา้ งหลักสูตร (ต่อ)

ท่ี เรื่อง จดุ ประสงค์ การจัด จำนวนชว่ั โมง
การเรียนรู้ เน้ือหา กระบวนการ ทฤษฎี ปฏบิ ตั ิ

เรยี นรู้

๕ เทคนิคการแยก - มคี วามรู้และทักษะ การ - การแยกและขยายพันธุ์ - ฝกึ ปฏบิ ตั ิ การ - ๕

ขยายพนั ธ์ชุ นั โรง แยกขยายพนั ธช์ ันโรง ชนั โรง แยกและ

- การแยกขยายผึง้ - การตรวจดปู ริมาณไข่ , ดกั แด้ ขยายพันธ์ผุ ง้ึ

ชนั โรง การแยกไข่ และดกั แดช้ ันโรง ชนั โรง

- เทคนคิ และขนั้ ตอน

- การรมควัน

๖ การเกบ็ ผลผลิตของผึง้ - มคี วามรู้และทักษะใน ขั้นตอนและวธิ กี ารเก็บ ผลผลิต - บรรยาย ๑๓

ชันโรง การเกบ็ ผลผลติ ของผึง้ ผึ้งชันโรง - สาธิตและให้

ชนั โรง - การเกบ็ ชัน ผ้เู รยี นฝกึ ปฏิบตั ิ

- การเก็บน้ำผึ้งชันโรง

- การเก็บพรอพอรสิ

๗ การบรรจุภัณฑ์น้ำผง้ึ - มีความรูแ้ ละทักษะ การ - การบรรจภุ ัณฑร์ ปู แบบ ตา่ ง ๆ - ฝกึ ปฏบิ ตั ิ ๑๓

ชนั โรงเพอื่ การจาํ หนา่ ย บรรจุภัณฑน์ ้ำผ้ึงชันโรง - การเก็บรักษา

- การออกแบบบรรจุ

ภณั ฑ์

-บรรจุภณั ฑร์ ูปแบบ

ตา่ ง ๆ

- การเก็บรกั ษา

๘ การแปรรูปผลิตภัณฑ์ - มที ักษะในการแปรรปู - แปรรูปผลิตภัณฑ์อปุ โภคและ - อบรมให้ ๑๗

จากน้ำผง้ึ ชันโรง ผลติ ภัณฑ์และอาหารจาก บรโิ ภคจากน้ำผ้งึ ชันโรง ความรู้

- การทำนำ้ ผึ้งชันโรง – นำ้ ผึง้ ชนั โรง - เทคนคิ การแปรรปู อาหาร - สาธิตและฝกึ

น้ำสมุนไพรชาขิง เบ้อื งตน้ ปฏบิ ตั ิ

- การทำสบู่สมุนไพร - เทคนคิ การใชส้ มนุ ไพร และ

น้ำผึ้งชันโรง เคมภี ณั ฑ์กับน้ำผง้ึ ขันโรง

การเล้ียงผึ้งชันโรง

โครงสร้างหลักสูตร (ต่อ)

ที่ เร่อื ง จดุ ประสงค์ เน้อื หา การจัด จำนวนชว่ั โมง
การเรยี นรู้ กระบวนการ ทฤษฎี ปฏิบัติ

๙ การขายและการตลาด - มีความรู้ความเข้าใจ - การขายส่งและการขายปลีก เรยี นรู้ ๑-
- บรรยาย
- การขายน้ำผึ้งชนั โรง ดา้ นการจัดการตลาด - ใหค้ วามรู้พนื้ ฐานด้านการ - อภปิ รายกลุ่ม ๑๒
ย่อย
และชันผงึ้ สำหรบั จําหนา่ ย จดั การการตลาด ๑๒ ๓๐
-สาธิตและ ฝึก
- ชอ่ งทางการขาย ปฏบิ ัติ

ผลติ ภัณฑ์แปรรปู ฯ

๑๐ ความรพู้ ้ืนฐานดจิ ทิ ลั - มคี วามรู้และทักษะการ ความรู้พ้นื ฐานดจิ ิทลั ชมุ ชน

ชมุ ชน เทคโนโลยดี จิ ทิ ัล และสอื่ - การขายออนไลน์

- ส่ือโซเซยี ลรปู แบบ โซเซียลมเิ ดยี - การสรา้ งเพจสินค้า

ต่างๆ - ผเู้ รียนมเี พจร้านค้า - การเปดิ รา้ นค้า ออนไลน์

- การสรา้ งเพจสินค้า ออนไลน์

- การเปดิ รา้ นคา้

ออนไลน์

รวม

สอื่ การเรียนรู้

๑. วทิ ยากร/บุคคลผ้มู ีความรู้
๒. ชุดวิชาประกอบการเรยี นการสอน
๓. ศกึ ษาดูงานการปฏบิ ตั จิ ริง
๔. วัสดฝุ ึก

การวดั ผลประเมนิ ผล

๑. การสังเกตพฤติกรรมการเรียนร้/ู การรับรู้/การมสี ่วนร่วม
๒. การประเมินผลระหว่างเรียนจากการปฏบิ ัติและการประเมนิ ผลหลังเรียน

เง่ือนไขการจบหลกั สตู ร

ผูเขาฝึกอบรม ตองเขาฝึกอบรมตามหลกั สูตร อยางนอยรอยละ ๘๐ ของเวลาท้งั หมด

เอกสารหลกั ฐานการศกึ ษาท ่ีจะได้รับหลงั จบหลักสตู ร

๑. ใบความรู้
๒. แบบตดิ ตาม

การเลี้ยงผึ้งชันโรง

การเทยี บโอน
สามารถเทียบโอนได้

การเล้ยี งผ้งึ ชันโรง

บรรณานุกรม

กนั ยา สวุ รรณแสง.จิตวิทยาทวั่ ไป.พมิ พค์ รงั้ ท่ี 5.กรุงเทพฯ:อกั ษรพทิ ยา,2544.
การศกึ ษานอกโรงเรยี น,กรม.การบริหารจดั การส่ือการเรยี นการสอน.กรงุ เทพฯ :

หน่วยศกึ ษานิเทศก์ กรมการศกึ ษานอกโรงเรยี น,2544.
_______. การพฒั นาส่ือการศึกษานอกโรงเรยี น :อดีต ปัจจบุ นั อนาคต.: ม.

ป.ท.,ม.ป.ป.
_______. การศึกษาตามอธั ยาศยั แนวความคิดและประสบการณ์.กรุงเทพฯ :โรง

พมิ พอ์ งคก์ ารรบั สง่ สนิ คา้ และพสั ดภุ ณั ฑ(์ ร.ส.พ.),2544.
_______. แนวทางการพฒั นาและจดั หาส่ือการเรียนรู้ ตามหลกั เกณฑแ์ ละวิธีการ

จดั การศึกษานอกโรงเรียน ตามหลกั สตู รการศึกษาขนั้ พ้ืนฐานพทุ ธศกั ราช
2544 หมวดวิชาพฒั นาอาชีพ.กรุงเทพฯ : โรงพมิ พอ์ งคก์ ารรบั สง่ สนิ คา้ และ
พสั ดภุ ณั ฑ์
( ร.ส.พ. ),2546.
กดิ านนั ทม์ ลทิ อง. เทคโนโลยีและการสื่อสารเพ่อื การศึกษา.กรุงเทพฯ :
อรุณการพมิ พ,์ 2548.
กญุ ชรี คา้ ขาย. จิตวิทยาการเรยี นการสอน. กรงุ เทพฯ :คณะคุรศุ าสตร์ สถาบนั ราชภฎั -
สวนสุนนั ทา,2540.
จรยิ า เหนียนเฉลย.เทคโนโลยีการศึกษา.กรงุ เทพฯ:ศนู ยส์ อ่ื เสรมิ กรุงเทพฯ,2546.
ฉลองศรี พลโยธา.“ กระบวนการเรยี นรตู้ ามอธั ยาศยั เพอ่ื ความเขม้ แขง็ ของชมุ ชน ”
ชีววิทยาของผงึ้ .กรุงเทพฯ:สานกั พมิ พแ์ ห่งจุฬาลงกรณ์มหาวทิ ยาลยั ,2555.
ชยั ยศ อม่ิ สวุ รรณ์. “การศกึ ษาตามอธั ยาศยั : การศกึ ษาทห่ี ลากหลายและตามใจผเู้ รยี น ”

การเล้ียงผึ้งชันโรง

เฉลยแบบทดสอบความร้กู ่อนเรยี น - หลังเรียน
ชุดวชิ า การเล้ยี งผึ้งชันโรง ตามหลกั สตู รวิชาชีพระยะสนั้

ข้อสอบมีทงั้ หมด 30 ข้อ

1. ง. 5 ชนิด 16. ก. วางแผนอยา่ งเป็นระบบ
2. ค. นางพญาผึง้ 17. ก. กลอ่ งไมเ้ ก่า
3. ก. หนึ่งตวั 18. ก. เพอื่ ให้ผึ้งบินมาพกั ก่อนเขา้ รงั
4 ข. ผสมพนั ธุ์ 19. ก. ด้านหลัง
5. ง. ดว้ ง 20. ง. ถกู ทุกข้อ
6. ก. ดอกไมป้ ่า 21. ก. กลางวัน
7. ค. เกสรผึ้ง 22. ก. ใชเ้ สนห่ ผ์ งึ้ ทำจากข้ผี ้ึงทาทีร่ ัง
8. ก. แหล่งน้ำ 23. ก. แบบบงั คบั
9. ง. พนื้ ทที่ ี่ไมม่ สี ารเคมี 24. ง. ประสบความสำเร็จน้อย
10. ก. สปั ดาหล์ ะ 1-2 ครงั้ 25. ก. งานจะออกมาไม่ดีเทา่ ทค่ี วร
11. ง. ผีเส้ือ 26. ก. ใช้ความคิดสร้างสรรค์
12. ง. ใช้ผสมยาให้เด็กอ่อน 27. ค. ฝา
13. ง. รกั ษาโรคขอ้ กระดกู เส่อื ม 28. ง. 100 องศา
14. ก. แหลง่ นำ้ 29 ก. ฤดฝู น
15 . ก.ฤดดู อกไม้โรย 30. ก. ตน้ ทุนการผลติ = วัตถุดิบ
+แรงงาน+ ค่าโสหุ้ย

การเลี้ยงผ้งึ ชันโรง

คณะผู้จัดทำ

ท่ปี รกึ ษา

1. นายไพโรจน์ หมีนหวงั ประธานกรรมการสถานศึกษา
2. นายอร่าน หะรอแม ประธานกรรมการ กศน.ตำบลริโก๋ (กำนันตำบลริโก)๋
3. นางหทยั กาญจน์ วฒั นสิทธ์ิ ผ้อู ำนวยการสถานศึกษา
4. นายสุไลมาน มซู อ ปราชญ์/ภูมิปญั ญา

คณะทำงาน สงิ หะ ครผู ้ชู ่วย
1. นายนรุ อัสวาน วจีอิสมยั ครูอาสาสมคั รการศึกษานอกโรงเรยี นประจำตำบลรโิ ก๋
2. นางสาวมธรุ า สงิ หะ ครูอาสาสมัครการศกึ ษานอกโรงเรียน
3. นางยามลี ะห์ ประจำศนู ยก์ ารเรียนชุมชนตำบลริโก๋

เรยี บเรียง / จัดพมิ พ์ / บรรณาธิการ ครอู าสาสมัครการศึกษานอกโรงเรียนประจำตำบลริโก๋

1. นางสาวมธรุ า วจอี ิสมัย

การเล้ียงผงึ้ ชนั โรง

การเล้ยี งผ้งึ ชันโรง