บทที่ 1 ความหมายของสถิติศาสตร์และข้อมูล 1-2565

บทที่ 1 : ความหมายของสถิติศาสตร์และข้อมลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 1

เอกสารประกอบการเรียนการสอนคณิตศาสตร์พนื้ ฐาน

รายวิชาคณติ ศาสตร์ ๕ รหสั วิชา ค๓๑๑๐๑

ภาคเรียนที่ ๑ ปีการศกึ ษา ๒๕๖๕

(หลักสูตรปรบั ปรุง ๒๕๖๐)

ประชากร ตัวอย่าง

1 2 34

38

5 6 78

9 12

9 10 11 12

บทท่ี ๑

ความหมายของสถติ ิศาสตร์และข้อมลู

(Definition of statistics and data)

กลมุ่ สาระการเรยี นรคู้ ณิตศาสตร์
โรงเรียนปากเกร็ด จังหวดั นนทบุรี

ชื่อ นามสกลุ……………………………………………………………..…..……………….……………….. ……………………...……………………..…………….........................……..………………………………………..

ช้นั ม. 6/ เลขท่ี เลขประจาตัว โทร.…........……
………….…….. ………………………………… ………………..…….……………………………..………………………..

ครผู สู้ อน ………………………………………..……………….………………...............................................................…………………...………………………….........................……..………………………………………..

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิตศิ าสตร์และข้อมูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 2

สาระการเรียนรู้และตัวชวี้ ัด

รายวชิ าคณิตศาสตร์ 5 (รหัสวิชา ค33101)

ระดับชั้นมัธยมศกึ ษาปีที่ 6

บทท่ี 1 ความหมายของสถติ ศิ าสตรแ์ ละข้อมลู
(Definition of statistics and data)

สาระการเรยี นรู้ :

1.1 สถติ ศิ าสตร์ ( Statistics )
1.2 คาสาคญั ในสถิตศิ าสตร์ (Keyword of Statistics)
1.3 ประเภทของข้อมูล (Type Information)

1.3.1 การแบง่ ประเภทของขอ้ มลู ตามแหล่งทม่ี าของขอ้ มูล
1.3.2 การแบ่งประเภทของขอ้ มลู ตามระยะเวลาท่จี ดั เกบ็
1.3.3 การแบง่ ประเภทของขอ้ มูลตามลักษณะของข้อมูล
1.4 สถิติศาสตร์เชิงพรรณนา (descriptive statistics) และสถิติศาสตร์เชงิ อนมุ าน (inferential statistics)

ตวั ชว้ี ัด :

1. เข้าใจและใช้ความรู้ทางสถติ ิในการนาเสนอข้อมลู และแปลความหมายของคา่ สถติ ิเพอื่ ประกอบการตัดสินใจ

ความรพู้ น้ื ฐานของนักเรยี น (ทีต่ ้องเรยี นมาแลว้ )

 สถิตศิ าสตร์ในระดบั ช้ันมัธยมศึกษาตอนต้น

จุดม่งุ หมาย : นักเรียนสามารถ

1. บอกความหมายและประโยชน์ของสถติ ศิ าสตร์ พร้อมทงั้ สามารถอธิบายได้ว่าการนาเสนอขอ้ มูลท่พี บเห็น
ในชวี ิตประจาวนั มคี วามน่าเชอ่ื ถอื มากน้อยเพียงใด กอ่ ใหเ้ กดิ ความเข้าใจคลาดเคล่ือนหรอื ไม่

2. ระบุประชากร ตัวอย่าง ตัวแปร ขอ้ มูล พารามิเตอร์ และคา่ สถติ ิจากสถานการณท์ ี่กาหนด
3. จาแนกประเภทของขอ้ มูลตามแหลง่ ท่ีมาของข้อมลู ระยะเวลาท่ีจดั เก็บหรือลักษณะของข้อมูล
4. ระบไุ ด้วา่ สถานการณ์ทก่ี าหนดใชว้ ธิ กี ารของสถิตศิ าสตร์เชิงพรรณนาหรอื สถติ ศิ าสตรเ์ ชิงอนุมาน

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิติศาสตรแ์ ละข้อมูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 3

บทท่ี 1 ความหมายของสถติ ศิ าสตรแ์ ละขอ้ มลู
(Definition of statistics and data)

สาระการเรียนรู้ :
1. สถิติศาสตร์
2. คาสาคญั ในสถิตศิ าสตร์
3. ประเภทของขอ้ มลู
3.1 การแบง่ ประเภทข้อมลู ตามแหล่งทมี่ าของข้อมูล
3.2 การแบ่งประเภทของขอ้ มูลตามลักษณะของขอ้ มูล
4. สถิตศิ าสตรเ์ ชงิ พรรณนาและสถติ ิศาสตรเ์ ชิงอนุมาน

จดุ มงุ่ หมาย :
1. บอกความหมายและประโยชนข์ องสถิติศาสตร์ พรอ้ มทั้งสามารถอธบิ ายได้ว่าการนาเสนอขอ้ มลู ทีพ่ บเห็น
ในชวี ิตประจาวัน มคี วามนา่ เชอื่ ถือมากนอ้ ยเพยี งใด ก่อใหเ้ กิดความเข้าในคลาดเคลื่อนหรือไม่
2. ระบปุ ระชากร ตัวอยา่ ง ตวั แปร ข้อมูล พารามเิ ตอร์ และคา่ สถติ จิ ากสถานการณ์ท่ีกาหนด
3. จาแนกประเภทของข้อมูลตามแหล่งทีม่ าของขอ้ มูล ระยะเวลาทีจ่ ัดเก็บหรอื ลกั ษณะของข้อมูล
4. ระบไุ ด้ว่าสถานการณ์ทีก่ าหนดใชว้ ิธกี ารของสถติ ิศาสตรเ์ ชงิ พรรณนาหรอื สถติ ศิ าสตร์เชิงอนมุ าน

บทนา : ความหมายของสถติ ิศาสตร์และข้อมลู

ข้อมูลท่ีเกิดข้ึนในปัจจุบันมีหลายรูปแบบและสามารถนามาใช้ให้เกิดประโยชน์ในด้านต่าง ๆ เช่นอในการดาเนิน
ธุรกิจ ผู้ประกอบการอาจมีความต้องการที่จะปรับปรุงคุณภาพของสินค้าท่ีผลิตขึน้ หรอื หาแนวทางใหม่ ๆ ในการให้บริการ
แก่ลูกค้า ดังนั้นผู้ประกอบการจึงต้องมีการเก็บข้อมูลต่าง ๆ ท่ีเก่ียวกับธุรกิจของตนไม่ว่าจะเป็นการผลิตสินค้าการเก็บ
รักษาสินค้าและการขนส่งสินค้าการจ้างบุคลากรในส่วนต่าง ๆ รายรับและรายจ่ายในแต่ละประเภทและอื่น ๆ หาก
พิจารณาการประกอบกิจการธุรกิจร้านขายเครื่องด่ืมและขนมหวานผู้ประกอบการจะต้องเก็บข้อมูลปริมาณวัตถุดิบท่ีต้อง
ใช้ในการผลิต เช่น เมล็ดกาแฟ นมน้าตาล แป้งสาลี เนย ผลไม้หรือธัญพืชท่ีใช้ในการทาขนม ราคาและเวลาที่ใช้ในการ
ส่ังซื้อวัตถุดิบแต่ละชนิด แรงงานหรือทรัพยากรอื่น ๆ ท่ีต้องใช้ในการผลิต เครื่องด่ืมและขนมแต่ละชนิ ดปริมาณลูกค้าท่ี
เข้ามาใชบ้ ริการในแตล่ ะช่วงเวลาของวันสัปดาห์ เดือนหรือชว่ งเทศกาลตา่ ง ๆ รวมท้งั ระยะเวลาท่ีลูกค้าเข้ามาใช้บรกิ ารใน
ร้าน นอกจากน้ีผู้ประกอบการอาจสอบถามความพึงพอใจของลูกค้าโดยเก็บข้อมูลเกย่ี วกับ เพศ อายุ เครื่องด่ืมหรือขนมท่ี
ลูกค้านิยม ระดับความพึงพอใจต่อการให้บริการของพนักงานรวมทั้งความเห็นอ่ืน ๆ เกี่ยวกับร้านแล้วนาข้อมูลเหล่าน้ีมา
วิเคราะห์และใช้ประกอบการพิจารณาเพื่อออกแบบผลิตภัณฑ์ใหม่ให้ตอบสนองความต้องการของลูกค้าได้มากขึ้น หรือ
ปรับปรุงการให้บริการการตัดสินใจทางธุรกิจบนพื้นฐานของการวิเคราะห์ข้อมูลดงั ตัวอย่างข้างต้นเป็นปัจจัยสาคัญที่ส่งผล
ต่อความสาเร็จของธุรกิจต่าง ๆ ในปัจจุบัน และความรู้ที่อยู่เบ้ืองหลังการวิเคราะห์ข้อมูลดังกล่าวก็คือความรู้ทางด้าน
สถิตศิ าสตร์

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิติศาสตรแ์ ละขอ้ มูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 4

∎ 1.1 สถิตศิ าสตร์ (statistics)

1. สถิติศาสตร์(statistics) หมายถึง วิชาที่ว่าด้วยการเก็บรวบรวมข้อมูล วิเคราะห์ข้อมูล และสรุปผลจากข้อมูลท่ี
เกี่ยวขอ้ งเพือ่ นามาตอบคาถาม อธบิ ายปรากฏการณ์หรือประเดน็ ทส่ี นใจ

2. องค์ประกอบที่สาคัญของสถิติศาสตร์ ได้แก่ การเก็บรวบรวมข้อมูล (collection data) การนาเสนอข้อมูล
(presentation data) การวิเคราะห์ข้อมูล (analysis data) และการตีความหมายข้อมูล (interpretation data) การสรุปผลจาก
ข้อมูลทเ่ี กีย่ วข้อง

3. ประโยชน์ของสถิตศิ าสตร์ในด้านต่าง ๆ เชน่

1) ด้านการศกึ ษา 2) ด้านการเกษตร

3) ด้านการผลิต 4) ดา้ นการควบคุมคุณภาพสินค้า

5) ดา้ นผู้บรโิ ภค 6) ดา้ นการพยากรณ์

7) ดา้ นชวี ิตประจาวนั

ดา้ น ตัวอยา่ งการนาไปใชป้ ระโยชน์
การศกึ ษา
รัฐบาลสามารถนาข้อมูลเก่ียวกับประชากรก่อนวัยเรียนและวัยเรียน บุคลากรทางการศึกษา
การเกษตร ปริมาณการผลิตและพัฒนาครูในแต่ละสาขาวิชา จานวนสถานศึกษา และค่าใช้จ่ายในแต่ละระดบั
การศึกษา มาวิเคราะห์เพื่อกาหนดนโยบายและวางแผนพัฒนาการศึกษาและการกระจายโอกาส
การผลิต ทางการศกึ ษาให้กบั เด็กและเยาวชนในระดับการศกึ ษาขน้ั พนื้ ฐาน

การควบคุมคุณภาพ รัฐบาลสามารถนาข้อมูลเก่ียวกับครัวเรือนท่ีทาการเกษตร พื้นท่ีการเพาะปลูก ผลิตผลทาง
สินคา้ การเกษตร ราคาสินค้าเกษตรกรรม เครื่องมือเครื่องใช้ทางการเกษตร แหล่งน้าและชลประทาน
และความต้องการสินค้าทางการเกษตรของผู้บริโภค มาวิเคราะห์เพ่ือให้คาแนะนาในการวาง
แผนการเพาะปลูกกับเกษตรกรในฤดกู าลถัดไปได้

การวางแผนผลิตสินค้าออกจาหน่ายควรเก็บข้อมูลและวิเคราะห์ว่าสินค้านั้นเป็นที่ต้องการของ
ตลาดหรือไม่ ผู้ผลิตมีกาลังการผลิตเท่าใด ควรจาหน่ายสินค้าที่ใดและทาอย่างไรผลผลิตจะมีอย่าง
ต่อเนอื่ ง และไดส้ ินค้าทม่ี ีคณุ ภาพ

การควบคุมคุณภาพสินคา้ ท่ีผลิตใหม้ ีมาตรฐานที่กาหนด โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยุคที่มีการแข่งขันสงู
การรักษามาตรฐานสินค้าย่ิงมีความสาคัญมากยิ่งขึ้น อย่างไรก็ตาม การตรวจสอบคุณภาพของ
สินค้าที่ผลิตทุกชิ้นก่อนส่งออกจาหน่าย นับเป็นภาระที่มากเกินกว่าที่จะกระทาได้ในการควบคุม
คุณภาพสินค้าที่ผลิตให้เป็นไปตามมาตรฐานท่ีกาหนดโดยไมต่ ้องตรวจสอบคุณภาพสินค้าท่ีผลติ ทุก
ชิ้นเป็นสิ่งที่สามารถกระทาได้ โดยกาหนดวิธีการตามข้ันตอนของกระบวนการทางสถิติศาสตร์
กล่าวคือ ในการเก็บรวบรวมข้อมูล สถิติศาสตร์จะกาหนดวิธีการเก็บรวบรวมข้อมูลที่เหมาะสมว่า
ควรเป็นการเลือกตัวอย่างโดยการสุ่มตัวอย่างสินค้าจานวนหน่ึงจากจานวนสินค้าทั้งหมดที่ผลิตใน
แต่ละรุ่น โดยสามารถกาหนดขนาดตัวอย่างท่ีจะเลือกและสามารถใช้วิธีการวิเคราะห์ซึ่งสร้าง
เกณฑ์การพิจารณาว่า หากมีสินค้าท่ีชารุดในสินค้าตัวอย่างท้ังหมดที่เลือกมาจานวนไม่เกินเท่าใด
แลว้ จะถอื ว่าสินคา้ รุ่นนั้นไดม้ าตรฐานตามทีก่ าหนด

บทที่ 1 : ความหมายของสถิติศาสตรแ์ ละข้อมูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 5

ดา้ น ตวั อย่างการนาไปใชป้ ระโยชน์
ผูบ้ ริโภค
การตัดสินใจเลือกสินค้าสามารถนาสถิติศาสตร์มาใช้ โดยเก็บรวบรวมข้อมูลเก่ียวกับสินค้าท่ี
การพยากรณ์ ต้องการ แล้วนาข้อมูลที่ได้ไปวิเคราะห์หรือเปรียบเทียบข้อมูลจากร้านค้าต่างๆ ที่สารวจเพ่ือนามา
ตดั สนิ ใจวา่ จะซื้อสินค้านนั้ หรอื ไม่

การพยากรณ์เก่ียวกับฝนโดยอาศัยข้อมูลจากรมอุตุนิยมวิทยา ซ่ึงใช้ข้อมูลทั้งในอดีตและปัจจุบัน
ตลอดจนวิธีวิเคราะห์ทางสถิติศาสตร์เข้ามาช่วย ทาให้สามารถคาดเดาสถานการณ์ลว่ งหนา้ ได้ว่าฝน
จะตกหนกั หรือไม่

4. บทบาทของสถติ ใิ นชวี ิตประจาวัน

∎ วิเคราะหส์ ิ่งทไี่ ดจ้ ากข้อมูล

∎ วเิ คราะห์สง่ิ ท่ไี ดจ้ ากข้อมูล

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิติศาสตร์และขอ้ มูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 6

∎ วิเคราะหส์ ง่ิ ท่ไี ด้จากขอ้ มูล

∎ วิเคราะห์สิ่งที่ได้จากขอ้ มลู

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิติศาสตร์และขอ้ มูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 7

∎ วิเคราะหส์ ง่ิ ท่ไี ด้จากขอ้ มูล

∎ วิเคราะห์สิ่งที่ได้จากขอ้ มลู

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิตศิ าสตรแ์ ละขอ้ มลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 8

∎ วิเคราะหส์ ่ิงท่ีไดจ้ ากขอ้ มูล

จะเห็นว่าสถิติศาสตร์มีความสาคัญอย่างมาก โดยเฉพาะอย่างย่ิงในปัจจุบันซึ่งมีข้อมูลข่าวสารมากมายอยู่รอบตัวเรา
ผู้วิเคราะห์ข้อมูลจาเป็นต้องมีความรู้ความเข้าใจเก่ียวกับเคร่ืองมือและกระบวนการทางสถิติศาสตร์ที่เหมาะสมกับสถานการณ์
ต่าง ๆ และสามารถแปลความหมายโดยไม่ก่อให้เกิดความเสียหายหรือความเข้าใจคลาดเคล่ือนในภายหลัง นอกจากน้ี ผู้ใช้ข้อมูล
ยังต้องมีความรู้ทางสถิติศาสตร์ที่จาเป็น เพื่อให้สามารถสังเกตเห็นข้อมูลที่เป็นเท็จหรือทาให้เข้าใจผอด และตระหนักถึงข้อมูล
ที่บิดเบือนไปจากความจริง รวมท้ังสามารถวิเคราะห์ได้ว่าค่าสถิติ แผนภูมิ กราฟ หรือการนาเสนอข้อมูลต่าง ๆ มีความน่าเช่ือถือ
มากนอ้ ยเพยี งใด ก่อใหเ้ กิดความเขา้ ใจคลาดเคลอ่ื นหรอื ไม่ ตวั อยา่ ง เชน่

1) ผลสารวจความคดิ เห็นของนักเรยี นทม่ี ีตอ่ การไปโรงเรยี น

ผลสารวจความคิดเหน็ ของนักเรยี นทม่ี ีตอ่ การไปโรงเรยี น

รอ้ ยละ

รู้สกึ ดี 62.7

ร้สู ึกเฉย ๆ 29.8

รู้สึกไมด่ ี 3.5

∎ วเิ คราะหส์ ิ่งที่ไดจ้ ากขอ้ มลู
เมื่อพิจารณาอย่างผิวเผิน ผลการสารวจดังกล่าวอาจดูปกติ แต่ถ้าพิจารณา ให้รอบคอบจะพบว่า ข้อมูลดังกล่าวไม่ได้บอก
รายละเอียดในการสารวจ เช่น จานวนนักเรียนท้ังหมดท่ีสารวจ และเม่ือนาร้อยละของความคิดเห็นทั้งหมดมารวมกันก็ไม่
เท่ากับ 100 ดังนน้ั จึงไมส่ ามารถสรปุ ได้ว่า ข้อมูลดังกลา่ วนา่ เช่อื ถอื หรอื ไม่

บทท่ี 1 : ความหมายของสถติ ศิ าสตร์และข้อมลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 9

2) เงนิ เดอื นของพนกั งานทง้ั หมดในบริษทั A เรยี งลาดบั จากน้อยไปมาก

เงนิ เดอื น (บาท) จานวนพนักงาน (คน)

15,000 5
20,000 4
22,000 4
25,000 3
40,000 1
91,000 2
120,000 1
180,000 1

∎ วิเคราะหส์ ่ิงทีไ่ ด้จากขอ้ มลู

3) รายได้ของบริษทั A ใน พ.ศ. 2560 และ 2561 การนาเสนอขอ้ มลู แบบที่ 2
การนาเสนอขอ้ มลู แบบท่ี 1

∎ วเิ คราะหส์ ่ิงทไี่ ดจ้ ากข้อมูล

บทที่ 1 : ความหมายของสถิติศาสตร์และขอ้ มลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 10

4) ยอดขายของบริษทั A ในปี พ.ศ. 2561 (ลา้ นบาท) การนาเสนอขอ้ มลู แบบที่ 2
การนาเสนอขอ้ มลู แบบที่ 1

∎ วิเคราะห์ส่งิ ทีไ่ ดจ้ ากขอ้ มลู

MEMO

บทที่ 1 : ความหมายของสถิติศาสตรแ์ ละขอ้ มูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 11

กิจกรรมระหวา่ งเรียน 1 : แบบฝกึ หดั 1.1 ความหมายของสถิติศาสตรแ์ ละขอ้ มูล
(Definition of statistics and data)

1. จงยกตัวอย่างประโยชน์ของสถิตศิ าสตรท์ ีเ่ ก่ียวขอ้ งกับชีวติ ประจาวันของนักเรยี นมาอย่างนอ้ ย 3 ตัวอย่าง
∎ ตอบ ประโยชนข์ องสถิติศาสตร์ ท่เี กีย่ วขอ้ งกับชีวติ ประจาวัน มีดังน้ี

1)

2)

3)

2. โรงเรียนแห่งหน่ึงเปิดสอนต้ังแต่ช้ันประถมศึกษาปีท่ี 1 ถึงชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 ถ้าโรงเรียนแห่งน้ีได้สอบถามความสูงของ
นักเรียนทั้งหมดในโรงเรียน พบว่าความสูงเฉลี่ยของนักเรียนท้ังหมด คือ 140 เซนติเมตร จึงสรุปว่านักเรียนส่วนใหญ่ของโรงเรียน
แห่งนสี้ งู ประมาณ 140 เซนตเิ มตร จงพิจารณาว่าข้อสรปุ ดงั กลา่ วเหมาะสมหรอื ไม่ เพราะเหตุใด

∎ ตอบ

3. ห้างสรรพสินค้าแห่งหน่ึงมีกาหนดเปิดให้บริการในอีก 4 เดือนข้างหน้า จึงได้ทาเอกสารเชิญชวนผู้สนใจให้เข้ามาเช่าพ้ืนที่ใน
หา้ งสรรพสนิ ค้า โดยเนือ้ หาตอนหนึ่งในเอกสารระบวุ ่า “ชมุ ชนบรเิ วณใกล้เคียงห้างสรรพสินค้ากาลังขยายตวั อย่างรวดเร็ว โดยคาด
ว่าจะมีจานวนหลังคาเรือนในปีนี้เป็น 2 เท่าของปีท่ีแล้ว” เพื่อให้ผู้อ่านเข้าใจเนื้อหาดังกล่าวได้ดีย่ิงขึ้นในเอกสารมีภาพประกอบ
โดยทารูปทางด้านขวาให้มีความกว้างและความยาวเป็นสองเท่าของรูปทางด้านซ้าย เพ่ือสื่อว่าจานวนหลังคาเรือนในปีน้ีจะเป็น 2
เทา่ ของปที แี่ ลว้ ดงั น้ี

จงพิจารณาวา่ การนาเสนอข้อมลู ดว้ ยภาพดงั กล่าวก่อให้เกดิ ความเข้าใจคลาดเคล่ือนหรือไมเ่ พราะเหตุใด
∎ ตอบ

บทท่ี 1 : ความหมายของสถติ ิศาสตรแ์ ละขอ้ มลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 12

4. การสอบวัดผลวิชาคณิตศาสตรร์ ะดบั ประเทศท่ีจัดสอบโดยสถาบันแหง่ หน่ึง มีคะแนนเต็ม 100 คะแนน โดยคะแนนสอบ

เฉล่ียของนักเรียนในตาบลหนึ่งเทียบกับคะแนนสอบเฉลี่ยของนักเรียนท่ัวประเทศ ใน พ.ศ. 2557 - 2561 แสดงได้ด้วย

แผนภมู แิ ทง่ ดงั น้ี

4.1) สามารถสรุปไดห้ รอื ไมว่ า่ คะแนนสอบเฉลย่ี ของนักเรียนในตาบลนี้ พ.ศ. 2558 เป็นสองเทา่ ของคะแนนสอบเฉลย่ี ใน
พ.ศ. 2557
∎ ตอบ

4.2) จงสร้างแผนภูมิแท่งโดยให้ระยะบนแกนตัง้ เริม่ จาก 0
∎ ตอบ

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิติศาสตร์และขอ้ มลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 13

4.3) เมอื่ เปรยี บเทียบแผนภูมิแทง่ ท่ไี ด้ในขอ้ 4.2) กับแผนภมู แิ ท่งท่โี จทย์กาหนด จงพิจารณาวา่ แผนภูมิแท่งท่ีโจทย์
กาหนดกอ่ ใหเ้ กดิ ความเขา้ ใจคลาดเคล่ือนหรอื ไม่ เพราะเหตใุ ด

∎ ตอบ

5. จงพิจารณาว่าการนาเสนอขอ้ มลู ต่อไปนกี้ ่อใหเ้ กิดความเข้าใจคลาดเคลอ่ื นหรอื ไม่ เพราะเหตใุ ด
5.1) แผนภมู ิรปู ภาพแสดงจานวนทรพั ยากรสารสนเทศในหอ้ งสมุดทงั้ หมด จานวน 12,062 เลม่

319

5,313

3,255 342
1,862
971

∎ ตอบหนังสือสารคดี ตารา เรอื่ งส้นั หนงั สืออา้ งอิง หนังสอื เยาวชน วารสาร/นิตยสาร

บทที่ 1 : ความหมายของสถติ ศิ าสตรแ์ ละขอ้ มูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 14

5.2) ) แผนภูมิกราฟเส้น แสดงรายไดจ้ ากธุรกิจสง่ พสั ดุของไปรษณยี ์ (มีหน่วยเป็นล้านบาท) ของไปรษณีย์ A , C , D และ
E ตามลดับ ในชว่ งปี 2557-2564

ธุรกิจส่งพสั ดุ

30, 000 21, 382 27, 897
10, 000
ไปรษณีย์ A
ไปรษณีย์ B

6, 673 ไปรษณีย์ C
ไปรษณีย์ D

1, 000 ไปรษณีย์ E

892

651
537 513

386

0 2558 0.15 48 พ.ศ.
2557 2559
2560
∎ ตอบ

6. ให้นักเรียนค้นหาและเลือกข้อมูลข่าวสารที่สนใจจากส่ือส่ิงพมิ พ์หรือสื่ออิเล็กทรอนิกส์ เช่น ผลสารวจความคิดเห็น สถิติจานวน
ประชากร มลู คา่ การส่งออกสนิ ค้า แล้วอธบิ ายเก่ยี วกับประโยชนแ์ ละความรู้ทไี่ ดร้ ับจากขอ้ มูลดังกล่าว

∎ ตอบ

บทที่ 1 : ความหมายของสถติ ศิ าสตรแ์ ละข้อมลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 15

7. ใหน้ กั เรียนคน้ หาและเลือกข้อมูลข่าวสารทก่ี ่อใหเ้ กิดความเข้าใจคลาดเคลอ่ื น พร้อมทงั้ อธบิ ายว่าข้อมลู ขา่ วสารดังกล่าว
ก่อให้เกิดความเขา้ ใจคลาดเคลอื่ นอยา่ งไร

∎ ตอบ

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิตศิ าสตร์และข้อมูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 16

∎ 1.2 คาสาคัญในสถิตศิ าสตร์ ( )

1. ประชากร ( ) หมายถงึ กลุม่ ของหนว่ ยทง้ั หมดในเร่ืองที่สนใจศึกษา หน่วยในท่นี ี้อาจเป็นคน สัตวห์ รอื ส่ิงของ
ประชากรสามารถแบง่ ไดเ้ ป็น 2 ประเภท โดยพจิ ารณาจากขนาดของประชากร ดงั นี้

1.1) ประชากรท่ีมีจานวนจากัด หมายถึง ประชากรที่สามารถระบุได้ว่ามีจานวนประชากรท้ังหมดเท่าใด ตัวอย่างเช่น
นกั เรยี นช้ันมธั ยมศกึ ษาปีท่ี 6 ในโรงเรียนแห่งหนึง่ รถยนต์ท่ผี ลิตโดยบรษิ ทั แหง่ หนึ่ง

1.2) ประชากรท่ีมีจานวนไม่จากัด หมายถึง ประชากรที่ไม่สามารถระบุได้ว่ามีจานวนประชากรทั้งหมดเท่าใด หรือ
ประชากรมีจานวนไม่แน่นอน มีการเปล่ียนแปลงอยู่ตลอดเวลา หรือมีจานวนอนันต์ ตัวอย่างเช่น ประชากรทั้งหมดในโลก
แบคทีเรียที่อย่ใู นรา่ งกายผ้ปู ว่ ยคนหน่ึง

2. ตัวอย่าง ( ) หมายถึง กลุ่มย่อยของประชากรที่ถูกเลือกมาเป็นตัวแทนของประชากร โดยท่ัวไป
มีวัตถุประสงค์เพ่อื ใชต้ ัวอย่างในการสรุปผลเกีย่ วกบั ลักษณะของประชากรท่ีสนใจ

3. ตวั แปร ( ) หมายถงึ ลกั ษณะบางประการของประชากรหรอื ตัวอย่างทสี่ นใจศึกษา

4. ข้อมลู ( ) หมายถึง ขอ้ ความจรงิ เกี่ยวกับเร่ืองใดเรื่องหน่ึงท่ีสามารถใช้ในการสรุปผลในเรื่องที่สนใจศกึ ษา อาจเป็นได้
ท้งั ตัวเลขหรอื ไม่ใช่ตัวเลข หรอื อาจหมายถึงค่าของตัวแปรท่สี นใจศกึ ษา

ข้อมลู ที่ผา่ นการวิเคราะหแ์ ลว้ เรียกว่า สารสนเทศ หรอื ขา่ วสาร ( )

5. พารามิเตอร์ ( ) หมายถึง ค่าวัดที่แสดงลักษณะของประชากร ซ่ึงเป็นค่าคงตัวท่ีคานวณหรือประมวลจาก
ข้อมูลทง้ั หมดของประชากร เช่น คา่ เฉลี่ย ( ) สว่ นเบยี่ งเบนมาตรฐาน (σ) ความแปรปรวน ( 2)

6. ค่าสถิติ ( ) เป็นค่าคงตัวที่พิจารณาจากข้อมูลของตัวอย่าง โดยมีวัตถุประสงค์เพ่ืออธิบายลักษณะของตัวอย่าง
นั้นหรือเพื่อประมาณค่า ( ) ของพารามิเตอร์แล้วนาไปใช้ในการอธิบายลักษณะของประชากร เช่น ค่าเฉลี่ย ( ̅)
สว่ นเบ่ียงเบนมาตรฐาน ( ) ความแปรปรวน ( 2)

หมายเหตุ การประมาณค่า ( ) ในที่น้ีหมายถึง การกะประมาณค่าเท่าที่ควรจะเป็นหรือการกาหนดค่าไว้อย่าง
คร่าว ๆ ซึ่งมีความหมายแตกต่างจากคาว่า การประมาณค่า ( ) ท่ีหมายถึงการกะหรือคะเนให้ใกล้เคียงค่าท่ี
แท้จริง โดยใหม้ คี วามละเอยี ดเพยี งพอท่ีจะนาไปใช้

บทที่ 1 : ความหมายของสถิติศาสตรแ์ ละข้อมลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 17

∎ ตัวอย่างที่ 1 จากการเลือกตัวอยา่ งนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลายของโรงเรียนแห่งหน่ึงจานวน 50 คนเพ่ือพิจารณาดชั นี
มวลกาย ( ∶ ) ซึ่งใช้เป็นมาตรฐานในการประเมินสภาวะของร่างกายวา่ อยู่ในเกณฑท์ ี่เหมาะสมหรือไม่ โดย
ได้สารวจข้อมูลตา่ ง ๆ ที่เกี่ยวข้อง ปรากฏผลดังตาราง

ลาดบั ที่ เลขประจาตัว เพศ อายุ(ปี) นา้ หนกั ส่วนสงู
นกั เรียน (กิโลกรมั ) (เซนตเิ มตร)
1 45146 หญงิ 17
2 48607 ชาย 16 70 170
3 50143 หญงิ 18 45 155
⋮ ⋮⋮ 50 168
50 ⋮ หญิง 16
46804 ⋮ ⋮
55 159

จงระบุวา่ ประชากร ตวั อย่าง ตัวแปร และข้อมลู ของการสารวจนคี้ ืออะไร
∎ ตอบ

1) ประชากร (population) :

2) ตวั อย่าง (sample) :

3) ตวั แปร (variable) :

4) ข้อมูล (data) :

∎ ตัวอย่างท่ี 2 จากการสารวจเกย่ี วกบั อาชีพในฝนั ของนกั เรียนในยคุ ดิจิทัลของจงั หวัดหน่ึง โดยสารวจจากนกั เรยี นที่มอี ายุ 15-18

ปี ทเี่ ลือกมาจากทุกโรงเรยี นในจังหวดั รวมทั้งสนิ้ 300 คน พบวา่ อาชพี ในฝนั ของนกั เรียนในยุคดิจทิ ลั 5 อันดับแรก ได้แก่

อนั ดับที่ 1 อาชพี ธรุ กจิ ส่วนตวั รอ้ ยละ 35

อันดบั ท่ี 2 อาชพี ครู ร้อยละ 22

อันดบั ที่ 3 อาชีพรับราชการ ร้อยละ 17

อนั ดับท่ี 4 อาชีพแพทย์ รอ้ ยละ 12 และ

อนั ดับท่ี 5 อาชพี วศิ วกร ร้อยละ 7

จงระบวุ ่าประชากร ตัวอยา่ ง ตวั แปร ขอ้ มูล และค่าสถติ ิของการสารวจนี้คืออะไร

∎ ตอบ

1) ประชากร (population) :

2) ตัวอย่าง (sample) :

3) ตัวแปร (variable) :

4) ขอ้ มูล (data) :

5) ค่าสถติ ิ (statistics) :

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิตศิ าสตรแ์ ละข้อมูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 18

∎ ตัวอย่างท่ี 3 จากการสารวจภาวะเศรษฐกิจและสังคมของครัวเรือน พ.ศ.2560 สานักงานสถิติแห่งชาติได้เก็บรวบรวมข้อมูล
ในชว่ ง 6 เดอื นแรกของ พ.ศ.2560 จากครวั เรือนตัวอย่างในทกุ จังหวัดทั่วประเทศท้ังในเขตเทศบาลและนอกเขตเทศบาลประมาณ
26,000 ครัวเรือน เพื่อศึกษารายได้เฉลี่ยต่อเดือนของครัวเรือนท่ัวประเทศ โดยจากข้อมูลตัวอย่างได้ข้อสรุปว่าค่าประมาณของ
รายได้เฉลี่ยต่อเดือนของครัวเรือนท่ัวประเทศ คือ 26,973 บาท จงระบุว่าประชากร ตัวอย่าง พารามิเตอร์ ตัวแปร ข้อมูล และ
คา่ สถิตขิ องการสารวจน้ี คอื อะไร

∎ ตอบ

1) ประชากร (Population) :

2) ตัวอยา่ ง (sample) :

3) ตัวแปร (variable) :

4) ขอ้ มลู (data) :

5) พารามเิ ตอร์ (parameter) :

6) ค่าสถติ ิ (statistics) :

MEMO

บทที่ 1 : ความหมายของสถิตศิ าสตร์และข้อมูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 19

กิจกรรมระหว่างเรยี น 2 : แบบฝกึ หดั 1.2 คาสาคญั ในสถิตศิ าสตร์ (statistics)

1. ในการศึกษาเก่ียวกับ ความรู้เรื่องโรคเบาหวาน และ พฤติกรรมการดูแลตนเอง ของผู้ป่วยโรคเบาหวานของโรงพยาบาลแห่ง
หนึ่ง ผู้ศึกษาได้เก็บรวบรวมข้อมูลเก่ียวกับเพศ อายุ น้าหนัก ประวัติการเป็นโรคเบาหวานของคนในครอบครัว ความรู้เรื่อง
โรคเบาหวาน และพฤติกรรมการดูแลตนเอง โดยสุ่มตัวอย่างผู้ป่วยโรคเบาหวานจานวน 120 คน จากโรงพยาบาลแห่งน้ีและใช้
แบบสอบถามเป็นเครื่องมือในการเก็บรวบรวมขอ้ มูล

1.1) จงระบุวา่ ประชากรและตัวอยา่ งของการศกึ ษานีค้ อื อะไร
∎ ตอบ

1. ประชากร (population) :
2. ตวั อยา่ ง (sample) :

1.2) จงยกตวั อย่างตวั แปรของการศึกษานมี้ าอยา่ งนอ้ ย 3 ตัวแปร
∎ ตอบ

ตวั แปรท่ี 1) คือ

ตวั แปรท่ี 2) คือ

ตัวแปรที่ 3) คือ

2. สวนดุสิตโพล มหาวิทยาลัยสวนดุสิต ได้สารวจความคิดเห็นของประชาชนท่ีพักอาศัยอยู่ในกรุงเทพมหานครและปริมณฑล
จานวนทง้ั สิ้น 1,353 คน ระหว่างวนั ที่ 30 มกราคม – 1 กมุ ภาพันธ์ พ.ศ.2562 เกี่ยวกบั สถานการณ์ฝุน่ ละออง ซงึ่ ในแบบสารวจได้
กาหนดตัวเลอื ก 5 ตัว และผตู้ อบแบบสารวจสามารถเลอื กได้มากกวา่ 1 ตัว ได้ผลสารวจดงั น้ี

อันดบั ท่ี 1 เข้าข้ันวกิ ฤต เกนิ มาตรฐาน รา้ ยแรงมากข้นึ เรื่อย ๆ ยังแก้ไขไมไ่ ด้ 38.98%
อนั ดับที่ 2 คุณภาพชวี ติ แย่ อนั ตรายตอ่ สขุ ภาพ ระบบทางเดนิ หายใจ 37.01%
อนั ดบั ที่ 3 ภาครฐั ควรเร่งแกป้ ัญหา มมี าตรการณ์เรง่ ด่วน ทาอยา่ งจริงจงั 30.02%
อนั ดับท่ี 4 ประขาขนตอ้ งดแู ลตัวเอง สวมหน้ากากไมท่ ากิจกรรมกลางแจง้ 18.50%
อนั ดบั ที่ 5 ควบคุมยาก ทุกคนตอ้ งชว่ ยกัน แก้ปัญหาระยะยาว 15.71%

จงระบุวา่ ประชากร ตวั อยา่ ง ตวั แปร และขอ้ มูล ของการสารวจนี้ คืออะไร
∎ ตอบ

1) ประชากร (population) :

2) ตวั อยา่ ง (sample) :

3) ตวั แปร (variable) :

4) ข้อมลู (data) :

บทที่ 1 : ความหมายของสถติ ศิ าสตร์และขอ้ มูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 20

3. จากการสารวจเกี่ยวกับเงินออมในแต่ละเดือนของนักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลายในจังหวัดหน่ึง โดยสุ่มตัวอย่างนักเรียน
ระดับมัธยมศึกษาตอนปลายในจังหวัดนี้มาจานวน 3,000 ตน พบว่า นักเรียนระดับมัธยมศึกษาตอนปลายในจังหวัดนี้มีเงินออม
เฉล่ยี เดือนละ 700 บาท จงระบุว่าประชากร ตัวอยา่ ง ตวั แปร ขอ้ มูล พารามิเตอร์ และคา่ สถิตขิ องการสารวจนค้ี ืออะไร

∎ ตอบ

1) ประชากร (population) :

2) ตัวอย่าง (sample) :

3) ตัวแปร (variable) :

4) ข้อมลู (data) :

5) ค่าสถติ ิ (statistics) :

5) พารามเิ ตอร์ (parameter) :

4. บริษัทผลิตตัวเก็บประจุไฟฟ้าแห่งหน่ึงต้องการตรวจสอบคุณภาพสินค้า โดยบริษัทได้ผลิตตัวเก็บประจุไฟฟ้า ล็อตละ 500 ช้ิน
แล้วสุ่มตัวอย่างตัวเก็บประจุไฟฟ้าจานวน 50 ชิ้น จากแต่ละล็อตมาตรวจสอบคุณภาพสินค้า ถ้าพบว่ามีตัวเก็บประจุไฟฟ้าชารุด
อยา่ งน้อย 1 ชนิ้ จะไมจ่ าหนา่ ยสนิ คา้ ลอ็ ตน้ัน จงระบุวา่ ประชากร ตัวอยา่ ง ตวั แปร และข้อมูล ของการสารวจในแต่ละลอ็ ตคอื อะไร
∎ ตอบ

1) ประชากร (population) :

2) ตวั อยา่ ง (sample) :

3) ตวั แปร (variable) :

4) ขอ้ มูล (data) :

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิตศิ าสตรแ์ ละข้อมลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 21

∎ 1.3 ประเภทของข้อมูล

ข้อมูลท่ีจะนามาใช้ศกึ ษาสามารถแบ่งไดห้ ลายประเภท ทส่ี าคัญมดี งั น้ี

1.3.1 การแบง่ ประเภทของขอ้ มลู ตามแหล่งทมี่ าของขอ้ มลู แบ่งเป็น 2 ประเภท ดังนี้
1) ข้อมูลปฐมภูมิ ( ) คือ ข้อมูลที่ผู้ใช้ดาเนินการเก็บรวบรวมจากเจ้าของข้อมูลหรือต้นกาเนิดของข้อมูล

โดยตรง ซ่ึงได้จาก การสังเกต การทดลอง การสัมภาษณ์ การวัด การนับ การสามะโน (census) และการสารวจจากกลุ่มตัวอย่าง
(sample survey)

2) ข้อมูลทุติยภูมิ ( ) คือ ข้อมูลที่ผู้ใช้ไม่ได้ดาเนินการเก็บรวบรวมจากเจ้าของขอ้ มูลหรือต้นกาเนดิ ของ
ข้อมลู โดยตรง แต่ใช้ข้อมูลท่บี ุคคลหรือหน่วยงานอ่ืนเก็บรวบรวมมา ซ่งึ สว่ นใหญ่ผใู้ ช้มกั จะใช้ข้อมูลท่ีเก็บรวบรวมโดยภาครัฐซ่ึงเป็น
การเก็บรวบรวมขอ้ มลู ตามภาระกิจของหน่วยงาน โดยจดั เก็บไว้ในรูปของ รายงาน บทความจากหนังสอื วารสาร

จงพิจารณาวา่ ข้อมลู ตอ่ ไปนเี้ ปน็ ขอ้ มลู ปฐมภมู ิหรือขอ้ มูลทตุ ยิ ภมู ิ
1) ขอ้ มูลความพงึ พอใจในสินค้าทีเ่ จา้ ของสินคา้ เก็บรวบรวมจากผู้ใช้สินคา้ หรือผบู้ ริโภค
∎ ตอบ …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
2) รายงานขอ้ มลู ทะเบยี นประวัติของนกั เรยี นท่เี ขตพน้ื ท่ีการศึกษาไดร้ บั จากโรงเรยี นในสงั กัด
∎ ตอบ …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………
3) ขอ้ มลู ผลการทดสอบระดบั ชาติ (O-NET) ทโ่ี รงเรยี นนามาใช้ปรับปรงุ พฒั นาการจัดการเรยี นการสอน
∎ ตอบ …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

1.3.2 การแบง่ ประเภทของข้อมลู ตามระยะเวลาท่จี ัดเก็บ
1) ข้อมูลอนุกรมเวลา ( ) คือ ชุดข้อมูลที่เกิดข้ึนและจัดเก็บตามลาดับเวลาต่อเน่ืองกันไปตลอดช่วง ๆ

หนงึ่ (เวลาในการจัดเก็บเปน็ ชว่ ง)
2) ขอ้ มลู ตัดขวาง ( − ) คอื ขอ้ มลู ทีบ่ อกสถานะหรือสภาพของสง่ิ ท่ีสนใจ ณ จดุ หนงึ่ ของเวลา (เวลา

ในการจัดเกบ็ เป็นจุด)
จงพจิ ารณาว่าข้อมลู ต่อไปน้เี ป็นขอ้ มลู อนกุ รมเวลา ( ) หรอื ขอ้ มลู ตัดขวาง ( − )

1) ยอดขายสนิ คา้ รายเดือนตงั้ แต่เดือนมกราคม พ.ศ. 2558 ถงึ เดือนธันวาคม พ.ศ. 2561
∎ ตอบ …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

2) รายงานผลการศกึ ษาของนักเรียนเมื่อสน้ิ ปกี ารศึกษา 2563
∎ ตอบ …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

3) จานวนผ้ปู ว่ ยดว้ ยโรคไวรัสโคโรนา 2019 รายใหม่ของประเทศไทย ณ วันที่ 16 พฤษภาคม พ.ศ. 2564
∎ ตอบ …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

1.3.3 การแบ่งประเภทของข้อมูลตามลกั ษณะของข้อมูล
1) ข้อมูลเชิงปริมาณ ( ) คือ ข้อมูลที่ได้จากการวัดหรือการนับค่า โดยแสดงเป็นตัวเลขหรือปริมาณที่

สามารถนาไปบวก ลบ คูณ หรอื หาร และเปรยี บเทยี บกันได้
ขอ้ มูลเชิงปรมิ าณแบง่ ไดเ้ ปน็ 2 ประเภท ตามลักษณะของค่าทเี่ ปน็ ไปได้ ดงั นี้
1.1) ข้อมูลไม่ต่อเนื่อง ( ) คือข้อมูลท่ีมีค่าท่ีเป็นไปได้ท้ังหมดอยู่ในเซตท่ีสามารถนับจานวนสมาชิกได้

หรือคา่ ท่เี ปน็ ไปไดท้ ัง้ หมดสามารถเขียนเรียงลาดับจากนอ้ ยไปมากได้ ตวั อย่างเชน่ จานวนนกั เรยี นท่ใี ชบ้ รกิ ารหอ้ งสมุดของโรงเรียน
ในแต่ละวนั ยอดขายรถยนตร์ ายเดือน

1.2) ข้อมูลต่อเนื่อง ( ) คือข้อมูลท่ีมีค่าท่ีเป็นไปได้ท้ังหมดอยู่ในช่วงท่ีเป็นสับเซตของ ข้อมูล
ต่อเน่ืองมักเป็นค่าที่ได้จากการวัด ตัวอย่างเช่น ระยะเวลา(นาที) ที่นักเรียนแต่ละคนใช้ในการทาข้อสอบวิชาคณิตศาสตร์ โดยอาจ
ได้ว่า ค่าทเี่ ป็นไปไดอ้ ยู่ในช่วง [30 , 60]

2) ข้อมูลเชิงคุณภาพ ( ) คือ ข้อมูลที่แสดงลักษณะ ประเภท สมบัติในเชิงคุณภาพและอ่ืน ๆ ที่ไม่
สามารถวัดค่าเป็นตัวเลขที่นามาบวก ลบ คูณ หรือหารกันได้ เช่น อาชีพ เลขบัตรประชาชน เพศ เบอร์รองเท้า ทะเบียนรถ ความ
คิดเห็น ความพึงพอใจ

บทท่ี 1 : ความหมายของสถติ ิศาสตร์และข้อมลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 22

จงพจิ ารณาว่าข้อมลู ตอ่ ไปนีเ้ ป็นข้อมลู เชงิ ปรมิ าณ ( ) หรอื ขอ้ มูลเชิงคุณภาพ ( )
1) ความสูงของนกั กีฬาวอลเลยบ์ อลของสโมสรแหง่ หน่งึ

∎ ตอบ …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

2) ความพึงพอใจของผู้ใชบ้ ริการแผนกทนั ตกรรมของโรงพยาบาลแห่งหนง่ึ
∎ ตอบ …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

3) ปรมิ าณผงชูรสท่ีใส่ในส้มตาปปู ลารา้ ของร้านขายส้มตาในจังหวดั นนทบุรี
∎ ตอบ …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

4) เดือนเกดิ ของนักเรียนชน้ั มัธยมศึกษาปที ี่ 6 ห้องหนึง่
∎ ตอบ …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

∎ ชวนคิด นกั เรียนคดิ วา่ ผลการเรียนหรอื เกรด (4 , 3.5 , 3 , 2.5 , 2 , 1.5 , 1 , 0) ของนกั เรียนเป็นข้อมูลเชงิ ปริมาณ
หรือ ข้อมูลเชงิ คณุ ภาพ เพราะเหตุใด

∎ ตอบ …………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………………

1.3.4 การแบง่ ประเภทของขอ้ มลู ตามมาตรา ( )

เป็นการแบ่งประเภทของขอ้ มูลโดยจาแนกตามระดับการวัดค่าของขอ้ มูล โดย

ก. แบง่ ประเภทของข้อมูลเชิงคุณภาพออก เป็น 2 ประเภท ได้แก่

1) ข้อมูลนามบัญญัติ ( ) คือข้อมูลเชิงคุณภาพท่ีบอกลักษณะหรือประเภท เช่น สี (แดง
เขียว น้าเงิน ดา ขาว) เพศ (หญิง ชาย) รหัสไปรษณีย์ (10400, 11000, 96000) การดาเนินการทางคณิตศาสตร์เกี่ยวกับข้อมูล
นามบญั ญตั สิ ามารถทาได้โดยการเปรียบเทยี บความเหมอื น/เท่ากนั และความไม่เหมือน/ไม่เท่ากัน เท่าน้ัน

2) ข้อมูลอันดับ ( ) คือข้อมูลเชิงคุณภาพท่ีบอกลักษณะเชิงเปรียบเทียบตามอันดับ เช่น เกรด
วชิ าคณติ ศาสตร์ (4 , 3.5 , 3 , 2.5 , 2 , 1.5 , 1 , 0 หรอื A , B , C , D , F) ระดับความพงึ พอใจของผูบ้ ริโภคทีม่ ีต่อรา้ นอาหารแหง่
หนึง่ (พอใจมากท่ีสุด พอใจมาก พอใจปานกลาง พอใจนอ้ ย พอใจนอ้ ยที่สดุ หรอื 5 , 4 , 3 , 2 , 1) การดาเนินการทางคณติ ศาสตร์
เก่ยี วกับขอ้ มูลอันดบั สามารถทาได้โดยการเปรยี บเทียบความเท่ากนั หรอื เปรียบเทียบมากนอ้ ยเท่ากัน และ

ข. แบง่ ประเภทของข้อมลู เชงิ ปริมาณ ออกเป็น 2 ประเภท ไดแ้ ก่

1) ข้อมูลช่วง ( ) คอื ขอ้ มูลตอ่ เนือ่ งทีไ่ ม่แสดงสถานะของค่าศูนย์ท่ีแท้จริง เช่น อณุ หภูมิ (องศา
เซลเซียส) ค่าศูนย์ไม่ได้แสดงว่าไม่มีอุณหภูมิ และ 80 องศาเซลเซียส ไม่ได้ร้อนเป็นสองเท่าของ 40 องศาเซลเซียส เนื่องจากเม่ือ
แปลงมาตราวดั เป็นองศาฟาเรนไฮต์แล้ว 0 องศาเซลเซียส เท่ากับ 32 องศาฟาเรนไฮต์ และ 80 องศาเซลเซียส เท่ากับ 176 องศา
ฟาเรนไฮต์ ซงึ่ เป็น 1.69 เทา่ ของ 104 องศาฟาเรนไฮต์ ซงึ่ เทา่ กบั 40 องศาเซลเซียส การดาเนินการทางคณิตศาสตร์เก่ยี วกับข้อมูล
ช่วงสามารถทาได้ทง้ั การเปรยี บเทียบความเทา่ กนั การเปรยี บเทียบมากนอ้ ย หรอื การบวกหรือลบ รวมท้ังหาคา่ เฉล่ียได้

2) ข้อมูลอัตราส่วน ( ) คือข้อมูลต่อเนื่องที่มีค่าศูนย์แสดงสถานะว่าไม่มี เช่น น้าหนัก (กิโลกรัม)
จะเห็นว่าน้าหนัก 0 กิโลกรัม แสดงว่าไม่มีน้าหนัก ข้อมูลอัตราส่วนสามารถสามารถนามาเปรียบเทียบ หรือบวก ลบ คูณ หรือหาร
กันได้อย่างมีความหมาย เช่น น้าหนัก 80 กิโลกรัม หนักเป็นสองเท่าของ 40 กิโลกรัม การดาเนินการทางคณิตศาสตร์เก่ียวกับ
ขอ้ มลู อัตราสว่ นสามารถทาได้ทัง้ การเปรยี บเทยี บความเทา่ กัน การเปรียบเทยี บมากนอ้ ย หรอื การบวก ลบ คณู หรอื หาร

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิตศิ าสตร์และขอ้ มลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 23

กจิ กรรมระหว่างเรยี น 3 : แบบฝกึ หัด 1.3 ประเภทของข้อมลู

1. ในการวิจัยเก่ียวกับพฤติกรรมและปัจจัยทานายพฤติกรรมการป้องกันโรคความดันเลือดสูงในกลุ่มประชาชนท่ีมีภาวะก่อนเป็น
โรคความดันเลือดสูง ตัวอย่างท่ีใช้ศึกษาคือประชาชนจานวน 250 คน ที่มีค่าความดันเลือดอยู่ระหว่าง 120 - 139 / 80 - 89
มิลลิเมตรปรอท เครื่องมือท่ีใช้ในการเก็บรวบรวมข้อมูลประกอบด้วยแบบสอบถามข้อมูลส่วนบุคคลแบบสอบถามความรู้เก่ียวกับ
โรคความดันเลือดสูง และแบบสอบถามเจตคตติ ่อโรคและพฤติกรรมการป้องกันโรคความดันเลือดสูง จงพิจารณาว่าขอ้ มูลท่ีได้จาก
การวิจัยขา้ งต้นเปน็ ขอ้ มูลปฐมภูมหิ รอื ข้อมลู ทตุ ยิ ภูมิ

∎ ตอบ
ขอ้ มลู ข้างตน้ เปน็  ขอ้ มลู
เน่อื งจาก

2. โรงงานผลิตอาหารสาเรจ็ รูปแหง่ หน่ึงใช้ขอ้ มูลจากสานกั งานสถติ ิแหง่ ชาติดงั ตารางด้านล่างในการวางแผนการผลิตอาหารวา่ จะ
ปรุงด้วยวธิ ใี ด เพ่อื นาไปจาหนา่ ยในร้านสะดวกซื้อ

วธิ ีปรงุ อาหาร กลุ่มอายุ

ท่ีรบั ประทานเป็นประจา รวม 6 – 14 ปี 15 – 24 ปี 25 – 59 ปี 60 ปี ขนึ้ ไป

ตม้ /ลวกสกุ 50.4 32.6 37.3 51.1 71.1

ตุ๋น/นงึ่ /อบ 4.3 2.5 2.7 4.4 6.5

ผัด 27.4 25.5 34.8 29.8 14.7

ทอด 12.5 36.2 19.1 8.6 3.9

ลวกแบบสุก ๆ ดิบ ๆ 0.6 0.1 0.5 0.8 0.2

ป้งิ /ย่าง 4.1 2.9 5.0 4.5 2.9

อน่ื ๆ 0.7 0.2 0.6 0.8 0.7

จากสถานการณข์ า้ งตน้ จงพิจารณาว่าข้อมลู ทโ่ี รงงานผลิตอาหารสาเร็จรูปนามาใช้เป็นข้อมูลปฐมภูมิหรือข้อมูลทตุ ิยภูมิ

∎ ตอบ
ขอ้ มูลข้างต้นเป็น  ข้อมลู
เนือ่ งจาก

3. จงพจิ ารณาว่าหากตอ้ งการเกบ็ ข้อมูลต่อไปน้ี ควรใช้ข้อมูลอนุกรมเวลาหรือข้อมลู ตดั ขวาง [ อนุกรมเวลา/ข้อมูลตดั ขวาง ]
3.1) วา่ ท่ีนายกรัฐมนตรีในดวงใจของคนไทย พ.ศ. 2566
3.2) ความหนาแนน่ ของประชากรตอ่ พ้นื ที่ในภาคเหนือ พ.ศ. 2562
3.3) ราคาทองคาในตลาดโลกระหว่าง พ.ศ. 2550 - 2562
3.4) ความสูงของนักเรียนชนั้ มัธยมศกึ ษาปีท่ี 6 ห้องหนงึ่ เมอ่ื เปดิ ภาคเรียนท่ี 1

3.5) คณะยอดนยิ มทีเ่ ดก็ ไทยเลือกเขา้ ศึกษาต่อในระดบั อดุ มศึกษาในช่วง 3 ปี
ท่ีผา่ นมา

บทที่ 1 : ความหมายของสถิตศิ าสตร์และข้อมลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 24

4. จงพิจารณาว่าข้อมูลต่อไปน้ีเปน็ ข้อมูลเชงิ ปริมาณหรือข้อมลู เชิงคุณภาพ [ ข้อมูลเชิงปรมิ าณหรอื ข้อมูลเชงิ คุณภาพ ]
4.1) คะแนนสอบวิชาภาอังกฤษของนกั เรียนหอ้ งหนงึ่
โดยมกี ารแบง่ ระดบั คะแนนเป็น สูง กลาง และต่า
4.2) จานวนผโู้ ดยสารที่ใชร้ ถประจาทางในแต่ละวัน

4.3) หมายเลขทะเบยี นรถยนตน์ ่งั ส่วนบุคคล
4.4) รหสั ไปรษณียใ์ นกรงุ เทพมหานคร
4.5) ราคาข้าวสารต่อกิโลกรัม

4.6) เลขประจาตัวประชาชนของพนักงานในบรษิ ทั แห่งหน่งึ
4.7) บ้านเลขทขี่ องนักเรียนในโรงเรียนแห่งหนงึ่
4.8) รายได้ของสมาชกิ ในครอบครัวหนงึ่
4.9) สถานะการป่วยเปน็ โรคหวั ใจของคนไทย

4.10) ความพึงพอใจของผบู้ รโิ ภคทมี่ ตี ่อร้านคา้ แห่งหนึ่ง

5. ใหน้ ักเรยี นคน้ หาและเลือกขอ้ มลู ทสี่ นใจมา 5 รายการ พรอ้ มท้ังระบุประเภทของข้อมูล ประเภทของขอ้ มูล
(ขอ้ มลู อนกุ รมเวลา/ข้อมูลตดั ขวาง และขอ้ มลู เชงิ ปริมาณ/ข้อมูลเชิงคุณภาพ

∎ ตอบ

ขอ้ มลู ทีน่ ักเรยี นสนใจ
1.)

2.)

3.)

4.)

5.)

MEMO

บทท่ี 1 : ความหมายของสถติ ิศาสตร์และข้อมูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 25

∎ 1.4 สถติ ศิ าสตร์เชงิ พรรณนาและสถติ ิศาสตร์เชงิ อนมุ าน

1) สถติ ิศาสตร์เชิงพรรณนา ( )
เป็นการวิเคราะห์ข้อมูลที่สรุปสาระสาคัญของข้อมูลชุดหน่ึง ซ่ึงเป็นข้อมูลเชิงคุณภาพหรือข้อมูลเชิงปริมาณ เพื่อ

อธิบายลักษณะหรือสภาพของข้อมูลชุดน้ันวา่ เป็นอย่างไร โดยทั่วไปข้อมูลเชิงคุณภาพจะใช้การนาเสนอด้วยตารางความถี่ แผนภูมิ
แทง่ ฐานนิยม และอ่ืน ๆ ส่วนขอ้ มูลเชิงปรมิ าณจะใช้การนาเสนอดว้ ยฮสิ โทรแกรม แผนภาพกลอ่ ง ค่าตา่ สดุ คา่ สูงสุด คา่ เฉลี่ย และ
อ่ืน ๆ

2) สถติ ิศาสตรเ์ ชงิ อนมุ าน ( )
เป็นการวิเคราะห์ข้อมูลที่ใช้ทฤษฎีท่ีเกี่ยวกับ ความน่าจะเป็นในการหาข้อสรุปเก่ียวกับลักษณะของประชากรโดยใช้

ข้อมลู จากตัวอยา่ งท่ีได้มาจากประชากรนัน้ เชน่
ในการสารวจพฤติกรรมการเดินทางท่องเท่ียวของคนไทยที่มีอายุ 15 ปีข้ึนไป ใน พ.ศ.2559 ซ่ึงจัดทาโดยสานักงานสถติ ิ

แห่งชาติร่วมกับการท่องเท่ียวแห่งประเทศไทย (ททท.) ได้มีการเก็บรวบรวมข้อมูลในเดือนมกราคม - กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2560 จาก
คนไทยทีม่ อี ายุ 15 ปขี ้นึ ไปทัว่ ประเทศ ทเ่ี ลอื กเป็นตัวอยา่ งจานวน 63,060 คน และไดข้ อ้ สรุปดังรูป

ร้อยละของคนไทยทมี่ ีอายุ 15 ปขี ึน้ ไป ท่ีเดินทางท่องเทยี่ วจาแนกตามวัตถปุ ระสงค์หลัก
ในการเดินทางท่องเทีย่ ว 5 อันดับแรก ในรอบปี 2559

ข้อสรุปท่ีได้จากวิธีการของสถิติศาสตร์เชิงอนุมานใช้อธิบายลักษณะของประชากร โดยค่าท่ีแสดงลักษณะของประชากร
หรือพารามิเตอร์จะไม่สามารถหาได้จากวิธีการของสถิติศาสตร์เชิงอนุมาน แต่วิธีการของสถิติศาสตร์เชิงอนุมานสามารถใช้หา
ค่าประมาณของพารามิเตอร์ได้ ซ่งึ ค่าประมาณดังกล่าวเปน็ ค่าสถิติ เนื่องจากเป็นค่าทพ่ี จิ ารณาจากข้อมูลของตัวอย่าง

บทท่ี 1 : ความหมายของสถติ ศิ าสตร์และข้อมลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 26

กิจกรรมระหว่างเรยี น 4 : แบบฝึกหดั 1.4 สถติ ศิ าสตร์เชิงพรรณนาและสถิติศาสตร์เชิงอนุมาน

จงพิจารณาว่าตัวอย่างต่อไปน้ีใช้วิธีการของสถิติศาสตร์เชิงพรรณนาหรือสถิติศาสตร์เชิงอนุมาน พร้อมทั้งให้เหตุผล
ประกอบ

1. สานักโพลแห่งหนึ่งได้สารวจเก่ียวกับอาชีพในฝันของเยาวชนไทยใน พ.ศ. 2562 โดยสารวจจากเยาวชนไทยที่มอี ายุ 12 ปขี ึ้นไป

กระจายทุกภูมิภาค ระดับการศึกษา และอาชีพรวมทั้งสิ้น 15,000 คน ซ่ึงสรุปผลได้ว่าอาชีพในฝันของเยาวชนไทยทั้งประเทศ 5

อันดบั แรก ไดแ้ ก่

อนั ดบั ท่ี 1 อาชพี ธรุ กจิ สว่ นตัว รอ้ ยละ 16.40

อันดับที่ 2 อาชีพครู รอ้ ยละ 13.65

อนั ดบั ท่ี 3 อาชพี รบั ราชการ รอ้ ยละ 13.36

อันดบั ที่ 4 อาชีพแพทย์ รอ้ ยละ 10.80

อันดบั ท่ี 5 อาชพี วิศวกร รอ้ ยละ 7.53

∎ ตอบ ขอ้ มูลขา้ งตน้ เปน็ สถติ ิ  เชงิ

เน่ืองจาก

2. จากการจัดทาสามะโนประชากรและเคหะของสานักงานสถิติแห่งชาติ พบว่าใน พ.ศ. 2553 จังหวัดที่มีความหนาแน่นของ
ประชากรโดยเฉล่ียสูงสุด คือ กรุงเทพมหานคร รองลงมา คือ จังหวัดนนทบุรี สมุทรปราการ สมุทรสา คร ภูเก็ต ปทุมธานี
สมทุ รสงคราม นครปฐม ชลบุรี และพระนครศรีอยุธยา ตามลาดับ

∎ ตอบ ขอ้ มูลขา้ งต้นเปน็ สถิติ  เชิง

เนื่องจาก

3. ห้างสรรพสินค้าแห่งหนึง่ ได้สารวจความพึงพอใจของลกู ค้าในด้านกจิ กรรมส่งเสริมการตลาดเพือ่ เป็นแนวทางในการวางแผนกล
ยุทธ์ทางการตลาด โดยสารวจจากลูกค้าที่มาใช้บริการท่ีห้างสรรพสินค้าในเดือนมกราคม พ.ศ. 2562 ท่ีเลือกเป็นตัวอย่างจานวน
142 คน สรปุ ผลไดว้ ่า ร้อยละ 50 ของลูกค้าทุกคนท่ีมาใช้บรกิ ารหา้ งสรรพสนิ คา้ แหง่ นีม้ คี วามพึงพอใจในระดบั มากทส่ี ุด

∎ ตอบ
ขอ้ มูลขา้ งต้นเป็นสถติ ิ  เชงิ

เนอื่ งจาก

4. จากรายงานผลการทดสอบทางการศึกษาระดับชาติขั้นพื้นฐาน (O-NET) วิชาภาษาอังกฤษช้ันมัธยมศึกษาปีท่ี 6 ปีการศึกษา
2560 สามารถแสดงคะแนนเฉลี่ยรายภมู ภิ าค (จากคะแนนเตม็ 100 คะแนน) ได้ดงั ตาราง

ภมู ิภาค คะแนนเฉล่ยี

ภาคตะวนั ออกเฉยี งเหนอื 24.36
ภาคใต้ 26.49
26.84
ภาคตะวันตก 28.84
ภาคเหนอื 28.85
ภาคกลาง 29.46
ภาคตะวันออก 39.65
กรงุ เทพมหานคร

∎ ตอบ ข้อมูลข้างต้นเป็นสถติ ิ  เชงิ
เน่ืองจาก

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิติศาสตร์และขอ้ มูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 27

5. สานักโพลแห่งหนึ่งได้สารวจเกี่ยวกับนโยบายท่ีสาคัญและเร่งด่วนท่ีสุดที่ประชาชนไทยต้องการจากรัฐบาลชุดใหม่ โดยสารวจ
จากประชาชนไทยท่ีมีอายุ 18 ปีขึ้นไป กระจายทุกภูมิภาค ระดับการศึกษา และอาชีพ รวมทั้งสิ้น 10,000 คน ซ่ึงสรุปผลได้ว่า
ประชาชนสว่ นใหญ่ของทง้ั ประเทศตอ้ งการให้รฐั บาลชุดใหม่

แก้ปัญหาปากท้องและหน้สี นิ ของประชาชน ร้อยละ 55.75
รองลงมาต้องการใหส้ ง่ เสรมิ ราคาสนิ ค้าและพืชผลทางการเกษตร รอ้ ยละ 28.23

ส่งเสริมโครงการเรยี นฟรถี ึงระดับปรญิ ญาตรี ร้อยละ 5.76
แก้ไขปญั หาการทุจริตคอร์รัปชนั รอ้ ยละ 3.54
แก้ปญั หาหน้นี อกระบบ รอ้ ยละ 1.75
แก้ไขปัญหาด้านการคมนาคม รอ้ ยละ 1.68
และอ่ืน ๆ รอ้ ยละ 3.2

∎ ตอบ ขอ้ มูลข้างต้นเป็นสถิติ  เชงิ
เนอ่ื งจาก

6. สานักอนามัยการเจริญพันธุ์ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ได้รายงานอัตราการคลอดบุตรในวัยรุ่น อายุ 10 - 14 ปี ต่อ
ประชากรหญิงอายุ 10 - 14 ปี จานวน 1,000 คน ดังตาราง

พ.ศ. หญิงคลอดอายุ 10-14 ปี (คน) หญงิ อายุ 10-14 ปที ั้งหมด (คน) อตั รา : 1,000
2546 1,791
2547 2,469 2,388,624 0.7
2548 2,586 2,382,623 1.0
2549 2,545 2,369,156 1.0
2550 2,654 2,384,031 1.1
2551 2,745 2,395,156 1.1
2552 2,928 2,384,707 1.2
2553 3,074 2,339,177 1.3
2554 3,417 2,272,507 1.4
2555 3,710
2556 3,415 2,196,350 1.6
2557 3,213 2,096,028 1.8
2558 2,988 2,024,332 1.7
2559 2,746 1,991,041 1.6
1,963,728 1.5
∎ ตอบ ขอ้ มูลขา้ งต้นเป็นสถิติ  เชิง 1,941,436 1.4
เน่ืองจาก

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิตศิ าสตรแ์ ละขอ้ มลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 28

7. สานักงานสถิติแห่งชาติได้จัดทาโครงการ “สารวจพฤติกรรมการออมและการเข้าถึงบริการทางการเงินภาคครัวเรือน” โดยได้
ดาเนินการสารวจไปพร้อมกับการสารวจภาวะเศรษฐกิจและสงั คมของครัวเรือนจากครัวเรอื นตัวอย่างในทุกจงั หวัดท่วั ประเทศท้ังใน
เขตเทศบาลและนอกเขตเทสบาล จานวน 13,000 ครวั เรือน โดยเกบ็ รวบรวมข้อมูลระหวา่ งเดอื นกรกฎาคม - กันยายน พ.ศ. 2561
ซง่ึ สรุปผลได้วา่ ครัวเรือนทัว่ ประเทศสว่ นใหญม่ วี ัตถุประสงคห์ ลกั ของการเกบ็ ออม

เพื่อใชจ้ ่ายในยามชราหรอื เกษียณอายุ ร้อยละ 42.1
เพือ่ ใชจ้ ่ายยามเจ็บปว่ ย/ฉกุ เฉนิ รอ้ ยละ 32.0
เพื่อใชจ้ ่ายเม่อื เว้นว่างจากฤดกุ าลเกบ็ เกย่ี ว/ทาการเกษตร/ทาธรุ กิจ รอ้ ยละ 9.7
เพื่อใชใ้ นการศกึ ษา รอ้ ยละ 7.9
เพือ่ จดั หาเคร่อื งอานวยความสะดวกและยานพาหนะ รอ้ ยละ 4.2
เพื่อมีบ้านเป็นของตัวเอง ร้อยละ 3.7
และอื่น ๆ รอ้ ยละ 0.4 เช่น ค้าประกันเงินกู้ มรดก ทอ่ งเทย่ี ว

∎ ตอบ ขอ้ มลู ขา้ งตน้ เป็นสถิติ  เชงิ
เน่อื งจาก

8. โรงงานผลิตผลไม้กระป๋องผลิตเงาะกระป๋องล็อตละ 5,000 กระป๋อง ถ้าโรงงานเลือกตัวอย่างเงาะกระป๋องมาตรวจสอบจานวน
100 กระป๋อง แล้วพบว่าเงาะกระปอ๋ งทเ่ี ลือกมาได้มาตรฐานตามขอ้ กาหนด โรงงานแห่งนจี้ ึงสรุปว่าเงาะกระป๋องทุกกระปอ๋ งในล็อต
นีไ้ ดม้ าตรฐานในการวิจัยเกยี่ วกับพฤติกรรมและปัจจยั ทานายพฤตกิ รรมการปอ้ งกันโรคความดนั เลอื ด

∎ ตอบ ขอ้ มูลข้างต้นเป็นสถติ ิ  เชงิ
เน่ืองจาก

กจิ กรรม 1 : เรียงร้อยความหมาย

บทที่ 1 : ความหมายของสถติ ิศาสตรแ์ ละข้อมลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 29

∎ ตอบ เมื่อจดั กระดาษทั้ง 16 ช้นิ แล้วมาเรยี งต่อกันใหม่ โดยให้สว่ นท่ตี อ่ กนั มีความหมายตรงกนั
โดยเรมิ่ ทจ่ี ุดเริ่มตน้ และจบท่จี ุดสิน้ สุด จะได้ลาดับหมายเลขของกระดาษที่เรียงตอ่ กัน ดังนี้

เริม่ ตน้ ใบที่ 1 ใบที่ 2 ใบที่ 3 ใบท่ี 4

ใบที่ 5 ใบท่ี 6 ใบที่ 7 ใบที่ 8

ใบที่ 9 ใบที่ 10 ใบท่ี 11 ใบท่ี 12

ใบที่ 13 ใบที่ 14 ใบท่ี 15 ใบที่ 16
จุดสน้ิ สดุ

บทที่ 1 : ความหมายของสถิติศาสตร์และข้อมูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 30

กจิ กรรม 2 : การอนุญาตใหน้ กั เรยี นใสช่ ุดลาลองมาโรงเรยี นได้

∎ ตอบ
ข้อ 1. ประชากร (population) :

ขอ้ 2. ตวั แปร (variable) :

ขอ้ 3. การออกแบบสอบถามสาหรับการสารวจ :

ขอ้ 4. ขอ้ มูลที่ได้จากการสารวจเปน็ ขอ้ มลู :

ขอ้ 5. พารามเิ ตอร์ (parameter) ของการสารวจ :

ขอ้ 6. ประชากร (population) :

ขอ้ 7. สถานการณ์ทก่ี าหนดใช้วธิ ีการของสถติ ศิ าสตร์ :
เนอื่ งจาก :

บทที่ 1 : ความหมายของสถติ ศิ าสตร์และขอ้ มูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 31

จากแบบสอบถามขา้ งตน้ ใหน้ กั เรียนตอบคาถามตอ่ ไปน้ี

1. จงระบวุ า่ ประชากรและตวั อยา่ งของการสารวจนีค้ ืออะไร (ถ้าม)ี
∎ ตอบ

1. ประชาการ (population) :

2. ตวั อยา่ ง (sample) :

2. จงระบวุ ่าตัวแปรของการสารวจน้คี อื อะไร และ
3. จากข้อ 2. ขอ้ มลู ทไ่ี ดจ้ ากตัวแปรใดบ้างเปน็ ขอ้ มลู เชิงปริมาณ และข้อมลู ที่ได้จากตัวแปรใดบา้ งเป็นข้อมลู เชงิ คณุ ภาพ

∎ ตอบ ตัวแปร (variable) ข้อมูลเชงิ ปรมิ าณ/เชิงคุณภาพ
ตวั แปร : 1.

2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิติศาสตรแ์ ละข้อมลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 32

4. จงระบุประเภทของข้อมลู ตาม
4.1 แหล่งทมี่ าของขอ้ มูล

∎ ตอบ

4.2 ระยะเวลาทีจ่ ัดเก็บขอ้ มลู
∎ ตอบ

5. จงอธิบายประโยชน์ที่ไดจ้ ากการเก็บขอ้ มูลข้างต้นนี้
∎ ตอบ

บทท่ี 1 : ความหมายของสถติ ิศาสตร์และข้อมูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 33

กิจกรรมระหว่างเรียน 5 : แบบฝกึ หัดทา้ ยบท
บทที่ 1 ความหมายของสถิตศิ าสตร์และขอ้ มูล ( )

1. หนังสือพิมพ์ท้องถ่ินฉบับหนึ่งรายงานว่า 29% ของ 200 คน ท่ีสุ่มตัวอย่างมาในจังหวัดหน่ึงท่ีได้รับการสอบถาม ระบุว่า
“พวกเขาชอบไปห้างสรรพสินค้าวันเสาร”์ จงระบวุ ่าประชากรและตวั อยา่ งของการสารวจน้ีคอื อะไร

∎ ตอบ
1. ประชากร (population) :

2. ตัวอย่าง (sample) :

2. หนว่ ยงานของรฐั แห่งหนึ่งต้องการประมาณสัดส่วนของเยาวชนไทยที่เชื่อว่าระบบประกนั สงั คมจะสง่ ผลดตี อ่ ชวี ิตของพวกเขาใน
อนาคตเม่ือพวกเขาเข้าสู่วัยชรา หน่วยงานแห่งน้ีจึงได้สารวจเยาวชนไทยจานวน 1,500 คน และพบว่า 36% ของกลุ่มที่สารวจมี
ความเช่อื ดงั กล่าว จงระบุวา่ ประชากร ตวั อยา่ ง และคา่ สถิติ ของการสารวจนี้คืออะไร

∎ ตอบ
1. ประชากร (population) :

2. ตัวอย่าง (sample) :

3. ค่าสถติ ิ (statistics) :

3. ในวนั หน่ึงห้างสรรพสนิ คา้ แหง่ หนงึ่ ไดส้ อบถามความคิดเห็นของลูกค้าทสี่ ุม่ ตวั อย่างมาจานวน 300 คน เกยี่ วกบั ความพงึ พอใจ
ต่อการให้บริการของหา้ งสรรพสนิ ค้า จงระบุวา่ ประชากร ตวั อย่าง ตัวแปร และข้อมูลของการสารวจนค้ี ืออะไร พร้อมทง้ั พจิ ารณา
วา่ ขอ้ มลู ที่หา้ งสรรพสนิ ค้าจัดเกบ็ เป็นข้อมูลอนกุ รมเวลาหรือขอ้ มลู ตัดขวาง

∎ ตอบ [ข้อมูลอนกุ รมเวลา/ขอ้ มูลตัดขวาง]
1. ประชากร (population) :

2. ตวั อย่าง (sample) :

3. ตัวแปร (variable) :

4. ขอ้ มลู ของการสารวจ (data) :

บทที่ 1 : ความหมายของสถติ ิศาสตร์และข้อมลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 34

4. จงพิจารณาว่าข้อมูลจากสถารการณ์ตอ่ ไปนี้เป็นขอ้ มูลปฐมภมู หิ รือขอ้ มูลทุตยิ ภมู ิ [ ขอ้ มูลปฐมภูมิ / ข้อมลู ทุตยิ ภูมิ ]

4.1) ชใู จดาวนโ์ หลดขอ้ มูลความคดิ เหน็ เกี่ยวกบั การใช้บริการ e-Banking
ของผูท้ เี่ ข้ามาตอบแบบสอบถามออนไลนท์ ีต่ นสร้าง

4.2) ปติ ดิ าวนโ์ หลดขอ้ มูลราคาหนุ้ จากเวบ็ ไซต์ www.set.or.th

4.3) มานีโทรศพั ท์สอบถามความคิดเหน็ ของเพอ่ื น ๆ เกี่ยวกบั การจัด
กิจกรรมกฬี าสีของโรงเรียน

5. จงพจิ ารณาวา่ ขอ้ มลู ต่อไปน้ีเปน็ ขอ้ มลู ประเภทใด
(ข้อมลู อนุกรมเวลา/ข้อมลู ตัดขวางและข้อมูลเชิงปริมาณ/ขอ้ มลู เชิงคณุ ภาพ) [ ข้อมลู เชิงปริมาณ / ข้อมูลเชิงคณุ ภาพ ]

5.1) ปรมิ าณกรดไขมนั โอเมกา-3 ต่อเน้อื ปลาทะเลไทย 100 กรมั
จากปลาทั้งหมด 300 ตวั ที่เกบ็ มา

5.2) มลู คา่ การสง่ ออกอญั มณีรายเดือนในช่วง 3 ปีที่ผ่านมา
5.3) รายไดต้ ่อวนั ของรา้ นอาหารอมิ่ อรอ่ ยในเดือนมกราคม พ.ศ. 2562
5.4) ความคดิ เหน็ ของผ้ทู อี่ าศยั อยู่ในกรุงเทพมหานครเกย่ี วกับการจดั เก็บ

ภาษกี ารรบั มรดกใน พ.ศ. 2562 ว่าเห็นด้วยมากน้อยเพยี งใด
5.5) ปริมาณการนาเข้านา้ มนั ดิบรายเดือนในช่วง 3 ปีท่ีผ่านมา
5.6) ปรมิ าณผลผลติ ขา้ วโพดจากการเก็บเก่ียวรายปีในจงั หวัดนา่ นต้งั แต่

พ.ศ. 2555 ถงึ ปจั จบุ นั
5.7) ประเภทของสถานที่ท่องเที่ยวทีค่ นไทยช่นื ชอบจากการสารวจใน

พ.ศ. 2562
5.8) ความจผุ ู้โดยสารของเครือ่ งบนิ โดยสารแบบต่าง ๆ
5.9) จานวนผูป้ ว่ ยโรคไส้ต่ิงอักเสบของโรงพยาบาลแหง่ หนง่ึ ใน พ.ศ. 2561
5.10) เชือ้ ชาติของชาวตา่ งชาตทิ เ่ี ดินทางเข้าประเทศไทยใน พ.ศ.2558
5.11) สถานภาพสมรสของพนกั งานในบรษิ ทั แห่งหนง่ึ
5.12) อตั ราการเกิดของประชากรไทยในแตล่ ะเดอื นใน พ.ศ. 2562
5.13) อตั ราการเกิดอบุ ตั ิเหตุบนทางหลวงรายเดือนในช่วง 30 ปีที่ผ่านมา
5.14) ร้อยละของเดก็ ไทยที่อา่ นออกเขียนได้ใน พ.ศ. 2562
5.15) ย่ีห้อโทรศพั ทม์ ือถือของนักเรยี นหอ้ งหนึ่ง
5.16) ระดบั การศกึ ษาสูงสุดของอาจารย์ในมหาวทิ ยาลัยแหง่ หนึง่

MEMO

บทท่ี 1 : ความหมายของสถติ ิศาสตรแ์ ละข้อมูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 35

6. ข้อมูลนักกีฬาวอลเลย์บอลหญงิ ทีมชาติไทยในการแข่งขนั กีฬาเอเชียนเกมส์ ค.ศ. 2014 เป็นดงั น้ี

เบอรเ์ สอ้ื ชอ่ื -นามสกลุ สว่ นสูง กระโดดตบสงู สุด กระโดดบลอ็ กสงู สุด
(เซนติเมตร) (เซนตเิ มตร) (เซนติเมตร)
275
2 ปยิ ะนุช แป้นน้อย 171 280 281
287
3 เอ็มอร พานสุ ทิ ธิ์ 179 297 293
285
4 ทัดดาว นกึ แจง้ 183 305 271
282
5 ปลืม้ จิตร์ ถินขาว 180 298 276
278
6 อรอุมา สิทธิรักษ์ 175 303 290
281
9 คทั ลยี ์ ป่นิ สุวรรณ 171 291 270

10 วิลสวัณย์ อภิญญาพงศ์ 174 294

12 ฐาปไพพรรณ ไชยศรี 168 295

13 นศุ รา ตอ้ มคา 169 289

15 มลิกา กันทอง 177 310

17 แก้วกลั ยา กมุลทะลา 179 298

19 ปรญิ ญา พานแกว้ 170 281

จากตาราง ข้อมลู ในหลกั ใดเปน็ ขอ้ มูลเชงิ ปริมาณ และข้อมลู ในหลักใดเป็นข้อมูลเชงิ คณุ ภาพ
∎ ตอบ

1. ข้อมลู เชงิ ปรมิ าณ (quanitative data) :

2. ข้อมลู เชงิ คณุ ภาพ (qualitative data) :

7. นักวิจัยคนหนึ่งต้องการศึกษาเก่ียวกับภาวะเศรษฐกิจของประเทสไทยในปีที่ผ่านมา จึงสืบค้นข้อมูลจากอินเทอร์เน็ต ซึ่งได้
แผนภูมเิ ส้นแสดง Real GDP per capita หรอื ผลติ ภณั ฑม์ วลรวมในประเทศตอ่ หัวทีค่ ดิ เทียบกบั อัตราเงนิ เฟอ้ ของ พ.ศ.2531 ตัง้ แต่
พ.ศ.2531 ถงึ 2554 ดงั น้ี

จงพจิ ารณาว่าข้อมูลดังกลา่ วเป็นขอ้ มูลประเภทใด (ขอ้ มลู ปฐมภูม/ิ ขอ้ มูลทุติยภูมิ ขอ้ มลู อนุกรมเวลา/ข้อมูลตดั ขวาง และ
ขอ้ มูลเชิงปริมาณ/ข้อมลู เชิงคุณภาพ)
∎ ตอบ ข้อมูลดังกลา่ ว : เป็นขอ้ มูล

8. จงพจิ ารณาวา่ ตวั อยา่ งต่อไปน้ีใชว้ ิธกี ารของสถิตศิ าสตรเ์ ชิงพรรณนา หรอื สถิตศาสตร์เชงิ อนุมาน พร้อมทัง้ ให้เหตุผลประกอบ

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิติศาสตร์และข้อมลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 36

8.1) สานักโพลแห่งหน่ึงต้องการทราบความคิดเห็นของประชาชนไทยท่ีมีอายุ 18 - 70 ปี ทั่วประเทศต่อความสาเร็จใน
ชีวิตของผู้หญิงในปัจจุบัน จึงได้สารวจจากประชาชนไทยที่มอี ายุ 18 - 70 ปี กระจายทุกภูมิภาคทั่วประเทศ รวมท้ังส้ิน 3,000 คน
สรปุ ผลไดว้ ่า ความคดิ เหน็ ตอ่ ความสาเร็จในชวี ติ ของผ้หู ยงิ ในปัจจบุ ันของประชาชนไทยท่มี ีอายุ 18 – 70 ปี ทัว่ ประเทศ

ส่วนใหญ่ รอ้ ยละ 32.25 ระบุวา่ มีความก้าวหน้าในหน้าท่กี ารงาน
รองลงมา รอ้ ยละ 24.13 ระบวุ ่ามีความม่นั คงทางดา้ นการเงนิ

รอ้ ยละ 16.77 ระบวุ า่ แต่งงานมีลูก
ร้อยละ 12.55 ระบวุ ่าเปน็ เจา้ ของธรุ กิจหรือมกี จิ การส่วนตัว
รอ้ ยละ 8.00 ระบวุ ่ามคี วามอิสระ คล่องตัวไมม่ ภี าระ
ร้อยละ 2.32 ระบวุ า่ มโี อกาสทอ่ งเทยี่ วเปดิ โลกทัศน์ และ
รอ้ ยละ 3.98 ระบุเหตผุ ลอ่นื ๆ

∎ ตอบ ใช้วิธกี ารของสถิตศิ าสตร์ :
เนอ่ื งจาก :

8.2) กรมปอ้ งกันและบรรเทาสาธารณภยั รายงานมูลค่าความเสยี หายจากอทุ กภัยใน พ.ศ. 2557 – 2560 ดังตาราง

พ.ศ. มลู ค่าความาสียหาย (บาท)
2557
2558 323,578,804
2559 162,063,478
2560 271,167,957
1,050,281,997
∎ ตอบ ใช้วธิ ีการของสถติ ศิ าสตร์ :
เนื่องจาก :

8.3) สานักโพลแห่งหนึ่งต้องการทราบความคิดเห็นของประชาชนไทยที่มีอายุ 18 ปีขึ้นไป เก่ียวกับจุดเด่นของครูไทยใน
พ.ศ. 2562 จึงได้สารวจจากประชาชนไทยท่ีมีอายุ 18 ปีข้ึนไป กระจายทุกภูมิภาค ระดับการศึกษา และอาชีพ รวมทั้งสิ้น 10,000
คน สรุปผลไดว้ า่ ประชาชนไทยที่มีอายุ 18 ปีข้ึนไปมคี วามคดิ เห็นว่า จดุ เด่น 5 อันดับ แรกของครไู ทยใน พ.ศ. 2562 ได้แก่

อนั ดบั ท่ี 1 มีความทนั สมัยและสามารถนาเทคโนโลยีมาใชใ้ นการจดั การเรียนการสอน ร้อยละ 27.13
อันดับที่ 2 ดแู ลเอาใจใส่ อบรมสง่ั สอนลูกศิษย์ ร้อยละ 20.22
อนั ดับท่ี 3 เปน็ แบบอยา่ งทดี่ ใี หแ้ ก่ลกู ศิษย์ รอ้ ยละ 16.65
อนั ดบั ท่ี 4 ขยนั อดทน เสยี สละ ร้อยละ 9.65 และ
อันดับที่ 5 บคุ ลกิ ภาพ การวางตัว ร้อยละ 5.35

∎ ตอบ ใช้วิธกี ารของสถติ ศิ าสตร์ :
เนื่องจาก :

8.4) ศนู ย์ขอ้ มลู อุบตั ิเหตุ เพ่ือเสรมิ สรา้ งวฒั นธรรมความปลอดภยั ทางถนนไดจ้ ัดทาสถิติ 10 จังหวัด ทม่ี จี านวนผูเ้ สียชวี ิต

บทท่ี 1 : ความหมายของสถิติศาสตรแ์ ละข้อมลู MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 37

จากอุบตั ิเหตบุ นท้องถนนมากที่สุดใน พ.ศ. 2560 แสดงดงั ตาราง

อนั ดบั จงั หวัด จานวนผู้เสยี ชีวติ (คน)

1 กรงุ เทพมหานคร 845
2 ชลบุรี 522
3 นครราชสมี า 515
4 อุดรธานี 457
5 เชียงใหม่ 434
6 ระยอง 425
7 สมทุ รปราการ 372
8 สระบรุ ี 366
9 อบุ ลราชธานี 362
10 นครศรีธรรมราช 358

∎ ตอบ ใช้วิธีการของสถิติศาสตร์ :
เนื่องจาก :

8.5) บริษทั ผลิตรถยนตแ์ หง่ หนึ่งกาลังจะส่ังซ้ือยางรถยนต์ล็อตหน่ึง จากโรงงานผลิตยางรถยนต์ บริษัทผลติ รถยนต์แห่งนี้
จึงขอสุ่มตัวอย่างยางรถยนต์มาตรวจ 1,000 เส้น ถ้าพบว่า ยางรถยนต์มีตาหนิไม่เกิน 10 เส้นจะสั่งซ้ือยางรถยนต์ล็อตนี้จาก
โรงงานผลิตยางรถยนต์

∎ ตอบ ใชว้ ิธีการของสถติ ิศาสตร์ :
เน่อื งจาก :

แล้วเจอกันในบทท่ี 2 เรือ่ ง การวิเคราะหแ์ ละนาเสนอขอ้ มูลเชิงคณุ ภาพ นะครบั
1 – 2 - > GO

บทที่ 1 : ความหมายของสถติ ศิ าสตรแ์ ละขอ้ มูล MA33101 M.6 PAKKRED SECONDARY SCHOOL : 38